II SA/Kr 1369/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych, uznając, że organ powinien był przekazać sprawę właściwemu organowi Wód Polskich, zamiast ją umarzać.
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 191 Prawa wodnego. Sąd uznał, że organy błędnie umorzyły postępowanie, zamiast przekazać sprawę właściwemu organowi Wód Polskich, co stanowiło naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Limanowa o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Wójt Gminy Limanowa pierwotnie umorzył postępowanie, uznając na podstawie opinii biegłego, że przedmiotem sprawy nie jest zmiana stosunków wodnych, lecz wykonanie urządzenia wodnego wymagającego pozwolenia wodnoprawnego, a właściwym organem do rozpatrzenia sprawy są Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Po odwołaniu H. B., SKO uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ponownym postępowaniu Wójt ponownie umorzył postępowanie, powołując się na opinię biegłego i art. 191 Prawa wodnego, wskazując na właściwość organów Wód Polskich. Od tej decyzji odwołał się R. W., zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Skarżący podnosił, że wykonanie odwodnienia nastąpiło na podstawie ustaleń z Gminną Komisją, która nie wymagała pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy błędnie umorzyły postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., zamiast przekazać sprawę właściwemu organowi Wód Polskich zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a. Sąd podkreślił, że zmiana organu właściwego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania. Kwestia naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 191 Prawa wodnego) została uznana za przedwczesną do rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ administracji publicznej, który stwierdził swoją niewłaściwość, nie powinien wydawać decyzji o umorzeniu postępowania, lecz powinien przekazać sprawę organowi właściwemu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zmiana organu właściwego w toku postępowania nie powoduje jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. W takiej sytuacji organ powinien przekazać sprawę organowi właściwemu zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przypadku naruszenia prawa.
Pomocnicze
PrWod art. 191 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dotyczy sytuacji nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie na wody lub grunty. Właściwy organ Wód Polskich może nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód.
PrWod art. 234 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Ma zastosowanie, gdy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja o umorzeniu postępowania wydawana jest, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 65 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ, który stwierdził swoją niewłaściwość, przekazuje sprawę innemu organowi.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w określonych sytuacjach.
rozp. MS art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie umorzyły postępowanie, zamiast przekazać sprawę właściwemu organowi Wód Polskich.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych w zakresie ustaleń faktycznych i zastosowania art. 191 Prawa wodnego (uznane za przedwczesne lub bezzasadne na tym etapie).
Godne uwagi sformułowania
Sąd przychyla się do stanowiska, że zmiana okoliczności decydujących o właściwości prowadzącego je organu nie determinuje jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Jeżeli żądanie strony nadal jest aktualne i wymaga ono rozstrzygnięcia w toku postępowania administracyjnego, to sama okoliczność, że zdolnością prawną do prowadzenia postępowania i orzekania w takiej sprawie dysponuje inny organ, dowodzi o konieczności rozpoznania sprawy przez inny organ, nie może natomiast świadczyć o bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.
Skład orzekający
Monika Niedźwiedź
przewodniczący
Małgorzata Łoboz
członek
Sebastian Pietrzyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że organ administracji, który stwierdził swoją niewłaściwość, powinien przekazać sprawę organowi właściwemu, a nie ją umarzać."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których następuje zmiana organu właściwego w toku postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie właściwości organu i konsekwencje błędnego umorzenia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Błąd organu: umorzenie zamiast przekazania sprawy. WSA wyjaśnia, jak powinno być.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1369/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Małgorzata Łoboz Monika Niedźwiedź /przewodniczący/ Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono decyzję organu II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 2625 art. 234 ust. 3 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Sentencja Dnia 7 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2023 roku sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 30 sierpnia 2022 roku, znak: SKO-PW-4171-56/22 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz R. W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowy Sączu z dnia 30 sierpnia 2022 roku, znak: SKO-PW-4171-56/22 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Limanowa z dnia 5.07.2022r., znak: GP.6331.6.2021, orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, stanowiącym dz. ew. nr [...] w miejscowości L.. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach. Decyzją z dnia 5.07.2022r., znak: GP.6331.6.2021, Wójt Gminy Limanowa orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, stanowiącym dz. ew. nr [...] w miejscowości L.. W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji stwierdził, iż w dniu 25.08.2021 r. do Wójta Gminy Limanowa wpłynął wniosek H. B., zam. [...], [...] w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie w miejscowości [...], [...] na działce nr [...] należącej do R. W. do stanu poprzedniego. Wójt Gminy Limanowa wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie i wyznaczył oględziny na miejscu sporu. W dniu 14 września 2021 r. przeprowadzono wizję lokalną na dz. ew. nr [...] i [...] w miejscowości L.. Podczas oględzin sporządzono protokół z oględzin, który został odczytany i podpisany przez wszystkich uczestników. Ponadto, wykonano dokumentację fotograficzną. W oględzinach uczestniczyli przedstawiciele organu gminy. Pani H. B., Pan R. W. oraz Pani R. W.. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła H. B., zam. [...], [...]. W wyniku jego rozpatrzenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, powołano biegłego uprawnionego geologa i hydrologa, W. F., który sporządził na potrzeby niniejszego postępowania opinię. W treści swojej opinii biegły stwierdził, iż przedmiotem postępowania nie jest zmiana stosunków wody na gruncie ale wykonanie urządzenia wodnego i zabudowa rowu ziemnego, które to działanie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W dalszej części uzasadnienia kwestionowanej decyzji, Wójt Gminy Limanowa stwierdził, że organem właściwym do podjęcia dalszych działań w sprawie będzie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Jak wynika bowiem z art. 191 ust. 1 Prawa wodnego w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia właściwy organ Wód Polskich może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. Zgodnie z powyższym organem właściwym w niniejszym postępowaniu jest odpowiedni organ Wody Polskie. Od powyższej decyzji, odwołanie wniósł R. W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych skutkujących przyjęciem w oparciu o wnioski opinii biegłego, że wykonawszy odwodnienie na należącej do odwołującego dz. ew. [...], stosownie do ustaleń poczynionych w toku postępowania przed Gminną Komisją powołaną w tym względzie przez Organ (Wójta Gminy), wykroczył on poza unormowania ujęte w ustawie z dnia 20 lipca 2017r. Prawo Wodne. W uzasadnieniu odwołania, wnoszący je podniósł, iż organ w sposób nieprawidłowy przyjął, w ślad za wydaną w sprawie opinią geologiczno-hydrologiczną, że przedmiotem postępowania nie jest zmiana stosunków na gruncie (do której nigdy nie doszło), ale kwestia wzniesienia przez niego na własnej nieruchomości urządzenia wodnego, które wymagało uzyskania stosownego pozwolenia wodnoprawnego. Odwołujący wyjaśnił, że w trakcie oględzin jego nieruchomości w dniu 22 sierpnia 2014r. przez odpowiednią Gminną Komisję, której członkiem był również przedstawiciel Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie doszło do zawarcia ugody przed ww. Organem, w ramach której ustnie zobowiązał się on do powstrzymywania się od zasypywana już istniejącego rowu, wskazując przy tym, że zamierza wstawić w jego obrębie rury odprowadzające wodę. Prace te wykonał ostatecznie jego, nieżyjący już, ojciec A. W., nie zmieniając ani przebiegu, ani też głębokości rowu. Odwołujący dodał, że w trakcie opisywanych ustaleń osoby zasiadające w komisji wskazywały, że wykonanie odwodnienia w ostatecznie ustalony sposób nie będzie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w postaci decyzji administracyjnej, ale koniecznym będzie jedynie zgłoszenie faktu wykonania ww. robót do organów Gminy, czego dopełnił. Kolegium rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia 30 sierpnia 2022 roku, znak: SKO-PW-4171-56/22 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Limanowa z dnia 5 lipca 2022r., znak: GP.6331.6.2021, orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. W uzasadnieniu do wydanej decyzji Kolegium wskazało, że jak wynika z treści z opinii biegłego zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia wykonania urządzenia wodnego i zabudowa rowu ziemnego, które to działanie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Z ustaleń dokonanych w trakcie postępowania wyjaśniającego wynika, iż w obrębie dz. ew. nr [...] nastąpiło przekształcenie terenu mające bezpośredni lub pośredni wpływ na zmiany stanu wody na gruncie i tym samym stosunków wodnych. Zmiana ta wynika z faktu likwidacji koryta rowu ziemnego na skutek jego zabudowy na odcinku długości działki ewid. nr [...]. Dokonując w/w zabudowy rowu zmieniono sposób odprowadzenia wód z rowu ziemnego. W niniejszym przypadku, jak wynika z treści sporządzonej opinii biegłego, mamy do czynienia z wykonaniem urządzenia wodnego poprzez zabudowę rowu ziemnego w obrębie działki ew. nr [...] Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w sprawie ma zastosowanie art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, właściwy organ Wód Polskich z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie powinno wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. Organem właściwym w sprawie jest zatem organ Wód Polskich, których zadania zostały szczegółowo uregulowane w art. 240 ustawy Prawo wodne. Sprawy dotyczące podjęcia decyzji, o których mowa w art. 191 ustawy Prawo wodne są kompetencją dyrektorów zarządów zlewni Wód Polskich, co wynika wprost z art. 240 ust. 4 pkt 1) lit. a) ustawy Prawo wodne. Kolegium wyjaśniło, że hipotezy norm art. 234 i art. 191 ustawy Prawo wodne są różne. Norma z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego ma zastosowanie, gdy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie. Natomiast art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowi podstawę rozstrzygnięcia właściwego organu Wód Polskich w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego. Utrzymywanie urządzeń wodnych polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji (art. 188 ust. 1 ustawy Prawo wodne). Jest to zatem pojęcie szerokie i dotyczy szeregu różnego rodzaju czynności, których końcowym celem ma być zachowanie funkcji urządzenia wodnego. Szeroki jest także katalog urządzeń wodnych wynikający z definicji sformułowanej wart. 16 pkt 65) ustawy Prawo wodne, zgodnie z którą przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Ciek (rów) melioracyjny jest niewątpliwie urządzeniem wodnym w świetle art. 16 pkt 65 lit. a ustawy Prawo wodne (por. np. uzasadnienia do postanowienia NSA z dnia 15.10.2021 r., sygn. akt: III OW 29/21). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni w istocie zarzuca niewłaściwe utrzymanie przedmiotowego urządzenia wodnego (polegające na jego zabudowaniu), a więc odnosi się do hipotezy normy z art. 191 ustawy Prawo wodne. W tej sytuacji, organem właściwym w sprawie będzie właściwy dyrektor zarządu zlewni, a w tym konkretnym przypadku Dyrektor Zarządu Zlewni w N. S. Państwowego Przedsiębiorstwa Wodnego Wody Polskie Skargę na powyższą decyzję wniósł R. W., podnosząc zarzuty: 1. naruszenia art. 7 k.p.a. art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych skutkujących przyjęciem w uzasadnieniu skarżonej decyzji, w ślad za orzeczeniem Organu I instancji, na podstawie opinii biegłego z zakresu geodezji i hydrologii, że Skarżący wykonawszy odwodnienie na należącej do niego dz. ew[...], stosownie do ustaleń poczynionych w toku postępowania przed Gminną Komisją powołaną w tym względzie przez Organ I instancji (Wójta Gminy), wykroczył poza unormowania ujęte w ustawie z dnia 20 lipca 2017r. Prawo Wodne, a tym samym, że niezbędne będzie uzyskanie przez niego odpowiedniej decyzji prawnowodnej; 2. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się przez Organ II instancji w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji co do twierdzeń Skarżącego zawartych w jego odwołaniu od decyzji Organu I instancji; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżący dopuścił się nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego poprzez dokonanie jego zabudowy w postaci umieszczenia rur. W uzasadnieniu skargi wskazano, że umieszczenie rur odprowadzających wodę (o średnicy 11 cm) podjęte została w następstwie ustaleń poczynionych w trakcie oględzin nieruchomości w dniu 22 sierpnia 2014 r. przez Gminną Komisję ad hoc, której członkiem był również przedstawiciel Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie. Wtedy to doszło do zawarcia ugody przed ww. Organem, w ramach której Skarżący zobowiązał się do powstrzymywania się od zasypywania już istniejącego (a wykopanego w sposób bezprawny przez Uczestników) rowu, wskazując przy tym, że zamierza wstawić w jego obrębie rury odprowadzające wodę. Prace te wykonał ojciec Skarżącego - Pan A. W., nie ingerując przy tym ani w przebieg, ani też w głębokość owego rowu. W trakcie opisywanych ustaleń osoby zasiadające w komisji w sposób wyraźny wskazywały przy tym, że wykonanie odwodnienia w ostatecznie ustalony sposób nie będzie wymagać uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w postaci decyzji administracyjnej przez Skarżącego, ale że koniecznym będzie jedynie zgłoszenie faktu wykonania ww. robót do organów Gminy, czego Pan R. W. dopełnił. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi z powodu bezzasadności skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095z z późn. zm.), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli organ ustali, że do takiej zmiany doszło wówczas, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich, tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody. Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności trzeba wskazać, że bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych skutkujących przyjęciem, że Skarżący wykonawszy odwodnienie na należącej do niego dz. ew[...], stosownie do ustaleń poczynionych przed Gminną Komisją powołaną Wójta Gminy, wykroczył poza unormowania ujęte w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 2233 ze zm.) – dalej jako "PrWod". W odniesieniu do tego zarzutu trzeba wskazać, że podnoszone w skardze kwestie dotyczą w istocie rozstrzygnięcia, czy w określonej sytuacji Skarżący, który wykonał odwodnienie stosownie do ustaleń poczynionych przed Gminną Komisją powinien był uzyskać pozwolenie wodnoprawne. Nie budzi jednak wątpliwości, że ewentualna konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie konkretnego urządzenia wodnego (na gruncie niniejszej sprawy rowu), wyprowadzona może być jedynie przepisów ustawy. W konsekwencji poczynione jakiekolwiek ustalenia przed Gminną Komisją, na które powołuje się Skarżący nie mogą w żadnej mierze wpływać na wykonanie obowiązków ustawowych, w tym na uzyskanie decyzji wodnoprawnej. Tej okoliczności jednak, to znaczy czy w tej konkretnej sytuacji Skarżący był obowiązany do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na zrealizowanie rowu, Sąd nie rozstrzyga, albowiem wykracza to już poza przedmiot niniejszej sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postepowania, należy wskazać, że realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Podkreślić jednak trzeba, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. II GSK 795/18). Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21). Na gruncie niniejszej sprawy organy w koniecznym niezbędnym dla sprawy zakresie ustaliły istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Jak wynika natomiast z poczynionych, przede wszystkim w oparciu o wykonaną opinię biegłego, ustaleń organu na gruncie niniejszej sprawy doszło do naruszenia stosunków wodnych w obszarze nieruchomości nr dz. ew. nr [...] w miejscowości L.. Powodem tego naruszenia było niewłaściwe utrzymanie urządzenia wodnego – rowu (polegające na jego zabudowaniu). W świetle zgromadzonych w sprawie materiałów to stanowisko nie budzi zastrzeżeń. Trzeba także podkreślić, że obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia. Również i w tym zakresie zaskarżona decyzja, a ściślej jej uzasadnienie odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew treści skargi organ uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada w tym zakresie wymaganiom prawa. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynikają motywy, którymi kierował się organ administracji podejmując określone rozstrzygnięcie, co czyni podniesiony zarzut bezzasadnym. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych organy uznały, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy sprawy naruszenia stosunków wodnych stosownie do art. 234 PrWod, lecz dotyczy stosownie do art. 191 ust. 1 PrWod, nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty. W tej jednak sprawie organem właściwym nie jest Wójt Gminy L., lecz Dyrektor Zarządu Zlewni w N. S. Państwowego Przedsiębiorstwa Wodnego Wody Polskie, w związku z czym organy ostatecznie umorzyły postępowania. Powyższe nie stanowi jednak podstawy do umorzenia postępowania, tak jak to miało miejsce na gruncie przedmiotowej sprawy. Sąd przychyla się do stanowiska, że zmiana okoliczności decydujących o właściwości prowadzącego je organu nie determinuje jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie "wówczas postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z taką bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne - najogólniej rzecz ujmując - staje się zatem bezprzedmiotowe, gdy w sposób oczywisty brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Jeżeli żądanie strony nadal jest aktualne i wymaga ono rozstrzygnięcia w toku postępowania administracyjnego, to sama okoliczność, że zdolnością prawną do prowadzenia postępowania i orzekania w takiej sprawie dysponuje inny organ, dowodzi o konieczności rozpoznania sprawy przez inny organ, nie może natomiast świadczyć o bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Trudno zaakceptować pogląd o bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego przez organ, który utracił zdolność prawną, albo w ogóle jej nie posiadał, skoro sprawa administracyjna pozostaje aktualna. Tym samym nadal aktualny jest przedmiot postępowania" (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 20 sierpnia 2014 roku, sygn. I OSK 199/13; podobnie por. uzasadnienia do wyroków NSA: z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt II OSK 735/10 z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2519/11). W konsekwencji organ w takiej sytuacji powinien przekazać wniosek będący podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego organowi właściwemu. Powyższe stanowi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawę należało przekazać w trybie art. 65 § 1 K.p.a. organowi właściwemu i nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Jako nieuzasadniony na tym etapie postępowania, albowiem przedwczesny, jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżący dopuścił się nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego poprzez dokonanie jego zabudowy w postaci umieszczenia rur. Trzeba wskazać, że tej kwestii organy nie przesądziły, podkreślając swoją niewłaściwość w tym zakresie, z czym należy się zgodzić. Dlatego też rozważanie tego zarzutu na obecnym etapie jest bezprzedmiotowe. Ze względu na powyższe zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. podlega uchyleniu. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. o zwrocie od organu na rzecz skarżącego kwoty 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, uiszczonej przez skarżącego jako wpis od skargi. Ponadto na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt. 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 265 ze zm.) orzeczono o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego w wysokości 480 zł oraz kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI