II SA/KR 1365/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki na postanowienie Wojewody odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, uznając, że decyzje odmawiające nie podlegają wykonaniu w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a.
Spółka złożyła skargę na postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Spółka argumentowała, że decyzja odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego wywołuje skutki materialnoprawne i powinna zostać wstrzymana ze względu na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że decyzje odmawiające nie podlegają wykonaniu w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a., ponieważ nie kształtują sytuacji prawnej adresata.
Spółka [...] sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Wojewody z dnia 9 września 2019 r., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 26 lipca 2019 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji z dnia 26 marca 2019 r. Decyzja ta odmawiała zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę dla rozbudowy budynku mieszkalnego. Podstawą wniosku o wstrzymanie wykonania było wznowienie postępowania z uwagi na wysyłanie korespondencji na nieaktualny adres spółki. Spółka argumentowała, że decyzja odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego wywołuje skutki materialnoprawne, w tym ryzyko nakazu rozbiórki, i powinna zostać wstrzymana na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że decyzje odmawiające nie podlegają wykonaniu w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a., ponieważ nie kształtują sytuacji prawnej adresata i nie mają funkcji wykonawczej. Sąd odwołał się do utrwalonego poglądu, że wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, a nie decyzji odmawiających. Sąd uznał, że nawet szerokie rozumienie wykonalności jako zdolności do wywołania skutków prawnych nie obejmuje decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego, gdyż jej skutkiem jest jedynie brak możliwości realizacji inwestycji w zmodyfikowanym kształcie, a nie podjęcie konkretnych czynności wykonawczych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzje odmawiające nie podlegają wykonaniu w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a., ponieważ nie kształtują sytuacji prawnej adresata i nie mają funkcji wykonawczej.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że decyzje odmawiające nie mają przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków) i nie wywołują skutków materialnoprawnych w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a., nawet jeśli strona obawia się przyszłych działań organu nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
k.p.a. art. 152 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 152 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji odmawiających, ponieważ nie posiadają one cechy wykonalności w rozumieniu kształtowania sytuacji prawnej adresata.
Pomocnicze
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 36a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzje odmawiające zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany pozwolenia na budowę nie podlegają wykonaniu w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a., ponieważ nie kształtują sytuacji prawnej adresata i nie mają funkcji wykonawczej.
Odrzucone argumenty
Decyzja odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego wywołuje skutki materialnoprawne (ryzyko nakazu rozbiórki) i powinna zostać wstrzymana na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. ze względu na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 11, 77, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niedokładne zbadanie stanu faktycznego i zbyt skrótowe uzasadnienie.
Godne uwagi sformułowania
Nie można mówić o wykonywaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków), który mógłby podlegać wykonaniu. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Dopiero brak funkcji kształtującej, tzn. brak możliwości orzekania o sytuacji prawnej adresata, wyklucza możliwość przypisania aktowi cechy wykonalności. Pojęcie wstrzymania wykonania decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a. należy rozumieć nie tylko jako wstrzymanie realizacji określonych decyzją robót budowlanych, ale także jako wstrzymanie skutków prawnych, jakie wywołuje ta decyzja pozostając w obrocie prawnym.
Skład orzekający
Małgorzata Łoboz
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Bursa
sędzia
Joanna Człowiekowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 152 § 1 k.p.a. w kontekście decyzji odmawiających, w szczególności w sprawach budowlanych. Ugruntowanie poglądu, że decyzje odmawiające nie podlegają wstrzymaniu wykonania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Szerokie rozumienie wykonalności jako zdolności do wywołania skutków prawnych może być stosowane w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym – możliwości wstrzymania wykonania decyzji odmawiającej. Choć wynik jest zgodny z utrwalonym orzecznictwem, argumentacja sądu jest szczegółowa i może być przydatna dla praktyków.
“Czy można wstrzymać wykonanie decyzji, która odmawia zgody na budowę? WSA w Krakowie wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1365/19 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2020-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-11-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jacek Bursa Joanna Człowiekowska Małgorzata Łoboz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 441/21 - Wyrok NSA z 2023-11-16 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art 152 par 1 w zw. z art 123 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 26.07.2019 r., znak: [...], na podstawie art. 152 § 1 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2096 ze zm. dalej "k.p.a.") po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 26 marca 2019 r., orzekającej o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 12.07.2012 r., znak: [...] dla rozbudowy polegającej na dobudowie klatki schodowej wraz z przebudową i nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz instalacjami wewnętrznymi w budynku przy ul. [...] w K. - na działce nr [...] obręb [...]. W uzasadnieniu organ podał, że dniu 03.06.2019 r. do organu wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z dnia 26.03.2019 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 12.07.2012 r., znak: [...] dla rozbudowy polegającej na dobudowie klatki schodowej wraz z przebudową i nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz instalacjami wewnętrznymi w budynku przy ul. [...] w K.- na dz. nr [...] obr. [...]. Jako przesłankę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., albowiem cała korespondencja do Spółki [...] Sp. z o.o. - obecnie [...] Sp. z o.o., wraz z decyzją kończącą postępowanie była wysyłana na nieaktualny adres spółki, stąd spółka nie miała zapewnionego udziału w postępowaniu i obrony swoich uzasadnionych interesów. Wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania, złożony został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Nr [...].[...] z dnia 26.03.2019 r. Postanowieniem z dnia 25.07.2019 r. postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wznowione. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania organ wskazał, że możliwość wstrzymania wykonania decyzji uzasadniona jest obawą, iż wykonanie decyzji może prowadzić do nieodwracalnego stanu faktycznego lub prawnego. Organ, odwołując się do poglądów doktryny i orzecznictwa argumentował, że wprawdzie z dyspozycji art. 152 § 1 k.p.a wynika wprost, iż wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić jedynie wtedy, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, to jednak na uwadze należy mieć fakt, że wstrzymanie wykonania decyzji może dotyczyć jedynie takich decyzji, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, w szczególności mogą być przedmiotem egzekucji w rozumieniu ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Nie można mówić o wykonywaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków), który mógłby podlegać wykonaniu. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa: - art. 152 §1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i odmowę wstrzymania wykonania decyzji, podczas gdy zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, - art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a. poprzez niedokładne zbadanie stanu faktycznego sprawy, zbyt skrótowe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Żaląca się wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu spółka argumentowała, że art. 152 § 1 k.p.a. jako jedyną przesłankę wstrzymania wykonania decyzji wskazuje prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Skoro więc istnieje wysokie prawdopodobieństwo uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 26.03.2019 r., nie było podstaw do odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Wojewoda postanowieniem z dnia 9.09.2019 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji przychylił się do zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska, że nie można mówić o wykonywaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków), który mógłby podlegać wykonaniu. Wyjaśnił, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę uprawnia inwestora do podjęcia robót budowlanych, w wyniku których dochodzi do określonego sposobu zagospodarowania terenu. Wstrzymanie wykonalności decyzji wiąże się z możliwością podjęcia określonych czynności. Zabezpieczający charakter przepisu art. 152 § 1 k.p.a. nie będzie miał więc zastosowania do decyzji, która odmawia podjęcia czynności (odmawia udzielenia pozwolenia na budowę). Dla wzmocnienia prezentowanego poglądu organ II instancji odwołał się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądów prezentowanych w literaturze prawniczej, gdzie stwierdzono, że skutki następcze mogą wywoływać nie tylko decyzje zobowiązujące, których wykonanie polega na dobrowolnej lub przymusowej realizacji objętych nimi świadczeń, ale także innego typu decyzje, o ile posiadają moc kształtowania stosunków społecznych w inny sposób, niż poprzez podjęcie na ich podstawie czynności wykonawczych. Dopiero brak funkcji kształtującej, tzn. brak możliwości orzekania o sytuacji prawnej adresata, wyklucza możliwość przypisania aktowi cechy wykonalności. Stąd, co do zasady nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji odmownych, czy też aktów prawa procesowego. Ponadto, Wojewoda nie podzielił zarzutu, że organ pierwszej instancji naruszył zasady określone w art. 7 w związku z art. 77, art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a., poprzez niedokładne zbadanie stanu faktycznego, zbyt skrótowe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta K. w zaskarżonym postanowieniu w sposób właściwy i szczegółowy wyjaśnił swoje stanowisko. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewody, domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przez organ administracyjny przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu l instancji w całości, pomimo iż postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania; - art. 152 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i zaniechanie zbadania przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a w konsekwencji odmowę wstrzymania jej wykonania, podczas gdy zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, - art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej wykładni zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji m.in. przyjęcie, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 26.03.2019 r., orzekającej o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 12.07.2012 r., znak: [...], nie wpływa na sytuację faktyczną i prawną adresata decyzji, - art. 8 k.p.a. poprzez niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, - art. 11 k.p.a. poprzez rezygnację z realizacji zasady wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy wydaniu decyzji, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu przytoczone wyżej zarzuty zostały rozwinięte. W szczególności podniesiono, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie uwzględnia okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy w kontekście specyfiki prawa budowlanego i jego przepisów o charakterze procesowym, tj. skutków materialnoprawnych jakie wywołuje dla strony skarżącej pozostawanie w obrocie prawnym decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Mianowicie, uzyskanie przez stronę skarżącą decyzji zatwierdzającej projekt zamienny i zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 12.07.2012 r. znak: [...], jest niezbędne dla zalegalizowania prac budowlanych wykonanych w ramach uchylonego pozwolenia na budowę. Inwestycja została wykonana i oddana do użytkowania zgodnie z uchylonym pozwoleniem na budowę. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji odmownej prowadzi z kolei do sytuacji, w której istnieje ryzyko, że organ nadzoru budowlanego może nawet wydać decyzję nakazującą rozbiórkę części wymienionego obiektu budowlanego bądź doprowadzenie tego obiektu do stanu poprzedniego, zatem wywołuje skutki materialnoprawne dla strony skarżącej. Wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę obliguje tym samym właściwy organ nadzoru budowlanego do wstrzymania się z wydaniem decyzji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie wznowienia. W świetle powyższego, postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 152 k.p.a. ma w tym przypadku wpływ na sytuację faktyczną i prawną adresata, ma zatem funkcje kształtującą. Ponadto argumentowano, że wbrew stanowisku organów obu instancji, nie sposób ani z treści przepisu art. 152 § 1 k.p.a., ani z aktualnego dorobku orzeczniczego sądów administracyjnego wyprowadzić wniosku o braku możliwości wstrzymania wykonania tej konkretnej decyzji odmownej. Zatem w przedmiotowej sprawie organy obu instancji wobec istnienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania oraz z uwagi na to, iż jej wykonanie zmienia istotnie sytuację faktyczną i prawną strony skarżącej, miały obowiązek wstrzymania wykonania decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że nie zawiera ono wad, powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w postanowieniu organu II instancji. W konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji w postępowaniu wznowieniowym zostało uregulowane w art. 152 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Instytucja procesowa, o której mowa w art. 152 § 1 k.p.a., służy więc ochronie strony przed możliwymi negatywnymi konsekwencjami jakie może ponieść na skutek dalszego wykonywania decyzji, przede wszystkim chroni przed powstaniem szkody (por. wyrok NSA z dnia 20.10.2017 r., sygn. II OSK 308/16). Jakkolwiek w myśl powołanego przepisu orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji uzależnione jest jedynie od stwierdzenia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji to nie może ulegać wątpliwości, że ocena tego prawdopodobieństwa może dotyczyć jedynie decyzji które mają przymiot wykonalności. W orzecznictwie i doktrynie powszechnie prezentowany jest pogląd, że decyzje odmowne nie podlegają wykonaniu. Wg tego ujęcia - określonego przez A. Krawczyk (A. Krawczyk [w:] "Wykonalność aktu i czynności organu administracji publicznej", Warszawa 2013, s. 98-121,221,230,233 oraz 263-266) mianem "tradycyjnego" – pojęcie wykonania aktu administracyjnego rozumiane jest jako spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Decyzja która ma charakter odmowny nie jest źródłem żadnych obowiązków, nakazów czy zakazów, zatem jej wstrzymanie nie może wywołać żadnych skutków (por. postanowienie NSA z dnia 15.05.2014 r. sygn. II OZ 471/14, postanowienie NSA z dnia 8.02.2011 r., sygn. akt I OZ 85/11, postanowienie NSA z dnia 17.07.2006 r., sygn. akt I FZ 281/06). Wskazuje się przy tym, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005). W ocenie Sądu, dokonując oceny możliwości orzeczenia o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. należy opowiedzieć się jednak za szerokim rozumieniem wykonalności jako zdolności do wywołania w ogóle skutków prawnych, a więc z ich mocą prawną czy prawną skutecznością. Takie stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z dnia 20 października 2017 r. II OSK 308/16, LEX nr 2409660: "Pojęcie wstrzymania wykonania decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a. należy rozumieć nie tylko jako wstrzymanie realizacji określonych decyzją robót budowlanych, ale także jako wstrzymanie skutków prawnych, jakie wywołuje ta decyzja pozostając w obrocie prawnym. Tylko takie rozumienie tego przepisu pozwala osiągnąć jego cel, jakim jest - w razie spełnienia przesłanek stanowiących podstawę do wstrzymania - zapobieżenie skutkom, jakie w porządku prawnym może wywołać wadliwa decyzja, co do której istnieje prawdopodobieństwo wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania". Pogląd taki został zaprezentowany przez A. K. we wspomnianym wyżej opracowaniu. Autorka wskazała, że skutki następcze mogą wywoływać nie tylko decyzje zobowiązujące, których wykonanie polega na dobrowolnej lub przymusowej realizacji objętych nimi świadczeń, ale także innego typu decyzje, o ile posiadają one moc kształtowania stosunków społecznych w inny sposób niż poprzez podjęcie na ich podstawie czynności wykonawczych. Dopiero brak funkcji kształtującej, tzn. brak możliwości orzeczenia o sytuacji prawnej adresata, wyklucza możliwość przypisania aktowi cechy wykonalności. Podzielając powyższy pogląd tytułem przykładu można wskazać, że w tym kontekście będzie podlegać wstrzymaniu decyzja np. o odmowie przyznania obywatelstwa, gdyż bez wątpienia wywołuje skutki prawne, albowiem kształtuje w określony sposób sytuację prawną adresata decyzji. Taka sytuacja nie będzie miała jednak miejsca w odniesieniu do decyzji o odmowie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego. Jeśli bowiem istotą jest wstrzymanie wykonywania praw z decyzji czy też wstrzymanie jej skutków prawnych (czyli wykonalność w szerokim ujęciu) to w przypadku odmowy zatwierdzenia projektu zamiennego skutkiem decyzji jest brak w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o projekt zamienny. Nie można zatem wstrzymywać skutków prawnych, które polegają na braku podstawy do budowy. Wstrzymanie bowiem nie spowoduje, że będzie można kontynuować roboty budowlane. Decyzja tej treści nie ma zatem funkcji kształtującej. Nie jest też tak – jak sugeruje strona skarżąca – że "skutkiem" niewstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 26 marca 2019 r., orzekającej o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 12 lipca 2012 r., znak: [...] jest wdrożenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego, w którym może zostać orzeczony nakaz rozbiórki. Decyzja o zmianie pozwolenia na budowę jest rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2019, poz. 1186), a więc jest decyzją uprawniającą do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych objętych przedmiotową zmianą. Oczywistym więc jest, że decyzja tej treści (wydawana na podstawie art. 36a ust.1 ustawy Prawo budowlane), może dotyczyć tylko zamierzonych, nie dokonanych przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków tego pozwolenia. Oznacza to, że jedynym skutkiem prawnym odmowy wydania przez organ architektoniczno – budowlany decyzji w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę jest niemożność zrealizowania inwestycji w zmodyfikowanym kształcie. Ocena czy w odniesieniu do określonej decyzji można mówić o wykonalności ma charakter obiektywny, co należy rozumieć w ten sposób, że jedynie obiektywne skutki wywoływane przez dany rodzaj decyzji mogą stanowić postawę do rozstrzygnięcia czy podlega ona wykonaniu. Nie można zatem poszukiwać uzasadnienia dla orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji w konsekwencjach jakie ta decyzja w konkretnym stanie faktycznym może wywołać, czy raczej – jak w niniejszej sprawie – w obawach co do hipotetycznych, przyszłych działań organu nadzoru budowlanego względem zrealizowanej już inwestycji. Warto w tym kontekście zaznaczyć, że przewidziane ustawą Prawo budowlane czynności podejmowane przez organy architektoniczno-budowlane i organy nadzoru budowlanego nie są względem siebie konkurencyjne i dotyczą odmiennych stanów faktycznych. W związku z tym nawet ewentualne wszczęcie procedury legalizacyjnej (naprawczej) przez organ nadzoru budowlanego będzie miało miejsce po ustaleniu, że zaistniały przewidziane przepisami prawa budowlanego przesłanki, a nie jako bezpośredni skutek "wykonywania" decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany pozwolenia na budowę. Nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 czy art. 107 § 3 k.p.a. Organ dysponował wystarczającym do rozstrzygnięcia wniosku materiałem dowodowym, prawidłowo go ocenił, a uzasadnienie postanowienia spełnia wymagania określone przepisem art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Reasumując, w ocenie Sądu – organ II instancji, w kontrolowanej sprawie, prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wstrzymania decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 26.03.2019 r., powołując się przy tym na argumentację, którą Sąd w pełni podziela. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł, na podstawie art. 151 p.p.s.a jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI