II SA/Kr 1348/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. P. i A. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego – rowu na działce nr [...]. Skarżący kwestionowali istnienie rowu na swojej działce, twierdząc, że zawsze rosły tam drzewa. Organy administracji opierały swoje stanowisko na zapisach rejestru gruntów (oznaczenie "W" – wody stojące), mapach archiwalnych oraz postanowieniu sądu powszechnego o zasiedzeniu nieruchomości, które wskazywało na istnienie rowu melioracyjnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy obu instancji nie wykazały w sposób należyty kluczowych okoliczności wymaganych do wydania decyzji na podstawie art. 191 Prawa wodnego. W szczególności, nie udowodniono istnienia urządzenia wodnego o parametrach rowu (szerokość dna poniżej 1,5 m), jego konkretnego przebiegu na działce, ani funkcji, jaką pełnił. Sąd podkreślił, że oznaczenia w rejestrze gruntów czy księdze wieczystej są niewystarczające, a także wzajemnie się wykluczają. Ponadto, organy nie wykazały, czy doszło do nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, które skutkowałoby zmianą jego funkcji lub szkodliwym oddziaływaniem na wody lub grunty, a także czy takie zaniedbania obciążają obecnych właścicieli, zwłaszcza w kontekście faktu, że działka stanowiła własność Skarbu Państwa przez wiele lat, a rów utracił funkcję melioracyjną już w latach 60. XX wieku. Z tych powodów sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykładnia przepisów Prawa wodnego dotyczących urządzeń wodnych, w szczególności rowów, oraz wymogów proceduralnych przy wydawaniu decyzji nakazujących przywrócenie ich funkcji. Podkreśla znaczenie precyzyjnych ustaleń faktycznych i dowodowych w sprawach administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z kwestionowanym istnieniem rowu i jego funkcją. Wymogi dowodowe mogą być inne w przypadku jednoznacznie istniejących i funkcjonujących urządzeń wodnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy Prawa wodnego, nakazując przywrócenie funkcji urządzenia wodnego (rowu) na działce, której istnienie i parametry są kwestionowane przez właścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wykazały w sposób wystarczający istnienia urządzenia wodnego o parametrach rowu, jego funkcji, przebiegu ani tego, czy doszło do nienależytego utrzymania skutkującego zmianą funkcji lub szkodliwym oddziaływaniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zebrały i nie oceniły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nie wykazały istnienia urządzenia wodnego zgodnie z definicją, jego parametrów, funkcji ani związku przyczynowo-skutkowego między zaniedbaniami a szkodliwym oddziaływaniem. Brak precyzyjnych ustaleń uniemożliwia prawidłowe zastosowanie art. 191 Prawa wodnego.
Czy oznaczenia w rejestrze gruntów (np. "W" - wody stojące) lub księdze wieczystej (np. "grunty pod rowami") są wystarczające do uznania istnienia urządzenia wodnego w rozumieniu Prawa wodnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie oznaczenia są niewystarczające i mogą być wzajemnie sprzeczne, a ponadto mogą nie odzwierciedlać aktualnego stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że same zapisy ewidencyjne nie są wystarczające do ustalenia istnienia urządzenia wodnego, zwłaszcza gdy są sprzeczne lub nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu gruntu.
Czy postanowienie sądu powszechnego o zasiedzeniu nieruchomości, wskazujące na istnienie rowu melioracyjnego, stanowi wystarczający dowód dla organów administracji w postępowaniu dotyczącym nakazu przywrócenia funkcji urządzenia wodnego?
Odpowiedź sądu
Choć postanowienie o zasiedzeniu może być elementem materiału dowodowego, samo w sobie nie zwalnia organów administracji z obowiązku samodzielnego ustalenia stanu faktycznego zgodnie z wymogami Prawa wodnego.
Uzasadnienie
Sąd zwrócił uwagę, że ustalenia sądu w postępowaniu o zasiedzenie dotyczące istnienia rowu nie były wystarczające dla organów administracji do wydania decyzji restytucyjnej bez własnych, precyzyjnych ustaleń faktycznych.
Przepisy (12)
Główne
p.w. art. 191 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis ten pozwala organowi nakazać właścicielowi urządzenia wodnego przywrócenie jego poprzedniej funkcji, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód, jeśli urządzenie jest nienależycie utrzymywane, co skutkuje zmianą jego funkcji lub szkodliwym oddziaływaniem na wody lub grunty. Decyzja musi zawierać precyzyjne określenie warunków, terminu i funkcji urządzenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne art. 191
W tekście dokumentu pojawia się również odniesienie do Dz.U. 2017 poz. 1121 art. 191, co może być odniesieniem do poprzedniego brzmienia ustawy lub błędem w tekście.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
p.w. art. 16 § pkt 65 lit. a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja rowu jako urządzenia wodnego służącego do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów.
p.w. art. 214
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Woda w rowie znajdująca się w granicach nieruchomości gruntowej stanowi własność właściciela tej nieruchomości.
p.w. art. 188 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji i konserwacji w celu zachowania ich funkcji.
k.p.c. art. 609 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Uprawnionym do złożenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności jest każdy zainteresowany.
p.w. art. 234 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Regulacja dotycząca zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów, zakładająca nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
p.w. art. 16 § pkt 47
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja rowu jako urządzenia wodnego o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały istnienia urządzenia wodnego (rowu) o parametrach zgodnych z definicją Prawa wodnego. • Organy nie ustaliły prawidłowo przebiegu i funkcji urządzenia wodnego. • Organy nie udowodniły nienależytego utrzymania urządzenia wodnego i jego szkodliwego oddziaływania. • Decyzja nie zawierała precyzyjnych warunków i terminu wykonania nakazanych prac. • Oznaczenia ewidencyjne (wody stojące, grunty pod rowami) są niewystarczające i potencjalnie sprzeczne.
Odrzucone argumenty
Istnienie rowu potwierdzone jest zapisami ewidencyjnymi, mapami archiwalnymi oraz postanowieniem o zasiedzeniu. • Właściciele działki ponoszą odpowiedzialność za utrzymanie urządzenia wodnego znajdującego się na ich gruncie.
Godne uwagi sformułowania
organy nie wykazały, że na działce nr [...] był zlokalizowany rów o parametrach o jakich mowa w art. 16 pkt 47 ustawy • powoływanie się na oznaczenie nieruchomości czy to w księdze wieczystej (wody stojące) czy w rejestrze gruntów (grunty pod rowami) są niewystarczające • decyzja jest wadliwa • decyzja restytucyjna
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
przewodniczący
Mirosław Bator
sprawozdawca
Jacek Bursa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów Prawa wodnego dotyczących urządzeń wodnych, w szczególności rowów, oraz wymogów proceduralnych przy wydawaniu decyzji nakazujących przywrócenie ich funkcji. Podkreśla znaczenie precyzyjnych ustaleń faktycznych i dowodowych w sprawach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z kwestionowanym istnieniem rowu i jego funkcją. Wymogi dowodowe mogą być inne w przypadku jednoznacznie istniejących i funkcjonujących urządzeń wodnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są precyzyjne ustalenia faktyczne i dowodowe w postępowaniach administracyjnych, nawet w pozornie prostych kwestiach dotyczących utrzymania infrastruktury wodnej. Pokazuje też konflikt między właścicielami nieruchomości a organami administracji.
“Czy rów na Twojej działce naprawdę istnieje? Sąd wyjaśnia, czego wymaga prawo wodne od organów administracji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.