II SA/Kr 1379/23

II SA/Kr 1379/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Monika Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Fronc
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1073
art 75 i 76
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędziowie: WSA Sebastian Pietrzyk WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców [...] w W. Okręg [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 września 2023 r. nr SKO.GN/4160/61/2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 września 2023 r. znak SKO.GN/4160/61/2023 orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Chrzanowskiego z dnia 13 lipca 2023 r. znak AGN.6810.6.2019.KK23 o odmowie stwierdzenia nabycia przez Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W. Okręg Małopolski w K. prawa użytkowania działek nr [...], [...], [...] położonych w T., obr. T. w rozumieniu art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz ustawy Kodeks cywilny. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że art. 75 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych w ust. 1 określa pozytywne przesłanki wydania w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (tj. do 19 stycznia 2015 r.) decyzji o likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych, zorganizowanych na nieruchomościach Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, do których stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ogród nie posiada tytułu prawnego. Ustęp 6 tego artykułu stanowi, że w przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 - tj. decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego,- z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia tego prawa następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa księdze wieczystej.
W art. 76 ust. 1 ustawy uregulowano przesłanki negatywne wydania decyzji o likwidacji ogrodu działkowego, a także sytuację gdy stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania nieruchomości z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy tj. 19 stycznia 2014 r. Przepisy te przesądzają, że warunkiem uzyskania ex lege przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania nieruchomości, na zasadzie art. 75 ust. 6 u.r.o.d. jest spełnienie przesłanek w postaci: istnienia na nieruchomości rodzinnego ogrodu działkowego w dacie wejścia w życie ustawy oraz kolejnych 24 miesiącach, przynależenia własności nieruchomości do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, braku tytułu prawnego do nieruchomości po stronie prowadzącego ogród stowarzyszenia ogrodowego, niewydania w terminie do 19 stycznia 2015 r. przez właściciela nieruchomości decyzji o jego likwidacji. Istotny jest także brak wystąpienia choćby jednego z warunków, o których mowa w art. 76 ust. 1 ustawy, bowiem gdyby któryś z nich się ziścił właściciel nieruchomości nie mógłby wydać decyzji.
Stosownie zatem do art. 75 ust. 6 u.r.o.d. w przypadku zaniechania wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania w rozumieniu k.c. Stosownie zaś do art. 75 ust. 7 u.r.o.d. stwierdzenie nabycia prawa, o którym mowa w ust. 5, następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej.
Jedną z koniecznych przesłanek nabycia prawa użytkowania wieczystego jest zatem lokalizacja rodzinnego ogrodu działkowego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niespełnienie tego warunku dyskwalifikuje możliwość zarówno wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, jak i decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 u.r.o.d. Stwierdzenie nabycia użytkowania nie może naruszać przepisów ustaw regulujących uprawnienia innych niż Skarb Państwa podmiotów do nieruchomości objętej wnioskiem stowarzyszenia. Chodzi tu o te prawa, których istnienia, bądź możliwości wykonywania nie da się pogodzić z prawem użytkowania uregulowanym w art. 252 i n.k.c. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1469/20).
W rozpatrywanym przypadku stanowiąca przedmiot wniosku nieruchomość składająca się z działek [...], [...] i [...] nie stanowi własności Skarbu Państwa, a zgodnie z treścią księgi wieczystej [...] jest własnością osób fizycznych.
W toku ponownie prowadzonego postępowania działający w imieniu Skarbu Państwa Starosta C. zwrócił się do z wnioskiem do Sądu Rejonowego w C., Wydziału V Ksiąg Wieczystych o ujawnienie zmiany właściciela przedmiotowej nieruchomości na podstawie prawomocnej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy T. z dnia 21 kwietnia 1979 r. Nr [...] Sąd Rejonowy w C. oddalił wniosek Postanowieniem z dnia 28 lutego 2023 r. W uzasadnieniu postanowienia oddalającego wniosek o wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, Sąd wskazał, że Skarb Państwa nie wykazał, że doszło do skutecznego nabycia prawa własności na podstawie powołanej wyżej decyzji. Nie wykazano, by Skarb Państwa przejął nieruchomość od osoby, która była jej właścicielem w czasu wydania decyzji, zatem nie udowodniono skutecznego przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
W związku z powyższym Kolegium podzieliło pogląd Organu I instancji, że zachodzą przesłanki do odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez Polski Związek Działkowców. Starosta C. nie pozostawał bezczynny w zakresie swoich ustawowych zadań polegających na podejmowaniu czynności w celu poszerzenia zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. Kolegium nie podzieliło w związku z powyższym zarzutów Strony skarżącej. Ponadto stwierdzono, że w sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, jak również przepisy procesowe. Organ ustalił wszelkie istotne okoliczności sprawy, a w toku ponownie prowadzonego postępowania podjął niezbędne działania procesowe zmierzające do weryfikacji stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Przeprowadzone przez Organ czynności oraz treść zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwalają na wydanie innego rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślono, że przesłanką uprzedniego uchylenia przez Kolegium decyzji Starosty C. z dnia 10 grudnia 2018 r. było uchybienie procesowe polegające na bezzasadnym umorzeniu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.
Podsumowując organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z wymogami przepisów procedury administracyjnej. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, jak również została wydana z zachowaniem regulacji art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80, art. 89 K.p.a. Stronom zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowania. Strony były informowane o przebiegu postępowania, o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, poinformowano Strony o zakończeniu postępowania dowodowego. Kolegium nie stwierdziło naruszenia regulacji art. 10 K.p.a., które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Na powyższą decyzję skargę złożył Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W. Okręg Małopolski w K. W skardze zarzucono:
1) naruszenie art. 6, 7, 77, 80, 85, 86 k.p.a. poprzez:
- akceptację przez organ II instancji niepodjęcia przez organ I instancji wszelkich prawem przewidzianych działań w celu ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa, w tym brak wyjaśnienia wyczerpania drogi postępowania wieczystoksięgowego, brak wskazania prawomocności postanowienia o oddaleniu wniosku o wpis prawa własności w księdze wieczystej, brak zwrócenia się przez Starostę C. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy o nabycie prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, pomimo wniosku Wnioskodawcy z dnia 22 marca 2019 roku oraz z dnia 22 kwietnia 2021 roku, a w przypadku przerzucania tego uprawnienia Starosty na Wnioskodawcę brak wezwania o wszczęcie odrębnego postępowania (kompetencją Starosty działającego na rzecz Skarbu Państwa jest podejmowanie działań zmierzających do poszerzenia zasobu nieruchomości Skarbu Państwa);
- brak rozpoznania wniosku Wnioskodawcy z dnia 27 marca 2019 roku o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia postępowania o zasiedzenia (organ I instancji całkowicie pominął wniosek, nie odniósł się do niego w żadnym z pism w toku sprawy, jak również w samej decyzji kończącej postępowanie, a organ II instancji zaakceptował powyższe zaniechanie nie uznając go za uchybienie);
- brak informowania wnioskodawcy o czynnościach podejmowanych przez organ przy ograniczeniu się organu I instancji o wysłania wyłącznie zawiadomień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy;
- brak wykazania przez organ I instancji wykonania zalecenia organu II instancji w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania, co w przypadku uniemożliwienia wnioskodawcy wglądu do akt sprawy uniemożliwiło zajęcie stanowiska przez wnioskodawcę i pozbawiło należytej obrony swoich praw;
- błędy w ustaleniach faktycznych organów obu instancji prowadzące do przyjęcia iż Skarb Państwa nie jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działki nr [...], [...] i [...] obr. T. zajmowane przez Rodzinny Ogród Działkowy "K. " w T. pomimo pozostającej w obrocie prawnym decyzji nr 6/347/79 Naczelnika Miasta i Gminy T. z dnia 21 kwietnia 1979 roku dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej K. K. wydanej w trybie art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 roku o zaopatrzeniu emerytalnym oraz o innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin;
- niewłaściwe zebranie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie z uwagi na:
-zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z zaleceniem organu II instancji i pominięcie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków oraz stron postępowania; -pominięcie przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości;
-zaniechanie wezwania stron postępowania do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej prawo własności nieruchomości osób fizycznych wpisanych do księgi wieczystej, pomimo kwestionowania tej okoliczności przez Wnioskodawcę, jak również przez sam organ I instancji z uwagi na podejmowanie działań zmierzających do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa i pozostawania w obrocie prawnym decyzji przejmującej własność nieruchomości przez Skarb Państwa niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez:
-przyjęcie, że własność przedmiotowej nieruchomości wpisana w księdze wieczystej na rzecz osób fizycznych jest prawidłowa, pomimo braku przeprowadzenia w tym zakresie jakiegokolwiek dowodu ze strony organu I instancji;
-przyjęcie, że pozostająca w obrocie decyzja przyznająca własność przedmiotowej nieruchomości Skarbu Państwa nie rodzi skutków prawnych, a kwestionowany wpis w księdze wieczystej stanowi jedyne prawo, w oparciu o które należy rozpoznać przedmiotowe postępowanie; na rzecz -naruszenie art. 6, 7, 77, 78 i 80 KPA w związku z art. 11, 23 ust. 1 pkt 8 i 9 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r, o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych dalej jako rod poprzez: - niewłaściwe zbadanie przesłanek udowodnienia skutecznego przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa, w tym brak wykazania prawomocności, postanowienia Sądu Rejonowego w C. o oddaleniu wniosku o wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa,
- akceptację przez organ II instancji zaniechania podjęcia działań przez organ I instancji w celu ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości, pomimo złożonego przez PZD wniosku z dnia 22 marca 2019 r. - akceptację przez organ II instancji nieprzeprowadzenia przez organ I instancji uzupełniającego postępowania dowodowego wobec ewentualnego faktu zasiedzenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa;
-naruszenie art. 76 w związku z art. 75 ust. 1 i 6 ustawy o rod poprzez przyjęcie przez organy obu instancji, że prawo własności winno wynikać tylko z księgi wieczystej, podczas gdy istnieją w obrocie dokumenty prawne potwierdzające prawo własności Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w toku postępowania organ I instancji nie informował wnioskodawcy w żaden sposób o podejmowanych działaniach w sprawie, a w szczególności w zakresie ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej (postępowanie, na które powołują się organy obu instancji w uzasadnieniu decyzji), a tym samym uniemożliwiono wnioskodawcy odniesienia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ I instancji nie wyjaśnił, jakie dokumenty i dowody przedłożył do postępowania wieczystoksięgowego, a tym samym, na jakiej podstawie zamierzał ujawnić prawo własności Skarbu Państwa. Nie jest jasne czy podstawą oddalenia wniosku miał być brak oryginału decyzji wywłaszczeniowej czy jakiegoś innego dokumentu, nie opisanego przez organ I instancji. Powyższego zarzutu organ II instancji nie uznał za uchybienie w postępowaniu. Według treści uzasadnienia decyzji organu I instancji, przy akceptacji organu II instancji. C. złożył do właściwego Sądu Rejonowego wniosek o ujawnienie zmiany właściciela nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez Polski Związek Działkowców z dniem 19 stycznia 2014 roku. Nie zostało natomiast w żaden sposób wykazane czy postanowienie sądu wieczystoksięgowego o oddaleniu wniosku o wpis stało się prawomocne, a przed tym faktem, czy organ wyczerpał wszystkie przewidziane przepisami prawa środki do prawidłowej ochrony swoich praw (Skarbu Państwa). Z akt sprawy nie wynika czy od postanowienia złożono środek odwoławczy, a jeśli tak, to jaki odniosło skutek. Nie wiadomo również, czy postępowanie zostało już prawomocnie zakończone, a tym samym czy organy prawidłowo ustaliły iż Skarb Państwa nie jest właścicielem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej. Jak wynika bowiem z decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 30 kwietnia 1986 r. znak G.III-7437/38/86, po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdzona została nieważność m.in.:
- decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w T. nr 6/347/79/83 z dnia 2 maja 1983 r. w sprawie uchylenia decyzji nr 6/347/79 z dnia 21 kwietnia 1979 r., dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej działki nr [...], [...] i [...],
- decyzji znak RGŻ.7010/2/81/83 z dnia 20 czerwca 1983 r. w sprawie uchylenia decyzji z dnia 03 czerwca 1981 r. w części dotyczącej przekazania Dyrekcji Rejonowej Kolei Państwowych nieruchomości rolnych stanowiących działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji nr 6/347/79 z dnia 21 kwietnia 1979 r. została uargumentowana nieodwracalnymi skutkami prawnymi (tzn. przejęciem nieruchomości przez Skarb Państwa). Z treści pisma Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. nr G.III-7437/1/87 z dnia 7 kwietnia 1987 r. skierowanego do E. B. wynika iż decyzją Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 21 stycznia 1987 r. utrzymano w mocy ww. decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 30 kwietnia 1986 roku znak G.III-7437/38/86. W piśmie uargumentowano to brakiem podstaw do zwrotu przejętej nieruchomości. Z istniejących w obrocie prawnym ww. dokumentów wynika że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa prawomocną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w T. nr 6/347/79 z dnia 21 kwietnia 1979 r. na podstawie ustawy z dnia 21 października 1977 r., o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Pomimo iż w księdze wieczystej nr [...] dotyczącej przedmiotowej nieruchomości widnieją jako właściciele osoby fizyczne, nie oznacza iż do przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nie doszło, gdyż przeczą temu przywołane wyżej dokumenty. Sam bowiem fakt, że w księdze wieczystej nie ujawniono nowego właściciela nieruchomości - zgodnie z treścią decyzji Naczelnika Miasta i Gminy T. nr 6/347/79 z dnia 21 kwietnia 1979 r. nie oznacza, że do przejęcia własności nie doszło, skoro wynika to z treści ww. rozstrzygnięć administracyjnych. W przedmiotowej decyzji, organ w żaden sposób nie wyjaśnił, pomimo nakazu podjęcia takowych działań przez SKO, jak wypełnił zalecenia organu II instancji, tj. w jaki sposób ustalił strony postępowania - osoby fizyczne. Nie wykazał, w jaki sposób przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie przesłuchania świadków oraz stron postępowania (na podst. art. 86 k.p.a) w osobach ujawnionych w księdze wieczystej. Nie wezwał ich do okazania dokumentacji, stanowiącej podstawę ujawnienia prawa własności osób fizycznych w księdze wieczystej (okoliczność sporna i poddawana w wątpliwość przez wnioskodawcę, a zatem wymagająca przeprowadzenia postępowania dowodowego), pomimo wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji uchylającej decyzję wywłaszczeniową (przejmującej własność przez Skarb Państwa). Takie braki w materiale dowodowym, podważają podstawowe zasady prawdy obiektywnej, bowiem organ nie podjął wszystkich czynności określonej prawem, które miały służyć pełnemu rozeznaniu sprawy. Ponadto, wnioskiem z dnia 22 marca 2019 r. znak L.dz. [...] Polski Związek Działkowców, zwrócił się o wytoczenie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Został również złożony wniosek o ewentualne wystąpienie o zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa w przypadku braku skuteczności powyższych działań. Zdaniem skarżącego, w powyższym zakresie Starosta C. pozostał bezczynny w zakresie swoich ustawowych zadań do podejmowania czynności w celu poszerzenia zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, którego interesy reprezentuje ustawowo (art. 11, art. 23 ust. 1 pkt 8 i 9 u.g.n). Na podstawie stwierdzonego w rozstrzygnięciach administracyjnych przejęcia prawa własności nieruchomości, organ nie ujawnił tytułu własności w księgach wieczystych, działając tym samym na niekorzyść Skarbu Państwa, oraz naruszając zasadę praworządności. Konsekwencją powyższego było nieprawidłowe przyjęcie braku istnienia przesłanki do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez PZD na nieruchomości Skarbu Państwa, a tym samym bezpodstawne odmówienie stwierdzenia nabycia tego prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Istotą sądowej kontroli administracji jest ochrona wolności i praw jednostki (podmiotów prawa) w stosunkach z administracją publiczną oraz budowanie i utrwalanie zasady państwa prawa i wyprowadzanych z niej standardów. Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego jest ochrona praw podmiotowych jednostki. Przyjęcie tej funkcji wypływa z założeń systemu weryfikacji administracji publicznej w państwie prawa, co ma związek z realizacją zasad praworządności (por. J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne jako gwarant ochrony wolności i praw jednostki, referat wygłoszony na L Konferencji Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego, Gdynia 24-16 kwietnia 2008 r., s. 1-8; B. Adamiak, Model sądownictwa administracyjnego a funkcje sądownictwa administracyjnego (w:) Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003, s. 21-22).
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz.1634, dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz.U. z 2021, poz. 1073, ze zmianami, dalej r.o.d.).
Zgodnie z art. 75 ust. 1 r.o.d. w stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, właściciel nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy może wydać decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego.
Zgodnie z art. 76 ust. 1 r.o.d. właściciel nieruchomości nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 75 ust. 1, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy rodzinny ogród działkowy spełnia przynajmniej jeden z warunków:
1) funkcjonowanie rodzinnego ogrodu działkowego na nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
2) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w związku z zakładaniem rodzinnego ogrodu działkowego lub funkcjonował on na nieruchomości w momencie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa;
3) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego nastąpiło w związku z funkcjonowaniem na niej rodzinnego ogrodu działkowego;
4) nieruchomość zajęta jest przez rodzinny ogród działkowy, który posiadał ustaloną lokalizację w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, lub na podstawie art. 11 ust. 3 lub art. 33 tej ustawy stał się ogrodem stałym.
W myśl art. 76 ust. 2 r.o.d. w przypadku rodzinnego ogrodu działkowego spełniającego jeden z warunków, wskazanych w ust. 1, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa następuje w drodze decyzji.
Zgodnie zaś z art. 76 ust. 3 r.o.d. przepisy art. 75 ust. 5 i 7 stosuje się odpowiednio.
Z przytoczonych przepisów prawa wynika, że niezbędną przesłanką stwierdzenia nabycia prawa użytkowania jest to, by nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sposób wyczerpujący w sprawie nie ma wątpliwości, że przesłanka ta nie została spełniona, a w konsekwencji skarżona decyzja odpowiada prawu.
Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z księgi wieczystej oznaczonej nr [...] nieruchomość składająca się z działek [...], [...] i [...] stanowi własność osób prywatnych.
Z akt sprawy wynika, że nieruchomość składająca się z przedmiotowych działek została przejęta na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 27 października 1977 r, o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin na wniosek K. K. na skutek decyzji wywłaszczeniowej z dnia 21 kwietnia 1979 r. znak 6/347/79.
W aktach sprawy zalega także kopia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy T. z dnia 2 maja 1983 r. nr 6/347/79/83 (k. 33 administracyjnych akt sprawy), uchylająca decyzję z dnia 21 kwietnia 1979 r. znak 6/347/79 i umarzającą postępowanie w sprawie oraz decyzja Wojewody z dnia 30 kwietnia 1986 r. znak G.III-7437/38/86 stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy T. z dnia 2 maja 1983 r. nr 6/347/79/83 i stwierdzająca, że mając na uwadze fakt trwałego rozdysponowania przejętych na własność Państwa nieruchomości stwierdzono wydanie decyzji Naczelnika z dnia 21 kwietnia 1979 r. o ich przejęciu z naruszeniem prawa, ponieważ wywołały nieodwracalne skutki prawne.
Jednocześnie powyższe nie spowodowało zmian w treści księgi wieczystej. Dodatkowo zauważyć należy, że w postanowieniu Sądu Rejonowego w C. z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt [...] oddalono wniosek o ujawnienie w dziale II księgi wieczystej [...] prawa własności na rzecz Skarbu państwa na podstawie decyzji nr 6/347/79 Naczelnika Miasta i Gminy T. (k. 38). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Skarb Państwa nie wykazał, aby doszło do skutecznego nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Zarówno z treści wykazu hipotecznego Lwh [...] T., jak i akt księgi wieczystej nie wynika, by kiedykolwiek właścicielem nieruchomości składającej się z przedmiotowych działek była Pani K. K., zaś obecnie ujawniony w treści księgi wieczystej stan prawa własności jest w pełni odzwierciedlony w dokumentacji położonej w aktach księgi wieczystej.
W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U z 2023 r. poz. 1984, dalej u.k.w.h.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie wyrażone w art. 3 u.k.w.h. wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym. Domniemania wynikające z przepisów tej ustawy nie pozwalają organom administracji na podważanie ich prawidłowości i weryfikowania ich treści. W przedmiotowej sprawie domniemanie to próbowano obalić, lecz wskutek braku dowodów bezskutecznie.
Wpisami w księdze wieczystej organy administracji są związane. Skoro zatem nie wykazano, że nieruchomość składająca się z działek [...], [...] i [...] stanowi własność Skarbu państwa, decyzja o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w/w działek odpowiada prawu.
Nie mogą w świetle powyższego odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi. W szczególności z uwagi na treść art. 3 ust. 1 u.k.w.h. organ administracji publicznej nie może prowadzić samodzielnie postępowania zmierzającego do obalenia tego domniemania, bowiem jego obalenie może nastąpić w trybie i sposób opisany w przepisach prawa. Organ nie może zatem samodzielnie, w oparciu o zeznania świadków i stron postępowania, zaprzeczyć treści księgi wieczystej. Z tych samych powodów nie można skutecznie organom postawić zarzutu, że nie przeprowadziły postępowania dowodowego na okoliczność ewentualnego zasiedzenia tej nieruchomości przez Skarb Państwa, czego oczekiwał skarżący PZD. Zatem za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11, art. 23 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 7 r.o.d. Z akt sprawy wynika, że stronom zapewniono czynny udział w postepowaniu przed organem I instancji umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego (k. 46 i 42 administracyjnych akt sprawy).
W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.