II SA/KR 1343/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję utrzymującą w mocy odmowę ujawnienia skarżącego jako właściciela działki drogowej w ewidencji gruntów, uznając brak wystarczającego tytułu prawnego.
Skarżący domagał się wpisania go jako właściciela działki drogowej w ewidencji gruntów, powołując się na akt notarialny z 1933 r. Organy administracji odmówiły, wskazując, że działka ta powstała w wyniku scalenia gruntów w latach 1946-1947 i nie była objęta aktem własności ziemi z 1980 r., który obejmował inne działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan prawny i nie można rozstrzygać o tytule własności w postępowaniu ewidencyjnym na podstawie przedawnionych dokumentów.
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą ujawnienia skarżącego jako właściciela działki nr [...] o pow. 0.0400 ha, oznaczonej jako droga gruntowa, w ewidencji gruntów. Skarżący powoływał się na akt notarialny z 1933 r. oraz akt własności ziemi z 1980 r. Organy administracji ustaliły, że działka drogowa powstała w wyniku prac scaleniowych w latach 1946-1947 i nie była objęta aktem własności ziemi z 1980 r., który obejmował inne działki o większej łącznej powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Sąd podkreślił, że postępowanie ewidencyjne nie jest właściwe do rozstrzygania o tytule własności, a przedłożony akt notarialny z 1933 r. nie stanowił wystarczającej podstawy do zmiany wpisu w ewidencji, zwłaszcza w kontekście późniejszych prac scaleniowych i aktu własności ziemi. Sąd wskazał również, że postępowanie o zasiedzenie działki, zainicjowane przez skarżącego, zostało umorzone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, akt notarialny z 1933 r. nie stanowił wystarczającej podstawy do zmiany wpisu w ewidencji gruntów, ponieważ późniejsze postępowanie scaleniowe ustaliło inny stan prawny i wydzieliło działkę drogową jako odrębną jednostkę ewidencyjną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie ewidencyjne nie jest właściwe do rozstrzygania o tytule własności. Akt notarialny z 1933 r. nie opisywał precyzyjnie granic nieruchomości w sposób pozwalający na identyfikację z późniejszymi działkami, a prace scaleniowe w latach 1946-1947 doprowadziły do wydzielenia działki drogowej jako odrębnej jednostki ewidencyjnej, co zostało uwzględnione w rejestrach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.g.k. art. 2 § pkt. 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 23
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.u.w.g.r. art. 12
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
u.u.w.g.r. art. 15
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 7 § b ust. 2 pkt. 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 20
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 22
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.g.k. art. 2 § pkt. 8
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24 § ust. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 59
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 23
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
r.e.g.b. art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. art. 44 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. art. 35
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. art. 45 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
u.z.k.c. art. 4
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
u.g.n.r.s.p. art. 63 § ust. 2
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły, że działka drogowa powstała w wyniku scalenia gruntów i nie była objęta aktem własności ziemi z 1980 r. Postępowanie ewidencyjne nie jest właściwe do rozstrzygania o tytule własności. Akt notarialny z 1933 r. nie stanowił wystarczającej podstawy do zmiany wpisu w ewidencji gruntów w kontekście późniejszych zmian prawnych i faktycznych.
Odrzucone argumenty
Akt notarialny z 1933 r. stanowił podstawę do ujawnienia skarżącego jako właściciela działki drogowej. Akt własności ziemi z 1980 r. obejmował działkę drogową. Wydzielenie działki drogowej w procesie scalania było bezprawne.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne samodzielne rozstrzyganie przez organy ewidencji, w postępowaniu ewidencyjnym o tytule własności do gruntu akt własności ziemi ma charakter decyzji a ostateczna decyzja (...) stanowiła podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów właściciela nie zostało wykazane, iż działki [...] i [...] są tożsame z przedmiotem umowy sprzedaży i darowizny z 1933 r.
Skład orzekający
Piotr Lechowski
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Dąbek
członek
Wiesław Kisiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie ewidencyjne nie służy do rozstrzygania o prawie własności, a także interpretacja przepisów dotyczących ewidencji gruntów w kontekście historycznych dokumentów i późniejszych postępowań scaleniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ewidencją gruntów i historycznymi dokumentami własnościowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących ewidencji gruntów i rozstrzygania o prawie własności.
“Ewidencja gruntów a historyczne akty własności: kiedy stary dokument nie wystarczy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1343/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2006-01-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-06-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Dorota Dąbek Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Wiesław Kisiel Symbol z opisem 612 Sprawy geodezji i kartografii Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r sprawy ze skargi A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 30 kwietnia 2003 r Nr: [....] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów skargę oddala Uzasadnienie II SA/Kr 1343/03 Uzasadnienie Decyzją z dnia 30 kwietnia 2003 r znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania A. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2003 znak. [...], której orzeczono o odmowie ujawnienia w ewidencji gruntów obrębu [...] Gm. [...] A. W., jako właściciela działki Nr [...] o pow. 0.04000 ha, oznaczonej jako droga gruntowa. Decyzja organu odwoławczego oparta została na przepisach art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7 "b" ust. 2 pkt. 2 i art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. A. W., jako właściciel gospodarstwa rolnego objętego aktem własności ziemi Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] .01.1980 r Nr [...] , położonego w [...] , wniósł o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów, przez wpisanie go jako właściciela działki Nr [...] w pow. 0.0400 ha stanowiącej drogę. Uzasadniając wniosek A. W. podnosił, że zarejestrowany w ewidencji stan własności, jest niezgodny z aktem notarialnym Nr Rep. [...] z dnia [...] maja 1933 r i założonym na jego podstawie Zbiorem Dokumentów Nr ZD [...] . Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r odmówił wprowadzenia żądanej zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów w oparciu o ustalenie, że akt własności ziemi z dnia [...] stycznia 1980 nie obejmuje działki [...] , która od 1962 r figuruje w rejestrach gruntów jako droga lokalna. W odwołaniu od tej decyzji A. W. podnosił, że nabyta aktem notarialnym Nr Rep. [...] z 1933 r. nieruchomość stanowiła jedną całość nieprzedzieloną drogą, a wydzielenie działki drogowej w czasie zakładania ewidencji w 1962 r. było bezprawne. Zdaniem odwołującego się całość nieruchomości została nabyta aktem notarialnym z 1933 r., w granicach odzwierciedlonych w zbiorze dokumentów założonym w 1961 r., i na całość tej nieruchomości wydany był "dodatkowy" akt własności ziemi z [...].01.1980 r. Rozpatrując odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dokonał następujących ustaleń: Aktem notarialnym z dnia [...] maja 1933 Nr Rep. [...] J. W. i A. B. nabyli na współwłasność w częściach równych, część dawnej osady włościańskiej o powierzchni "7 morg 72 i ½ prętów, czyli cztery hektary pięćset czterdzieści cztery metry kwadratowe". W trakcie rozpoczętych w 1943 r. prac scaleniowych i zmian projektu scalenia z roku 1946 i 1947 wykonywanych przez mierniczego przysięgłego R. G., jako ekwiwalent zamiany za opisaną wyżej nieruchomość, wydzielone zostały dwie działki Nr 120 i 121 o łącznej pow. 6.12 ha, do których wpisano J. W. z dziećmi K., R. i C. W.. Scalenie zatwierdzone zostało [...] .06.1948 r. W wyniku tych prac geodezyjnych wydzielona została polna droga oznaczona numerem działki [...] o pow. 0.0420 ha, rozdzielająca działki [...] i [...] . Działka [...] ujęta została w odrębnej pozycji rejestru pomiarowego sporządzonego przez przysięgłego R. G. w 1947 r. Operat scaleniowy przyjęty został do składnicy za Nr [...] ). W związku z zakładaniem ewidencji gruntów Wsi [...] , w 1962 r. dokonano pomiarów, w tym działek [...] i [...] . Wówczas ich łączną powierzchnię obliczono na 6.08 ha. Natomiast działka Nr [...] o pow. 0.04 ha figurowała od 1962 r. w ewidencji gruntów jako droga w poz. rejestrowej dla Zarządu Dróg Lokalnych w [...], obecnie jako władający (posiadacz) działki [...] figuruje Gmina [...] , a jako zarządca wpisany jest Urząd Gminy. Wydanym przez Naczelnika Gminy [...] , aktem własności ziemi [...] z dnia [...] stycznia 1980 r. stwierdzono nabycie z mocy prawa w trybie przepisów ustawy z dnia [...] października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, przez J. W. i J. W. nieruchomości składającej się z działek [...] , [...] i [...] o łącznej pow. 7.36 ha położonych w [...] , w tym dz. 120 o pow. 2.90 ha i 121 o pow. 3.18 ha. J. i J. małż. W. umową z dnia [...] maja 1980 r. przekazali A. W. własność i posiadanie gospodarstwa rolnego składającego się z działek [...] , [...] i [...] , jako następcy w trybie przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym i innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Zainicjowane przez A. W. postępowanie w sprawie [...] Sądu Rejonowego w [...] , o zasiedzenie działki [...], zostało – według ustaleń organu – umorzone postanowieniem Sądu Rejonowego z [...]października 2002 r. Na podstawie powyższych okoliczności ustalił organ odwoławczy, że objęta żądaniem wprowadzenia zmiany podmiotowej, działka [...] nie była objęta aktem własności ziemi z dnia [...].01.1980 r Nr[...] , a wymienione w nim działki [...] i [...] stanowią wydzielony w postępowaniu scaleniowym ekwiwalent zamienny za nieruchomość, dla której założono Zbiór Dokumentów nr [...]. Opierając się na powyższych ustaleniach organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż istniejący stan ewidencji jest stanem zgodnym z tytułem własności, a A. W. nie wykazał się tytułem własności do działki [...], co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję złożył A. W. z wnioskiem o jej uchylenie i zmianę uwzględniającą korektę w ewidencji gruntów w całej nieruchomości będącej przedmiotem sporu. Nie wskazując naruszonych przepisów prawa skarżący zarzucił błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzeczenia oraz "bład proceduralny polegający na błędnej kwalifikacji prawnej sentencji decyzji". Uzasadniając zarzuty skargi skarżący podniósł, że nabyta w 1933 r. aktem notarialnym działka o pow. 4.05 ha stanowiła jedną całość, właściciele nie występowali o jej podział ani nie zbywali jej części , a w 1943 r. "akt notarialny stanowił podstawę prawną do naliczenia powierzchni gruntu, która zwiększyła się z 4.05 ha na 6.12 ha". Podnosił, że w 1961 r. założony został zbiór dokumentów 3188, który opisywał granice nieruchomości. Skarżący kwestionował ustalenie, że w toku prac scaleniowych w latach 1946 i 1947, pomiędzy działkami [...] i [...] , utworzono działkę [...] oznaczoną jako droga, gdyż właściciel nie występował o podział, a działka nie ma graniczników. Zdaniem skarżącego działka Nr [...], była objęta aktem notarialnym z 1933 r. i została sprzedana jego ojcu, a wydany akt własności ziemi z 1980 r. był niepotrzebny, gdyż w uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że J. i J. W. nabyli działki [...] i [...]o pow. 6.12 ha aktem not. Nr [...], a działkę Nr [...] aktem Nr [...], i że w dniu [...].11.1971 byli w posiadaniu tego gospodarstwa. Podnosił skarżący, że w przygotowanym do założenia księgi wieczystej wyrysie i opisie nieruchomości całość gospodarstwa ma 7.36 ha, a bezcelowo zanumerowano Nr 338 "byłą polną drogą (skarżącego) użytkową, która znajdowała się na gruncie w różnych miejscach", co jest bezprawnym podziałem nieruchomości. Podnosił nadto, że droga ma charakter drogi wewnętrznej, właściciela gruntu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując dokonane ustalenia, organ podnosił, że w istocie zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania stanu prawnego stwierdzonego aktem własności ziemi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył: Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z póżn. zm.), sprawa – wobec nie zakończenia postępowania przed dniem 1stycznia 2004 r. – podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- dalej ustawa o p.s.a.- Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rozpoznając skargę, Sąd zgodnie z art. 134 § 1 ustawy o p.s.a.- rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będącej jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola Sądu, jak to wynika z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zarazem przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sposób wyczerpujący określają rodzaje rozstrzygnięć jakie podjąć może Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający skargę na decyzję. Z tych względów oczekiwanie skarżącego, że przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu, będzie zgłoszone w skardze żądanie wprowadzenia przez sąd "korekty ewidencji gruntów w całej nieruchomości będącej przedmiotem sporu", nie znajduje oparcia w przepisach powyższej ustawy. Dokonana w następstwie rozpoznania skargi, kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że jest ona zgodna z prawem, co skargę czyni bezzasadną. Zaskarżona decyzja oparta została na przepisach obowiązującej od 1 lipca 1989 r. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo o geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) W myśl art. 2 pkt 8 tej ustawy przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) – rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami. Powyższe informacje zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy zawarte są w tzw. operacie ewidencyjnym, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Przedmiotem postępowania przed organem ewidencji gruntów i budynków było żądanie skarżącego A. W., wprowadzenia zmiany podmiotowej przez wpisanie go jako właściciela działki [...]. Wprawdzie w swym pierwotnym wniosku z [...] lipca 2002 r. wniósł o wpisanie go jako "władającego drogą Nr [...]", ale w dalszych pismach z dnia [...].11.2002r., (k.37) czy z dnia [...].02.2003 r. kierowanych do Starosty, domagał się ujawnienia jako właściciela działki [...]. Równolegle z takim żądaniem skarżący kwestionował w ogóle przesłanki do powstania takiej działki ewidencyjnej, twierdząc że stanowiła obszar nabyty aktem notarialnym z 1933 r. Stosownie do przepisu art. 20 ust. 2 pkt. 1 w ewidencji gruntów (oprócz tzw. danych przedmiotowych), wskazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Taka regulacja oznacza, że przedmiotem tzw. danych podmiotowych ewidencji są dane tylko o właścicielu, a dane o innych podmiotach, które nie będąc właścicielem władają gruntem wpisywane są w ewidencji tylko co do gruntów państwowych i samorządowych. Przepis art. 59 tej ustawy stanowi zarazem, że w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności wskazuje się osobę władającego. Działka ewid. 338 oznaczona jako użytek drogowy wg. ewidencji gruntów ma nieuregulowany stan prawny co do własności. Powyższa regulacja oznacza, że prowadzona na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów, dane o władających nieruchomością inną niż grunt państwowy lub samorządowy, wykazuje tylko do czasu wykazania się tytułem własności przez władającego lub inny podmiot. Z tych względów, zasadnie organy przyjęły, że przedmiotem postępowania jest żądanie wprowadzenia zmiany podmiotowej ewidencji gruntów przez uwidocznienie skarżącego jako właściciela działki [...]. Przepis art. 23 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu. W świetle tego przepisu, akt notarialny może w zasadzie stanowić podstawę zmiany danych objętych ewidencją gruntów. Uregulowanie to musi być jednak w odniesieniu do aktu notarialnego jako podstawy wpisu zmian, odczytane przy uwzględnieniu wszystkich przepisów regulujących cel i istotę ewidencji gruntów i budynków. W dacie wydania decyzji, od dnia 3 czerwca 2001 r obowiązywały już przepisy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Wydane na podstawie ustawy Rozporządzenie, w przepisie § 12 ust. 1 wyczerpująco wylicza dokumenty na podstawie, których uwidacznia się w ewidencji gruntów właścicieli nieruchomości, zaliczając do nich; wpisy w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, umowy zawarte w formie aktu notarialnego, dotyczące ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, ostateczne decyzje administracyjne, a także decyzje zawarte w aktach normatywnych. W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do aktualizacji w operacie ewidencyjnym, informacji podmiotowych i przedmiotowych, powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym. Natomiast nie jest dopuszczalne samodzielne rozstrzyganie przez organy ewidencji, w postępowaniu ewidencyjnym o tytule własności do gruntu. Zasada taka ugruntowała się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok z 06.11.2001 r II SA2099/00 – Lex 82005, czy z 07.04.1999 II SA 119/99 – 46215) i nadal aktualna na tle przepisów powołanego rozporządzenia. Wyrażoną w art. 2 pkt 8 zasadę systematycznej aktualizacji operatu ewidencji gruntów, rozwijają przepisy powołanego Rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W szczególności przepis § 44 pkt 2 zobowiązuje starostę do otrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Rodzaje materiałów źródłowych określa w postępowaniu ewidencyjnym przepis § 35 (w zw. z § 45 ust. 2). Jednakże wynikająca z art. 2 pkt. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zasada systematycznej aktualizacji operatu ewidencji gruntów, sprzeciwia się wprowadzeniu do ewidencji gruntów na podstawie przedłożonych dokumentów zmian nieaktualnych, a wiec nie oddających aktualnego (na czas wydania decyzji w tym przedmiocie) stanu prawnego. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji gdy w posiadaniu organu ewidencji znajdują się inne dokumenty (decyzje, akty notarialne, orzeczenia sądu), z których wynika, że po dacie dokumentu, na podstawie którego żądane jest wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, stan prawny uległ zmianom. Taka sytuacja zachodzi w sprawie. Skarżący domaga się wprowadzenia w 2002 r zmian podmiotowych na podstawie aktu notarialnego z 1933 r., którego stronami byli jako kupujący jego ojciec J. W. oraz jako obdarowana jego przyszła (I-sza) żona A. B.. Wbrew skardze, akt notarialny Nr [...] z [...] maja 1933 r. nie opisuje wprost granic, będących przedmiotem sprzedaży w ½ części na rzecz J. W. i darowizny w ½ części na rzecz A. B., nieruchomości o podanej powierzchni 7 morg i 72 i ½ prętów ( 4 ha, 5a i 44 m²). Akt ten odwołuje się do aktów z 1901 i 1921 r, którymi zbywane nieruchomości były opisane, oraz określa przedmiot zbycia jako większą część osady włościańskiej położonej we wsi [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod Nr [...]. Do takich dokumentów nawiązuje wyciąg ze zbioru dokumentów Nr [...] – założonego wg. skarżącego w 1961 r. Tymczasem znajduje pokrycie w dowodach zebranych w sprawie ustalenie zaskarżonej decyzji, że w 1943 r. rozpoczęte zostały prace scaleniowe, kontynuowane następnie przy zmianie projektu scalenia w latach 1946 i 1947, zatwierdzonego [...].06.1948 r., a uwidocznionego na operacie scaleniowym przyjętym do składnicy za Nr [...]. W szczególności ma potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym okoliczność, że w rejestrze pomiarowym mierniczego R. G. z 1947 r. figurują działki [...] i [...] na rzecz J. W. i jego trojga dzieci z I małżeństwa, a działka [...] jako odrębna działka – droga polna. Podstawę prawną orzeczenia o zatwierdzeniu projektu scalenia stanowić mogły przepisy obowiązującej do dnia 21 stycznia 1968 r. ustawy z dnia 31 lipca 1923 r. o scalaniu gruntów (tj. Dz.U. z 1927r Nr 92, poz. 833 z późn. zm.), oraz przepisy obowiązującego do tej samej daty dekretu z [...] kwietnia 1948 r. w sprawie dostosowania do warunków powstałych w związku z wojną, zasad postępowania scaleniowego przewidzianego w ustawie z dnia [...] lipca 1923 r. o scalaniu gruntów (Dz.U. z 1948 r. Nr 21 poz. 144). Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy każdy z uczestników scalenia otrzymywał z obszaru scalenia w zamian za dotychczas posiadane działki, odpowiadającą jej wartości nową działkę gruntu o typie zbliżonym, w miarę możności, do typu poprzednio posiadanego kompleksu działek. Przepisy przewidują zatem, że w drodze scalenia w zamian za posiadaną działkę otrzymywało się nową, o wartości odpowiadającej poprzedniej. Zatem wartość posiadanej przed scaleniem działki, miała wpływ na wielkość otrzymywanej w drodze scalenia nowej działki. Ta okoliczność wyjaśnia dlaczego w 1933 r. powierzchnia nieruchomości objętej aktem not. [...] wskazana na 4 ha 5a 44 m², po scaleniu odpowiadała w rejestrze pomiarowym działkom [...] i [...] o łącznej pow. ponad 6 ha. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że nie zostało wykazane, iż działki [...] i [...] są tożsame z przedmiotem umowy sprzedaży i darowizny z 1933 r. To, że w ewidencji działki [...] i [...] rozdziela działka [...] jest poza sporem (bez względu na zarzuty skarżącego, co do faktycznych zmian w przebiegu drogi). Wyjaśnia to zarazem dlaczego w rejestrze pomiarowym służącym do scalenia, na rzecz J. W. przewidziano dwie działki, a nie kompleks oznaczony jako jedna działka. Już te względy powodowały, że przedstawiony akt notarialny z [...] maja 1933 r. nie mógł być przyjęty jako dokument stanowiący podstawę, do aktualizacji ewidencji gruntów według obowiązującego w dacie zaskarżonej decyzji stanu prawnego co do nieruchomości. Tytuł prawny skarżącego A. W., do nieruchomości objętej aktem własności ziemi z dnia [...] .01.1980 r. Nr [...] wydanym na rzecz jego rodziców J. i J. W., opiera się na umowie z dnia 21 maja 1980 r., w przedmiocie przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego w trybie przepisów ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym i innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz.140 z późn. zm.). Z aktu własności ziemi z dnia [...] .01.1980 r. wynika, że J. i J. małż. W. z mocy prawa stali się właścicielami działek oznaczonych w ewidencji gruntów Nr [...] , [...] i [...] o łącznej powierzchni 7.36 ha. Istota tzw. uwłaszczenia, w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.), polegała na stwierdzeniu nabycia prawa własności według stanu posiadania na dzień [...] listopada 1971 r. Stosownie do przepisów art. 12 i 15 tej ustawy, akt własności ziemi ma charakter decyzji a ostateczna decyzja (tzn. taka, od której nie wniesiono odwołania lub wydana przez organ odwoławczy), stanowiła podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów właściciela. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że opisane aktem własności ziemi działki [...],[...] i [...] nie obejmowały swą powierzchnią odrębnej działki [...] . Skoro akt własności ziemi stwierdził nabycie własności działki [...] , [...] i [...] przez rodziców skarżącego, to nie może w postępowaniu ewidencyjnym domagać się na podstawie aktu notarialnego z 1933 r., wprowadzenia zmiany podmiotowej na swoją rzecz, a zarazem podważać prawidłowość aktu własności ziemi, co do prawidłowości określenia (oznaczenia) działek, względem których nastąpiło stwierdzenie ich nabycia z mocy prawa. Nie może też w tym postępowaniu skarżący dowodzić, że wydanie aktu jego zdaniem było zbędne. Stosownie do przepisów ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 11, poz.81), ustawa z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych została uchylona, z tym, że pozostała w mocy nabyta na jej podstawie własność (art. 4 ustawy z 26.03.1982 r.). Od tego czasu stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez samoistnego posiadacza następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym. Skarżący według ustaleń organów wystąpił z takim żądaniem przed Sądem Rejonowym w [...] , lecz postępowanie sądowe zostało umorzone. Przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu państwa (tj. Dz.U. 2001 r Nr 57 poz. 603 z późn. zm.), od dnia 1 stycznia 1992 r. wyłączył stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 27 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Oznacza to, że stawianie organom prowadzącym ewidencję gruntów zarzutów, że w postępowaniu ewidencyjnym nie weryfikowały treści decyzji – aktu własności ziemi i postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie tego aktu nie ma żadnego oparcia w przepisach prawa. Odmowa zatem wprowadzenia żądanej zmiany podmiotowej co do działki [...] była uzasadniona, gdyż jak wyżej wskazano, podstawy do wprowadzenia tej zmiany nie mógł stanowić akt notarialny Nr [...]. Zebrany zaś materiał dowodowy, dawał organom ewidencji gruntów podstawę do ustalenia, że działka [...] ewidencyjnie istnieje od 1947 r. Podnoszona zaś w toku sprawy i na rozprawie kwestia innego na gruncie przebiegu drogi, której skarżący używa dla własnych potrzeb nie była przedmiotem sprawy objętej zaskarżoną decyzją. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI