II SA/KR 1366/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-02-07
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanyprawo budowlaneogrodzeniesamowola budowlanaplan zagospodarowania przestrzennegodecyzja administracyjnauchylenie decyzjipostępowanie administracyjnewsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę ogrodzenia, uznając je za wydane z naruszeniem prawa z powodu oparcia się na nieobowiązujących przepisach planistycznych.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia, które zostało uznane przez organy nadzoru budowlanego za niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że opierały się one na nieobowiązującym planie miejscowym oraz na dokumencie niebędącym źródłem prawa. Sąd podkreślił, że brak obowiązującego planu miejscowego w dacie budowy ogrodzenia i wydawania decyzji uniemożliwiał stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. N. i Ł. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie do stanu poprzedniego ogrodzenia o wysokości 2,12-2,20 m. Organy nadzoru budowlanego uznały ogrodzenie za samowolę budowlaną, opierając się na sprzeczności z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonym Uchwałą nr LXXXI/523/93 z dnia 30 kwietnia 1993 r. oraz na koncepcji architektonicznej z 1995 r. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że plan miejscowy utracił moc w 2003 r. i nie obowiązywał w dacie budowy ogrodzenia (2017 r.) ani w dacie wydawania decyzji. Ponadto, koncepcja architektoniczna nie stanowiła źródła prawa. Sąd uznał, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 6 K.p.a. (działanie na podstawie i w granicach prawa) oraz art. 7 i 77 § 1 K.p.a. (nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego). Wskazano, że nawet późniejszy plan miejscowy z 2022 r. nie wprowadzał zakazu budowy ogrodzeń pełnych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka nie może być oparta na nieobowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że plan miejscowy, na który powołały się organy nadzoru budowlanego, utracił moc prawną przed datą budowy ogrodzenia i wydania decyzji, co czyniło jego zastosowanie niezgodnym z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

P.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 87 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o COVID art. 15zzs4

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Argumenty

Skuteczne argumenty

Plan miejscowy, na który powołano się w decyzjach, nie obowiązywał w dacie budowy ogrodzenia ani w dacie wydawania decyzji. Koncepcja architektoniczna nie jest źródłem prawa i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 6 K.p.a. działając bez podstawy prawnej. Organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów nadzoru budowlanego opierające się na nieobowiązującym planie miejscowym i koncepcji architektonicznej.

Godne uwagi sformułowania

plan miejscowy utracił moc w 2003 r. koncepcja architektoniczna nie stanowi przepisu prawa decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 6 K.p.a.

Skład orzekający

Magda Froncisz

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Bator

sędzia

Jacek Bursa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Podkreślenie konieczności stosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie zdarzenia oraz zakazu opierania decyzji administracyjnych na dokumentach niebędących źródłem prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku obowiązującego planu miejscowego w momencie budowy i wydawania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest stosowanie aktualnych przepisów prawa i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych, nawet w sprawach budowlanych.

Ogrodzenie zburzone przez prawo? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie można opierać się na starych planach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1366/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 1377/23 - Wyrok NSA z 2025-11-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 50-51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi K. N., Ł. N. na decyzję nr 386/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 września 2022 r. znak: WOB.7721.364.2022.KJAS/MWIK w przedmiocie nakazu doprowadzenia ogrodzenia do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie solidarnie na rzecz K. N. i Ł. N. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki decyzją z dnia 8 lipca 2022 r., znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nakazał K. N., Ł. N., jako współwłaścicielom nieruchomości położonej na działce nr [...] obr. 42 Krowodrza przy ul. L. 4 w K. , przywrócenie do stanu poprzedniego wykonanego w 2017 r. ogrodzenia o wysokości 2,12 - 2,20 m usytuowanego pomiędzy działkami [...] i [...] obr. 42 Krowodrza, przy ul. L. 4 w K. , poprzez rozbiórkę ogrodzenia pełnego z desek na konstrukcji stalowej, składającego się z dwóch odcinków, tj. o długości 6,80 m od strony pasa drogowego i 9,90 m od strony części ogrodowej i przywrócenie w to miejsce ogrodzenia ażurowego, w postaci siatki na słupkach stalowych wysokości 1,50 m, tj. zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi dla budowy osiedla zabudowy mieszkaniowej z 1995 r. "przy ul. G. w K. ".
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki prowadził z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych na terenie nieruchomości położonej na działce nr [...] obr. 42 Krowodrza przy ul. L. 4 w K. .
W dniu 21 kwietnia 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę nieruchomości na działce przy ul. L. 4 w K. w zakresie ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...] (ul. L. ), robót wewnątrz budynku oraz zabudowy altany ogrodowej, bez uprzedniego powiadomienia właścicieli kontrolowanej działki, a co za tym idzie, pod ich nieobecność.
W przedmiocie niniejszego postępowania ustalono, iż między ww. działkami wykonano ogrodzenie ,,pełne, drewniane, z deskami zamontowanymi na profilach stalowych o wysokości wyższej od innych ogrodzeń, tj. o wysokości ok. 1,80 m i długości ok. 4,0 m". Z ww. czynności sporządzono protokół, wykonano dokumentację fotograficzną oraz dołączono dokumenty.
W związku z powyższym PINB pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ, zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie robót budowlanych wykonywanych na terenie przedmiotowej nieruchomości "realizowanych niezgodnie z przepisami" (nr id. pisma: 11592.31058.45244).
W dniu 13 maja 2022 r. PINB przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, w obecności strony postępowania P. H.. Następnie w dniu 26 maja 2022 r. organ I instancji ponownie przeprowadził czynności kontrolne ww. działki, tym razem w obecności K. N. współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości. Kolejno w dniu 20 czerwca 2022 r. organ I instancji ponownie przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, tym razem w obecności wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, tj. K. N. i Ł. N., jak również w obecności P. H..
PINB, na podstawie wszystkich wyżej wskazanych czynności, ustalił co następuje. Na ww. działce przy ul. L. w K. , obecni współwłaściciele, a zarazem inwestorzy, zdemontowali ogrodzenie od strony pasa drogowego i wybudowali fragment ściany murowanej osłaniającej miejsce na pojemniki na odpady stałe w kształcie litery "L" o długości ok. 2,18 m x 2,0 m i wysokości 1,60 m. Pozostały teren przed wejściem do budynku został utwardzony żwirem kamiennym pod przyszłe ułożenie kostki brukowej. Pomiędzy nieruchomościami przy ul. L. 4 i L. 6 od strony ulicy i części ogrodowej zostało zlokalizowane ogrodzenie pełne z desek na konstrukcji stalowej i betonowej podmurówce o wysokości 2,16-2,20 m i długości ok. 6,50 m, a w części ogrodowej o wysokości 2,12m - 2,13 m i długości ok. 10 m. W trakcie oględzin z dnia 20 czerwca 2022 r. Katarzyna i Ł. N. oświadczyli, że ogrodzenie pełne pomiędzy działkami sąsiednimi nr [...] i [...] zostało wybudowane w 2017 r. przez poprzedniego właściciela nieruchomości, na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia jego budowy złożonego w Wydziale Architektury i Urbanistyki UMK. Współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości przedłożyli kopię zaświadczenia z dnia 3 października 2017 r., znak: AU-01-4.6743.2.628.2017.ANO, którego treść wskazuje, iż organ nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie pełnego ogrodzenia z drewnianych desek o wysokości 2,3m na ww. nieruchomości. Nadto współwłaściciele ww. obiektu budowlanego oświadczyli, iż przedmiotowe ogrodzenie pozostaje bez zmian od czasu zakupu nieruchomości w kwietniu 2021 r.
Nadto PINB ustalił, iż w części ogrodowej wybudowana została pergola ogrodowa o rzucie prostokąta o wymiarach 6,25 m x 2,40 m (pomiar w osiach słupów) wykonana z elementów stalowych z automatyczną żaluzją dachową.
Zgodnie z ustaleniami organu I instancji odprowadzenie wody opadowej z zamkniętego dachu następuje poprzez wewnętrzną rynnę scaloną z górną konstrukcją pergoli na teren własny nieruchomości. Pergola usytuowana jest w odległości ok. 0,2 m od istniejących ogrodzeń z działkami sąsiednimi. Od strony ogrodowej pod pergola wykonane zostało utwardzenie terenu z płyt gresowych na całej powierzchni pergoli orasz przy budynku (w części ogrodowej) o wymiarach 2,80m x 9,0m.
W odpowiedzi na pismo organu I instancji z dnia 19 maja 2022 r. znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ, Dyrektor Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa pismem z dnia 20 maja 2022 r. znak: AU-04670.882.2022.JCZ (RPW/9344/2022) przesłał do organu I instancji akta sprawy znak: AU-01-7.6743.1648.2021.ADA dot. wykonania robót budowlanych w zakresie remontu pokrycia dachu oraz zadaszeń wykuszy, a także wymianie obróbek blacharskich na budynku mieszkalnym na przedmiotowej nieruchomości. Natomiast w zakresie akt postępowania dot. zgłoszenia budowy pełnego ogrodzenia pozostającego przedmiotem niniejszego postępowania tamt. organ wskazał, iż związku z pożarem budynku archiwum UMK "nie ma obiektywnej możliwości stwierdzenia czy akta ww. postępowania uległy zniszczeniu i czy będzie możliwe ich wypożyczenie ".
W dniu 21 czerwca 2-22 r. na dziennik podawczy PINB zostało złożone pismo zatytułowane: "Opinia dotycząca możliwości budowy ogrodzenia pełnego w granicy działki [...] obr. 42, Kraków" sporządzona przez dr hab. inż. arch. M. F..
Po dokonaniu ww. czynności kontrolnych oraz dwukrotnych oględzinach, organ I instancji w treści zawiadomienia z dnia 22 czerwca 2022 r. znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ (nr id. dokumentu: 11592.55593.73842), zawiadomił strony postępowania o zawężeniu i sprecyzowaniu przedmiotu postępowania wskazując, iż postępowanie toczy się w sprawie "wybudowania pomiędzy działkami nr [...] i [...] przy ul. L. 4 w K. ogrodzenia pełnego z drewnianych desek na konstrukcji stalowej na podmurówce betonowej o wysokości od 1,50 m do 2,20 m i łącznej długości 14,40 m (w dwóch odcinkach 6,50 m i 9,90 m), zlokalizowanego na działce nr [...] i [...], zrealizowanego niezgodnie z przepisami". Nadto w treści ww. pisma, na podstawie art. 10 K.p.a., poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do postępowania dowodowego.
W odpowiedzi na pismo PINB z dnia 6 lipca 2022 r. znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ, Kierownik pracowni Wydziału Planowania Przestrzennego UMK za pismem z dnia 7 lipca 2022 r. przedłożył wypisy i wyrysy dla przedmiotowej nieruchomości z: Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą nr XXXVI/229/88 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 25 kwietnia 1988r.; Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą nr LXXXI/523/93 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 1993r.; Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą nr VII/58/94 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 listopada 1994r.
W dniu 8 lipca 2022 r. PINB w Krakowie - Powiat Grodzki wydał skarżoną decyzję, znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ, którą nakazał współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości przywrócić do stanu poprzedniego ogrodzenie zlokalizowane między działkami nr [...] i [...] obr. 42 Krowodrza w Krakowie.
Odwołanie od ww. decyzji PINB w ustawowo przewidzianym terminie złożyła K. N..
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 21 września 2022 r., nr 386/2022, znak: WOB.7721.346.2022.KJAS/MWIK, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, z późn. zm., dalej P.b.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2022 r., znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ.
MWINB, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego zważył, co następuje: Realizując wynikające z obowiązku określonego w art. 81 P.b. zadanie określone w art. 84 ust. 1 pkt 1 P.b. oraz konfrontując wynikający z przedłożonych akt stan faktyczny z przepisami prawa organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią skarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego, w oparciu o akta sprawy PINB w Krakowie - Powiat Grodzki prowadzonych w postaci akt elektronicznych składających się z 52 załączników.
MWINB wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje weryfikacja zasadności nałożenia przez organ I instancji na K. N. i Ł. N. obowiązku doprowadzenia ogrodzenia zlokalizowanego pomiędzy działkami [...] i [...] obr. 42 Krowodrza w Krakowie do stanu poprzedniego. Na marginesie MWINB zaznaczył, że poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje weryfikacja legalności pozostałych obiektów, na które wskazywał P. H. w treści pisma z dnia 9 sierpnia 2022 r.
MWINB dokonał sprawdzenia prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania. I tak, wzmiankowana wyżej nieruchomość położona w Krakowie, składająca się z działki ewidencyjnej nr [...] obr. 42 Krowodrza, która pozostaje zabudowana ogrodzeniem objętym niniejszym postępowaniem - stanowi obecnie współwłasność K. N. i Ł. N.. Działka nr [...] obr. 42 Krowodrza sąsiadująca bezpośrednio z terenem inwestycji stanowi natomiast współwłasność I. Z. oraz P. H.. Działka drogowa nr [...] obr. 42 Krowodrza stanowi własność Gminy Kraków i pozostaje w zarządzie Zarządu Dróg Miasta Krakowa. W tym stanie rzeczy krąg stron postępowania zostaje ograniczony do wskazanych powyżej osób. Organ odwoławczy uznał, iż krąg stron został w realiach niniejszej sprawy zdefiniowany w sposób prawidłowy i pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Wyrażona przez organ I instancji ocena prawna, sprowadzająca się do konkluzji, że likwidacja skutków samowoli budowlanej obejmującej prowadzenia robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia zlokalizowanego pomiędzy działkami [...] i [...] obr. 42 Krowodrza przy ul. L. 4 w K. , winna następować w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. - była w ocenie MWINB prawidłowa.
Postępowanie "naprawcze" w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane wszczyna organ nadzoru budowlanego, jeśli została spełniona przesłanka wskazana w art. 50 ust. 1 P.b.: " W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1)bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2)w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3)na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4)w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach".
Organ odwoławczy poddał analizie wskazane powyżej przesłanki. Wskazał, że budowa ogrodzenia na podstawie ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w czasie realizacji robót budowlanych, tj. w roku 2017, nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane z 2017 r. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej: P.b. z 2017 r.), cyt.: "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń". Zgodnie z ustaleniami organu I instancji wysokość ogrodzenia pozostającego przedmiotem niniejszego postępowania wynosi od 2,12m do 2,20m. Wobec powyższego należy wskazać na przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b. z 2017 r., cyt.: "Zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4, budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20m". Zgodnie z wykładnią literalną ww. przepisu, a także po dokonaniu subsumcji stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji, MWINB wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie o wysokości maksymalnie 2,20m nie spełnia definicji ogrodzenia wskazanego w art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b. w brzmieniu obowiązującym w czasie realizacji inwestycji, gdyż nie pozostaje ogrodzeniem o wysokości "powyżej 2,20m", w związku z czym w myśl przepisów prawa budowlanego realizacja przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała dokonywania zgłoszenia.
Powyższa konkluzja prowadzi do kilku wniosków. W pierwszej kolejności MWINB wskazał, że odnoszenie się tut. organu do kwestii skuteczności i zakresu zgłoszenia dokonanego przez inwestora pozostaje bezprzedmiotowe, z uwagi na brak takiego wymogu w dniu realizacji inwestycji. Nadto, wracając do analizy przesłanek wskazanych w art. 50 ust. 1 P.b. wskazał, że brak wymogu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia wyklucza możliwość zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 P.b. Powyższy wniosek dowodzi nadto, iż pismo złożone przez stronę zatytułowane "Opinia dotycząca możliwości budowy ogrodzenia pełnego w granicy działki [...] obr. 42, Kraków" pozostaje bez wpływu na niniejsze postępowanie.
Powyższe stanowisko MWINB wynika z faktu, że autor ww. "opinii" we wnioskach wskazał: "Wstępna ocena przedstawionych materiałów wskazuje, że w przypadku przedłożenia Urzędowi Architektonicznemu kompletu niezbędnych dokumentów roboty budowlane przy budowie ogrodzenia nie mogłyby zostać przez urząd zaakceptowane". Brak wymogu dokonania zgłoszenia prowadzi do konkluzji, iż przedstawiony powyżej pogląd autora ww. prywatnej opinii pozostaje bezzasadny. W ocenie MWINB brak jest również zrealizowania przesłanki wskazanej w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b., mimo wskazania przez P. H. na naruszenie § 41 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, cyt.: ,,1. Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. 2. Umieszczanie na ogrodzeniach, na wysokości mniejszej niż 1,8 m, ostro zakończonych elementów, drutu kolczastego, tłuczonego szkła oraz innych podobnych wyrobów i materiałów jest zabronione".
W ocenie MWINB, analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji nie wskazuje na zaistnienie okoliczności powodujących niebezpieczeństwo dla ludzi i zwierząt, jak również zagrożenia dla mienia i środowiska. Wobec powyższego, przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. nie została w niniejszym przypadku spełniona.
W ocenie MWINB, w przedmiotowej sprawie ziściła się przesłanka wskazana w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. w zakresie niezgodności przedmiotowego ogrodzenia z przepisami. W przedmiotowej sprawie przepisami, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. są ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego PINB zasadnie poddał analizie zgodność realizacji przedmiotowego ogrodzenia z tymi przepisami. PINB wskazał, iż przedmiotowe ogrodzenie pełne z desek pozostawało sprzeczne z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą nr LXXXI/523/93 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 1993r., ustalającej zasady zagospodarowania terenów według rodzajów użytkowania, dla obszaru oznaczonego symbolem "M3" w zakresie budowy osiedla mieszkaniowego dawniej "przy ul. G. w K. ".
MWINB wskazał, że w dacie realizacji przedmiotowego ogrodzenia dla działki nr [...] obr. 42 Krowodrza przy ul. L. 4 w K. nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jednakże nie oznacza to, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszym stanie faktycznym.
W toku uzyskiwania decyzji pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami z nim związanymi, zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości, określone zostały warunki jego wykonania, w tym rodzaj ogrodzenia nieruchomości. Ustalono tam, że niedopuszczalne jest ogrodzenie pełne, ze względu na dodatkowe zacienianie działek.
Nadto, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowy obszar znajduje się w strefie przewietrzania, wobec czego możliwe jest sytuowanie zabudowy w kierunku równoległym do osi pasma wentylacyjnego. Zatem ogrodzenie ażurowe spełniało zapisy planu.
Reasumując, w przedmiotowym przypadku doszło do ziszczenia się przesłanki wskazanej w art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine P. b., w związku z czym ustalenia PINB organ odwoławczy uznał za odpowiadające prawu. W tym stanie rzeczy organ l instancji zobowiązany był do nałożenia na właściciela obiektu obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.
Zdaniem MWINB, zasadnie PINB uznał, że doprowadzenie ogrodzenia do stanu poprzedniego przywróci zgodność obiektu z przepisami.
Odnosząc się do treści odwołania K. N. MWINB wskazał, że wbrew zarzutom K. N., P. H. nie pozostaje "osobą postronną", natomiast z uwagi na legitymowanie się interesem prawnym w uzyskaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, pozostaje stroną postępowania administracyjnego tak przed organem I instancji, jak i w toku rozpatrywania niniejszego odwołania.
Za pismem P. H. z 9 sierpnia 2022 r., do MWINB zostały przedłożone kopie dwóch pism, które MWINB potraktował jako uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie.
I tak, odnosząc się do treści pisma zatytułowanego "Opinia w sprawie budowy altany/pergoli ogrodowej oraz ogrodzenia na działce przy ul. Lechonia 4 sąsiadującej z działką przy ul. L. 6 w K. " w zakresie budowy altany/pergoli MWINB wskazał, że przedmiot ww. "opinii" pozostaje poza zakresem prowadzenia niniejszej sprawy, bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki wydał skarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie "ogrodzenia o wysokości 2,12m-2,20 m usytuowanego pomiędzy działkami [...] i [...] obr. 42 Krowodrza przy ul. L. 4 w K. ". Analogicznie, poza zakresem niniejszego postępowania pozostaje przedmiot pisma zatytułowanego "Opinia techniczna posadowienia budowli względem sieci gazowej".
MWINB wskazał, że nie jest właściwym do prowadzenia postępowań w ww. zakresach jako organ I instancji.
Natomiast w odniesieniu do treści "opinii" dot. ogrodzenia, które pozostaje przedmiotem niniejszego postępowania, MWINB wskazał, co następuje. W powyższej części niniejszego uzasadnienia tut. organ wskazał, iż uznanie przez PINB bezskuteczności zgłoszenia robót budowlanych pozostaje bezzasadne, wobec czego ww. zarzut pozostaje bezprzedmiotowy. W zakresie wskazywanego naruszenia prawa własności MWINB wskazał, iż właściwym trybem postępowania w takim przypadku pozostaje droga sądowa w postępowaniu cywilnym, z uwagi na brak właściwości organu nadzoru budowlanego do badania naruszenia granic działek, jeżeli nie dotyczy obiektów budowlanych wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia. MWINB zacytował treść art. 83 ust. 1 P.b i stwierdził wobec powyższego, że w przypadku ustalenia naruszenia innych przepisów niż wskazane w art. 83 ust. 1 P.b. organy nadzoru budowlanego nie pozostają właściwe, zgodnie z art. 6 K.p.a., który stanowi: "Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa", co oznacza brak możliwości działania organu administracji publicznej bez wyraźnie wskazanej podstawy prawnej.
W zakresie naruszenia przepisów techniczno-budowlanych MWINB wskazał, że po analizie materiału dowodowego nie dopatrzył się naruszenia § 41 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co zostało wskazane w powyższej części uzasadnienia.
MWINB podkreślił, że organy administracji publicznej zobowiązane są do oceny zgromadzonego w sprawie całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z wyrażoną w art. 80 K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów.
K. N. oraz Ł. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 386/2022 z dnia 21 września 2022 r., znak WOB.7721.364.2022.KJAS.MWIK, zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1.Naruszenie przepisów prawa powodujące nieważność decyzji administracyjnej, tj. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji PINB w Krakowie - Powiat Grodzki, w oparciu ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa uchwalonego uchwałą nr LXXXI/523/93 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 1993 r., nieobowiązującego w czasie wykonania ogrodzenia, jak również w dniu wydania decyzji oraz w oparciu o "pismo zespołu autorskiego "A." z dnia 18 maja 1995 r. niestanowiące źródła prawa, co oznacza wydanie decyzji bez podstawy prawnej i stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
2.Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
-art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 2351) poprzez ich niezasadne zastosowanie i wydanie nakazu przywrócenia ogrodzenia do stanu poprzedniego w sytuacji, gdy ogrodzenie zostało zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami,
-art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez nieprawidłowe ustalenie, że ogrodzenie zostało zrealizowane w sposób niezgodny z przepisami, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy w dacie realizacji ogrodzenia dla terenu, na którym zostało ono wykonane nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
3.Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
-art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieprawidłowe ustalenie, że przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane w sposób niezgodny z przepisami, w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
-art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji, niespełniające wymagań określonych w ww. przepisie,
-art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy nieprawidłowości, które miały miejsce na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego uzasadniały uchylenie w całości decyzji PINB w Krakowie - Powiat Grodzki i umorzenie postępowania.
Mając na uwadze powyższe naruszenia skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, jak również o stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2022 r., znak ROIK I.5160.55.2022.SRZ w całości. Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2022 r., znak ROIK 1.5160.55.2022.SRZ oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na stawiane zarzuty skarżony organ wyjaśnił, że jak wskazano w treści skarżonej decyzji likwidacja skutków samowoli budowlanej obejmującej prowadzenie robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia zlokalizowanego pomiędzy działkami [...] i [...] obr. 42 Krowodrza przy ul. L. 4 winna następować w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
W ocenie skarżonego organu w przedmiotowej sprawie ziściła się przesłanka wskazana w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane w zakresie niezgodności przedmiotowego ogrodzenia z przepisami. W przedmiotowej sprawie przepisami, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 są ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego organy nadzoru budowlanego poddały analizie zgodność realizacji przedmiotowego ogrodzenia z tymi przepisami. Wykazano, iż przedmiotowe ogrodzenie pełne z desek pozostawało sprzeczne z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą nr LXXXI/523/93 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 1993r., ustalającej zasady zagospodarowania terenów według rodzajów użytkowania, dla obszaru oznaczonego symbolem "M3" w zakresie budowy osiedla mieszkaniowego dawniej "przy ul. G. w K. ". W treści skarżonej decyzji MWINB wskazał, iż w dacie realizacji przedmiotowego ogrodzenia dla działki nr [...] obr. 42 Krowodrza przy ul. L. 4 w K. nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co zdaniem organu odwoławczego nie oznacza, że przepisy te nie mają zastosowania w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. W toku uzyskiwania decyzji pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami z nim związanymi zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości określone zostały warunki jego wykonania, w tym rodzaj ogrodzenia nieruchomości. Ustalono tam, że niedopuszczalne jest ogrodzenie pełne ze względu na dodatkowe zacienianie działek. Nadto, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowy obszar znajduje się w strefie przewietrzania wobec czego możliwe jest sytuowanie zabudowy w kierunku równoległym do osi pasma wentylacyjnego. Zatem ogrodzenie ażurowe spełniało zapisy planu.
Wobec powyższego organy nadzoru budowlanego wykazały, że w przedmiotowym przypadku doszło do ziszczenia się przesłanki wskazanej w art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine ustawy Prawo budowlane, co obligowało do nałożenia na właściciela obiektu obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Od 16 maja 2022 r. obowiązujący dotąd stan epidemii został zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego.
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie wyznaczył na 7 lutego 2023 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów.
Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, poprzedzone było próbą uzyskania od stron postępowania potwierdzenia istnienia technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 3 stycznia 2023 r.). Jednak nie od wszystkich stron postępowania uzyskano potwierdzenie posiadania ww. technicznych możliwości.
Skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Przy tym rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącego i skarżonego organu oraz uczestników, bowiem podnoszone przez nich argumenty są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz skargę, odpowiedź na skargę i inne pisma procesowe. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do wyrażonego przez pełnomocnika skarżących najdalej idącego zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd wskazuje, że P.p.s.a. przewiduje stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z kolei zgodnie z art. 156 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził żadnej z wymienionych wyżej przesłanek nieważności zaskarżonych decyzji.
Jednakże, kontrolując zaskarżone decyzje zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że decyzja te, jako naruszające prawo, winny zostać usunięte z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzje organów obydwu instancji zostały wydane częściowo w oparciu o przepisy planu miejscowego, który nie obowiązywał w czasie realizacji przedmiotowej inwestycji, jak również w momencie wydania decyzji przez organy orzekające w niniejszej sprawie.
Na terenie objętym kwestionowaną inwestycją obowiązywał dawniej plan ogólny Miasta Krakowa, uchwalony w 1993 r.
Zgodnie natomiast z treścią art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: "Obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r.". Przedmiotowy plan miejscowy utracił zatem moc w 2003 r., a do czasu realizacji kwestionowanej inwestycji (co miało miejsce w 2017 r.) nie uchwalono dla tego obszaru innego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Plan miejscowy, na który powołały się organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, nie obowiązywał zatem w trakcie realizacji inwestycji polegającej na budowie przedmiotowego ogrodzenia - jak prawidłowo ustaliły organy obydwu instancji, budowa ta miała miejsce w 2017 r.
Sąd zwraca uwagę, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał świadomość, że w 2017 r. wskazany powyżej plan miejscowy już nie obowiązywał. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 4) wskazano bowiem: "w dacie realizacji przedmiotowego ogrodzenia dla działki nr [...] obr. 42 Krowodrza przy ul. L. 4 w K. nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego".
Pomimo tego organ odwoławczy, podobnie zresztą jak wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, odwołał się do ustaleń nieobowiązującego planu miejscowego. To właśnie niezgodność ogrodzenia z ustaleniami tego planu (a konkretnie z ustaleniami dotyczącymi ustanowionej strefy przewietrzania) stanowiła, w ocenie organów nadzoru budowlanego, okoliczność wskazującą na konieczność wydania decyzji o przywróceniu ogrodzenia do stanu poprzedniego.
Dodatkowo organy obydwu instancji wydając zaskarżone decyzje odwołały się do niestanowiącego aktu prawa powszechnie obowiązującego pisma zespołu autorskiego "A. " z dnia 18 maja 1995 r. (str. 2-3 decyzji organu I instancji). To właśnie z treści tego pisma organy nadzoru budowlanego wywodzą rzekomo obowiązujący na terenie objętym przedmiotową inwestycją zakaz realizacji ogrodzeń pełnych.
Koncepcja architektoniczna nie stanowi przepisu prawa, nie może zatem być podstawą do wydania kontrolowanej decyzji administracyjnej skutkującej nakazem rozbiórki.
Powyższe okoliczności wskazują na naruszenie przez organy obydwu instancji art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tymczasem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB zostały wydane w oparciu o nieobowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz o dokument (koncepcję architektoniczną) niestanowiący w ogóle przepisu prawa, a zatem niemogący stanowić podstawy dla wydawania jakichkolwiek wiążących dla obywateli rozstrzygnięć.
W efekcie należy stwierdzić, że decyzje organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 6 K.p.a., co stanowi podstawę do uchylenia decyzji organów obydwu instancji. Ww. naruszenie miało bowiem istotny wpływ na wynik postępowania, prowadziło bowiem do niezasadnego uznania, że istniejące ogrodzenie jest sprzeczne z przepisami prawa, co skutkowało wydaniem nakazu jego przywrócenia do stanu poprzedniego.
Niezależnie od powyższego decyzje organów obydwu instancji obarczone są innymi istotnymi uchybieniami.
Konsekwencją uwzględnienia przy wydawaniu decyzji organów obydwu instancji aktów prawnych, które nie obowiązywały w trakcie budowy ogrodzenia (plan miejscowy) oraz aktów niebędących źródłami prawa (koncepcja architektoniczna) doprowadziło organy nadzoru budowlanego do nieprawidłowego stwierdzenia, że - ze względu na sprzeczność z ww. aktami - nie jest możliwa legalizacja ogrodzenia. W konsekwencji wydano nakaz rozbiórki, czym naruszono przepisy art. 50 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 oraz art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zachodzi bowiem sprzeczność inwestycji z przepisami prawa (w szczególności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - ponownie należy podkreślić, że ani w dacie budowy ogrodzenia, ani w czasie wydania decyzji organów obydwu instancji dla terenu, na którym zrealizowano inwestycję, żaden plan miejscowy nie obowiązywał).
Na marginesie należy wskazać, że już po wydaniu zaskarżonej decyzji wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Siewna", uchwalony uchwałą nr XCIV/2547/22 Rady Miasta Krakowa z dnia 14 września 2022r. Zgodnie z ustaleniami tego planu działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym jako MN.5 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a ustalenia planu nie wprowadzają zakazu budowania ogrodzeń pełnych.
W niniejszej sprawie organ I instancji nie zbadał wnikliwie kwestii zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami prawa. Całkowicie niesłusznie ustalił, że jest ona sprzeczna z nieobowiązującym już miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co prowadzi do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. Konsekwencją tego naruszenia było nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Organ II instancji podzielił stanowisko PINB, tym samym również dopuścił się naruszenia ww. przepisów.
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien dokonać analizy w kwestii zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami prawa obowiązującymi w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w tym obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie wydać rozstrzygnięcie. W przypadku braku stwierdzenia niezgodności wykonanego ogrodzenia z prawem organ winien rozważyć umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowego.
Trzeba przy tym wskazać, że nie jest rolą sądu administracyjnego ustalanie za organ stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd administracyjny nie może zastępować organu w jego kompetencjach, a uprawniony i zobligowany jest jedynie do kontroli legalności działań organu administracji.
Mając powyższe na uwadze i podzielając zasadniczo wywody skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Podstawą uchylenia decyzji organu I instancji był art. 135 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i ta decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, jej uchylenie stało się konieczne.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu solidarnie na rzecz skarżących 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 500 zł tytułem uiszczonego należnego wpisu od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI