II SA/LU 363/05

II SA/Lu 363/05 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Witold Falczyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 270 - 285
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
art. 103
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. H. i J. H. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Lu 47/02, zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 10 czerwca 2003 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania
Uzasadnienie
II SA/LU 363/05
U Z A S A D N I E N I E
Prawomocnym wyrokiem z dnia 10 czerwca 2003 r. w sprawie II SA/Lu 47/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w sprawie ze skargi J. i L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd uznał skargę inwestorów, którym nakazano rozbiórkę ogrodzenia za uzasadnioną z następujących względów: budowa ogrodzeń w świetle art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) wymaga dokonania przez inwestora uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru wykonania ogrodzenia tylko wówczas, gdy ogrodzenie ma być usytuowane od strony dróg, mostów, placów i innych miejsc publicznych oraz, gdy wysokość ogrodzenia przekracza 2,20 m. Organy administracji jako podstawę prawną wskazały art. 48 powołanej ustawy Prawo budowlane. Przepis ten obliguje do nakazania rozbiórki obiektu lub jego części, jeżeli został on zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jeśli wysokość ogrodzenia wykonanego na nieruchomości gruntowej, nie graniczącej z miejscem publicznym przekracza 2,20 m, istnieją podstawy do nakazania inwestorowi, który nie dokonał zgłoszenia zamiaru budowy tego ogrodzenia, dokonania rozbiórki tylko tej części ogrodzenia, której wysokość przekracza 2,20 m . Brak jest natomiast podstaw prawnych do nakazania rozbiórki całości ogrodzenia. W rozpoznawanej sprawie nie została jednak prawidłowo wyjaśniona, mająca najistotniejsze znaczenie, kwestia wysokości ogrodzenia wykonanego przez małż. S.. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że przeprowadzone w sprawie w dniu 4 października 2001 r. oględziny wykazały, iż od strony działki inwestora ogrodzenie ma wysokość 2,10 – 2,15 m, zaś od strony sąsiada sięga od 2,20 do 2,40 m.
Sąd stwierdził, że jakkolwiek ustawa – Prawo budowlane, określając wysokość ogrodzeń nie wskazuje od jakich punktów należy tę wysokość ustalać, to wydaje się oczywistym, iż winien być to poziom gruntu, na którym ogrodzenie jest realizowane. Przyjęcie bowiem innych kryteriów określenia wysokości obiektu prowadziłoby do diametralnych rozbieżności w sytuacji, gdy z działką inwestora graniczyłaby np. wysoka, stroma skarpa. Dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
W dniu 14 stycznia 2005 r. M. i J. H. złożyli w omawianej, zakończonej prawomocnym wyrokiem sprawie II SA/Lu 47/02, wniosek o doręczenie im odpisu skargi wniesionej przez małżonków J. i L. S. do Sądu, podnosząc, że odpis skargi nie został im w tym postępowaniu doręczony. Odpis skargi został uczestnikom doręczony w dniu 24 stycznia 2005 r.
W dniu 22 kwietnia 2005 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) uczestnicy M. i J. H. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 10 czerwca 2003 r. Skarżący, powołując się na przepisy art. 273 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) podnieśli następujące zarzuty, uzasadniające w ich ocenie skargę o wznowienie postępowania: 1/ skarga małżonków S. "posiada w całości fałszywe uzasadnienie, załącznik graficzny do tej skargi jest także fałszywy poprzez zmieszczenie na nim fałszywych opisów", 2/ skarga nie została podpisana przez J. S., a NSA nie wezwał jej do uzupełnienia tego braku i uznał J. S. za stronę postępowania, 3/ Sąd nie doręczył uczestnikom odpisu skargi J. i L.S., ani załącznika do tej skargi, 4/ okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które miały bezpośredni wpływ na wynik sprawy zostały wykryte później, tj. po doręczeniu skarżącym w styczniu 2005 r. odpisu skargi, wobec czego skarżący nie mogli skorzystać z tych okoliczności w poprzednim postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania skarżący podnieśli, że na skutek niedoręczenia im odpisu skargi pozbawieni byli możliwości obrony swoich praw.
Na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005 r. skarżący J. H. popierał skargę, podnosząc, że gdyby skarga J. i L. S. została mu w poprzednim postępowaniu doręczona, mógłby ustosunkować się do fałszywych zarzutów małż. S. i wyrok Sądu byłby inny, ponieważ postępowanie administracyjne, zakończone nakazem rozbiórki, zostało przeprowadzone prawidłowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
W myśl przepisu art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w przepisach art. 270 – 285 powołanej ustawy. Przepisy te wskazują kilka przypadków, w których można żądać wznowienia postępowania. Są to tzw. podstawy wznowienia, które muszą być wskazane w skardze o wznowienie (art. 279 ustawy). Skarżący powołują się na dwie podstawy wznowienia wymienione w przepisie art. 273: oparcie orzeczenia na dokumencie podrobionym lub przerobionym (§ 1 pkt 1) oraz późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2 ustawy). Są to tzw. przyczyny restytucyjne. Ponadto powołują się na pozbawienie ich możności obrony swoich praw, w istocie więc - mimo niezbyt precyzyjnego sformułowania - powołują także trzecią podstawę wznowienia, wskazaną w przepisie art. 271 pkt 2, który stanowi, że można żądać wznowienia jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Jest to jedna z przyczyn nieważności.
Stosownie do przepisu art. 280 § 1 ustawy sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak któregokolwiek z tych wymagań powoduje konieczność odrzucenia skargi.
Oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu powołanego przepisu oznacza powołanie jednej lub kilku podstaw wznowienia, wymienionych w przepisach art. 271 – 274 ustawy.
Termin do wniesienia skargi wynosi trzy miesiące (art. 277). Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona lub jej przedstawiciel ustawowy. Dla każdej z powołanych przez stronę podstaw wznowienia termin ten liczy się oddzielnie. Nie można więc wykluczyć, że co do części podstaw skarga może być spóźniona.
Skarżący twierdzą, że dopiero po otrzymaniu odpisu skargi ze sprawy II SA/Lu 47/02 dowiedzieli się o podstawach wznowienia. Skarga o wznowienie wniesiona została w terminie trzymiesięcznym od doręczenia skarżącym odpisu skargi małż. S., zachowany został zatem termin do wniesienia skargi opartej o podstawy wznowienia wskazane w przepisie art. 273 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy (tzw. przyczyny restytucyjne). Natomiast co do kolejnej powoływanej przez skarżących podstawy, zaliczanej do przyczyn nieważności, to jak już wyżej wskazano termin ten liczony jest od dowiedzenia się o orzeczeniu. Z akt sprawy II SA/Lu 47/02 wynika, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącym doręczony z urzędu w dniu 16 września 2003 r. Skarga o wznowienie oparta o przyczynę nieważności polegającą na pozbawieniu skarżących możności działania (możności obrony swoich praw), wniesiona w dniu 22 kwietnia 2005 r. jest zatem spóźniona.
Wobec wskazania ustawowych przyczyn wznowienia i zachowania co do części przyczyn terminu do wniesienia skargi, brak było podstaw do odrzucenia skargi na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zatem z przepisem art. 280 § 1 ustawy skarga M. i J. H. o wznowienie postępowania skierowana została na rozprawę.
W myśl przepisu art. 281 ustawy na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia, albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany.
Brak ustawowej podstawy wznowienia oznacza, że podstawa ta, mimo jej wskazania w skardze, w rzeczywistości nie istnieje. Badając skargę na posiedzeniu niejawnym sąd ogranicza się do ustalenia, czy podstawa przytoczona w skardze odpowiada którejkolwiek z podstaw wymienionych w przepisach ustawy, nie ustala natomiast, czy podstawa ta istnieje w rzeczywistości. Dopiero na rozprawie może sąd dokonać takiej oceny. W postanowieniu z dnia 26 marca 1999 r. Sąd Najwyższy, na tle art. 411 kodeksu postępowania cywilnego, analogicznego do omawianego przepisu art. 281 ustawy, wyjaśnił, że samo sformułowanie w skardze o wznowienie zarzutów w sposób odpowiadający ustawowo określonym podstawom, które uzasadniają wznowienie postępowania, nie oznacza, że skarga opiera się na takiej podstawie, jeżeli na rozprawie sąd stwierdzi, że przytoczone zarzuty okazały się bezzasadne, bowiem w rzeczywistości nie zachodzą powołane przyczyny wznowienia (OSNP 2000, nr 14, poz. 564).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazane przez skarżących restytucyjne podstawy wznowienia w rzeczywistości nie istnieją.
Wymieniona w przepisie art. 273 § 1 pkt 1 podstawa wznowienia (oparcie orzeczenia na dokumencie przerobionym lub podrobionym) obejmuje dokumenty urzędowe oraz prywatne. Podstawa ta zachodzi wówczas, gdy orzeczenie sądu oparte zostało na dokumencie sfałszowanym w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. K.Sobieralski: "Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego", wyd. Zakamycze 2003, s. 223 - 225). Podrobienie dokumentu polega na sporządzeniu dokumentu przy zachowaniu pozorów jak gdyby dokument pochodził od innej osoby, natomiast przez przerobienie dokumentu należy rozumieć nadanie mu innej treści, niż pierwotna. Podrobienie lub przerobienie dokumentów, określane ogólnie jako fałszowanie nie obejmuje poświadczenia nieprawdy przez osobę, która dokument wystawiła we własnym imieniu.
Powołując omawianą podstawę wznowienia skarżący twierdzą, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oparty został na skardze i załączniku do niej, które są "fałszywe", ponieważ zawierają nieprawdziwe twierdzenia i nieprawdziwe przedstawienie graficzne stanu faktycznego. Skarżący nie zarzucają zatem w ogóle podrobienia lub przerobienia dokumentu.
Należy także wyjaśnić, że skarga nie jest dokumentem, w oparciu o który wydane zostało orzeczenie Sądu w rozumieniu przepisu art. 273 § 1 pkt 1 ustawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd w ogóle nie prowadził postępowania dowodowego.
W rzeczywistości zatem nie istnieje powoływana przez skarżących podstawa wznowienia, o której mowa w art. 273 § 1 pkt 1 ustawy, ponieważ nie mamy w tym przypadku do czynienia ani z dokumentem podrobionym, ani dokumentem przerobionym w oparciu, o który wydane byłoby orzeczenie.
Ubocznie podnieść należy, że brak podpisu J. S. na piśmie zawierającym skargę do Sądu również nie stanowi przyczyny wznowienia postępowania, aczkolwiek brak ten – jak zauważyli skarżący – nie został w toku postępowania uzupełniony. Należy dodać, że oboje skarżący byli obecni na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i popierali skargę.
Nie zachodzi także druga z wymienionych w skardze podstaw, tj. późniejsze wykrycie nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Przez nowe okoliczności i dowody należy rozumieć takie okoliczności i dowody, które odkryte zostały już po zakończeniu postępowania, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były jej znane. Muszą to być okoliczności i dowody, których powołanie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Chodzi o takie okoliczności i dowody, które dotyczą podstawy skargi i uzasadniają przytoczony w niej stan faktyczny. Powołanie nowych okoliczności i dowodów polega na ich przytoczeniu oraz wskazaniu na ich znaczenie dla sprawy.
Skarżący wskazują jako nowe okoliczności i dowody "sfałszowanie uzasadnienia skargi poprzez przedstawienie sądowi fałszywych informacji i fałszywie opisanego załącznika", których to okoliczności nie znali w poprzednim postępowaniu, ponieważ odpis skargi nie został im doręczony. Skarżący nie odwołują się więc w istocie do nowych okoliczności i środków dowodowych, które miałyby znaczenie dla sprawy i mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu przepisu art. 273 § 2 ustawy. Twierdzenia skargi nie są bowiem okolicznościami, o których mówi przepis art. 273, a sama skarga nie jest środkiem dowodowym w rozumieniu tego przepisu. Należy ponadto podkreślić, że w sprawie II SA/Lu 47/02 Sąd uchylił decyzję administracyjną w celu ponownego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością, wskazując w jaki sposób okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (w szczególności wysokość ogrodzenia) powinny być ustalone. Sąd nie przesądził więc o ostatecznym wyniku rozstrzygnięcia administracyjnego.
Z przytoczonych powodów, wobec nieistnienia omówionych podstaw restytucyjnych, wskazanych w przepisie art. 273 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy oraz niezachowania terminu do wniesienia skargi opartej o podstawę nieważności (pozbawienie możności działania) skarga o wznowienie podlega odrzuceniu z mocy art. 281 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.