II SA/Kr 1363/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił sprzeciw od decyzji o wznowieniu postępowania budowlanego, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu J. O. od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie robót ziemnych. Organ odwoławczy uznał, że M. K. powinien być stroną postępowania pierwotnego i że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. WSA w Krakowie oddalił sprzeciw, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 kpa, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze sprzeciwu J. O. od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie robót ziemnych. Wnioskodawca M. K. domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie robót ziemnych, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Organ I instancji odmówił wznowienia, uznając, że M. K. nie był stroną. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując, że M. K. powinien być uznany za stronę ze względu na potencjalne oddziaływanie robót ziemnych na jego nieruchomość, nawet jeśli nie graniczy ona bezpośrednio z terenem inwestycji. WSA w Krakowie oddalił sprzeciw, stwierdzając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 kpa, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że w postępowaniu sprzeciwowym ocenia się jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, a nie meritum sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 kpa, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ organ I instancji nie zbadał wystarczająco przesłanek wznowienia postępowania i kwestii statusu strony M. K.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 145 § §1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
u.p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
u.p.b. art. 83 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
u.p.b. art. 81 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący immisji, istotny dla ustalenia interesu prawnego sąsiadów.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 kpa, ponieważ istniały podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. M. K. posiadał interes prawny do bycia stroną w postępowaniu, mimo braku bezpośredniego sąsiedztwa działek, ze względu na potencjalne oddziaływanie robót ziemnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty sprzeciwu J. O. dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 28 kpa okazały się nieuzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma uproszczony charakter względem postępowania ze skargi kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 kpa przymiot strony winien przysługiwać M. K. w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 20 lipca 2018 r. zasięg oddziaływania robót ziemnych na działce nr [...] oraz potencjalna możliwość wystąpienia przemieszczania mas ziemnych związanych z uaktywnieniem się zjawisk osuwiskowych są wystarczające do uznania, że przymiot strony winien przysługiwać M. K.
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach budowlanych, zwłaszcza w kontekście robót ziemnych i potencjalnych immisji, nawet na odległość. Interpretacja art. 138 § 2 kpa w kontekście decyzji kasacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej oraz oceny interesu prawnego w kontekście robót ziemnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak szeroko może być interpretowany 'interes prawny' i 'krąg stron' w postępowaniach budowlanych, nawet gdy nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Pokazuje też specyfikę kontroli sądowej decyzji kasacyjnych.
“Czy sąsiad z daleka może być stroną w sprawie budowlanej? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1363/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-01-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Sygn. powiązane II OSK 1165/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-04 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono sprzeciw Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu J. O. od decyzji nr 432/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 października 2022 r., znak: WOB.7721.270.2020.AJAN w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wykonanych robót ziemnych oddala sprzeciw Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 10 października 2018 r. M. K., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego z dnia 20 lipca 2018 r. znak: PINB-I-5160.303.18.3473.14 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót ziemnych wykonanych na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M.- jako bezprzedmiotowego. Jako przesłankę wznowienia wnioskodawca podał przepis art. 145 §1 pkt 4 kpa, podnosząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 20 lipca 2018 r. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2019 r. nr 16/2019 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 20 lipca 2018 r. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2019 r. nr 584/2019 Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 2 marca 2020 r. nr 115/2020 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z dnia 20 lipca 2018 r. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2020 r. znak: PINB-I-5160.495.18.9011.14, na podstawie art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), a także art. 151 § 1 pkt 1 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 lipca 2018 r. znak: PINB-I-5160.303.18.3473.14 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót ziemnych wykonanych na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M. - jako bezprzedmiotowej. Organ I instancji podał, że na podstawie dokumentacji geodezyjnej stwierdzono, że działka [...] stanowiąca własność M. K. nie sąsiaduje bezpośrednio ze wskazywaną lokalizacją robót ziemnych wykonywanych na działce nr [...] w miejscowości B.. Odległość pomiędzy granicami ww. działek wynosi 65,0 m i nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych, które wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu i zabudowie terenu działki nr [...], należącej do M. K.. Organ dodał, że analiza kręgu stron postępowania, w tym pod kątem ewentualnego udziału wnioskodawcy w charakterze strony, była przeprowadzona w trakcie postępowania zakończonego decyzją z dnia 20 lipca 2018 r. Dnia 18 maja 2018 r. zawiadomiono stronę o braku interesu prawnego w ww. sprawie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. K.. Decyzją z dnia 19 października 2022 r. znak: WOB.7721.270.2020.AJAN, na podstawie art. art. 138 § 2 w związku z art. 104, 151 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił ww. decyzję w całości przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym dzięki któremu sprawa administracyjna zakończona decyzją ostateczną, o której mowa w 16 § 1 kpa może być ponownie rozpoznana i rozstrzygnięta, pod warunkiem, że postępowanie, w którym zapadła w/w decyzja dotknięte było przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych enumeratywnie wymienionych w przepisach art. 145 § 1 kpa, art. 145a § 1 kpa i art. 145b § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną cechuje etapowość działania organu. W pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada wyłącznie czy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest dopuszczalne, czy we wniosku o wznowienie postępowania wskazane zostały przesłanki do wznowienia postępowania oraz czy zachowany został ustawowy termin wniesienia podania o wznowienie postępowania. Etap ten może zakończyć się albo postanowieniem o wznowieniu postępowania (w przypadku pozytywnego ustalenia zachowania wymogów formalnych wniosku - art. 149 § 1 kpa), albo też postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) - w sytuacji, gdy organ ustali, że wznowienie postępowania jest z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych niedopuszczalne oraz, gdy strona złożyła wniosek z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 lub w art. 145a § 2 kpa. W pierwszej fazie postępowania organ nie przeprowadza natomiast ustaleń, co do zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Ich zaistnienie podlega badaniu w drugiej, rozpoznawczej fazie postępowania wznowieniowego, która rozpoczyna się po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowionego. Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Dopiero po ustaleniu faktu wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 kpa organ prowadzący postępowanie wznowieniowe rozpoznaje sprawę na nowo i wydaje decyzję kończącą postępowanie wznowieniowe. W zależności od dokonanych ustaleń, organ wydaje jedną z decyzji, o których mowa w art. 151 kpa. Organ odwoławczy zauważył, że w postanowieniu z dnia 2 sierpnia 2019 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylając postanowienie organu I instancji z dnia 14 stycznia 2019 r. o odmowie wznowienia postępowania wskazał, że zasięg oddziaływania robót ziemnych na działce nr [...] /1 oraz potencjalna możliwość wystąpienia przemieszczania się mas ziemnych z uaktywnieniem się zjawisk osuwiskowych może być wystarczającą przesłanką do przyznania przymiotu strony M. K.. Zdaniem organu odwoławczego przymiot strony w ww. postępowaniu winny mieć nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony w sposób oczywisty, ale również podmioty, których interes prawny zostaje naruszony w sposób pośredni poprzez niekorzystne oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości. Organ odwoławczy powtórzył, że postępowanie wznowieniowe w swojej drugiej fazie - prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania — ma na celu w pierwszej kolejności zbadanie istnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji, po wznowieniu postępowania wydał decyzję z dnia 29 kwietnia 2020 r., którą odmówił uchylenia decyzji z dnia 20 lipca 2018 r., nie badając szczegółowo przesłanek do wznowienia postępowania w kontekście przepisu art. 145 §1 pkt 4 kpa. Organ ten ograniczył się do stwierdzenia, że M. K. nie był stroną postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 20 lipca 2018 r. wobec czego przyjął, że nie przysługuje mu status strony w ww. sprawie. Jak podał organ odwoławczy, skoro w niniejszej sprawie wnoszący o wznowienie postępowania jako przesłankę do wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), to zadaniem organu I instancji było zbadanie na etapie wszczętego już postępowania wznowieniowego czy przymiot strony winien przysługiwać wnioskodawcy w postępowaniu zwykłym i z jakich przyczyn ewentualnie nie został mu przyznany. Natomiast z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że po ustaleniu, że M. K. przymiot strony nie został przyznany w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 20 lipca 2018 r. organ ten odstąpił od badania przyczyn odmówienia mu przymiotu strony w w/w postępowaniu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie ograniczył się wyłącznie do wskazania, że krąg stron postępowania ustalono na podstawie art. 28 kpa oraz przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które określają obszar oddziaływania obiektu w jego otoczeniu. Na podstawie dokumentacji geodezyjnej stwierdził, że działka nr [...] – stanowiąca własność wnioskodawcy nie sąsiaduje bezpośrednio ze wskazywaną lokalizacją wykonywanych robót ziemnych na działce nr [...] w miejscowości B.. Zaś odległość pomiędzy granicami w/w działek wynosi ok. 65,0 m. Nie stwierdzono też prowadzenia robót budowlanych mogących być przedmiotem postępowania w PINB, które wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu i zabudowie terenu działki nr [...] należącej do wnoszącego o wznowienie postępowania. Zdaniem organu odwoławczego powyższe stanowisko organu I instancji jest błędne. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Oznacza to, że podmiot może uzyskać status strony w postępowaniu administracyjnym, jeśli zostanie ustalony konkretny przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać podjęcia stosownych czynności przez organ albo żądać ich zaniechania. Interes prawny charakteryzuje się tym, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację w której podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego, nie może jednak poprzeć tego zainteresowania konkretnymi przepisami prawa. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że w kontekście ustalania kręgu stron postępowania administracyjnego, a tym samym ich interesu prawnego, w zakresie realizowanych inwestycji należy uwzględnić nie tylko sposób zagospodarowania wywołany planowaną inwestycją, ale też charakter takiej inwestycji. W zależności od rodzaju inwestycji, wykonywana tam działalność będzie mogła powodować bowiem oddziaływanie nie tylko na nieruchomości sąsiednie, lecz również na nieruchomości położone dalej, niegraniczące z terenem inwestycji. Pojęcie "działki sąsiedniej" przy rozważaniu kwestii oddziaływania na tle przepisów prawa budowlanego jest pojęciem szerszym, ponieważ nie ogranicza się tylko do uznania za taką wyłącznie działki bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji, lecz także może dotyczyć innych działek znajdujących się w sąsiedztwie nawet w znacznej odległości od terenu inwestycji. To wszystko zależy od immisji jakie będzie lub już powoduje konkretne zainwestowanie na działce inwestora. Zdaniem organu odwoławczego zasięg oddziaływania robót ziemnych na działce nr [...] oraz potencjalna możliwość wystąpienia przemieszczania mas ziemnych związanych z uaktywnieniem się zjawisk osuwiskowych jest wystarczającą przesłanką do uznania, iż przymiot strony przysługuje M. K. i bez wątpienia taki status winien przysługiwać mu w postępowaniu zakończonym decyzją ww. decyzją z dnia 20 lipca 2018 r. Tym samym zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien przeprowadzić postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, mając na uwadze aktualny stan faktyczny zgodnie z treścią art. 149 §2 kpa, ustalając prawidłowo krąg stron postępowania zgodnie z art. 28 kpa. Sprzeciw na powyższe rozstrzygnięcie wniósł J. O., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 145 §1 pkt 4 kpa poprzez przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z wznowienia postępowania z uwagi na brak udziału strony bez jej winy, - art. 28 kpa poprzez przyznanie przymiotu strony M. K. – właścicielowi nieruchomości przy ul [...] w M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma uproszczony charakter względem postępowania ze skargi, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 P.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 P.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa (art. 64e P.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa (art. 151a § 1 zd. 1 P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.). W myśl art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 kpa. Wskazać należy również, że konstrukcja sprzeciwu implikuje daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli decyzji kasacyjnej. Znacząco ograniczona jest możliwość badania i weryfikacji przez sąd materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka ocena stałaby się determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć i przy braku pełnej kontroli instancyjnej, nie można pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych spełnione są przesłanki z art. 138 § 2 kpa. Natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w którym akcentuje się, że oceniając legalność decyzji kasacyjnej obowiązkiem sądu administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 kpa. Wobec tego przepisy art. 64e oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 kpa sąd nie jest więc władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, WSA z 5 listopada 2019 r., II OSK 3238/19, WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 695/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że w niniejszej sprawie sprzeciw okazał się nieuzasadniony, a Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wykazał istnienie podstaw uzasadniających wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa. W sprawie tej, co należy przypomnieć, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu ziemskiego krakowskiego w Krakowie wydał w pierwszej instancji decyzję odmawiającą uchylenia decyzji z 20 lipca 2018 r. umarzającej postępowanie w sprawie robót ziemnych wykonanych na działce [...] w miejscowości B.. Uzasadniając swoje stanowisko organ ten wskazał, że szczegółowa analiza kręgu stron postępowania, w szczególności w odniesieniu do ewentualnego udziału M. K., była przeprowadzana w postępowaniu znak: PINB-I-5160.303.18.3473.14 (zakończonym decyzją z dnia 20 lipca 2018 r.), a do wnioskodawcy skierowano zawiadomienia z dnia 18 maja 2018 r. o braku interesu prawnego do występowania w charakterze strony w tym postępowaniu. Organ odwoławczy tę decyzję uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji wskutek zajęcia odmiennego stanowiska co do statusu M. K. – właściciela działki nr [...] położonej w B. – jako strony postępowania. Organ odwoławczy uznał mianowicie, że powinien on być stroną postępowania zakończonego decyzję PINB z 20 lipca 2018 r., a następnie uznał, że spełniona została przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie Sądu, wobec stwierdzenia przez organ odwoławczy, że M. K. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną oraz zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zaktualizowała się konieczność przeprowadzenia postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. Konieczność przeprowadzenia postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wskazuje, bez wątpienia, że pozostały do wyjaśnienia zakres sprawy ma istoty wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczne będzie bowiem ponowne, już z udziałem M. K., doprowadzenie do rozstrzygnięcia sprawy, której dotyczyła ostateczna decyzja z 20 lipca 2018 r., z uwzględnieniem specyfiki wznowienia postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji. W konsekwencji nietrafione okazały się zarzuty sprzeciwu, błędnie określonego skargą, w którym zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. Jak wskazano powyżej, sprzeciw służy zweryfikowaniu tego, czy organ odwoławczy właściwie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., a zatem, czy istniały przesłanki wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy. Takie przesłanki, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie zaistniały. Tym samym, jak to również wcześniej wskazano, w sprawie wywołanej sprzeciwem Sąd nie powinien przesądzać kwestii materialnoprawnych, a do takich należy kwestia interesu prawnego strony oraz kwestia istnienia związanej z tym przesłanki wznowienia. Niemniej jednak, w okolicznościach tej sprawy trudno nie zgodzić się z Małopolskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowalnego zarówno co do wskazanych przez niego źródeł interesu prawnego strony w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, jak i bezpośrednio co do ustalenia, że w przedmiotowej sprawie przysługiwał on M. K.. Należy w szczególności zaaprobować rozważania organu odwoławczego dotyczące tego, że status strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym należało ustalić zgodnie z art. 28 k.p.a. w powiązaniu z adekwatnymi normami prawa materialnego, w rozpatrywanym przypadku – w powiązaniu z normą wynikającą z art. 144 Kodeksu cywilnego. Niewątpliwie słusznie również Inspektor Wojewódzki dostrzegł, że zasięg oddziaływania robót ziemnych na działce nr [...] oraz potencjalna możliwość wystąpienia przemieszczania się mas ziemnych związanych z uaktywnieniem się zjawisk osuwiskowych są wystarczające do uznania, że przymiot strony winien przysługiwać M. K. w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 20 lipca 2018 r., właścicielowi działki nr [...], która nie graniczy z działką skarżącego oraz znajduje się od niej w odległości około 65 m. Sąd podkreśla przy tym, że M. K. nie uczestniczy w postępowaniu wywołanym sprzeciwem, niemniej jednak usprawiedliwione wydaje się przekonanie, że skoro nie wniósł sprzeciwu i nie kwestionuje przedmiotowej decyzji kasacyjnej, to wyrażona przez Sąd aprobata dla stanowiska wyrażonego w tej decyzji w podanym wyżej zakresie nie wpłynie ujemnie na realizację przysługujących mu praw, w szczególności prawa do sądu. Podsumowując, Sąd stwierdza, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie właściwie zastosował normę wynikającą z art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu stwierdzone przez organ odwoławczy uchybienia musiały doprowadzić do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Niewątpliwie decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał również, jakie okoliczności organ I instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, nawiązując do treści art. 149 § 2 k.p.a. Wobec stwierdzonych okoliczności sprawy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 64e w zw. z art. 151a § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI