II SA/Kr 1329/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. D. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wszczęcia postępowania. Skarżący domagał się ustalenia, czy istniejący na działce plac składowy o charakterze stałym, wykorzystywany w ramach działalności zakładu, nie narusza przepisów Prawa budowlanego. Organy administracji uznały, że postępowanie w sprawie naruszenia Prawa budowlanego, w tym postępowanie legalizacyjne, wszczyna się wyłącznie z urzędu na podstawie art. 53a Prawa budowlanego, a nie na wniosek strony. W związku z tym, wniosek skarżącego został potraktowany jako niedopuszczalny przedmiotowo, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, analizując rozbieżności w orzecznictwie, przychylił się do stanowiska, że postępowania te inicjowane są wyłącznie z urzędu, powołując się na wykładnię językową, ratio legis oraz komentarze do ustawy. Sąd uznał, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ma charakter formalny i nie wymaga badania meritum sprawy. Skarga została oddalona, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych uznano za bezzasadne, wskazując jednocześnie, że wniosek skarżącego mógł stanowić impuls do wszczęcia postępowania z urzędu, co jednak nie nastąpiło w sposób prowadzący do merytorycznego rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań z urzędu, a nie na wniosek strony.
Dotyczy specyficznej sytuacji wszczynania postępowań w Prawie budowlanym. Może być stosowane analogicznie do innych przepisów, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazuje na wszczęcie postępowania z urzędu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postępowanie w sprawie naruszenia przepisów Prawa budowlanego (np. legalizacyjne lub naprawcze) może być wszczęte na wniosek strony, czy wyłącznie z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie w sprawach dotyczących naruszenia ustawy Prawo budowlane, w tym postępowanie legalizacyjne (art. 53a P.b.) oraz postępowania dotyczące kontroli stanu technicznego, usunięcia nieprawidłowości, nakazu rozbiórki, opróżnienia budynku czy przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, wszczyna się wyłącznie z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że przepis art. 53a Prawa budowlanego, który stanowi, że postępowanie w sprawie naruszenia ustawy wszczyna się z urzędu, należy interpretować dosłownie i nie dopuszcza on wszczęcia postępowania na wniosek strony. Argumentowano to ratio legis przepisu, jego brzmieniem oraz utrwalonym orzecznictwem NSA i poglądami doktryny.
Przepisy (22)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
P.b. art. 53a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy wszczyna się z urzędu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 72a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Z urzędu wszczyna się również postępowania dot. okresowych kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego (art. 62 ust. 3), usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym (art. 66 ust. 1), nakazu rozbiórki (art. 61 ust. 1) i opróżnienia budynku (art. 68) oraz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71a ust. 4).
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie legalizacyjne w Prawie budowlanym (art. 53a P.b.) wszczyna się wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek strony.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 8 i 11 k.p.a. poprzez aprioryczne zaaprobowanie stanowiska organu I instancji. • Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak rzetelnego zebrania materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego. • Naruszenie art. 124 § 2, 126, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego. • Naruszenie art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez podpisanie postanowienia przez osobę nieposiadającą uprawnień. • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1, 144, 123 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy powinny być wszczęte postępowania naprawcze.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie legalizacyjne [...] wszczyna się z urzędu • wniosek w tym zakresie nie jest pozbawiony jakichkolwiek skutków, może on bowiem stanowić sygnalizację dla organu • postanowienie [...] stanowi akt formalny, a nie merytoryczny • zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie ma charakteru absolutnego • ratio legis dodania do ustawy ww. przepisu • rozstrzygnięcia podejmowane w ramach postępowań dotyczących naruszenia ustawy – Prawo budowlane mają charakter nakazów lub zakazów. Podstawą wszczęcia tych postępowań jest naruszenie przepisów prawa. Dlatego postępowania takie powinny być wszczynane z urzędu
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
przewodniczący
Piotr Fronc
sprawozdawca
Jacek Bursa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań z urzędu, a nie na wniosek strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wszczynania postępowań w Prawie budowlanym. Może być stosowane analogicznie do innych przepisów, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazuje na wszczęcie postępowania z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, która może mieć wpływ na możliwość inicjowania postępowań przez obywateli. Wyjaśnia, kiedy organy mają obowiązek działać z własnej inicjatywy.
“Czy możesz zmusić urząd budowlany do działania? Sąd wyjaśnia, kiedy inicjatywa należy tylko do urzędników.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.