II SA/Kr 1339/25

II SA/Kr 1339/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Anna Kopeć
Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 88 poz 400
art 26 ust 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie z dnia 12 września 2025 r. znak WPZ.5290.9.2025.33.SW w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji dotyczącego nakazu doprowadzenia drogi pożarowej do budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia 31 marca 2025 r. nr MZ.52806.1.11.2024.PT działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej i art. 104 § 1 K.p.a. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] wykonanie następującego obowiązku - doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w K. pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Podstawy prawne obowiązku: art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej; § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Termin wykonania obowiązku ustalono na 3 października 2026 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniach od 20 września 2024 r. do 7 listopada 2024 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej PSP w K., po wcześniejszym pisemnym zawiadomieniu ówczesnego zarządcę - N. sp. z o.o., przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze m.in. w zakresie kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych oraz rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w K.. W trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono nieprawidłowości związane z doprowadzeniem drogi pożarowej cyt.: "stwierdzono parkujące samochody które zawężają drogę do szerokości 3 m, uniemożliwiając tym przejazd jednostkom ochrony przeciwpożarowej w związku z czym droga nie zapewnia przejazdu bez zawracania, a także nie jest zakończona placem manewrowym 20m x 20 m oraz nie przewidziano innego rozwiązania zapewniającego możliwość zawracania pojazdów Straży Pożarnej". Z przedmiotowych czynności sporządzony został protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych. Następnie, w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, Komendant Miejski PSP pismem z dnia 30 grudnia 2024 r., adresowanym do N. sp. z o.o., poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie do KM PSP wpłynęło oświadczenie z dnia 15 stycznia 2025 r., z którego wynikało, że N. sp. z o.o., nie jest od dnia 1 stycznia 2025 r. zarządcą budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K.. Kolejno, KM PSP decyzją nr 14 z dnia 30 stycznia 2025 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie nakazania N. sp. z o.o., usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej zawartych w ww. protokole z dnia 7 listopada 2024 r., Następnie, KM PSP pismem z dnia 27 lutego 2025 r., adresowanym do Wspólnoty Mieszkaniowej reprezentowanej na podstawie zawartej umowy zarządu przez O. .S.A. poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie nakazania usunięcia uchybień stwierdzonych podczas przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz
możliwości zapoznania się z zebraną w toku postępowania dokumentacją i możliwości
złożenia pisemnych wyjaśnień, zastrzeżeń i wniosków dowodowych.
Od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] wniosła odwołanie.
Małopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 12 września 2025 r. nr WPZ.5290.9.2025.33.SW uchylił w całości decyzję z dnia 31 marca 2025 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego został określony przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny i bezwzględny w zapisach ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Między innymi, w art 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej zobligowano właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, aby zapewniając jego ochronę przeciwpożarową przygotował budynek do prowadzenia akcji ratowniczej. Zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Wskazany powyżej obowiązek przygotowania budynku do prowadzenia akcji ratowniczej został skonkretyzowany między innymi poprzez rozporządzenie w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Analiza zgromadzonego dowodu w sprawie, a w szczególności protokołów ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 7 listopada 2024 r. oraz z dnia 7 sierpnia 2025 r., pozwoliła stwierdzić, że przedmiotowy obiekt budowlany posiada pięć kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną. Zgodnie z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek zlokalizowany przy ul. [...] w K. zakwalifikowany jest do grupy wysokości "średniowysoki" (SW). Nie ulega również wątpliwości, że analizowany budynek mieszkalny wielorodzinny zgodnie z § 209 ust. 2 pkt 4 przepisów techniczno-budowlanych zaliczony jest do kategorii zagrożenia ludzi ZŁ IV. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia o przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę oraz drogach pożarowych, należy stwierdzić, że do przedmiotowego budynku powinna być doprowadzona droga pożarowa o utwardzonej nawierzchni, umożliwiająca dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku. Nie budzi wątpliwości, że droga pożarowa powinna spełniać wymagania wskazane w rozporządzeniu o przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę oraz drogach pożarowych. Należy zaznaczyć, że przedmiotowe wymagania uzależnione są od rodzaju obiektu, do którego droga pożarowa powinna być doprowadzona. W wyniku czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniach od 20 września 2024 r. do 7 listopada 2024 r. stwierdzono, że do budynku nie doprowadzono drogi pożarowej spełniającej warunki określone w rozporządzeniu o przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę oraz drogach pożarowych (brak wymaganej szerokości drogi pożarowej oraz zapewnienia przejazdu bez cofania lub zakończenia placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, względnie wskazania innego rozwiązania umożliwiającego zawrócenie pojazdu). Zaznaczyć należy, że powyższe wymagania nie zostały spełnione, ponieważ w dniu kontroli stwierdzono zaparkowane samochody na drodze pożarowej. Powyższe ustalenia zawarto w protokole z dnia 7 listopada 2024 r. sporządzonym na podstawie ww. czynności kontrolno-rozpoznawczych. Obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej, tak aby przebiegała wzdłuż dłuższego boku budynku, na całej jego długości, a bliższa krawędź była oddalona od ściany budynku o 5 - 15 m, pomiędzy drogą pożarową i ścianą budynku nie występowały stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych oraz szerokość drogi pożarowej wynosiła co najmniej 4 m, wynikają wprost z § 12 ust. 2 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia o przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę oraz drogach pożarowych. Kolejno, obowiązek zapewnienia przejazdu bez cofania lub zakończenia drogi pożarowej placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, względnie wskazania innego rozwiązania umożliwiającego zawrócenie pojazdu, wynika wprost z § 12 ust. 9 rozporządzenia o przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę oraz drogach pożarowych. Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono nieprzestrzeganie
przepisów przeciwpożarowych polegających na braku drogi pożarowej określonej
w przepisach prawa, co w znaczący sposób uniemożliwia prowadzenie i organizowanie akcji ratowniczo - gaśniczej. Podkreślić należy, że możliwość operowania zarówno pojazdami jak i ustawienia stanowisk gaśniczych decyduje o skuteczności prowadzenia akcji ratowniczej. Skuteczność akcji przekłada się na czas gaszenia pożaru. Im działania są skuteczniejsze, tym szybciej pożar będzie ugaszony, a straty w wyniku oddziaływania ognia będą mniejsze. Należy mieć również na uwadze, iż w przypadku wystąpienia zagrożenia pożarowego może zaistnieć konieczność prowadzenia ewakuacji interwencyjnej z wykorzystaniem sprzętu i pojazdów ratownictwa wysokościowego. Wobec braku możliwości dojazdu może dojść do sytuacji, w której w budynku zostaną uwięzieni ludzie, bez możliwości samodzielnego opuszczenia budynku, a równocześnie jednostki ochrony przeciwpożarowej nie będą mogły użyć i wykorzystać sprzętu do ratowania ludzi. W takiej sytuacji istnieje ryzyko powstania bezpośredniego zagrożenie życia lub zdrowia osób przebywających w obiekcie, w wyniku braku drogi pożarowej, która umożliwi dotarcie pojazdom ratowniczym do budynku i podjęcie skutecznych działań. W świetle powyższego, zdaniem MKW PSP decyzja organu I instancji była jak najbardziej właściwa. Niezależenie od powyższego, organ odwoławczy wziął pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego. Szczególnie istotne dla rozpatrzenia odwołania są informacje zawarte w protokole ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 7 sierpnia 2025 r. Z przedmiotowego protokołu wynika, że podczas przeprowadzonych kolejnych czynności kontrolno-rozpoznawczych przedmiotowego budynku ustalono, iż układ dróg wewnętrznych stanowiących dojazd oraz drogę pożarową do budynku został udrożniony, a tym samym stwierdzono, że droga pożarowa dla ww. budynku spełnia wymagania rozporządzenia o przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę oraz drogach pożarowych zarówno w zakresie jej minimalnej szerokości jak i możliwości przejazdu bez cofania. Przywoływany protokół zawiera szczegółowy opis przebiegu drogi pożarowej cyt.: "przebiega wzdłuż dłuższego boku budynku w odległości 5-15 m (dokonane pomiary pozwoliły określić, że bliższa krawędź drogi pożarowej przebiega w odległości ok 5 m od elewacji budynku) od strony wschodniej. Pomiary szerokości drogi pożarowej wykonane w dniu kontroli za pomocą dalmierza laserowego wykazały, że jej szerokość wynosi ponad 4 m (realnie zmierzono 5,0 m). Powierzchnia drogi pożarowej będącej drogą wewnętrzną, utwardzona, wykonana z kostki brukowej. Pomiędzy drogą pożarową a ścianą budynku nie występują stałe elementy zagospodarowania terenu, drzewa lub krzewy o wysokości ponad 3 m, uniemożliwiających dostęp drabin mechanicznych i podnośników. Po drodze pożarowej zapewniono przejazd bez cofania poprzez objazd układem dróg wewnętrznych od strony południowej krótszego boku budynku nr [...] a następnie między budynkami nr [...]. Szerokość dojazdu pożarowego w opisywanym przypadku spełnia wymagania w/w rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Promienie zewnętrznych łuków dróg pożarowych wynoszą ponad 11 m". Odnosząc się do przedstawionego powyżej stanu faktycznego zauważyć należy, że droga pożarowa nie tylko spełnia wymagania w zakresie parametrów technicznych stawiane przez rozporządzenie o przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę oraz drogach pożarowych ale nawet zapewnia dogodniejsze warunki do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Co więcej, możliwość dojazdu pożarowego do przedmiotowego budynku została sprawdzona praktycznie w dniu kontroli, o czym świadczą ustalenia zawarte w ww. protokole cyt.: "zadysponowano zastęp z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr [...] w K., który za pomocą samochodu pożarniczego GBAPr (304-23) przeprowadził sprawdzenie praktycznych możliwości swobodnego przejazdu przez drogi pożarowe do kontrolowanego budynku. Podczas sprawdzenia nie stwierdzono żadnych przeszkód utrudniających lub uniemożliwiających przejazd samochodu pożarniczego po drogach pożarowych prowadzących do przedmiotowego budynku". W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący wielokrotnie podnosił oczekiwanie, aby droga pożarowa miała inny przebieg i była szersza niż wynika to wprost z przepisów o ochronie przeciwpożarowej. Dlatego też należy zaznaczyć, że podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych funkcjonariusze PSP sprawdzają, czy przestrzegane są przepisy przeciwpożarowe oraz rozpoznają możliwość i warunki prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej pod kątem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z porządkiem prawnym obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli. Jeżeli stwierdzony podczas ww. czynności stan faktyczny jest zgodny wymaganiami ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz aktami wykonawczymi, to znaczy że właściciel wywiązuje się z obowiązków określonych w cyt. ustawie i nie ma podstaw do wszczynania postępowania administracyjnego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy [...] w K.. W treści skargi podniesiono, że strona biorąc pod uwagę specyficzny sposób prowadzenia postępowania przez organ I instancji domagała się uzupełnienia rozstrzygnięcia w decyzji o budynek [...]. W uzasadnieniu wniosku odniosła się do decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 14.12.2011 r. i zespołu kilku budynków zabezpieczonych przeciwpożarowo układem dróg pożarowych wyznaczonych w projekcie budowlanym z uwzględnieniem aspektów ppoż dla całej inwestycji. Równolegle Komendant Miejski prowadził inne postępowania administracyjne, w których skarżąca bądź była stroną bądź domagała się na prawach strony udziału w tych postępowaniach. W odniesieniu do budynku [...] przy którym stale funkcjonował nielegalny parking na drodze pożarowej, organ I instancji kilkukrotnie powiadamiał skarżącą, iż nie prowadzi postępowania administracyjnego. Komendant Miejski między innymi w odpowiedzi na pismo strony z dnia 10.02.2025 r. odmawiał jej udziału w postępowaniu obejmującym zakresowo sprawę nielegalnego parkingu przy budynku 45 B.. W aktach sprawy bliźniaczej MZ.52806.1.10.2024.PT ujawniono pismo z dnia 21.08.2024 r., na którym widniał odręcznie napisany znak sprawy MZ.52806.1.5.2025. Byt to wniosek o interwencję, w którym mieszkańcy osiedla jednoznacznie wskazali odcinek drogi pożarowej przebiegającej wzdłuż dłuższego boku budynku [...] na działce [...] jako niebezpieczny dla funkcjonowania całego osiedla powstałego w oparciu o jedną decyzję administracyjną zmienianą kolejnymi decyzjami. Niebezpieczeństwo to wynikało z utworzenia na drodze pożarowej na terenie działki [...] nielegalnego parkingu z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych w zakresie minimalnej odległości stanowisk postojowych od okien budynku [...] oraz takiego rozmieszczenia przez zarządcę terenu znaków drogowych, żeby parking ten mógł swobodnie funkcjonować cały czas. Interweniujący mieszkańcy osiedla powołali się na wyroki sądów administracyjnych (VII SA/Wa 2727/13, II OSK 1898/14) dotyczące poprawy bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W wymienionych sprawach sądy wskazywały, że obowiązki właściciela terenu nie kończą się na samym oznakowaniu drogi pożarowej lecz dotyczą także egzekwowania zakazu parkowania samochodów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca nawet w najmniejszym stopniu. Właścicielka terenu działki [...] nie podejmowała bowiem żadnych działań dla realizacji ciążących na niej obowiązków związanych z prawidłowym zagospodarowywaniem terenu i utrzymywaniem dróg pożarowych w stanie wynikającym z projektu budowlanego sporządzonego dla inwestycji odebranej przez organ PSP jak i organ PINB. Komendant Miejski obrał błędną metodologię prowadzenia postępowania. Materiał dowodowy (pismo mieszkańców osiedla z dnia 21.08.2024 r.) jednoznacznie wskazuje, że organ I instancji powinien był się skupić na zagrożeniu występującym na drodze pożarowej przy budynku [...] (miejsce w pobliżu napisu GTP na poniższym rysunku). Tymczasem w uzgodnieniu z osobami powiązanymi ze spółkami Nawigatora, które miały interes faktyczny nie tylko w utrzymywaniu nielegalnych parkingów na terenie działki [...], ale i również w budowaniu drogi łączącej od południowej strony działkę [...] z działką [...], Komendant Miejski wszczął postępowania administracyjne w odniesieniu do wszystkich innych budynków osiedla wyłączając jedynie budynek [...]. Organ I instancji działał w sposób dowolny i nielogiczny z punktu widzenia skarżącej. Organy obu instancji nie wzięły pod uwagę, że całe osiedle składające się łącznie z 8 budynków zostało wybudowane w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 14.12.2011 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Rozpatrując sprawę Komendant Wojewódzki pominął fakt, że Komendant Miejski wszczynając postępowania na poszczególne budynki podchodził do sprawy dowolnie i różnorako pomijając jednocześnie raportowane przez mieszkańców zagrożenie występujące przy budynku [...]. W stosunku do budynków [...] położonych na działce [...] Komendant Miejski wydał osobno decyzje nakazujące doprowadzenie drogi pożarowej (decyzja nr 11 z dnia 30.01.2025 r., nr 12 z dnia 30.01.2025 r.) pomijając skarżącą jako stronę postępowania, która miała interes prawny dla uzyskania określonego rozstrzygnięcia. Budynek [...] położony równolegle do głównego traktu pożarowego (GTP) po którym poruszają się praktycznie wszystkie pojazdy wjeżdżające na osiedle i wyjeżdżające z niego, nie został objęty żadnym postępowaniem administracyjnym. Za zarządzanie terenem działki [...] jest odpowiedzialna Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy [...]. W sprawie należy dodać, że do geodezyjnego podziału działek dochodziło sukcesywnie w trakcie realizacji etapów osiedla. Zasiedlanie budynków i przenoszenie własności lokali powodowało tworzenie się wspólnot mieszkaniowych będących odrębnymi podmiotami prawnymi. Fakt podziału działek wtoku realizacji inwestycji, jak również fakt zawiązywania się odrębnych wspólnot mieszkaniowych dla poszczególnych budynków posadowionych na tych działkach, nie powodował jednak zmiany koncepcji wynikającej z zaprojektowania bezpieczeństwa przeciwpożarowego dla całego osiedla. Ujednolicona koncepcja bezpieczeństwa przeciwpożarowego zawarta w projekcie budowlanym pozostawała nadal aktualna i konieczna do utrzymania. Powyższy fakt powodował, że nie było dopuszczalne prowadzenie przez organy PSP wyizolowanych postępowań na tzw. budynek. Organy PSP pominęły ustalenia zawarte w projekcie budowlanym, którego w zasadzie nie kontrolowały pomimo tego, że strona domagała się takiego badania zarówno na etapie postępowania I instancji jak i na etapie postępowania II instancji, a przede wszystkim podczas prowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych, które rzekomo odbywały się według planu rocznego. Z punktu widzenia strony organy PSP usilnie odstępowały od przeprowadzenia takiego badania tylko po to, aby nie wykryć stanu obniżenia wcześniej ustalonego bezpieczeństwa przeciwpożarowego wynikającego z zaprojektowania układu dróg pożarowych dla całego osiedla, w tym roli kluczowego odcinka drogi przebiegającej po działce [...] przy budynku [...] jako głównego traktu pożarowego łączącego wszystkie enklawy inwestycji. Odcinek ten celowo został zaprojektowany jako szerszy, aby zabezpieczyć przejezdność głównego traktu pożarowego, z którego korzystały łącznie trzy wspólnoty, w tym właściciele budynków [...]. Organy PSP ignorowały wszelkie wnioski dowodowe strony prowadzące do rzetelnego wyjaśnienia stanu sprawy, zaś postępowanie dowodowe prowadzone w oparciu o przepisy k.p.a. zastępowały czynnościami kontrolno-rozpoznawczymi prowadzonymi z naruszeniem uprawnienia strony do dojścia do prawdy obiektywnej. Chcąc odsuwać stronę od możliwości zdobywania dowodów, organy prowadziły czynności kontrolno-rozpoznawcze na budynek z innymi stronami mającymi interes do utrzymywania stanu naruszenia prawa. Oznacza to, że w ramach osobnego terminu, nie powiadamiając skarżącej, organy prowadziły kontrole np. budynku [...] zamiast kontrolę całego układu dróg pożarowych. Z kolei gdy czynności kontrolno - rozpoznawcze były prowadzone na budynek [...] organy odstępowały od kontroli innych budynków, a dokładniej dróg pożarowych przyporządkowanych w ich ocenie do innych budynków z argumentacją, że drogi te były już kontrolowane. W tym miejscu wspomnieć można chociażby fakt, że droga pożarowa między budynkami [...] jest tą samą drogą, która znalazła się w zasięgu bezpośredniego oddziaływania co najmniej dwóch różnych decyzji administracyjnych. Według strony sprawa powinna być prowadzona z zastosowaniem art 62 k.p.a. co skarżąca podnosiła w odwołaniu. Stroną postępowania powinny być wszystkie wspólnoty mieszkaniowe, które mogłyby kształtować przyszłe rozstrzygnięcie. Sprawa dotyczyła interesu prawnego trzech wspólnot i powinna być wyjaśniana na rozprawie prowadzonej w myśl przepisów art. 89 § 1 k.p.a. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie administracyjne po raz kolejny wszczęto oznaczając jako stronę postępowania Wspólnotę Mieszkaniową przy ulicy [...] w K.. Następnie Komendant Miejski prowadził kontrolę i wykrył nowe okoliczności w zakresie istnienia drogi pożarowej. W tym miejscu należy stwierdzić, że na układzie dróg pożarowych przy budynku [...] sytuacja nie uległa zmianie. Zarówno w dacie wszczęcia postępowania jak i w dacie wydawania decyzji na układzie dróg pożarowych zlokalizowanych na działce [...] nadal funkcjonowały nielegalne parkingi pojazdów. W związku z tym umorzenie postępowania było przedwczesne i bezzasadne. Organy powinny sprawę dogłębnie wyjaśnić prowadząc od nowa postępowanie w I instancji. Do umorzenia postępowania mogłoby dojść jedynie wówczas, gdyby organy stwierdziły, że toczy się jakieś inne postępowanie, w którym skarżąca bierze udział na prawach strony, i które zmierza do wyjaśnienia kwestii obniżenia bezpieczeństwa przeciwpożarowego na układzie dróg w odcinku przebiegającym po działce [...] przy budynku [...].
W odpowiedzi na skargę Małopolski Komendant Wojewódzkiej Straży Pożarnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podlega ocena legalności reformacyjnej decyzji organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, ponieważ droga pożarowa w stosunku do której organ pierwszej instancji nakazał stronie skarżącej doprowadzenie jej do stanu zgodnego z wymogami przepisów przeciwpożarowych, spełnia wymogi w tych przepisach zawarte. W ocenie sądu decyzja jest prawidłowa.
Zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna, którą należy rozumieć jako szczególną kompozycję podmiotu administracyjnego stosunku prawnego, jego przedmiotu (węzła praw i obowiązków), podstawy faktycznej oraz podstawy prawnej, w wyniku czego następuje możliwość władczej konkretyzacji norm prawnych odnoszących się do wzajemnych uprawnień i obowiązków organu administracji publicznej oraz podmiotu będącego adresatem rozstrzygnięcia tego organu. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia, jeżeli nastąpi dekompletacja któregoś z wyżej wskazanych elementów, w wyniku czego organ stwierdzi, że sprawa administracyjna albo nigdy nie istniała (bezprzedmiotowość pierwotna), albo przestała istnieć (bezprzedmiotowość następcza). Stanowisko to potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych. Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2019 II OSK 1242/17 bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego - takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Sprawa zawisła przed organem administracji jest, lub stała się bezprzedmiotowa jeżeli organ stwierdzi, że bądź brak przedmiotu sprawy administracyjnej tj. sprawy która ma, czy może być załatwiona w formie decyzji (rozstrzygnięcia) organu administracji (bezprzedmiotowość przedmiotowa), bądź podmiot który domaga się takiego rozstrzygnięcia nie może być adresatem decyzji czy innego rozstrzygnięcia organu administracji (bezprzedmiotowość podmiotowa) bądź nie istnieje norma prawna, która dany stan faktyczny nakazuje lub pozwala rozstrzygnąć w formie decyzji organu administracji.
Zgodnie z art. 4 ust 1pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 188). właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji. Z kolei przepis art. 4 ust 1a w/w ustawy stanowi, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.
Jak wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych Dz. U. Nr 124, poz. 1030 droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, na całej jego długości, a w przypadku gdy krótszy bok budynku ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5-25 m dla pozostałych obiektów. Pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych (§ 12 ust 2). Minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5 % (§ 13 ust 1).
Zgodnie natomiast z art. 26 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1312 z późn. zm.) Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Wskazane wyżej regulacje pozwalają na przyjęcie, że Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej, nabywa kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, nakazującej usunięcia nieprawidłowości, w zakresie regulowanym przepisami przeciwpożarowymi, a w zasadzie braku stosowania się do tych przepisów. Przepisami tymi są między innymi przepisy, dotyczące dróg przeciwpożarowych a jak z nich wynika, droga taka powinna mieć co najmniej 4 m. szerokości oraz musi spełniać pozostałe warunki jej przejezdności, oddalenia od obiektów budowlanych oraz braku przeszkód uniemożliwiających lub utrudniających prowadzenia akcji gaśniczej. Adresatem takiej decyzji może być z kolei zarządca budynku, jeżeli na podstawie umowy cywilnoprawnej przejął zarząd takiego obiektu.
Jak wskazuje organ odwoławczy, jedyną przyczyną, dla której organ pierwszej instancji wydal decyzję, był stwierdzony fakt parkowania samochodów na drodze przeciwpożarowej, prowadzącej do budynków zarządzanych przez stronę skarżącą. Z ustaleń organu drugiej instancji wynika natomiast, że układ dróg wewnętrznych stanowiących dojazd oraz drogę pożarową do budynku zarządzanych przez stronę skarżącą został udrożniony, a tym samym stwierdzono, że droga pożarowa spełnia wymagania rozporządzenia o przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę oraz drogach pożarowych zarówno w zakresie jej minimalnej szerokości jak i możliwości przejazdu bez cofania. Organ szczegółowo wskazuje, że droga ta przebiega wzdłuż dłuższego boku budynku w odległości 5m. od elewacji budynku. Jej szerokość wynosi ponad 4 m. Powierzchnia drogi pożarowej jest utwardzona, nawierzchnią z kostki brukowej. Pomiędzy drogą pożarową a ścianą budynku nie występują stałe elementy zagospodarowania terenu typu drzewa lub krzewy o wysokości ponad 3 m, uniemożliwiających dostęp drabin mechanicznych i podnośników. Jak wskazuje organ, droga pożarowa nie tylko spełnia wymagania w zakresie parametrów technicznych, ale nawet zapewnia dogodniejsze warunki do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych.
Organ prawidłowo zatem przyjął, że brak przedmiotu postępowania. Jeżeli droga pożarowa spełnia wymagania zawarte w przepisach przeciwpożarowych, brak podstaw, by do zarządcy budynku do którego droga zapewnia dojazd umożliwiający prowadzenia akcji ratowniczej, kierować jakiekolwiek nakazy. Nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem obiektu, który spełnia kryteria by uznać go za zgodny z tymi przepisami. Zauważyć należy, że kontrolowana decyzja była dla strony skarżącej korzystna. To do niej bowiem organ pierwszej instancji kierował nakazy. Jeżeli nawet strona skarżąca stoi na stanowisku, że powinno toczyć się postępowania, bo na terenie zarządzanym przez inną wspólnotę występują nieprawidłowości, to zauważyć należy, że nakazy sformułowane przez organ pierwszej instancji nie były kierowane na inne wspólnoty, czy zarządców tych wspólnot, ale właśnie na stronę skarżącą, w stosunku do której organ nie widział podstaw do prowadzenia postępowania i kierowania do niej nakazów. Stanowisko to należy uznać za trafne.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art. 151 P.s.a. orzekła jak w sentencji.