Orzeczenie · 2025-01-08

II SA/Kr 1386/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2025-01-08

NSAnieruchomościWysokawsa

podział nieruchomościgospodarka nieruchomościamigranice nieruchomościprawo administracyjneprawo cywilneewidencja gruntówoperat geodezyjnysąd administracyjnyrozgraniczenie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości. Skarżący domagał się podziału działki na dwie mniejsze, argumentując, że jest to niezbędne do prawidłowego korzystania z istniejących na niej budynków mieszkalnych, a podział powinien opierać się na starszym operacie granicznym z 1991 r. Organy administracji odmówiły zatwierdzenia podziału, wskazując na rozbieżności między tym operatem a aktualną ewidencją gruntów, a także na brak wykazania przez skarżącego, że podział jest konieczny w rozumieniu art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że norma art. 95 u.g.n., wprowadzająca wyjątki od zasad podziału nieruchomości, powinna być interpretowana literalnie. Podkreślono, że "niezbędność" wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego musi być koniecznością, a nie tylko wygodą. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że spór o zewnętrzne granice nieruchomości, który istniał od 1991 r. i był źródłem konfliktów sąsiedzkich, nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu o podział nieruchomości. Sąd wskazał, że ustalenie spornych granic wymaga odrębnego postępowania rozgraniczeniowego lub postępowania przed sądem cywilnym. Organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o granice prawne, a jedynie do przyjmowania granic wynikających z dokumentów. W związku z nierozstrzygniętym sporem granicznym, decyzja odmawiająca zatwierdzenia podziału była zasadna. Sąd nie przesądził, czy po ustaleniu granic zewnętrznych, podział będzie możliwy w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że spór graniczny uniemożliwia zatwierdzenie podziału nieruchomości i wymaga odrębnego postępowania rozgraniczeniowego lub cywilnego. Interpretacja przesłanki "niezbędności" w art. 95 pkt 7 u.g.n.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy istnieje spór o granice zewnętrzne nieruchomości, który nie został rozstrzygnięty.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o podział nieruchomości w trybie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami może być uwzględniony, gdy istnieje spór o zewnętrzne granice nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spór o zewnętrzne granice nieruchomości nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu o podział nieruchomości. Kwestia ta wymaga odrębnego postępowania rozgraniczeniowego lub cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie o podział nieruchomości nie służy ustalaniu granic prawnych, a jedynie przyjmowaniu granic wynikających z dokumentów. W przypadku sporu granicznego, organ może zawiesić postępowanie podziałowe, ale nie może rozstrzygnąć sporu. Konieczne jest odrębne postępowanie rozgraniczeniowe lub cywilne.

Jak należy interpretować przesłankę "niezbędności" wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przesłanka "niezbędności" oznacza konieczność, a nie jedynie wygodę lub opłacalność, dla prawidłowego korzystania z budynku mieszkalnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że "niezbędność" musi być rozumiana jako sytuacja, w której wydzielenie działki jest konieczne dla prawidłowego korzystania z budynku, a nie tylko korzystne. Zastosowanie art. 95 pkt 7 u.g.n. jest możliwe, gdy dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał korzystanie z budynku mieszkalnego.

Czy organ prowadzący ewidencję gruntów może samodzielnie zmieniać przebieg granic i powierzchni działek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy prowadzące ewidencję rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i odzwierciedla dane wynikające z przedłożonych organowi dokumentów. Organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie zmieniać przebiegu granic i powierzchni działek, gdyż nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawa do gruntu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę na decyzję odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości.

Przepisy (24)

Główne

u.g.n. art. 95 § pkt 7

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, niezależnie od ustaleń planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy. Przesłanka "niezbędności" oznacza konieczność, a nie tylko wygodę.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 4 § pkt 3a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definicja działki budowlanej, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce.

u.g.n. art. 93 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zasadą jest dokonywanie podziałów nieruchomości w sposób zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 3 § pkt 2a

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Możliwość ustalenia przez gminę minimalnej powierzchni nowo wydzielonych działek budowlanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Właściciel rzeczy ma prawo korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa i rzeczą rozporządzać, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 31 § ust. 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Przy ustalaniu granic nieruchomości bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej.

rozporządzenie art. 14