II SA/Kr 133/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-03-24
NSAbudowlaneWysokawsa
inwestycja drogowaspecustawaprzywrócenie terminuodwołaniedoręczenie decyzjiobwieszczeniepouczenieK.p.a.WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewody o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że błędne pouczenie organu pierwszej instancji co do terminu odwołania uzasadnia przywrócenie terminu.

Skarżący K.Z. i W.Z. złożyli odwołanie od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z uchybieniem terminu. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu. WSA w Krakowie uchylił postanowienie Wojewody, stwierdzając, że błędne pouczenie organu pierwszej instancji co do terminu odwołania (14 dni od doręczenia zamiast od obwieszczenia) uzasadnia przywrócenie terminu na podstawie art. 112 K.p.a.

Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skarżący otrzymali zawiadomienie o wydaniu decyzji z błędnym pouczeniem, że termin na odwołanie wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji, podczas gdy zgodnie ze specustawą i art. 49 K.p.a. termin ten liczy się od dnia publicznego obwieszczenia. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że błędne pouczenie organu pierwszej instancji, które wprowadziło strony w błąd co do terminu odwołania, nie może szkodzić stronie zgodnie z art. 112 K.p.a. Sąd podkreślił, że w postępowaniach o skomplikowanym charakterze organy powinny szczególnie dbać o precyzyjne informowanie stron. W związku z tym, Wojewoda został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, uwzględniając błędne pouczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, błędne pouczenie organu pierwszej instancji co do terminu do wniesienia odwołania, które wprowadziło stronę w błąd i doprowadziło do uchybienia terminu, nie może szkodzić stronie i uzasadnia przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że błędne pouczenie w zawiadomieniu o wydaniu decyzji, wskazujące na 14-dniowy termin od doręczenia zamiast od obwieszczenia, narusza art. 112 K.p.a. i powinno być traktowane analogicznie do błędnego pouczenia w samej decyzji, co uzasadnia przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia przywrócenie terminu do złożenia odwołania w razie jego uchybienia, jeżeli strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.

k.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

Błędne pouczenie co do prawa odwołania lub wniesienia skargi nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

u.i.z.d.p. art. 11f § ust. 3

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Reguluje sposób doręczania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i zawiadamiania o jej wydaniu pozostałych stron.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 49 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie stron o decyzjach może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, a uważa się je za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia.

specustawa COVID art. 15 zzzzzn2 § ust. 1 i 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Reguluje możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu pandemii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne pouczenie organu pierwszej instancji w zawiadomieniu o wydaniu decyzji, które wskazywało na 14-dniowy termin od doręczenia zamiast od obwieszczenia, nie może szkodzić stronie zgodnie z art. 112 K.p.a.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie wskazali na żadne obiektywne przeszkody uniemożliwiające złożenie odwołania w terminie.

Godne uwagi sformułowania

Błędne pouczenie co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Skarżący działając w zaufaniu do treści pouczenia organu administracji publicznej, złożyli odwołanie w terminie określonym przez organ.

Skład orzekający

Joanna Człowiekowska

sprawozdawca

Magda Froncisz

przewodniczący

Piotr Fronc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 112 K.p.a. w kontekście błędnych pouczeń organów administracji, zwłaszcza w skomplikowanych postępowaniach specustawowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy błędne pouczenie znajduje się w zawiadomieniu o wydaniu decyzji, a nie w samej decyzji, choć sąd potraktował je analogicznie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą wpływać na prawa obywateli i jak sądy administracyjne chronią strony przed negatywnymi skutkami takich błędów, podkreślając znaczenie prawidłowego pouczania.

Błąd urzędnika kosztuje prawo do odwołania? Sąd przypomina: pouczenie musi być jasne!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 133/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Magda Froncisz /przewodniczący/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1940/22 - Wyrok NSA z 2025-03-04
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. – Ś. W. T. W. sprawy ze skarg K. Z. i W. Z. na postanowienie Wojewody z dnia [...] grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody na rzecz K. Z. oraz W. Z. po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 8 kwietnia 2021 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji pn: "Rozbudowa ulicy [...] w K. (km: 0+115,00 – 0+257,70), jako drogi kategorii gminnej klasy drogi dojazdowej wraz z budową infrastruktury – kanalizacja deszczowa, oświetlenie uliczne, sieć wodociągowa oraz przebudową kolidującej infrastruktury technicznej – sieć wodociągowa, sieć kanalizacji deszczowej, sieć elektroenergetyczna, sieć teletechniczna oraz sieć gazowa" (...).
Od powyższej decyzji 18 maja 2021 r. odwołanie, drogą elektroniczną (ePUAP), złożyli m.in. K. Z. i W. Z..
Pismem z dnia 12 lipca 2021 r. [...] i W. Z. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania podnosząc, że zawiadomienie datowane na 16 kwietnia 2021 r. informujące o dokonanym w dniu 16 kwietnia 2021 r. obwieszczeniu o wydaniu decyzji otrzymali w dniu 21 kwietnia 2021 r. Zarówno obwieszczenie jak i zawiadomienie wyraźnie wskazywały, że "od decyzji służy stronom odwołanie (...) w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia".
Wojewoda postanowieniem z dnia 15 grudnia 2021 r. znak: [...] działając na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 K.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wyżej wskazanej decyzji Prezydenta Miasta K..
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta K. została wydana na podstawie specustawy, która w sposób szczególny reguluje kwestię doręczenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stronom postępowania. Zgodnie bowiem z art. 11 f ust. 3 tej ustawy (w przypadku inwestycji będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji) Prezydent doręcza decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamia o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń w urzędzie gminy właściwej ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych gmin, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyła zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. Natomiast art. 49 K.p.a. stanowi, że: jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.
Z akt sprawy organu l instancji wynika, że Prezydent Miasta K. zawiadomił o wydaniu zaskarżonej decyzji w drodze obwieszczenia: na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K. oraz w urzędowym publikatorze teleinformatycznym - Biuletynie Informacji Publicznej tego urzędu 16 kwietnia 2021 r., a także w prasie lokalnej "Gazeta K. " -wydanie z 16 kwietnia 2021 r. Z powyższego wynika zatem, że obwieszczenie o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta K. zostało najpóźniej ogłoszone w dniu 16 kwietnia 2021 r., a więc 14-dniowy termin, skutkujący doręczeniem rozstrzygnięcia, upłynął w dniu 30 kwietnia 2021 r., zatem termin na wniesienie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. upłynął z dniem 14 maja 2021 r. Wobec powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, iż w związku z upływem w dniu 14 maja 2021 r. terminu do wniesienia odwołania - odwołanie złożone 18 maja 2021 r. (przesłane za pomocą platformy ePUAP w tym samym dniu) przez K. Z. i Pana W. Z. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 58 § 1 i § 2) umożliwiają przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji w razie jego uchybienia - na prośbę zainteresowanego należy ten termin przywrócić, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z uwagi na art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 specustawy COVID, (który wszedł w życie w dniu 16 grudnia 2020 r. na mocy ustawy z 9 grudnia 2020 r. o zmianie specustawy COVID) - Wojewoda, pismem z 8 lipca 2021 r. zawiadomił skarżących o tym uchybieniu oraz o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. wraz z uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego pisma. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, pismem z 12 lipca 2021 r. K. Z. i W. Z. (odrębnymi pismami o tej samej treści), złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uzasadniając go tym, że: "zawiadomienie datowane 16.04.2021 r. informujące o dokonanym w dniu 16.04.2021 obwieszczeniu o wydaniu decyzji, fizycznie otrzymaliśmy w dniu 21.04.2021. Jednocześnie wyjaśniamy, że nie mogliśmy ani przygotować, ani wnieść odwołania bez uprzedniego zapoznania się z decyzją i działaliśmy zgodnie z pouczeniem zawartym w obwieszczeniu. Zarówno obwieszczenie, jak i zawiadomienie bowiem wyraźnie i to wytłuszczonym drukiem wskazywały, że od decyzji służy stronom odwołanie (...) w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia".
Organ wskazał, że w opisywanej sprawie warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek, a mianowicie: wniesienie przez zainteresowanych prośby o przywrócenie terminu w terminie do 30 dni od otrzymania zawiadomienia organu odwoławczego o uchybieniu tego terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Powyższe oznacza, że niespełnienie chociażby jednej ze wskazanych powyżej przesłanek skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Na wstępnie stwierdzono, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wpłynął w wyznaczonym w ww. zawiadomieniu Wojewody z 8 lipca 2021 r. terminie (12 lipca 2021 r.), a odwołanie zostało złożone 18 maja 2021 r., zatem 2 pierwsze przesłanki zostały spełnione. Odnosząc się natomiast do kolejnej z przesłanek warunkujących przywrócenie przedmiotowego terminu, wymaganej dyspozycją art. 58 § 1 kpa, zauważyć należy, że aby można było mówić o braku winy zainteresowanego, konieczne jest uprawdopodobnienie przez niego, że nie ponosi winy w niezachowaniu terminu, co wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do złożenia odwołania można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć.
We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania K. Z. i W. Z. podali, że powodem niezłożenia odwołania w terminie były niezrozumiałe i wewnętrznie sprzeczne informacje zawarte w zawiadomieniu i obwieszczeniu o wydaniu decyzji w zakresie terminu do złożenia odwołania, a także brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W ocenie organu odwoławczego K. Z. i W. Z. nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, ponieważ nie wskazali na żadne obiektywne przesłanki, które w terminie przewidzianym do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. uniemożliwiły im dokonanie tej czynności. W sprawie bezsporne jest, iż Prezydent Miasta K. dopełnił obowiązku wynikającego z art. 11f ust. 3 specustawy i prawidłowo zawiadomił strony o wydanej decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej w drodze publicznego obwieszczenia. Z publicznym ogłoszeniem faktu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wiąże się najistotniejszy skutek prawnoprocesowy dla strony w postaci przyjęcia przez ustawodawcę domniemania prawnego, iż po upływie terminu 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia nastąpiło doręczenie decyzji wszystkim stronom, którym decyzja nie została doręczona na piśmie. Warto dodatkowo zauważyć, że prawidłowo opublikowane obwieszczenie o wydaniu zaskarżonej decyzji zawierało informację o nazwie inwestycji objętej ww. rozstrzygnięciem, wskazywało jego datę, znak oraz miejsce, w którym strony mogły zapoznać się z jego pełną treścią. Poinformowano również o możliwości uzyskania skanów tej decyzji po uprzednim przesłaniu przez zainteresowane strony wniosków o ich przesłanie. Co prawda w obwieszczeniu tym nie doprecyzowano, czym jest doręczenie decyzji w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów specustawy, czyli o art. 49 § 2 K.p.a., zgodnie z którym doręczenie decyzji uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia, tj. ukazania się obwieszczenia o wydaniu decyzji, jednak zarówno w decyzji jak również w zawiadomieniu o jej wydaniu (które to zawiadomienie skarżący otrzymali na piśmie) ta informacja się znajduje. Podkreślenia wymaga, że brak wiedzy poszczególnych stron nie wyłącza prawnego domniemania skutecznego doręczenia decyzji w myśl art. 49 K.p.a. Nie może to zatem stanowić podstawy do uznania przekroczenia terminu do wniesienia odwołania za niezawinione przez określoną stronę. Jak wynika z aktualnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy niedostateczna staranność przy prowadzeniu własnych spraw, a nawet nieznajomość prawa nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu i nie mogą usprawiedliwiać niezłożenia odwołania w terminie. Przeoczenie, wynikające ze słabej znajomości procedury, nie może być uznane za uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1557/16).
Na powyższe postanowienie jednobrzmiące skargi wnieśli K. Z. i W. Z., zarzucając naruszenie: 1/ art. 7 K.p.a. polegające na braku wyjaśnienia przez Wojewodę w toku postępowania administracyjnego istotnych okoliczności związanych z doręczeniem decyzji, a w szczególności zignorowanie przez Wojewodę następujących faktów: a/ skierowania przez Prezydenta Miasta K. do stron (w tym do skarżącej) błędnych pouczeń w obwieszczeniu, zawiadomieniu oraz decyzji; b/ udostępnienia decyzji przez organ z naruszeniem terminu wynikającego z art. 49b § 1 K.p.a.; c/ pozbawienia skarżącej możliwości zapoznania się z aktami sprawy administracyjnej; 2/ art. 58 § 1 K.p.a. w zw. z art. 49b § 1 K.p.a. polegające na wydaniu przez Wojewodę postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i tym samym zamknięcie przez Wojewodę drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji, w sytuacji gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej, a z powodu wadliwego doręczenia decyzji przez organ na podstawie art. 49b § 1 K.p.a. 3/ art. 58 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez uznanie, że zdarzenia w trakcie postępowania tj. a/ skierowanie przez Prezydenta Miasta K. do stron (w tym do skarżącej) błędnych pouczeń w obwieszczeniu, zawiadomieniu oraz decyzji o terminie wniesienia odwołania od decyzji; b/ udostępnienie skarżącej decyzji przez organ z naruszeniem terminu wynikającego z art. 49b § 1 K.p.a.; c/ pozbawienie skarżącej możliwości zapoznania się z aktami sprawy administracyjnej nie są wystarczające dla spełnienia przesłanki przywrócenia terminu w postaci "uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
W uzasadnieniu skarżący podali, że brak złożenia odwołania w terminie zakładanym przez Wojewodę jest niezawiniony i wynika wyłącznie z błędów proceduralnych popełnionych przez organ I instancji w toku postępowania. Przyczyną niewniesienia odwołania w terminie były błędne pouczenia organu. Zarówno obwieszczenie, jak i zawiadomienie wskazywały, że "Od decyzji służy stronom odwołanie (...) w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia". Ponadto, w otwartym terminie odwoławczym organ doręczył skarżącej decyzję zawierającą pouczenie, że bieg terminu na wniesienie odwołania rozpoczął się w dniu jej doręczenia. Po drugie, organ zwlekał 9 dni (od dnia 26 kwietnia 2021 r. do dnia 5 maja 2021 r.) z doręczeniem decyzji, czym doprowadził do sytuacji, w której wniesienie odwołania w terminie do dnia 14 maja 2021 r. stało się niemożliwe. Organ dopuścił się naruszenia art. 49b § 1 K.p.a., ponieważ zgodnie z tym przepisem udostępnienie decyzji winno nastąpić w terminie 3 dni. Nie wystąpiły przy tym żadne obiektywne przeszkody, aby organ udostępnił decyzję w terminie wynikającym z art. 49b § 1 K.p.a. Gdyby organ procedował zgodnie z art. 49b § 1 K.p.a. i udostępnił skarżącej decyzję w terminie 3 dni od złożenia wniosku, wówczas otrzymałaby decyzję najpóźniej w dniu 29 kwietnia 2021 r. i mimo błędnych pouczeń, wniosła by odwołanie najpóźniej w dniu 13 maja 2021 r. Powyższe wskazuje, że wyłącznie uchybienia organu doprowadziły do wniesienia odwołania po dniu 14 maja 2021 r.
W konkluzji skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedziach na skargi Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 24 marca 2022 r. WSA w Krakowie połączył niniejsze sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Kr 133/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zmian., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku bezzasadności skargi, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 8 kwietnia 2021 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, od której odwołanie wnieśli skarżący, zapadła na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 65, dalej: u.i.z.d.p.), która częściowo odmiennie reguluje postępowanie administracyjne w tego rodzaju sprawach niż ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.).
Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 K.p.a., stanowiąc, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Kwestie związane z zakomunikowaniem stronie o decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostały unormowane w przepisach powołanej już wyżej ustawy. Stosownie do art. 11f ust. 3 u.i.z.d.p., wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji, co wynika z kolei z art. 11 f ust. 4 specustawy drogowej.
W rozpoznawanej sprawie zastosowanie miał również art. 49 § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którymi jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (art. 49 § 1 K.p.a.). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 49 § 2 k.p.a).
W okolicznościach sprawy prawną determinantę rozstrzygnięcia stanowi również uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., II OPS 2/16, w której NSA stwierdził, że stosownie do art. 11fust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych doręczenie dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na adres wskazany w katastrze nieruchomości nie wyłącza w stosunku do tych osób skutków zawiadomienia o wydaniu decyzji w drodze publicznego ogłoszenia, o którym mowa w art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. NSA uzasadniając to stanowisko podkreślił jednocześnie, że art. 11f ust. 3 u.i.z.d.p. stanowi wyjątek od zawartej w art. 109 § 1 K.p.a. zasady doręczania stronom decyzji na piśmie oraz jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 49 K.p.a., w związku z czym w stosunku do obu form zawiadomień o wydaniu decyzji przewidzianych w art. 11f ust. 3 u.i.z.d.p. znajduje zastosowanie art. 49 in fine k.p.a., zgodnie z którym zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia i od tego dnia rozpoczyna bieg termin do wniesienia odwołania dla wszystkich - poza wnioskodawcą - stron postępowania.
Z akt sprawy organu I instancji wynika, że Prezydent Miasta K. zawiadomił o wydaniu ww. decyzji w drodze obwieszczenia: na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K. oraz w urzędowym publikatorze teleinformatycznym - Biuletynie Informacji Publicznej tego urzędu w dniu 16 kwietnia 2021 r., a także w prasie lokalnej "Gazeta K. " (wydanie z 16 kwietnia 2021 r.). Z powyższego wynika, że obwieszczenie o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta K. zostało najpóźniej ogłoszone w dniu 16 kwietnia 2021 r., a więc 14-dniowy termin, skutkujący uznaniem decyzji za doręczoną, upłynął w dniu 30 kwietnia 2021 r. W konsekwencji termin na wniesienie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. upłynął z dniem 14 maja 2021 r. Wobec takich ustaleń organ odwoławczy stwierdził, iż w związku z upływem w dniu 14 maja 2021 r. terminu do wniesienia odwołania - odwołanie złożone 18 maja 2021 r. (przesłane za pomocą platformy ePUAP w tym samym dniu) przez K. Z. i W. Z. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 58 § 1 i § 2) umożliwiają przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji w razie jego uchybienia - na prośbę zainteresowanego należy ten termin przywrócić, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Wojewoda, pismem z 8 lipca 2021 r. zawiadomił skarżących o uchybieniu oraz o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. wraz z uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego pisma. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, pismem z 12 lipca 2021 r. K. Z. i W. Z. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Zdaniem Sądu Wojewoda niezasadnie uznał, że wniosek skarżących o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając bowiem wniosek o przywrócenie terminu Wojewoda nie wziął pod uwagę treści pouczenia zamieszczonego w zawiadomieniu z dnia 16 kwietnia 2021 r. o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nr [...] Otóż organ pierwszej instancji w treści zawiadomienia pouczył strony, że "od decyzji służy stronom odwołanie do Wojewody (...), w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia". W dalszej części pouczenia organ zawarł informację o możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania.
W ocenie Sądu powyższe pouczenie jest nieprecyzyjne, bowiem nie odnosi się do specyfiki przedmiotu sprawy i nie wskazuje na treść art. 49 § 1 i § 2 K.p.a. i sugeruje, że termin do złożenia odwołania - także w odniesieniu do skarżących, niebędących wnioskodawcami - liczy się od dnia doręczenia decyzji. Skarżący działając w zaufaniu do treści pouczenia organu administracji publicznej, złożyli odwołanie w terminie określonym przez organ, czyli w terminie 14 dni, licząc od dnia doręczenia im odpisu decyzji, o co zwrócili się pismem z dnia 26 kwietnia 2021 r. W okolicznościach sprawy zatem, oceniając spełnienie przez skarżących przesłanki braku zawinienia w uchybieniu terminu, Wojewoda powinien był wziąć pod uwagę treść art. 112 k.p.a., zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Nie można nie dostrzegać, że postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej jest postępowaniem skomplikowanym, regulowanym przez przepisy, które nieraz budziły poważne wątpliwości w orzecznictwie, czego dowodem jest powołana przez Sąd uchwała składu siedmiu sędziów NSA, a przy tym wywołuje doniosłe skutki w stosunku do stron postępowania. W tego rodzaju sprawie organ powinien szczególnie dbać o precyzyjne informowanie stron, tak aby dodatkowo czynności organów nie utrudniały stronom dochodzenia ich praw.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności wskazać należy, że wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania posiada uzasadnione podstawy. W okolicznościach sprawy należy podzielić pogląd NSA wyrażony w wyroku z 4 stycznia 2013 r., I OSK 1553/11, w którym wskazano, że błędne pouczenie w decyzji, to zarówno błędne określenie środka służącego do zaskarżenia decyzji, jak i błędne pouczenie, co do terminu wniesienia środka zaskarżenia. W wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r., II OSK 789/15, NSA stwierdził natomiast, że osoba, która działa w zaufaniu do organu administracji ma prawo zakładać, że zawarte w decyzji tego organu pouczenie jest prawidłowe. W przedmiotowej sprawie błędne pouczenie nie zostało wprawdzie zawarte w samej decyzji, lecz w zawiadomieniu skierowanym do strony, niemniej jednak należało potraktować pouczenie w nim zawarte analogicznie do pouczenia zawartego w decyzji, skoro to właśnie pismo z informacją o obwieszczeniu doręczono stronie, nie zaś samą decyzję.
Ponownie orzekając w sprawie Wojewoda weźmie pod uwagę wyrażone tu stanowisko Sądu.
Z wszystkich tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI