Orzeczenie · 2025-01-15

II SA/Kr 1367/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2025-01-15
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościcel wywłaszczeniaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnezasada praworządnościorzecznictwoWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G., które odmawiały zwrotu udziałów w nieruchomości wywłaszczonej w 1963 r. na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli. Nieruchomość została wywłaszczona pod budowę Powiatowej Lecznicy Weterynaryjnej. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość stała się zapleczem dla lecznicy i cel wywłaszczenia został zrealizowany, powołując się na aktualne orzecznictwo dopuszczające modyfikację celu wywłaszczenia. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kluczowym argumentem sądu było to, że w 1992 r. wydano decyzję o zwrocie części udziałów w tej samej nieruchomości na rzecz innych spadkobierców, która stała się ostateczna i została utrzymana w mocy przez Wojewodę Nowosądeckiego. Decyzja ta jednoznacznie stwierdziła, że nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia i stała się zbędna. Sąd podkreślił, że organy administracji nie mogą ignorować ostatecznych decyzji administracyjnych i odmiennie oceniać tego samego stanu faktycznego, opierając się jedynie na ewolucji orzecznictwa. Uchylenie decyzji miało miejsce z powodu naruszenia zasady praworządności, zaufania do władzy publicznej oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób bezstronny i równy, co stanowiło naruszenie art. 8 k.p.a. Sąd zasądził również koszty postępowania od Wojewody na rzecz jednego ze skarżących.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważność ostatecznych decyzji administracyjnych w kontekście późniejszej zmiany orzecznictwa; zasada praworządności i zaufania do władzy publicznej w postępowaniu administracyjnym; interpretacja celu wywłaszczenia i przesłanki zwrotu nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje wcześniejsza ostateczna decyzja o zwrocie części nieruchomości, a organy administracji próbują ją zignorować na podstawie nowszego orzecznictwa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nieruchomość wywłaszczona pod konkretny cel (budowa lecznicy weterynaryjnej) może zostać uznana za wykorzystaną na ten cel, jeśli służyła jako zaplecze dla lecznicy wybudowanej na działce sąsiedniej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pierwotny cel wywłaszczenia był ściśle określony (budowa budynku lecznicy), a nieruchomość nie została wykorzystana na ten cel, nawet jeśli służyła jako zaplecze, powinna zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego następcy prawnemu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały cel wywłaszczenia, dopuszczając jego modyfikację i uznając zaplecze za realizację celu. Kluczowe było to, że wcześniejsza decyzja z 1992 r. jednoznacznie stwierdziła zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia.

Czy organ administracji może odmiennie ocenić przesłankę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, jeśli w tej samej sprawie została już wydana ostateczna decyzja o zwrocie części udziałów w tej nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może odmiennie ocenić tej samej przesłanki, ignorując ostateczną decyzję administracyjną, która przesądziła o zbędności nieruchomości, nawet powołując się na aktualne orzecznictwo.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ostateczne decyzje administracyjne są wiążące i stanowią część obowiązującego stanu prawnego. Odmienna ocena tego samego stanu faktycznego, oparta wyłącznie na zmianie orzecznictwa, narusza zasadę praworządności i zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Czy organ administracji jest związany wcześniejszą, ostateczną decyzją administracyjną w sprawie zwrotu nieruchomości, czy może ją pominąć, opierając się na nowszym orzecznictwie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ administracji jest związany ostateczną decyzją administracyjną, która przesądziła o zwrocie nieruchomości, i nie może jej pominąć, nawet jeśli orzecznictwo w międzyczasie ewoluowało.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości wywołała skutek prawnorzeczowy, zmieniając podmiot własności. Ignorowanie tej decyzji i odmienna ocena stanu faktycznego stanowi naruszenie zasady praworządności i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. w przedmiocie odmowy zwrotu udziału w nieruchomości.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 133 § 3 zd. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 111 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 9a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 142 § 1 i 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości art. 69

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia (budowa lecznicy weterynaryjnej). • Wcześniejsza decyzja z 1992 r. orzekła o zwrocie części udziałów w tej samej nieruchomości, uznając ją za zbędną. • Organy administracji naruszyły zasadę praworządności i zaufania do władzy publicznej, ignorując ostateczną decyzję z 1992 r. • Zmiana orzecznictwa nie może stanowić podstawy do odmiennej oceny tego samego stanu faktycznego, który został już rozstrzygnięty.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość stała się zapleczem dla lecznicy weterynaryjnej, co stanowi realizację celu wywłaszczenia. • Aktualne orzecznictwo dopuszcza modyfikację celu wywłaszczenia. • Organ administracji nie jest związany wcześniejszą decyzją z 1992 r.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji nie są związane decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z 1992 r. • organ administracji orzeka bowiem zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami i aktualnym, ugruntowanym orzecznictwem sądowym • polski system prawny nie jest prawem precedensowym, a wyroki sądów administracyjnych nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa • organ administracji nie jest związany decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z 1992 r., wydaną na podstawie przepisu art. 69 z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Decyzje ostateczne, pozostające w obrocie prawnym, są częścią obowiązującego stanu prawnego, który kształtują w sposób wiążący. • odstąpienie od praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym i niewątpliwie narusza to zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej

Skład orzekający

Anna Kopeć

sprawozdawca

Magda Froncisz

przewodniczący

Piotr Fronc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność ostatecznych decyzji administracyjnych w kontekście późniejszej zmiany orzecznictwa; zasada praworządności i zaufania do władzy publicznej w postępowaniu administracyjnym; interpretacja celu wywłaszczenia i przesłanki zwrotu nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje wcześniejsza ostateczna decyzja o zwrocie części nieruchomości, a organy administracji próbują ją zignorować na podstawie nowszego orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje konflikt między sztywnym przestrzeganiem prawa (ostateczne decyzje) a ewolucją orzecznictwa, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Pokazuje też, jak ważne jest konsekwentne stosowanie prawa przez organy administracji.

Czy nowe orzecznictwo może unieważnić starą decyzję? WSA: Nie, jeśli narusza to zaufanie do państwa!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst