II SA/Kr 1347/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję ustalającą warunki zabudowy dla budynku inwentarsko-składowego, uznając, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią gminną, co uzasadnia odstąpienie od zasady dobrego sąsiedztwa.
Skarga dotyczyła decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budynku inwentarsko-składowego, który miał być legalizowany. Skarżąca kwestionowała uznanie inwestycji za zabudowę zagrodową, argumentując, że inwestor prowadzi głównie działalność pozarolniczą (transport dorożkami). Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora przekracza średnią gminną, a budynek jest funkcjonalnie związany z rolnictwem, nawet jeśli konie są wykorzystywane również do działalności pozarolniczej.
Sprawa dotyczyła skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa budynku inwentarsko składowego z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną i wodną na działce nr [...] w M. - legalizacja w ramach zabudowy dla rolnika". Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że inwestor prowadzi głównie pozarolniczą działalność gospodarczą (transport dorożkami) i nie spełnia przesłanek do odstąpienia od zasady dobrego sąsiedztwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji, uznając, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią gminną (4,8802 ha wobec średniej 1,83 ha), co uzasadnia zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy, pozwalającego na odstąpienie od badania zasady dobrego sąsiedztwa. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora rzeczywiście przekracza średnią gminną. Ponadto, sąd stwierdził, że budynek inwentarsko-składowy jest funkcjonalnie związany z gospodarstwem rolnym, nawet jeśli konie wykorzystywane są również do działalności pozarolniczej (transport dorożkami). Sąd podkreślił, że oświadczenie inwestora o wykorzystaniu zwierząt do prac polowych na terenach o dużych spadkach, gdzie niemożliwa jest uprawa zmechanizowana, jest wystarczającym dowodem w kontekście art. 61 ust. 4 u.p.z.p., a prowadzenie działalności pozarolniczej nie wyklucza związku z rolnictwem. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., wskazując na brak wykazania przez stronę wpływu rzekomego uchybienia na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, budynek może być uznany za zabudowę zagrodową, jeśli inwestor prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią gminną, a budynek jest funkcjonalnie z nim związany, nawet jeśli konie są wykorzystywane także do działalności pozarolniczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora przekracza średnią gminną, a budynek inwentarsko-składowy jest funkcjonalnie związany z rolnictwem, co pozwala na odstąpienie od zasady dobrego sąsiedztwa zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Prowadzenie działalności pozarolniczej nie wyklucza takiego powiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko przy spełnieniu określonych warunków, w tym zasady dobrego sąsiedztwa.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
k.c. art. 553
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gospodarstwo rolne inwestora przekracza średnią powierzchnię w gminie. Budynek inwentarsko-składowy jest funkcjonalnie związany z gospodarstwem rolnym. Prowadzenie działalności pozarolniczej nie wyklucza uznania budynku za zabudowę zagrodową. Dane z Urzędu Gminy dotyczące średniej powierzchni gospodarstwa są wystarczające.
Odrzucone argumenty
Inwestor prowadzi głównie działalność pozarolniczą (transport dorożkami). Budynek nie jest związany z gospodarstwem rolnym. Średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie powinna być ustalana na podstawie danych GUS. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
"Zastosowanie znajdował art. 61 ust. 4 ustawy." "Budowa inwestycji związanej z relatywnie dużym gospodarstwem rolnym (więcej niż średnim) nie wymaga badania sąsiedztwa zbudowanej działki ani ewentualnego dostosowania do istniejącej zabudowy." "Regulacja w art. 61 ust. 4 ustawy ma za zadanie - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze tego gospodarstwa." "Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej." "Nie można przy tym pominąć, iż jednym z jego istotnych elementów jest to, że stanowi pewną zorganizowaną całość gospodarczą." "Niepoparte żadnymi dowodami przekonanie co do ich nierzetelności, wyrażone w odwołaniu, nie jest wystarczającą przesłanką uznania ich za niewiarygodne." "W ocenie Sądu, jeśli nawet inwestor prowadzi taką działalność gospodarczą, to nie powoduje to braku wiarygodności oświadczenia, że zwierzęta są czy mogą być także wykorzystywane do prac polowych." "Związek funkcjonalny planowanej zabudowy z prowadzonym gospodarstwem rolnym stanowi kluczową przesłankę decydującą o zastosowaniu wyjątku, o jakim mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p."
Skład orzekający
Paweł Darmoń
przewodniczący
Małgorzata Łoboz
sprawozdawca
Agnieszka Nawara-Dubiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście zabudowy zagrodowej i działalności pozarolniczej rolnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy gospodarstwo rolne przekracza średnią gminną, a budynek jest funkcjonalnie związany z rolnictwem, mimo prowadzenia działalności pozarolniczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego zagadnienia warunków zabudowy i konfliktu między rolnictwem a innymi formami działalności, a także interpretacji przepisów pozwalających na odstępstwa od ogólnych zasad.
“Rolnik buduje stajnię, ale czy to jeszcze rolnictwo? Sąd rozstrzyga o warunkach zabudowy.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1347/21 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-03-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Nawara-Dubiel Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/ Paweł Darmoń /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 2019/22 - Wyrok NSA z 2025-04-02 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1945 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 września 2021r. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę . Uzasadnienie Uzasadnienie: Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia 26 kwietnia 2021 r., znak [...], na podstawie art. 59 ust. 1 oraz art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 z późn. zm.), na wniosek W. D. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku inwentarsko składowego z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną i wodną na działce nr [...] w M. - legalizacja w ramach zabudowy dla rolnika". W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie wszczęto na wniosek inwestora złożony w dniu 18 maja 2018 r., który był następnie uzupełniany, w tym uzupełniony ostatecznie w dniu 29 stycznia 2020 r. Teren planowanej inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego przedmiotowe zamierzenie wymaga decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W toku postępowania zostały uzyskane niezbędne uzgodnienia z Dyrektorem [...] Parku Narodowego, Zarządem Dróg Powiatu K. w odniesieniu dostępu do drogi powiatowej, Starostwa Powiatowego w odniesieniu do gruntów wykorzystywana na cel rolne i leśne, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w K. w odniesieniu do obszarów zmeliorowanych, Ministra Środowiska w odniesieniu do występowania na terenie inwestycji Głównego Zbiornika Wód Podziemnych. Następnie organ ustosunkował się do wskazań i zastrzeżeń wyrażonych przez organ odwoławczy w decyzjach kasacyjnych. W szczególności organ wyjaśnił, że inwestor uzupełnił wniosek, stosownie do wskazań Kolegium, oraz przekazał oświadczenie, iż posiada na terenie Gminy S. 3,76 ha gruntu, gdzie uprawia kukurydzę, zboże, siano. Posiada również 1,5 ha gruntu w gm. Z.. Organ stwierdził, że dostarczone przez inwestora dokumenty, a to wyjaśnienie, że prowadzi on gospodarstwo rolne, dla którego niezbędne są budynki do magazynowania płodów rolnych (magazyn zbóż, magazyn roślin okopowych, przechowalnia owoców, garaż na sprzęt rolniczy, stajnia dla koni, wiata na sprzęt rolniczy), zaświadczenie o odprowadzaniu podatku rolnego od powierzchni 4,8802 ha fizycznych (6,03 ha przeliczeniowych) na terenie gminy S., wniosek o dopłaty złożony w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pozwalają ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne. Powyższe uzasadniało odstąpienie od badania spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa, gdyż zastosowanie znajdował art. 61 ust. 4 ustawy. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła G. K., która domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Odwołująca się zakwestionowała prawidłowość ustaleń organu odnośnie możliwości zastosowania art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem odwołującej, w dalszym ciągu niewyjaśniona pozostaje kwestia średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w Gminie S., ponadto budynek objęty wnioskiem nie jest wyłącznie, ani nawet przede wszystkim związany z działalnością rolniczą. Inwestor prowadzi działalność gospodarczą w ramach której świadczy usługi transportu dorożkami. Obiekt legalizowany to w połowie stajnia w której hodowane i przechowywane są konie wykorzystywane do tej działalności. Oświadczenia inwestora, zgodnie z którymi legalizowany budynek służyć ma prowadzonemu przez niego gospodarstwu rolnemu są oczywiście nieprawdziwe i wprowadzają organy administracji w błąd. Odwołująca zarzuciła, że nieprawidłowe są ustalenia poszczególnych parametrów inwestycji, poprzez posługiwanie się określeniami "wg stanu istniejącego, bez zmian". Powinna być także dostatecznie omówiona kwestia odprowadzania ścieków bytowych generowanych przez zwierzęta żyjące w tym budynku, a warunki w tym zakresie odpowiednio doprecyzowane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 września 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 59 ust. 1, art. 56 w związku z art. 64 ust. 1, art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 tj.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 t.j. ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa nie stanowi wymogu decyzji o warunkach zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą budową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie (art. 61 ust. 4). Inaczej mówiąc, budowa inwestycji związanej z relatywnie dużym gospodarstwem rolnym (więcej niż średnim) nie wymaga badania sąsiedztwa zbudowanej działki ani ewentualnego dostosowania do istniejącej zabudowy. Kolegium stwierdziło, że na podstawie materiału dowodowego, uzupełnionego w toku postępowania odwoławczego, możliwe jest stwierdzenie, że przedmiotowa inwestycja stanowi zabudowę zagrodową w rozumieniu ustawy. Regulacja w art. 61 ust. 4 ustawy ma za zadanie - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze tego gospodarstwa. Przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie "miejsca pracy", które - ze względu na charakter działalności rolniczej - jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania. Przy czym regulacja z art. 61 ust. 4 ustawy ma charakter wyjątkowy. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej (art. 553 Kodeksu cywilnego). Nie można przy tym pominąć, iż jednym z jego istotnych elementów jest to, że stanowi pewną zorganizowaną całość gospodarczą. Bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy wchodzące w jego skład grunty są rozproszone, czy też pozostają w zwartym kompleksie. W ocenie Kolegium nie budzi wątpliwości, że W. D. posiada gospodarstwo rolne. Gospodarstwo to obejmuje grunty na terenie gminy S. oraz gminy Z.. Na terenie gminy S. powierzchnia gruntów, od których inwestor odprowadza podatek rolny wynosi 4,8802 ha (zaświadczenie z dnia 16 grudnia 2020 r.), co przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie S. wynoszącą 1,83 ha (pismo Referatu Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Gminy S. z dnia 18 czerwca 2021 r.). Gospodarstwo to, zgodnie z oświadczeniem inwestora, jest ukierunkowane na uprawę zbóż, produkcję sadowniczą, uprawę ziemniaków oraz produkcję zwierzęcą (drób i konie na własne potrzeby). Powyższe, w ocenie Kolegium, jest wystarczające dla uznania, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, którego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię w gminie, w której się znajduje. Ponadto zgodnie z uzupełnionym wnioskiem inwestor planuje wykorzystywać przedmiotowy budynek w celu: "przechowywania środków produkcji rolnej, sprzętu oraz płodów rolnych i zwierząt". Jak wynika z wyjaśnień inwestora złożonych w pismach z dnia 28 grudnia 2020 r. profil prowadzonego przez niego gospodarstwa obejmuje zarówno uprawę roślin (zbóż i roślin okopowych), jak i hodowlę zwierząt (koni i drobiu). Poza tym inwestor prowadzi także pozarolniczą działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług transportowych dorożkami konnymi. Z przedłożonych wyjaśnień wynika także, że hodowane w ramach gospodarstwa konie są wykorzystywane zarówno do prowadzenia ww. działalności, jak i do prac polowych, gospodarstwo obejmuje bowiem także tereny o dużych spadkach, gdzie niemożliwa jest uprawa zmechanizowanym sprzętem. Kolegium zaznaczyło, że nie ma podstaw aby kwestionować prawdziwość powyższych oświadczeń. Niepoparte żadnymi dowodami przekonanie co do ich nierzetelności, wyrażone w odwołaniu, nie jest wystarczającą przesłanką uznania ich za niewiarygodne. Wobec powyższego Kolegium uznało, że jakkolwiek niewątpliwie hodowane przez W. D. konie są wykorzystywane do pozarolniczej działalności gospodarczej (czego nie kwestionuje zresztą także sam inwestor), to jednak spełniają one również rolę w prowadzeniu posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego. Nie można zatem stwierdzić, że przedmiotowy budynek, nawet gdyby miał służyć wyłącznie jako stajnia dla koni (czego nie potwierdza treść wniosku), nie jest powiązany funkcjonalnie z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Hodowane konie są bowiem, wedle oświadczenia inwestora, niezbędne w uprawnianiu niektórych terenów w ramach gospodarstwa. Faktu prowadzenia przez W. D. gospodarstwa rolnego (uprawy zbóż i roślin okopowych) nie kwestionuje też odwołująca. Kolegium uznało zatem, że objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy budynek składowo - inwentarski pozostaje w funkcjonalnym związku z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym. Powyższe oznacza, że wszystkie przesłanki uznania inwestycji za zabudowę zagrodową, a co za tym idzie odstąpienia od weryfikacji zasady dobrego sąsiedztwa, zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Ponadto przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej. Jak wynika z opinii Zarządu Dróg Powiatu K. z dnia 5 kwietnia 2018 r., zaktualizowanej i potwierdzonej pismem z dnia 23 lutego 2021 r. dostęp ten ma charakter bezpośredni (do drogi powiatowej nr [...] poprzez istniejący zjazd). Przedmiotowy budynek już istnieje, inwestor dysponuje zawartymi umowami w dysponentami sieci wodociągowej i energetycznej. Ustalono, że odprowadzanie ścieków bytowych ma miejsce do szczelnego wybieralnego zbiornika, natomiast wód opadowych na nieutwardzony teren własny działki. Teren inwestycji nie wymaga zgody, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz że przedmiotowa decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła G. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisów art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 i art. 140 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 7 i 8 k.p.a., przez dokonanie błędnych, dowolnych i sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego ustaleń faktycznych, polegających m. in. na przyjęciu bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, że planowana budowa budynku inwentarsko składowego związana jest z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a nie działalności pozarolniczej oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności przepisu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez oparcie na nim rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji bez zbadania, czy spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki zastosowania tego przepisu. W uzasadnieniu skarżąca w pierwszej kolejności podniosła, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem postanowień art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 i art. 140 k.p.a. poprzez uniemożliwienie pełnomocnikowi przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów zebranych w postępowaniu przed organem odwoławczym oraz zgłoszenia wniosków dowodowych. Skarżąca zakwestionowała oparcie się przez organ II instancji na "piśmie Urzędu Gminy S., z dnia 18 czerwca 2021 r." zaświadczającym, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w Gminie S. wynosi 1, 83 ha. Wskazała, że dokument budzi uzasadnione wątpliwości co do metodologii, jaką kierował się Burmistrz Miasta i Gminy S.. W Strategii Rozwoju Gminy S. średnią powierzchnię gospodarstw rolnych (dane z 1997 r.) określono na 3,11 ha, natomiast w "Programie Ochrony Środowiska dla Gminy S. Na Lata 2012 - 2015 z Perspektywą na Lata 2016-2019" zawarto informację, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi ponad 3 ha. W decyzji burmistrza z dnia 2 sierpnia 2019 r. średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego określano na 1,0 ha, a w zaskarżonej decyzji podano, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie wynosi 1,91 ha. W niespełna 2 miesiące po wydaniu tej decyzji inny referat Urzędu Miasta i Gminy S. wydał zaświadczenie, że średnia wielkość gospodarstwa rolnego wynosi 1,83 ha. Uzasadnione jest więc przypuszczenie, że burmistrz podaje te wielkości całkowicie dowolnie, bez jakiegokolwiek oparcia w analizach lub danych statystycznych, dlatego kwestia ta wymaga wyjaśnienia w oparciu o dane statystyczne z GUS. Kolegium w oparciu o bliżej nie sprecyzowane "wyjaśnienia" wnioskodawcy przyjęło ponadto, że hodowane konie są wykorzystywane do prac polowych, "gospodarstwo obejmuje bowiem także tereny o dużych spadkach, gdzie niemożliwa jest uprawa zmechanizowanym sprzętem". Zważywszy, iż argument taki nie był podnoszony na wcześniejszych etapach postępowania i budzi poważne wątpliwości, oświadczenie to wymagało zweryfikowania poprzez wskazanie przez wnioskodawcę numerów ewidencyjnych działek wchodzących w skład prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, na których to działkach występuje tak znaczne nachylenie terenu (stromizny), iż uniemożliwia korzystanie z mechanicznego sprzętu rolniczego. Przyjęcie okoliczności za udowodnione, nawet bez ich uprawdopodobnienia, należy skonfrontować z faktem, iż W. D. dwukrotnie dopuścił się samowoli budowlanej, a zatem wiarygodność składanych przez niego zapewnień winna być oceniana z zachowaniem szczególnej ostrożności. Odwołując się do orzecznictwa skarżąca wskazała, że pojęcie zabudowy zagrodowej powinno być rozumiane w sensie potocznym, a zatem jako zespół budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położone w obrębie jednego podwórza. Przy czym związanie gospodarstwa rolnego z zabudową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej, co oznacza, iż planowania zabudowa nie musi znajdować się na tym samym gruncie co reszta gospodarstwa. Tymczasem w sprzeczności z twierdzeniem, że planowana zabudowa będzie miała charakter zabudowy zagrodowej, pozostaje sposób oznaczenia na załączniku graficznym nr 1 do decyzji "granicy terenu objętego wnioskiem". Granica ta obejmuje jedynie większą (południową) część działki nr [...] - bez tej części działki, na której wybudowany został budynek mieszkalny oznaczony numerem ewidencyjnym [...] należący do W. i S. G.. A skoro budynek mieszkalny nie jest położony na obszarze objętym wnioskiem, to znaczy, że dom mieszkalny i budynki "gospodarcze", które wnioskodawca zamierza wybudować nie tworzą wspólnie zabudowy zagrodowej. Ponadto z "uproszczonego wypisu z rejestru gruntów" sporządzonego w dniu 20 września 2017 r. dla działki nr [...] w M. wynika, że działka ta nie jest w całości przeznaczona na działalność rolniczą, gdyż grunty klasy Rllla zajmują powierzchnie 0,7013 ha, a grunty o przeznaczeniu B (budowlanym) zajmują 0,0497 ha i zabudowane są domem mieszkalnym oznaczonym numerem ewidencyjnym [...] Kolegium zadowoliło się oświadczeniem wnioskodawcy, iż konie przechowywane w stajni znajdującej się w legalizowanym obiekcie wykorzystywane mają być rzekomo do prac polowych w trudnym (stromym) terenie, zaś zignorowało zapewnienia skarżącej, że konie te wykorzystywane są (w sezonie turystycznym codziennie) do ciągnięcia bryczek przewożących turystów. Skoro więc W. D. prowadzi pod adresem "gm. S., miejsc. M. , nr [...]" działalność gospodarczą zarejestrowaną w CEIDG, o podstawowym przedmiocie działalności: "Pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany", to "funkcjonalne" powiązanie prowadzonej hodowli z prowadzeniem gospodarstwa rolnego jest nader wątpliwe. Z wizji lokalnych przeprowadzanych przez PINB wynika, że we wschodnim skrzydle nielegalnie wzniesionego budynku hodowanych i przechowywanych jest (w rożnych okresach) od kilku do 12 koni. A przecież do pracy na stromych działkach nie potrzeba 12 lub 6 koni. W rozpatrywanym przypadku wykorzystanie wzniesionego budynku, który inwestor zamierza zalegalizować, jest ściśle związane z prowadzoną przez wnioskodawcę pozarolniczą działalnością gospodarczą (transportem konnym). Ustalenia tego nie zmienia fakt, iż w gospodarczej części budynku przechowywana jest ściółka i pasza dla koni. Nie została zatem spełniona druga przesłanka z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., pozwalająca na traktowanie inwestycji jako zamierzenia służącego rozwojowi działalności rolniczej. Organ zignorował twierdzenia skarżącej w odwołaniu, że prawidłowe ustalenie rozmiarów prowadzonej przez wnioskodawcę działalności pozarolniczej wymagałoby zwrócenia się: do służb weterynaryjnych o przedstawienie danych dotyczących liczby hodowanych przez W. D. koni (w tym dorosłych - roboczych) oraz do właściwego urzędu skarbowego o podanie deklarowanych z tytułu tej działalności dochodów lub przychodów. Dane te powinny wszakże pochodzić z roku 2019, bowiem stan epidemii i związane z nim ograniczenia dotyczące ruchu turystycznego mogły spowodować czasowe ograniczenie zakresu działalności przewozowej prowadzonej przez wnioskodawcę. Mimo prowadzenia z urzędu uzupełniającego postępowania dowodowego, kolegium zignorowało konkretne i bardzo istotne wnioski dowodowe skarżącej. Dalej skarżąca wskazała, że wokół terenu inwestycji znajduje się legalnie zrealizowana zabudowa jednorodzinna i ustalanie warunków zabudowy w oderwaniu od panującego ładu przestrzennego z wykorzystaniem przepisów o zabudowie zagrodowej stanowi naruszenie praw osób trzecich. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy. Na wstępie zaznaczenia wymaga, że nie może być w sprawie mowy o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. przez organ odwoławczy. "Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy" (tak wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 września 2016 r. II SA/Bd 787/16, LEX nr 2152094 oraz WSA w Warszawie z dnia 12 października 2016 r. VII SA/Wa 1544/15 LEX nr 2148956 ). Strona skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w skardze i nie wykazała, że brak zawiadomienia miał wpływ na przebieg sprawy. Trzeba także podkreślić, że dowody z dokumentów również mogły być przez skarżącą przy skardze zaprezentowane. Przechodząc do meritum sprawy, przytoczyć trzeba art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.z.p. "1. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 4. Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. W świetle powyższego, dla pominięcia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. musimy mieć do czynienia z zabudową zagrodową, oraz z gospodarstwem rolnym przekraczającym średnią powierzchnię w danej gminie. Co się tyczy gospodarstwa rolnego inwestora, to gospodarstwo to obejmuje grunty na terenie gminy Z. i na terenie gminy S.. Na terenie gminy Z. inwestor posiada 1,3411 ha fizycznych oraz 0,6532 ha lasów /k.431 akt/, natomiast na terenie gminy S. – 4,8802 ha fizycznych /k.430/. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta i Gminy S., średnia powierzchnia gruntów zgłoszonych do opodatkowania w gminie wynosi 1,83 ha ( dane za 2021r.)/k.543/. Nie ulega zatem wątpliwości, że powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora przekracza tą średnią. Odpowiadając natomiast na zarzut związany z tym, że powinno się wziąć pod uwagę dane statystyczne ogłoszone przez GUS, w ocenie Sądu, dane z referatu podatków i opłat Urzędu Gminy są całkowicie wystarczające i wiarygodne, zwłaszcza, że żadna z liczb przytoczonych przez skarżącą z innych źródeł nie przekracza powierzchni gospodarstwa w S. (4,8802 ha). Jeśli skarżąca dysponuje danymi z GUS o innej treści, winna je przedstawić Sądowi, czego nie uczyniła. Trzeba też podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2021 r. II SA/Kr 1215/20, LEX nr 31299100. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2020 r. I OSK 1626/18, LEX nr 3082167: "Zgodnie z art. 7 k.p.a. inicjatywa w postępowaniu dowodowym należy nie tylko do organu administracji, ale też do stron, które powinny zgłaszać wnioski dowodowe, zwłaszcza, gdy wywodzą z tego korzystne dla siebie skutki prawne. Obowiązkiem strony postępowania administracyjnego jest naprowadzanie organu na określone czynności dowodowe (co umożliwi przeprowadzenie dowodu z urzędu) przez powoływanie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które muszą jednak pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą". Trzeba bowiem zaznaczyć, że postępowanie przed organem I instancji było na tyle długotrwałe (toczyło się od 2018r.), że skarżąca mogła zgłosić wszystkie wnioski dowodowe, zwłaszcza że przed organem I instancji została poprawnie zawiadomiona o zgromadzeniu materiału dowodowego /k.488/. Przedmiotem ustalenia warunków zabudowy w ramach legalizacji jest budowa budynku inwentarsko – składowego z wewnętrznymi instalacjami w M. w ramach zabudowy dla rolnika. Jak wynika z oświadczenia rolnika, W. D., gospodarstwo rolne prowadzi od 20 lat i jego profil jest ukierunkowany na produkcję uprawy zbóż, produkcji sadowniczej, ziemniaków oraz produkcji zwierzęcej na własne potrzeby (drób, konie) /k.432/. Wymaga to posiadania budynków inwentarsko – składowych do magazynowania płodów rolnych i jako magazyn zbóż, roślin okopowych, magazyn owoców, garaż na sprzęt rolniczy, stajnia dla koni, wiata na sprzęt rolniczy. Inwestor wskazał, że używa zwierząt do prac polowych od lat, a w posiadanym areale ma kilka działek, których uprawa zmechanizowanym sprzętem jest niemożliwa z uwagi na duże spadki terenu. Obecnie posiada trzy klacze i pięć koni /k.433/. Z powyższego oświadczenia wynika, że budynek legalizowany ma służyć jako stajnia, garaż dla sprzętu rolniczego i miejsce do składowania plonów. Na tej samej działce nr [...], jakkolwiek w pewnym oddaleniu, znajduje się również budynek mieszkalny. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że jest to budynek w ramach zabudowy zagrodowej funkcjonalnie związanej z gospodarstwem rolnym. "Produkcyjny charakter gospodarstwa rolnego oraz konieczność zapewnienia bezpiecznych warunków mieszkaniowych w ramach zagrody wymuszają, aby niektóre budowle, zwłaszcza te uciążliwe dla otoczenia, pozostawały we właściwej odległości od zabudowań domowych i przydomowych. Nie istnieją aktualnie powody, aby pojęcie zagrody rozumianej jako zaplecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla gospodarstwa rolnego ograniczać do pojęcia podwórza lub obejścia, na którym przede wszystkim znajduje się budynek mieszkalny" (tak wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2021 r. II SA/Gd 511/21, LEX nr 3283178, podobnie WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 22 września 2021 r. II SA/Rz 810/21, LEX nr 3241708). "Ustalenie warunków zabudowy z powołaniem się na art. 61 ust. 4 u.p.z.p. winno wiązać się z koniecznością wykazania, że planowana inwestycja służyć ma "obsłudze" prowadzonego przez inwestorkę gospodarstwa rolnego" (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 grudnia 2021 r. II SA/Łd 614/21, LEX nr 3302267). W niniejszej sprawie inwestor wykazał, że przedmiotowy budynek jest funkcjonalnie związany z prowadzonym gospodarstwem rolnym. W tej sytuacji organ prawidłowo przyjął, że jest budowany w ramach zagrody dla rolnika. Skarżąca kwestionuje przyjęcie przez organ, iż konie są wykorzystywane także do prac polowych, podczas gdy wedle niej inwestor prowadzi działalność gospodarczą z ich użyciem, poleqającą na wożeniu osób bryczkami. W ocenie Sądu, jeśli nawet inwestor prowadzi taką działalność gospodarczą, to nie powoduje to braku wiarygodności oświadczenia, że zwierzęta są czy mogą być także wykorzystywane do prac polowych. Co zaś do samego oświadczenia, to jest ono niewątpliwie dowodem w świetle art. 75 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wobec tego oświadczenie inwestora jest wiarygodnym ( gdyż nie podważonym innym dowodem) w sprawie. Wskazać trzeba, że " Związek funkcjonalny planowanej zabudowy z prowadzonym gospodarstwem rolnym stanowi kluczową przesłankę decydującą o zastosowaniu wyjątku, o jakim mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p." (wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 września 2021 r. II SA/Kr 573/21, LEX nr 3240025). W ocenie Sądu, nawet przy uwzględnieniu prowadzonej z udziałem koni działalności gospodarczej, przeznaczenie budynku pozostaje z funkcjonalnym związku z gospodarstwem, albowiem konie używane są do pracy w tym gospodarstwie oraz budynek służyć ma jako magazyn sprzętu i płodów rolnych. W ocenie Sądu ustalone przez organ okoliczności (fakty) należycie uprawdopodabniają, że faktycznie nie chodzi wnioskodawcy o obejście przepisów prawa dotyczących zachowania zasady dobrego sąsiedztwa; wobec tego brak podstaw, by odmówić wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Stąd decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa. Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI