II SA/Kr 1335/25

II SA/Kr 1335/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 sierpnia 2025 r. znak: SKO.PW/4171/46/2025 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącej M. S. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 sierpnia 2025 roku, znak: SKO.PW/4171/46/2025 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. z 30 kwietnia 2025 r., znak: IR.6331.2.2022 odmawiającej nakazania T. Ł. zam. S. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku z zalewaniem stanowiącej własność M. S., zam. W. R. działki nr [...] w W. R. , wodami spływającymi z działki nr [...] w W. R. , będącej własnością T. Ł..
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Za pismem z dnia 7 stycznia 2022 roku M. S. zwróciła się do Wójta Gminy T. o nakazanie właścicielowi działki nr [...] "aby na całej jej długości, w odległości 3 metrów od granicy działki, wykopał rów który będzie zbierał wodę spływającą z jego pola, chroniąc tym działkę [...] przed zalewaniem".
Wójt Gminy T. postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2022r. (znak: IR6331.2.2022), z powołaniem się na treść art. 61 a § 1 k.p.a. oraz art. 234 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne - "odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zalewania działki nr [...] wodami spływającymi z działki nr [...] w miejscowości W. R.". W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazane zostało, iż w sprawie zalewania działki nr [...] w W. R. wydana została decyzja Wójta Gminy T. z dnia 22 czerwca 2015 r. (znak: IR.6331.8.2013), nakazująca W. i T. Ł. obniżenie terenu działki [...] w W. R. , bezpośrednio przylegającej do działki nr [...] będącej własnością Pani M. S., pasem o szerokości 3 m (tj. wzdłuż granicy), w taki sposób, aby teren działki numer [...] bezpośrednio przylegający do granicy był porównywalny z terenem sąsiednim. Sprawa ta jest zatem zakończona w administracyjnym toku postępowania. Obowiązek wynikający z ww. decyzji został w całości wyegzekwowany, co potwierdzają ustalenia protokołu z dnia 01.12.2021 r. Ustalenia, co do wykonania decyzji, podpisała także Pani M. S.. Odbyły się wizje w terenie, podczas których nie stwierdzono innych naruszeń, niż te które miały miejsce ponad 5 lat temu, a objęte były decyzją Wójta Gminy T. z dnia 22 czerwca 2015 r. Mając na uwadze okoliczność, iż upłynęło 5 lat od dnia, w którym M. S. dowiedziała się o szkodliwym oddziaływaniu na Jej grunt (działkę nr [...]), z uwagi na treść art. 234 ust. 5 ustawy Prawo wodne - nie jest możliwe prowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Niezależnie od powyższego podkreślono, że teren działek nr [...] jest zmeliorowany. Stwierdzono wypływanie wody na działce [...] należącej do Pani M. S. z niedrożnego drenażu i przez to zalewanie części działki [...] w W. R. . Rozwiązanie spływu wód w tym rejonie miejscowości W. R., wymaga współdziałania wszystkich zainteresowanych stron, w tym Pani M. S., ze względu na ukształtowanie terenu oraz uszkodzone urządzenia melioracji wodnych szczegółowych. Zasadnym wydaje się i jedynym skutecznym rozwiązaniem odpływ tych wód do pobliskiego rowu melioracyjnego utrzymywanego przez Gminę T.. Propozycja takiego rozwiązania zalewania działki nr [...] w W. R. została zaproponowana Pani M. S.. Zaproponowane przez Panią M. S. rozwiązanie, aby na całej jej długości w odległości 3 m od granicy działki właściciel działki [...] wykopał rów, który będzie zbierał wodę spływającą z jego pola chroniąc, działkę [...] przed zalewaniem, ze względu na ukształtowanie terenu, jest fizycznie niemożliwe do wykonania i oznacza że woda musiałaby płynąć pod górkę.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła M. S..
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z 25 maja 2022 r. (SKO.PW/4171/42/2022} uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy przed Wójtem Gminy T. wyznaczono na dzień 21 czerwca 2022 r. oględziny działki [...] w W. R. . W trakcie oględzin stwierdzono, że działka ta nie jest. podtopiona, a teren na jej całej długości jest suchy (brak zastoisk wodnych). Wskazano, że staro ssę to po udrożnieniu drenażu wraz ze studnią drenarską, z której górą wypływała woda, w wyniku zablokowania rur drenarskich odchodzących od tej studni. Obecna w trakcie oględzin M. S. konsekwentnie wniosła o nakazanie właścicielowi działki nr [...] wykopania rowu w odległości 3 m od granicy z jej działką nr [...] i odprowadzającego wodę do potoku P.
W tym stanie sprawy Wójt Gminy T. z postanowieniem z 30 czerwca 2022r., znak: IR.6331.2.2022 po raz wtóry, z powołaniem się na treść art. 61a kpa odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zalewania działki nr [...] wodami spływającymi z działki nr [...] w miejscowości W. R.. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy stwierdzając, iż "zaproponowane przez Panią M. S. rozwiązanie, aby w odległości 3 m od granicy Jej działki właściciel działki [...] wykopał rów, który będzie zbierał wodę spływającą z jego pola chroniąc, działkę [...] przed zalewaniem, jest bezzasadne ze względu na to, że działka nr [...] należąca do Pani M. S. jest sucha (nie stwierdzono występowania zastoisk wodnych). Ponadto właściciel działki [...] nie wykonywał żadnych prac, które miałyby wpływ na zmianę stanu wód na gruncie. Działka nr [...] jest tak uprawiana, że przy granicy z działką nr [...] jest spora "bruzda", która zbiera wody opadowe na tej działce. W tej sytuacji nie jest zasadne powoływanie biegłego, a wiedza i doświadczenie życiowe osób dokonujących oględzin w zupełności wystarczyły, żeby stwierdzić, że działka [...] działka jest sucha, nie występują zastoiska wodne, co potwierdza również dokumentacja fotograficzna". Wskazano również, że o urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, poszczególni właściciele pól muszą dbać i do tego zobowiązana jest również M. S., a także T. Ł..
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. S..
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022r. (SKO.PW/4171/65/2022) uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę organowi: pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu do wydanego postanowienia Kolegium wskazało, że wydając postanowienie w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a. organ administracji nie ma podstaw do formułowania wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (jak uczyniono to w rozpoznawanej sprawie). Przepis art. 61a k.p.a. ma bowiem z założenia służyć rozróżnieniu wstępnego etapu postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wszczęcie, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do , istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej.
Ponownie rozpoznając sprawę w dniu 21 czerwca 2022 r. Organ I instancji przeprowadził z udziałem stron postępowania tj. M. S. i T. Ł. oględziny w miejscu sporu. W trakcie oględzin "zastano działkę Pani M. S. wykoszoną, bez zastoisk wody. Podczas oględzin ustalono, że w ostatnim czasie nie były prowadzone żadne prace związane z ukształtowaniem terenu dz. nr [...]. Ustalono, że teren działki jest zmeliorowany.
Teren działki Pana T. Ł. na odcinku ok. 40 m jest grząski i niezadarniony w związku pracami koparką w tym terenie wykonanymi na żądanie Pani M. S., aby zrównać poziom działek nr [...] W odległości ok. 3 m od granicy znajduje się uformowany nasyp ziemi w związku z wybraniem jej w celu utrzymania odległości 3 m od granicy z działką Pani M. S.. Zarówno na terenie działki [...], w ich wschodniej części teren jest lekko grząski. Oględziny były o godz. S.30 rano, w czasie występowania rosy i po nocnym deszczu.
Po wschodniej stronie od miejscowości Ł. został wykopany rów melioracyjny i odprowadzający wody do głównego odbiornika. Rów ten nie ma związku z działką nr [...]
Rów odchodzący od działki nr [...] od jej północnej strony w kierunku odbiornika wody deszczowej, został wykopany w celu ściągnięcia wody z działki Pani M. S. i odszukania drenażu na zlecenie Gminy T.. Po wykopaniu rowu odszukano dreny, które zostały oczyszczone (udrożnione), a studzienka związana z tymi drenami znajduje się w najniższym punkcie, w samym środku działki nr [...]. Studnia drenarska została też oczyszczona i przez te zabiegi woda zeszła z działki [...] Obecnie brak jest zastoisk wody na działce [...]
W tak ustalonym stanie faktycznym, Wójt Gminy T. decyzją z dnia 18 stycznia 2023 r., znak: IR.6331.2.2022 odmówił nakazania T. Ł. zam. S. [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom mających zapobiec zalewaniu stanowiącej własność M. S., zam. W. R. [...] działki nr [...] w W. R. , wodami spływającymi z działki nr [...] w W. R. , będącej własnością T. Ł.. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, iż w sprawie "nie jest zasadne powoływanie biegłego, a wiedza i doświadczenie życiowe osób dokonujących oględzin w zupełności wystarczyły, żeby stwierdzić że na działce [...] nie naruszono stanu wody na gruncie oraz nie występują zastoiska wodne a grunt jest stabilny. W zaistniałej sytuacji zarówno kierunek jak i natężenie odpływu wód opadowych bądź roztopowych nie uległ zmianie, nie zaobserwowano zastoisk wodnych, a teren działki Pani M. S. nie jest już terenem podmokłym, w związku z powyższym nie zachodzą przesłanki uzasadniające nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom".
Od tej decyzji odwołanie wniosła M. S..
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 13 marca 2023r. (SKO.PW/4171/13/2023) utrzymało w mocy zaskarżona decyzję, stwierdzając: "W rozpoznawanym przypadku Wójt Gminy T. wyznaczył na dzień 25 października 2022r. oględziny w miejscu sporu w trakcie których ustalono, że na stanowiącej własność M. S. działce nr [...] w W. R. brak jest "zastoisk wody". Wskazano, że teren działki nr [...] jest zmeliorowany podkreślając, że Gmina T. w ostatnim okresie przeprowadziła prace mające na celu przywrócenie sprawności działania melioracji na terenie działki będącej własnością M. S.. Rów "odchodzący od działki nr [...]", od jej północnej strony w kierunku odbiornika wody deszczowej, został bowiem wykopany w celu ściągnięcia wody z działki M. S. i odszukania drenażu na zlecenie Gminy T.. Po wykopaniu rowu odszukano dreny, które zostały oczyszczone (udrożnione), a studzienka związana z tymi drenami znajduje się w najniższym punkcie, w samym środku działki nr [...]. Studnia drenarska również została oczyszczona i przez te zabiegi woda zeszła z terenu działki [...] W konsekwencji obecnie brak jest już zastoisk wody na działce nr [...]. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenia w dokumentacji zdjęciowej wykonanej podczas oględzin 25 października 2022r. W protokole trafnie zauważono, że na nieruchomości M. S. nie zaobserwowano kolein pozostawionych przez koła ciągnika rolniczego wykonującego wykoszenie kosiarką rotacyjną terenu działki nr [...] w W. R. . Gdyby działka nr [...] była terenem podmokłym, ślady takie byłyby zauważalne (...)".
Na powyższą decyzję M. S. wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 20 września 2023 roku, sygn. II SA/Kr 613/23 WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wskazany wyrok jest prawomocny.
W uzasadnieniu do tego wyroku wskazano m.in., że "w niniejszym postępowaniu toczącym się od 2013 r, wydana została już ostateczna decyzja dotycząca naruszenia stosunków wodnych przez właścicielka działki nr [...] ze szkodą dla działki należącej do skarżącej, której treścią był nakaz obniżenia działki nr [...] pasem z szerokości 3 m. wzdłuż granicy z działką skarżącej (nakaz wydany w oparciu o opinię biegłego M. T.). W ocenie skarżącej, wykonanie tej decyzji nie poprawiło stosunków wodnych w terenie i w dalszym ciągu jej działka jest zalewana od strony działki nr [...] w związku z czym inicjowała kolejne postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych, co było podstawą do odmowy wszczęcia postępowania przez organ I instancji (dwukrotnie) i decyzji uchylających tą odmowę przez organ II instancji z argumentacją, że w sprawie nie zachodził przypadek res iudicata. Ze stanowiskiem tym sąd nie polemizuje. Wyrażenie poglądu przeciwnego stanowić by musiało podstawę do uchylenia decyzji organów obu instancji i o umorzenia postępowania. Byłby to wyrok niekorzystny dla skarżącej a zatem naruszający dyspozycję art.134 § 2 P.p.s.a (sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności). Ostatecznie wydana została przez organy obu instancji decyzja merytoryczna odmawiająca nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Ustaleń stanu faktycznego organy dokonały w oparciu o wykorzystaną już wcześniej opinię biegłego M. T. oraz oględziny. W oparciu o ten materiał dowodowy organ uznał, że na skutek wykonania poprzedniej decyzji (obniżenia działki nr [...] pasem szerokości 3 m. wzdłuż granicy z działką skarżącej) na działce skarżącej nr [...] w W. R. brak jest "zastoisk wody". Wskazano też, że teren działki nr [...] jest zmeliorowany podkreślając, że Gmina T. w ostatnim okresie przeprowadziła prace mające na celu przywrócenie sprawności działania melioracji na terenie działki będącej własnością M. S.."
Na wniosek skarżącej sąd przeprowadził dowód z dokumentu tj. zapisu obrazu i dźwięku – zapisu dokonanego na dwóch plikach umieszczonych na pendrivie przekazanego wraz skarżącą wraz z wnioskiem dowodowym. Ostatecznie Sąd przyjął, że ustalenia stanu faktycznego, będące podstawą do wydania zaskarżonej decyzji były ustaleniami wadliwymi, w związku z czym uchylił decyzje organów obydwu instancji. Ponadto Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ ponowi postępowanie dowodowe, także z udziałem biegłego, celem rzetelnego i dokładnego stanu faktycznego. Tak ustalony stan faktyczny sprawy stanie się podstawą oceny, czy w sprawie znajduje zastosowanie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego.
Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy powołał biegłego D. S. z firmy B. Sp. z o.o., który na podstawie zebranej dokumentacji oraz przeprowadzonych oględzin 23 października 2024 r. opracował opinię.
Biegły w sporządzonej opinii z dnia 31 stycznia 2025 r. nie stwierdził naruszenia stosunków wodnych w rozumieniu art. 234 Prawa wodnego.
Zawiadomieniem z dnia 11 lutego 2025 r. Wójt Gminy na podstawie art. 10 KPA przekazał stronom sporządzoną opinię oraz wyznaczył termin na wyrażenie uwag oraz zapoznanie się ze zebraną dokumentacją.
Pismem z dnia 21 lutego 2025 Pani M. S. złożyła uwagi. W piśmie m.in. podważała kompetencje biegłego.
Pani M. S. podniosła ponadto, iż w październiku 2024 r. jej działka została zaorana i obsiana pierwszy raz od 14-stu lat. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, wynika jednak, że na działce prowadzone były w ostatnich latach prace rolnicze. Jak podaje Pani M. S. 20-sto hektarowa działka Pana Ł. została nawieziona. Jest to prawda, jednakże warto podkreślić, że w tej sprawie toczyło się już postępowanie. Wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy z dnia 22 czerwca 2015 r. spowodowało, iż działka nr [...] jest oddzielona od dz. [...] wałem ziemnym powstałym z cofnięcia skarpy, celem pozostawienia 3-metrowego pasa na całej długości działki. Powstały wał zatrzymuje wody opadowe na dz. nr [...]. Kierunek spływu wód oraz natężenie nie uległo zmianie. Problem z pojawiającymi się wysiękami, występuje w tych samych miejscach i pokrywa się z naturalnym spływem wód, który odbywał się na tym terenie od wielu lat. Miejsca mokre i grząskie po wschodniej stronie działki [...] występują w miejscu przebiegu niezewidencjonowanego drenażu. Ukształtowanie działki wraz z istniejącym wałem powoduje, że nie odbywa się obecnie spływ powierzchniowy z działki [...] na działkę [...]. Wielokrotnie podkreślane udrożnienie niezewidencjonowanego drenażu na dz. [...] znacząco poprawiło stan działki oraz przywróciło właściwe odwodnienie.
W dniu 31 marca 2025 r. do UG wpłynęło pismo p. M. S. w którym informuje m.in. o tym, że będąc na działce, jak pisze 3 dni wcześniej, nie była w stanie przejść swobodnie po polu, ponieważ stopy wpadają w grząski teren.
W celu potwierdzenia złego stanu działki nr [...] dnia 15 kwietnia 2025 r. dokonano oględzin. Jak wynika z treści protokołu, w tym dniu było pochmurno, z niewielkimi, przejściowymi opadami deszczu. Teren działki [...] był w ten dzień całkowicie zaorany i obsiany (cała działka była zielona). Nie stwierdzono żadnych zastoisk, mokrych miejsc. W odległości 200-300 m od strony wschodniej widoczne niewielkie pofałdowanie terenu oraz resztki rosnącej na tym fragmencie działki roślinności. Zaobserwowano spływ wody z drenażu do rowu znajdującego się na dz. [...]. Oględziny dokonanie w tym dniu nie potwierdziły złego stanu działki.
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 roku, znak: IR.6331.2.2022 Wójt Gminy T. odmówił nakazania T. Ł. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku z zalewaniem stanowiącej własność M. S., działki numer [...] w W. R. , wodami spływającymi z działki numer [...].
W uzasadnieniu wskazał, że Wójt Gminy powołał biegłego D. S. z firmy B. Sp. z o.o., który na podstawie zebranej dokumentacji oraz przeprowadzonych oględzin 23 października 2024 r. opracował opinię. Wykonując ekspertyzę w pierwszej kolejności określono układ hydrologiczny i topograficzny terenu. Przeanalizowano dostępne materiały hydrologiczne i kartograficzne, w tym mapy topograficzne terenu. Biegły ustalił, że nieruchomości zlokalizowane są w miejscowości W. R. na stoku niewielkiego wzniesienia. Główny odpływ powierzchniowy ze wskazanej nieruchomości skierowany jest w stronę rowu odwadniającego biegnącego z południowego - wschodu na północny - zachód. Nieruchomości wskazane w opracowaniu znajdują się w obszarze zlewni cieku C./G., która jest dopływem W. w zlewni rzeki W.. Zachodnia część nieruchomości dz. nr [...] i dz. nr [...] ma kierunek spływu skierowany do cieku. Centralna i wschodnia część nieruchomości ma kierunek spływu skierowany do rowu znajdującego się na północ od nieruchomości. Sprawa zalewania dotyczy części dz. nr [...] obr. W. R. , która wg właścicielki jest zalewana w części centralnej i wschodniej. Biegły przeanalizował wcześniejszy sposób zagospodarowania terenu na podstawie map lotniczych/satelitamych wskazanego terenu. Na podstawie analizy można wysnuć stwierdzenie, że wody opadowe kierowane są na dz. nr [...] co najmniej od kilkudziesięciu lat. Przeprowadzony dowód z oględzin w dniu 23 października 2024 r. obrazuje dobry stan działki, bez zastoisk, grunt w całości zaorany. Podsumowując, wg Biegłego z opinii wynika że:
- Działka nr [...] jest oddzielona od działki nr [...] wałem ziemnym i cofniętą skarpą,
- Spływ powierzchniowy nie odbywa się obecnie z działki nr [...] na działkę nr [...],
- Udrożnienie niezaewidencjonowanego drenażu na działce nr [...] przywróciło właściwe odwodnienie, - Brak jest obecnie zastoisk wody na działce M. S..
Biegły w sporządzonej opinii z dnia 31 stycznia 2025 r. nie stwierdził naruszenia stosunków wodnych w rozumieniu art. 234 Prawa wodnego.
Podkreślono też, że D. S. wyłoniony został na podstawie zapytania ofertowego umieszczonego na stronie BIP Urzędu Gminy T. a on sam oświadczył już przy składaniu oferty, że posiada odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie.
W prowadzonym postępowaniu Organ podziela zdanie biegłego i podtrzymuje, iż przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji z którą mamy do czynienia, a mianowicie gdy nie występuje stan faktyczny wskazujący na zmianę kierunku lub natężenia odpływu wód dokonanych przez właściciela działki [...], jak również nie stwierdza się wystąpienie szkody na działce [...] z tego tytułu. Przeprowadzona ekspertyza pozwoliła na szerszy obraz stanu wód na spornym terenie na przestrzeni lat. Z opinii jasno wynika, że część wschodnia działek [...] od wielu lat borykała się z problemem tworzących się zastoisk wodnych. Z uwagi na to, że działki położone są na niewielkim stoku, spływ wód odbywa się w sposób naturalny w kierunku północnym. Istnienie systemu melioracji wodnych powstałych kilkadziesiąt lat temu na tym terenie świadczy o tym, że teren był podmokły i dla poprawy warunków upraw wymagał odwodnienia. Urządzenia te mogą funkcjonować prawidłowo do dnia dzisiejszego, pod warunkiem, iż są czyszczone i pielęgnowane przez rolników. W Gminie T. nie funkcjonuje spółka wodna, dlatego każdy właściciel gruntu ma obowiązek dbać o melioracje na jego gruncie.
Od tej decyzji odwołanie wniosła M. S..
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Kolegium decyzją z dnia 12 sierpnia 2025 roku, znak: SKO.PW/4171/46/2025 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. z 30 kwietnia 2025 r., znak: IR.6331.2.2022 odmawiającej nakazania T. Ł. zam. S. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku z zalewaniem stanowiącej własność M. S., zam. W. R. działki nr [...] w W. R. , wodami spływającymi z działki nr [...] w W. R. , będącej własnością T. Ł..
W uzasadnieniu wskazano, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 ustawy, wymaga zatem ustalenia stanu faktycznego, przede wszystkim tego, jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, zwłaszcza czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak, to na czym polegała zmiana stanu wody, wreszcie, czy dokonane zmiany szkodliwie wpływają na sąsiednie grunty (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt: II OSK 613/07, orzecznia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutów odwołania po raz kolejny przypomnieć należy, iż przeszło dziesięć lat temu teren nieruchomości przyległy do działki M. S., oznaczonej nr ewid.[...] w W. R. , został nawieziony znacznymi masami ziemi, w wyniku czego teren ten został podwyższony w stosunku do nieruchomości M. S., a spływająca z tego terenu o znacznej powierzchni woda opadowa, powodowała szkody na działce M. S. (zastoiska wodne i rozmakanie gruntu uniemożliwiające prawidłową uprawę). W sprawie tej Wójt Gminy T. dopuścił dowód z opinii biegłego mgr inż. M. T. na okoliczność jednoznacznego ustalenia, czy podniesienie terenu działek nr: [...] i [...] w W. R. spowodowało zmianę stosunków wodnych, a jeżeli tak to, jakie działania należałoby wykonać, aby zapobiec ewentualnym szkodom dla gruntów sąsiednich.
Biegły stwierdził wówczas, że przed nawiezieniem ziemi na działki nr [...] i [...] w W. R. spływ wód opadowych po terenie spornych działek (nr [...]) odbywał się zgodnie z naturalnym ukształtowaniem i nachyleniem terenu tj. ze spadkiem w kierunku z południa na północ oraz w kierunku północno-zachodnim. Spływ wód opadowych w kierunku północnym odbywał się na teren działki m [...] (M. S.), natomiast w kierunku północno-zachodnim w stronę drogi żwirowej sąsiadującej od strony zachodniej z działką [...] (W. T. Ł.). W tym czasie według oświadczeń stron postępowania prawidłowo funkcjonowała istniejąca sieć drenarska, która odbierała wody drenażowe w tym terenie. W sytuacji jednak długotrwałych, intensywnych opadów deszczu na działce nr [...] powstawały zastoiska wodne i teren był podmokły, jednakże istniejąca w tym terenie sprawnie działająca sieć drenarska w znacznym stopniu łagodziła niekorzystne skutki. Z uwagi na naturalne ukształtowanie terenu działek nr: [...], [...] i innych w miejscowości W. R. została w latach siedemdziesiątych lub osiemdziesiątych ubiegłego wieku wykonana na koszt Państwa systematyczna sieć drenarska, która miała na celu odwodnienie między innymi tego terenu. Zdaniem powołanego wówczas biegłego wykonana sieć drenarska świadczy to o tym, że teren omawianych działek zawsze był terenem podmokłym i wymagał melioracji. Po terenie w/w działek, w tym po terenie działki nr [...] przebiegają nadal odcinki zaewidencjonowanych zbieraczy drenarskich i sączków, mające na celu osuszanie gruntu, przy ich prawidłowym funkcjonowaniu. Istniejącą sieć drenarską zlokalizowaną na terenie działek będących przedmiotem rozpatrywanego sporu wodnego przedstawiono na załączona do opinii biegłego kopii mapy z naniesionymi urządzeniami melioracji wodnych szczegółowych uzyskanej z zasobów Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń wodnych Inspektorat w T..
Do zaistnienia wówczas sporu doszło, gdyż teren działek nr [...] i [...]5 (będących wówczas własnością W. i T. Ł.), graniczący z terenem działki nr [...] (M. S.), w 2013 został podwyższony w stosunku do stanu poprzedniego o ok. 0,8 - 1,3 m, w wyniku nawiezienia go znacznymi masami ziemnymi. Spływająca woda opadowa z terenu działek W. i T. Ł. (powierzchni ok. 10-12 ha), powodowała szkody na działce nr [...] M. S., poprzez tworzenie się lokalnych zastoisk wody i rozmakanie gruntu przylegającego do granicy zachodniej działki nr [...], tym samym uniemożliwiając w okresach nadmiernych opadów atmosferycznych prawidłowe użytkowanie gruntu i jego uprawę. Nawieziony teren działki nr [...], bezpośrednio wzdłuż granicy z działką [...], powodował bezpośredni wpływ wód opadowych (z powstałej skarp ziemnej) na teren działki nr [...] M. S., a nie jak było wcześniej tj. łagodnie. Taki stan należy uznano za naruszenie stosunków wodnych.
W konsekwencji powyższych ustaleń w sprawie zalewania działki nr [...] M. S. wydana została decyzja Wójta Gminy T. z dnia 22 czerwca 2015 r. (znak: IR.6331.8.2013), nakazująca W. i T. Ł. obniżenie terenu działki [...] w W. R. , bezpośrednio przylegającej do działki nr [...] będącej własnością Pani M. S., pasem o szerokości 3 m (tj. wzdłuż granicy), w taki sposób, aby teren działki numer [...] bezpośrednio przylegający do granicy był porównywalny z terenem sąsiednim. Obowiązek wynikający z powyższej decyzji w 2021 r. został w całości wykonany.
Z opinii powołanego aktualnie w sprawie w charakterze biegłego mgr inż. D. S. wynika, że w trakcie oględzin nieruchomość gruntowa dz. nr [...] obr. W. R. o powierzchni 2,4052 ha, nie była pokryta wodami. Nie było również na nieruchomości grzęzawiska, wskazywanego w centralnej i wschodniej części nieruchomości. Jak wynika z dokonanych ustaleń przez nieruchomość przebiega niezaewidencjonowany zbieracz odbierający wody do rowu na dz. nr [...]. Drenaż jest drożny o czym świadczy odpływ wód z wylotu {fot. 29). Do granicy dz. nr [...] wykonano jak wynika z ustnych oświadczeń odnogę rowu po dz. nr 2.[...]. dz. nr [...] oraz dz. nr [...] Na mapie urządzeń meiioracji wodnej zgromadzonej w aktach postępowania administracyjnego, urządzenia melioracji szczegółowej tj. zbieracze i sączki przechodzące m.in. przez działkę numer [...], nie są zaewidencjonowane. Widoczne są na rys. 4 i rys. 5 zaciemnienia terenu oraz zmiany w kolorze roślinności na przebiegu zbieracza po dz. nr [...] co świadczyć może o tym, że system taki istniał przed 2009 r. Większość urządzeń melioracji rolniczych w Polsce były wykonywane w latach 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku.
W podsumowaniu opinii sporządzonej przez powołanego w charakterze biegłego mgr inż. D. S. wskazano: "Po przeprowadzonych oględzinach, analizach i badaniach gruntu nie stwierdzono zmiany stanu wód na gruncie na dz. nr [...] obr. W. R. ze szkodą dla dz. nr [...] obr. W. R.. Właściciel dz. nr [...] wykonał odsunięcie o 3 m skarpy od dz. nr [...] obr. W. R. . Ponadto na dz. nr [...] wykonany jest wał ziemny, który uniemożliwia powierzchniowy z dz. nr [...], [...] obr. W. R. oraz obszarów położonych wyżej. Pomiędzy nieruchomościami w części zachodniej i centralnej znajduje się ponadto rów, bruzda. Kluczowe jak wynika z informacji ustnych okazało się udrożnienie drenażu na dz. nr [...] obr. W. R. w ostatnim okresie czasu. Po wylocie zbieracza do rowu na dz. nr [...] można stwierdzić, że drenaż działa a na dz. nr [...] nie ma już zastoisk wody. Gleba jest przesuszona, grunt przeorany. Zaleca się wykonywanie okresowej konserwacji drenażu, a w przypadku zalewnia nieruchomości udrożnienie zbieracza".
W ocenie Kolegium przywołane wyżej twierdzenia zawarte w sporządzonej na użytek rozpoznawanej sprawy opinii mgr inż. D. S., są jasne w wywodach, logicznie umotywowane, stanowcze i konsekwentne, a zatem zasługujące na ich uwzględnienie i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Biegły odniósł się do wszystkich aspektów sprawy istotnych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów odwołującej się, co do kompetencji biegłego, to Kolegium wskazało, że mgr inż. D. S. złożył oświadczenie w którym wyjaśnił: "Posiadam wykształcenie wyższe z zakresu gospodarki wodnej (rybactwo, eksploatacja biologicznych zasobów hydrosfery na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym w S.) i wieloletnie doświadczenie w wykonywaniu ekspertyz jako biegły w zakresie zmiany stanu wody na gruncie w postępowaniach administracyjnych w całej Polsce. Posiadam doświadczenie m.in. w wykonywaniu zmian stanu wód na gruncie, ekspertyz i analiz w zakresie hydrologii, operatów wodnoprawnych, gospodarki rybackiej, gospodarki stawowej, szacowania kosztów strat w gospodarowaniu zasobami wód, analiz ryzyka dla ujęć wód powierzchniowych i podziemnych, analiz hydrologicznych rzek oraz jezior. W załączeniu przykładowe doświadczenie".
Wbrew twierdzeniom odwołującej osoba powołana przez organ administracji w charakterze biegłego nie musi być wpisany na listę biegłych sądowych. Wystarczy, że posiada wiedzę specjalną, z której organ zamierza skorzystać.
Skargę na powyższą decyzję wniosła M. S., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazała, że opinia D. S. jest wadliwa nieprawdziwa. Jest sprzeczna z faktycznymi uwarunkowaniami w terenie.
Wskazała, że cyt.: "Oględziny przez biegłego odbywały się podczas największej suszy jaka nawiedziła nasz obszar od czerwca 2024 go roku do maja 2025 r. Jeżeli chodzi o drenaż na mojej działce jest on od początku sprawny. W opinii wykonanej przez biegłego M. T. zał6 strona 7 wynika, że po działce [...] przebiegają nadal odcinki zaewidencjonowanych zbieraczy drenarskich i sączków mające na celu osuszenie natomiast w opinii Pana D. strona 9 zał4 wynika zupełnie coś innego. Cytuję: Jak wynika z ustaleń przez nieruchomość przebiega niezaewidencjonowany zbieracz odbierający wody do rowu na działce [...] Nie ma tam żadnego zbieracza ..Ponadto należy nadmienić ze na mapie urządzeń melioracji wodnej zgromadzonej w aktach postępowania administracyjnego, urządzenia melioracji szczegółowej tj zbieracze i sączki przechodzące przez działkę [...] nie są zaewidencjonowane. (...) Zastrzeżenia do opinii wykonane przez Pana D. zostały złożone do Urzędu Gminy lecz bez rezultatu. Same oględziny przez Pana D. odbywały się w okresie ogromnej suszy na naszym obszarze dlatego opinia jest błędna .Cały czas walczę o to aby właściciel działki [...] p. T. Ł. wykonał rów odwadniający przynajmniej na odcinku około 300 metrów tam gdzie jest najbardziej działka zalewana .Rów ten zbierał by wody spływające na moją działkę [...] z działki [...] a dołączyć by go można do istniejącego już rowu melioracyjnego znajdującego się w granicy działki mojej jaki i działki [...] wykonanego przez Wójta Gminy S. w związku z zalewaniem działki właściciela gruntu z Ł. . Właściciel działki [...] p.. wyraził zgodę na wizji lokalnej na wykopanie takiego rowu, problem stwarza Wójt Gminy T. nie chce wydać takiej decyzji. Pan D. S. nie wziął pod uwagę tego że działka Pana Ł. została nawieziona gliną a więc inny charakter ziemi niż występował wcześniej. Glina nie przepuszcza szybko wody w głąb i dlatego wszystko spływa błyskawicznie na moją działkę a drenaż istniejący nie zgruntuje takiego nadmiaru wody. Przecież drenaż był rzekomo udrożniony już w 2022 roku a zdjęcia wykonane przez Pracownika Urzędu Gminy potwierdzają to zał. 10 z tego samego dnia co załączniki 7 wskazują teren zabagniony mojej działki Tam nie ma żadnego drenażu jest wykopany nielegalnie rów do którego spływa woda z działek Pana Ł. poprzez moją działkę (...)"
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. II GSK 614/08). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych por np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 8 maja 2018 roku, sygn. II OSK 3130/17).
Ponadto oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por np. uzasadnienie do wyroków: NSA z dnia 8 maja 2018 roku, sygn. II OSK 3130/17, NSA z dnia 12 września 2018 roku, sygn. I FSK 1821/16).
Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu.
Na gruncie niniejszej sprawy już wcześniej orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydając wyrok z dnia 20 września 2023 roku, sygn. II SA/Kr 613/23. Wyrok tej jest prawomocny. W uzasadnieniu do wyroku wskazano m.in., że "w ponownie prowadzonym postępowaniu organ ponowi postępowanie dowodowe, także z udziałem biegłego, celem rzetelnego i dokładnego stanu faktycznego. Tak ustalony stan faktyczny sprawy stanie się podstawą oceny, czy w sprawie znajduje zastosowanie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego".
Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy T. zlecił sporządzenie w sprawie opinii D. S.. Opinia ta jednak budzi wątpliwości Sądu już chociażby że względów formalnych. Przepisy prawa nie regulują w sposób uniwersalny wymogów formalnych opinii, niemniej jednak powinna mieć formę pisemną albo być złożona do protokołu (por. H. Knysiak-Sudyka (red.), "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2019, s. 604). Powinna nadto wskazywać autora opinii, jego kwalifikacje uzasadniające posiadane wiadomości specjalne. Jeśli opinia ma formę pisemną, powinna być przez niego opatrzona podpisem.
Odnosząc powyższe do opinii sporządzonej w toku postępowania należy wskazać, że na tytułowej stronie jako wykonawca ekspertyzy widnieje B. sp. z o.o. z siedzibą w L., a dalej – również jako wykonawca mgr inż. D. S.. Zakładając, że jest on powołanym do sporządzenia opinii biegłym (jak wynika to z akt sprawy oraz uzasadnienia wydanej decyzji), należy wyrazić wątpliwość, czy opinia została przez niego podpisana. Na opracowaniu liczącym 36 kart, nieczytelna parafa znajduje się tylko na pieczęci B. sp. z o.o. na stronie tytułowej. Wydrukowany natomiast napis "D. S." nie jest podpisem.
Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie D. S. (pismo z dnia 10 lipca 2025 roku – akta organu odwoławczego – karty w aktach nie są ponumerowane), który wskazał, cyt.:
"Posiadam wykształcenie wyższe z zakresu gospodarki wodnej (rybactwo, eksploatacja biologicznych zasobów hydrosfery na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym w S.) i wieloletnie doświadczenie w wykonywaniu ekspertyz jako biegły w zakresie zmiany stanu wody na gruncie w postępowaniach administracyjnych w całej Polsce. Posiadam doświadczenie m.in. w wykonywaniu zmian stanu wód na gruncie, ekspertyz i analiz w zakresie hydrologii, operatów wodnoprawnych, gospodarki rybackiej, gospodarki stawowej, szacowania kosztów strat w gospodarowaniu zasobami wód, analiz ryzyka dla ujęć wód powierzchniowych i podziemnych, analiz hydrologicznych rzek oraz jezior. W załączeniu przykładowe doświadczenie".
W literaturze przyjmuje się, że biegły (ekspert, znawca, rzeczoznawca), to osoba fizyczna powołane do udziału w postępowaniu dotyczącym innego podmiotu w celu wydania opinii w sprawie ze względu na posiadaną wiedzę fachową w określonej dziedzinie, niezainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, która posiada specjalne wykształcenie, albo jest praktykiem niemającym wykształcenia, lecz fachową wiedzę w danej dziedzinie. W znaczeniu proceduralnym biegłym jest osoba powołana do pełnienia funkcji biegłego przez organ orzekający (H. Knysiak-Sudyka, w: H. Knysiak-Sudyka (red.) "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2019, s. 599 oraz powołany tam: E. Iserzon, w: E. Iserzon, J. Starościak, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory, formularze", Warszawa 1970, s. 176).
Zdaniem Sądu, wskazane wykształcenie D. S., to jest gospodarka wodna obejmująca rybactwo, eksploatację biologicznych zasobów hydrosfery nie pozwala na przyjęcie, że posiada on adekwatne kwalifikacje z zakresie hydrologii czy hydrogeologii. Obowiązkiem organu jest zweryfikowanie i wykazanie, że osoba powołana w charakterze biegłego posiada odpowiednie wykształcenie, uprawnienia zawodowe, zdobyte doświadczenie predestynujące ją do występowania w tej roli. Ogólnikowe stwierdzenie organu pierwszej instancji, wskazujące na doświadczenie autora opracowania w podobnych sprawach prowadzonych na terenie innych gmin, Sąd uznaje za niewystarczające, a w świetle złożonych przez biegłego wyjaśnień stwierdzić należy, że takich kwalifikacji on nie posiada.
Odnosząc się już do kwestii merytorycznych, związanych z przedmiotem postępowania, należy wskazać, że zadaniem biegłego nie było ustalenie stanu faktycznego, lecz jego ocena przez pryzmat posiadanych wiadomości specjalnych. Tymczasem przedmiotowa opinia zawiera kilkadziesiąt zdjęć oraz siedem stron tekstu, w tym dwie strony obliczeń. Co do samych obliczeń, to uzasadnione wątpliwości budzi chociażby przyjęcie współczynnika spływu dla gruntów, który jest zależny od składu gruntu, a biegły nie wskazuje jakie grunty tam występują. Jest to o tyle istotne, że jak wskazuje Skarżąca biegły nie zauważył, że na działkę p T. Ł. została nawieziona glina, dla której współczynnik spływu jest inny niż dla gruntów znajdujących się na działce Skarżącej.
Ponadto we wnioskach opinii wskazano, że nie stwierdzono zmiany stanu wód na gruncie na dz. nr [...] obr. W. R. ze szkodą dla dz. nr [...] obr. W. R. (por. k. 22 opinii). Trzeba jednak podkreślić, że nie to jest przedmiotem sprawy. Przedmiotem sprawy jest zmiana stanu wód na gruncie ze szkodą dla dz. nr [...] obr. W. R., a nie ze szkodą dla dz. nr [...] obr. W. R..
W ocenie Sądu w tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że dokument zalegający w aktach, wraz z dalszymi pismami, stanowi opinię biegłego.
Z tego też względu zbędne jest bliższe analizowanie tej opinii.
Ponadto powyższe stanowi o naruszeniu art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm. – dalej jako "K.p.a."), poprzez brak wszechstronnego, rzetelnego oraz pełnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, a w konsekwencji oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych.
Należy wskazać, że stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.). Jako dowolne przy tym należy traktować takie ustalenia faktyczne, które znajdują wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Sam zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. uzasadnienia do wyroków: Sądu Najwyższego z 23 listopada 1994 r., sygn. III ARN 55/94, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. I OSK 1523/16, z dnia 22 września 2020 r., sygn. I OSK 734/20, z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. II GSK 1892/21, z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 2401/19 oraz A. Wróbel (w:) Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2022, komentarz do art. 77).
Zatem z art. 77 § 1 K.p.a. wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, którego realizacja ma miejsce na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega on na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Ustosunkowanie się w nim tylko do pewnych dowodów, a pominięcie milczeniem innych - którym odmówiono wiarygodności - przesądza, że organ nie rozpatrzył wyczerpująco zebranego w sprawie materiału (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 28 sierpnia 1981 r., sygn. SA/Wr 87/81). Jeśli zaś chodzi o obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), to nie można twierdzić, iż jakaś okoliczność została udowodniona, jeżeli w materiale dowodowym, utrwalonym w aktach sprawy, znajduje się dowód na jej potwierdzenie, a jednocześnie są w nim także dowody, które zaprzeczają tej okoliczności, jeżeli nie można przekonywająco tej sprzeczności wyjaśnić. Taki stan rzeczy wskazuje bowiem na luki w materiale dowodowym, a w konsekwencji na konieczność podjęcia dalszego postępowania dowodowego, skierowanego na wyjaśnienie występujących w materiale dowodowym sprzeczności (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z 7 sierpnia 2018 r., sygn. I OSK 2051/16).
Analizując zebranie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego przez organ na gruncie niniejszej sprawy, należy uznać że materiał ten nie został zgromadzony w sposób prawidłowy, a zasadniczy środek dowodowy jakim jest opinia biegłego, nie spełnia wymaganiom, jakie są immanentnym elementem prawidłowej opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.
W tych okolicznościach należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a. Również uzasadnienie decyzji nie zostało sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
To skutkować musi przyjęciem, że w istocie organ nie dokonał w należytym zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, bagatelizując tym samym formułowane i wiążące tak organ jak i sąd wytyczne oraz wskazania zawarte w cytowanym powyżej uzasadnieniu do wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 września 2023 roku, sygn. II SA/Kr 613/23. Stanowi to o naruszeniu przepisu art. 153 p.p.s.a i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się w pełni do wskazań zawartych w uzasadnieniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2023 roku, sygn. II SA/Kr 613/23 i w sposób należyty rozpatrzy cały materiał dowodowy oraz ustali w sposób rzetelny stan faktycznego sprawy, czemu da wyraz w uzasadnieniu do wydanej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Decyzja organu I instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. (zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw) oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w wysokości 300 zł składa się uiszczony przez skarżących wpis od skargi (300 zł).