II SA/Kr 1353/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi S. M. na czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2023 r., odmawiającą wyłączenia budynku mieszkalnego z wojewódzkiej ewidencji zabytków (WEZ). Skarżący argumentował, że budynek jest w bardzo złym stanie technicznym, utracił swoje właściwości historyczne i artystyczne, a jego dalsze przechowywanie w ewidencji nie leży w interesie społecznym. Przedstawił opinię ekspercką potwierdzającą zły stan techniczny. Organ konserwatorski, po przeprowadzeniu oględzin, uznał, że budynek, datowany na przełom XIX i XX w., posiada cechy zabytku, takie jak tradycyjna konstrukcja zrębową, zachowana stolarka i układ pomieszczeń, które uzasadniają jego ochronę jako świadectwa minionej epoki i elementu dziedzictwa kulturowego. Sąd administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że wpis do WEZ jest czynnością materialno-techniczną, a kontrola sądu dotyczy legalności odmowy wyłączenia. Podkreślono, że zgodnie z ustawą o ochronie zabytków, ochrona przysługuje zabytkowi bez względu na jego stan zachowania, a zły stan techniczny, będący często wynikiem zaniedbań właściciela, nie jest podstawą do wyłączenia z ewidencji. Sąd stwierdził, że organ prawidłowo ocenił, iż budynek posiada wartości historyczne, a ochrona w ramach WEZ jest łagodniejsza niż wpis do rejestru zabytków i nie wyklucza modernizacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytków, w szczególności znaczenia stanu technicznego dla objęcia ochroną i kontroli sądowej czynności materialno-technicznych organów administracji.
Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a nie rejestru zabytków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budynek w złym stanie technicznym, ale posiadający cechy historyczne, może być nadal objęty wojewódzką ewidencją zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budynek w złym stanie technicznym, który zachował cechy historyczne, może być nadal objęty wojewódzką ewidencją zabytków, ponieważ ochrona przysługuje zabytkowi bez względu na jego stan zachowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stan techniczny budynku nie jest decydujący dla jego objęcia ochroną konserwatorską w ramach wojewódzkiej ewidencji zabytków. Ustawa o ochronie zabytków stanowi, że ochrona przysługuje zabytkowi bez względu na stan zachowania, a zły stan techniczny, często będący wynikiem zaniedbań właściciela, nie jest podstawą do wyłączenia z ewidencji.
Czy odmowa wyłączenia budynku z wojewódzkiej ewidencji zabytków, dokonana w formie czynności materialno-technicznej, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność organu w przedmiocie odmowy wyłączenia zabytku z ewidencji zabytków, jako czynność materialno-techniczna z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlega kontroli sądu administracyjnego na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że czynności materialno-techniczne organu dotyczące ujęcia i odmowy wyłączenia zabytku z ewidencji zabytków są zaskarżalne do sądu administracyjnego. Działanie organu dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądu.
Czy naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) może być podstawą do uwzględnienia skargi na odmowę wyłączenia budynku z wojewódzkiej ewidencji zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy K.p.a. nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ czynność organu w przedmiocie odmowy wyłączenia karty zabytku z ewidencji ma charakter materialno-techniczny i nie wymaga prowadzenia postępowania jurysdykcyjnego zakończonego decyzją.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w sprawach dotyczących ujęcia lub odmowy wyłączenia karty zabytku z ewidencji, które mają charakter materialno-techniczny, nie stosuje się przepisów K.p.a. Kontrola sądu ogranicza się do badania zgodności działania organu z przepisami administracyjnego prawa materialnego.
Przepisy (13)
Główne
u.o.z. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 5 § 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
EKPC art. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek posiada cechy zabytku uzasadniające jego ochronę, mimo złego stanu technicznego. • Ochrona zabytku w ramach wojewódzkiej ewidencji zabytków jest wstępnym środkiem ochrony i nie wyklucza modernizacji. • Stan techniczny budynku nie jest decydujący dla jego objęcia ochroną konserwatorską.
Odrzucone argumenty
Budynek utracił wartość historyczną i artystyczną z powodu złego stanu technicznego. • Organ nie wykazał w sposób wystarczający wartości zabytkowych budynku. • Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego. • Ograniczenie prawa własności skarżącego bez uwzględnienia zasady proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
ochronie i opiece podlega zabytek bez względu na jego stan zachowania • ochrona zabytku poprzez wpis do WEZ jest ochroną o znacznie niższym reżimie, niż wpis do rejestru zabytków • czynność materialno-techniczna
Skład orzekający
Magda Froncisz
sprawozdawca
Małgorzata Łoboz
przewodniczący
Piotr Fronc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytków, w szczególności znaczenia stanu technicznego dla objęcia ochroną i kontroli sądowej czynności materialno-technicznych organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a nie rejestru zabytków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony dziedzictwa kulturowego i praw właścicieli, choć jej kontekst jest dość specyficzny dla prawa administracyjnego.
“Czy zrujnowany budynek może być zabytkiem? Sąd rozstrzyga spór o ochronę dziedzictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.