II SA/KR 1349/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca M. M. wniosła skargę na czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie dotyczącą włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego – zagrody drewnianej. Zarzucono naruszenie przepisów poprzez uznanie, że zabudowania spełniają wymogi zabytku bez wystarczającej analizy i uzasadnienia. Skarżąca podkreśliła, że czynność ta, choć odformalizowana, powinna być poparta merytorycznym uzasadnieniem ze względu na ingerencję w prawa właściciela. Sąd administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Uznał, że organ konserwatorski, mimo lakonicznego zawiadomienia, wykazał wystarczające podstawy do objęcia obiektu ochroną, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym protokole oględzin i opisie wartości zabytkowych. Sąd podkreślił, że celem ewidencji jest rozpoznanie i udokumentowanie obiektów zabytkowych, a ochrona dziedzictwa narodowego może uzasadniać ingerencję w prawo własności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie decyzji o włączeniu obiektu do ewidencji zabytków, charakter czynności materialno-technicznej, ochrona dziedzictwa narodowego a prawo własności.
Dotyczy specyficznej procedury włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a nie rejestru zabytków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy włączenie karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego do wojewódzkiej ewidencji zabytków wymaga szczegółowego, pisemnego uzasadnienia merytorycznego, czy też wystarczające jest odformalizowane działanie organu o charakterze materialno-technicznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Włączenie karty ewidencyjnej do wojewódzkiej ewidencji zabytków jest czynnością odformalizowaną, jednakże organ powinien wykazać, że obiekt posiada cechy uzasadniające objęcie go ochroną ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową, a zgromadzony materiał dowodowy musi dawać podstawę do uznania, że organ nie działał dowolnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku sformalizowanego postępowania, organ konserwatorski wykazał wystarczające podstawy do włączenia obiektu do ewidencji, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, który obrazował cechy obiektu i jego wartości zabytkowe.
Czy ochrona dziedzictwa narodowego i włączenie obiektu do ewidencji zabytków może uzasadniać ingerencję w prawo własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ochrona dziedzictwa narodowego, realizowana poprzez włączenie obiektu do ewidencji zabytków, może uzasadniać ingerencję w prawo własności, zgodnie z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 5 Konstytucji RP mówiący o strzeżeniu dziedzictwa narodowego oraz orzecznictwo NSA wskazujące, że ochrona zabytków ma pierwszeństwo przed prawem właściciela do zabudowy nieruchomości chronionej.
Przepisy (12)
Główne
u.o.z. art. 22 § ust. 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Stanowi, że wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, inne niż określone w pkt 1-3.
Pomocnicze
u.o.z. art. 3 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definiuje pojęcie zabytku jako nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 53 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 5
Rzeczpospolita Polska strzeże dziedzictwa narodowego.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 64 § ust. 3
Własność może być ograniczana tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
u.o.z. art. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 28 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 53 § ust. 4 pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane art. 39 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ konserwatorski wykazał wystarczające podstawy do włączenia obiektu do ewidencji zabytków, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym. • Ochrona dziedzictwa narodowego może uzasadniać ingerencję w prawo własności.
Odrzucone argumenty
Brak szczegółowej analizy i pisemnego uzasadnienia decyzji o włączeniu obiektu do ewidencji zabytków. • Uznanie, że zabudowania spełniają wymogi zabytku bez wystarczającego wykazania wartości historycznej, artystycznej lub naukowej oraz interesu społecznego.
Godne uwagi sformułowania
brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. • włączenie karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go tą formą ochrony, ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. • ochrona dziedzictwa narodowego może usprawiedliwiać ingerencję w prawo własności. • materiał poglądowy załączony do akt sprawy daje podstawę do uznania, że organ nie działał w sposób dowolny, wykazuje, że obiekt którego postępowanie dotyczy ma cechy stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący
Mirosław Bator
sprawozdawca
Jacek Bursa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji o włączeniu obiektu do ewidencji zabytków, charakter czynności materialno-technicznej, ochrona dziedzictwa narodowego a prawo własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a nie rejestru zabytków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony dziedzictwa narodowego i jego wpływu na prawo własności, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy ochrona zabytków może ograniczyć Twoje prawo własności? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.