II SA/KR 1303/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-01-31
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaobiekt budowlanyprzyczepa specjalnatymczasowy obiekt budowlanynadzór budowlanydecyzja administracyjna

WSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę sześciu przyczep specjalnych, uznając je za obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego.

Skarga dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę sześciu przyczep specjalnych z instalacjami, które zostały uznane za obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organów nadzoru budowlanego. Kluczowe było ustalenie, czy przyczepy, mimo rejestracji jako pojazdy, po ich posadowieniu na gruncie i podłączeniu do instalacji, mogą być traktowane jako tymczasowe obiekty budowlane podlegające przepisom Prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę J. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego składającego się z sześciu przyczep specjalnych z instalacjami wodno-kanalizacyjnymi i elektrycznymi. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obiekt ten, mimo rejestracji jako pojazdy, stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, ponieważ został posadowiony na gruncie na dłuższy okres i pełnił funkcje gastronomiczne, a nie był wykorzystywany jako pojazd. Ponieważ inwestorzy nie przedłożyli wymaganej dokumentacji legalizacyjnej w wyznaczonym terminie, organ I instancji nakazał rozbiórkę obiektu. Sąd administracyjny, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, w tym wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2022 r. (sygn. II OSK 2160/21), potwierdził, że przyczepy specjalne mogą być kwalifikowane jako tymczasowe obiekty budowlane, nawet jeśli posiadają numery rejestracyjne i są dopuszczone do ruchu. Sąd uznał zarzuty skargi za chybione i oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie legalizacyjne i decyzja nakazująca rozbiórkę zostały wydane prawidłowo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sześć przyczep specjalnych z instalacjami, posadowionych na gruncie na dłuższy okres i pełniących funkcje inne niż typowo pojazdowe (np. gastronomiczne), może być uznane za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, nawet jeśli posiadają numery rejestracyjne.

Uzasadnienie

Przyczepy specjalne, mimo rejestracji jako pojazdy, mogą być traktowane jako tymczasowe obiekty budowlane, jeśli są trwale posadowione na gruncie i pełnią funkcje zbliżone do budynku. Fakt rejestracji nie wyłącza takiej kwalifikacji, a jedynie umożliwia poruszanie się po drogach. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie obiektu i jego związek z gruntem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pr. bud. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, po wstrzymaniu robót i nieprzedłożeniu dokumentacji legalizacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pr. bud. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.

Pr. bud. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

Pr. bud. art. 29 § ust. 1 pkt 12

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę dla tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem, pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia w terminie 120 dni.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 113

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w decyzjach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sześć przyczep specjalnych z instalacjami, posadowionych na gruncie na dłuższy okres i pełniących funkcje gastronomiczne, stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Fakt rejestracji przyczep jako pojazdów nie wyklucza ich kwalifikacji jako obiektu budowlanego. Niewykonanie obowiązków legalizacyjnych skutkuje obowiązkiem rozbiórki.

Odrzucone argumenty

Przyczepy specjalne są pojazdami i nie mogą być uznane za obiekt budowlany, ponieważ nie zostały wzniesione z użyciem wyrobów budowlanych. Zaliczenie przyczep do obiektów budowlanych jest niezasadne, ponieważ posiadają numery rejestracyjne i są dopuszczone do ruchu.

Godne uwagi sformułowania

przyczepy specjalne mogą stanowić obiekt podlegający reglamentacji ustawy Prawo budowlane Fakt, że sześć przyczep składających się na ten obiekt posiada ważne dowody rejestracyjne oraz opłacone ubezpieczenie OC, nie jest przesłanką wykluczającą uznanie powyższego za obiekt budowlany w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. przyczepy specjalne co do zasady są pojazdami, a nie obiektami budowlanymi, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy mimo ich zarejestrowania jako pojazdy nie są wykorzystywane jako pojazdy, lecz pełnią funkcje gastronomiczne.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Sebastian Pietrzyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna przyczep specjalnych jako tymczasowych obiektów budowlanych w kontekście Prawa budowlanego i procedury rozbiórkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności, w których przyczepy są trwale posadowione i wykorzystywane w sposób inny niż typowo pojazdowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nietypowego obiektu budowlanego (przyczepy gastronomiczne) i jego kwalifikacji prawnej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Czy przyczepa gastronomiczna to obiekt budowlany podlegający rozbiórce?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1303/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 3 pkt 5 i art 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w, dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2022 r., znak: WOB.7721.185.2017.KKAD/KJAS w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie decyzją nr 23/2017 z dnia 9 lutego 2017 r. znak: PINB-7355/77/19/16 nakazał inwestorom i współwłaścicielom dz. nr [...] w B.: J. B. i R. B. rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach 9,2 m x 15 m i wysokości 3,50 (składającego się z sześciu przyczep specjalnych) z wewnętrznymi instalacjami wod. - kan. i energii elektrycznej, zlokalizowanego na działce nr [...] w m. B., gm. Z..
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez J. B. i R. B. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 29 sierpnia 2022 r., Znak: WOB.772L185.2017.KKAD/KJAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, jako podstawę prawną wskazując art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 735, z późn. zm. Dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 2351, z późn zm., dalej Pr. bud.).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów zalegających w aktach sprawy MWINB dokonał sprawdzenia prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania. I tak, nieruchomość składająca się m. in. z działki nr ewid. [...] w m. B. która pozostaje zabudowana przedmiotowym obiektem budowlanym składającym się z sześciu przyczep specjalnych, stanowi współwłasność J. B. i R. B., którzy z tej przyczyny legitymują się interesem prawnym do udziału w postępowaniu (wydruk z Księgi wieczystej zalega w aktach MWINB). PINB ustalił również, iż ww. osoby pozostają także inwestorami przedmiotowego obiektu budowlanego. Nadto przedmiotowy obiekt budowlany oddziaływuje na nieruchomość sąsiednią, w związku z czym należało przyznać status strony Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Krakowie jako zarządcy drogi krajowej nr [...] Warszawa - Kraków, która graniczy z przedmiotową działką nr [...] w m. B.. Krąg stron postępowania zostaje ograniczony do wskazanych powyżej osób i pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Wyrażona przez organ I instancji ocena prawna, sprowadzająca się do konkluzji, że likwidacja skutków samowoli budowlanej obejmującej roboty budowlane związane z realizacją obiektu budowlanego składającego się z sześciu przyczep specjalnych zlokalizowanych na działce nr [...] w m. B. winna następować w oparciu o przepisy art. 48 i n. ustawy Prawo budowlane z 1994 r. - była w ocenie MWINB prawidłowa.
Z uwagi na wszczęcie postępowania w marcu 2016 roku, w niniejszym postępowaniu zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane po nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U z 2016r. poz. 2255), którą zmieniono brzmienie art. 48 Pr. Bud., gdyż zgodnie z art. 26 ust 2 ww. ustawy: "W sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ". Przytoczono treść art. 48 Pr. Bud.
Zgodnie z art. 3 pkt 7 Pr. bud.: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego". Wobec powyższego należało poddać analizie, czy przedmiotowe sześć przyczep specjalnych stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. I tak, zgodnie z art. 3 pkt 5 Pr. bud.: "Ilekroć w ustawie jest mowa o tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe". W związku z faktem, iż przedmiotowe sześć przyczep spełnia cechy tymczasowego obiektu budowlanego, należy wskazać na brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud.: pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Jednakże przedmiotowy obiekt budowlany nie może zostać uznany za obiekt wypełniający dyspozycję ww. przepisu, z uwagi na fakt iż od zakończenia przedmiotowych robót budowlanych, tj. od stycznia 2015r., upłynęło ponad 120 dni już do dnia wydania postanowienia nr 219/2016 z dnia 31 marca 2016r. Jednocześnie należy uznać przedmiotowe sześć przyczep z wewnętrznymi instalacjami wod.-kan. i energii elektrycznej za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Pr. bud. Wobec powyższego zrealizowanie przedmiotowego obiektu budowlanego nie pozostawało zwolnione z powszechnego obowiązku uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Reasumując, brak uzyskania przez inwestorów decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego prowadzi do konkluzji, iż organ nadzoru budowlanego pozostawał zobligowany do wdrożenia procedury legalizacyjnej w myśl przepisów art. 48 i n. Pr. bud.
Organ I instancji prawidłowo wdrożył ww. postępowanie poprzez wydanie postanowienia nr 219/2016 z dnia 31 marca 2016r. znak: PINB-7355/77/19/16, którym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej. Wskazać należy, iż ww. postanowienie pozostawało niezaskarżalne, w związku z czym MWINB poddał analizie również treść wskazanego postanowienia. W ocenie MWINB, ww. postanowienie nr 219/2016 z dnia 31 marca 2016r. znak: PINB-7355/77/19/16 prawidłowo określało obowiązki nałożone na inwestora, zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 i ust. 3 Pr. bud. Postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo przez organ I instancji. Inwestorzy zostali prawidłowo pouczeni o przebiegu procedury legalizacyjnej, w tym o konieczności przedłożenia wskazanej dokumentacji legalizacyjnej oraz o następczej konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej.
Z uwagi na nieprzedłożenie żadnego z dokumentów wskazanych w postanowieniu nr 219/2016 z dnia 31 marca 2016r. znak: PINB-7355/77/19/16 (zgodnie z art. 48 ust. 3 Pr. bud.) w terminie wskazanym w treści postanowienia, PINB skarżoną decyzją nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego zgodnie z art. 48 ust. 4 Pr. bud.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego iż nie można uznać przedmiotowych przyczep specjalnych za obiekt budowlany z uwagi na fakt ich zarejestrowania w wydziale komunikacji właściwego starostwa powiatowego, MWINB wskazał na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, które uznały, że przyczepy mogą stanowić obiekt podlegający reglamentacji ustawy Prawo budowalne. Fakt, że sześć przyczep składających się na ten obiekt posiada ważne dowody rejestracyjne oraz opłacone ubezpieczenie OC, nie jest przesłanką wykluczającą uznanie powyższego za obiekt budowlany w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Dokumenty te potwierdzają jedynie dopuszczenie przedmiotowych obiektów do ruchu po drogach publicznych.
Skoro więc Sądy Administracyjne wskazują na dopuszczalną formę rozbiórki zgodnie z art. 48 Pr. bud, jako usunięcie obiektu z określonego miejsca, MWINB uznał za nietrafną argumentację skarżącego w zakresie niedopuszczalności uznania obiektu składającego się z sześciu przyczep za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Pr. bud z uwagi na fakt iż przedmiotowe przyczepy pozostają pojazdami i nie zostały wzniesione przy pomocy materiałów budowlanych.
Odnosząc się do zawartego w treści odwołania wniosku o umorzenie postępowania stwierdzono, iż nie występuje w niniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, z uwagi na zaistnienie samowoli budowlanej.
Na marginesie należy wskazać, iż w treści skarżonej decyzji nr 23/2017 z dnia 9 lutego 2017 r. znak: PINB-7355/77/19/16 wystąpiła oczywista omyłka pisarska w postaci błędu w oznaczeniu organu. W treści decyzji organ został oznaczony następująco: POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO dla powiatu krakowskiego - ziemskiego użytkowników Krakowie". Jednakże powyższe nie może budzić wątpliwości w zakresie oznaczenia, jaki organ wydał skarżoną decyzję, w szczególności z uwagi na zawarcie oznaczenia "dla powiatu krakowskiego - ziemskiego", a także z uwagi na prawidłowy podpis i pieczątkę pod rozstrzygnięciem, a nadto z uwagi na prawidłowe oznaczenie organu w "stopce" rozstrzygnięcia, jak i w treści decyzji. Wobec powyższego MWINB wskazuje na treść art. 113 k.p.a.: "Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach". Wobec braku kompetencji do sprostowania omyłki pisarskiej w. treści decyzji wydanej przez inny organ, MWINB wyłącznie wskazuje na zaistnienie powyższego, jednocześnie stwierdzając iż w ocenie tut. organu powyżej wskazana omyłka nie pozostaje przyczyną do uchylenia skarżonej decyzji w myśl art. 138 § 2 k.p.a..
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. B., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.
Wskazano, że warunkiem prowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane jest stwierdzenie, że przedmiotem inwestycji była budowa obiektu budowlanego. Warunek ten w niniejszej sprawie nie został spełniony. Za obiekt budowlany organ nadzoru budowlanego uznał sześć przyczep specjalnych, które zostały zarejestrowane w wydziale komunikacyjnym właściwego starostwa powiatowego. Przyczepy zatem mają numery rejestracyjne, wyposażone są jednocześnie w wewnętrzne instalację, które z kolei połączone zostały z istniejącymi na działce przyłączami wod.-kan. i energii elektrycznej.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 pr. bud. ilekroć w ustawie Prawo budowlane jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Zdaniem skarżącego – jeżeli obiekt, którego dotyczy postępowanie prowadzone w trybie art. 48-49 ustawy Prawo budowlane nie jest obiektem budowlanym, to takie postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Dlatego skarga jest w pełni uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Obecnie jest to stan zagrożenia epidemicznego. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.
Ponieważ nie wszystkie strony wskazały adresy na platformie ePUAP, nie było możliwe wyznaczenie rozprawy zdalnej. Dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi jest decyzja o nakazie rozbiórki, wydana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a istota sporu dotyczy oceny, czy tryb ten mógł mieć zastosowanie w stosunku do "obiektu budowlanego o wymiarach 9,2 m x 15 m i wysokości 3,50 (składającego się z sześciu przyczep specjalnych) z wewnętrznymi instalacjami wod. - kan. i energii elektrycznej", zlokalizowanego na działce nr [...] w m. B., gm. Z..
Zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1).
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2).
Zgodnie z ust. 3 art. 48 w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4).
Organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowy zespół przyczep jako tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane ("obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe").
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud.: pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że przedmiotowy obiekt, składający się z 6 przyczep specjalnych, nie został rozebrany ani przeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy.
Prawidłowo również organy obu instancji uznały przedmiotowe sześć przyczep z wewnętrznymi instalacjami wod.-kan. i energii elektrycznej za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Pr. bud.
W skardze podniesiono, że zaliczenie danego obiektu do kategorii obiektów budowlanych wymaga łączonego spełnienia dwóch warunków: zakwalifikowanie obiektu z posiadanymi instalacjami jako budynku, budowli albo obiektu małej architektury oraz wzniesienie obiektu z użyciem wyrobów budowlanych. Zdaniem skarżącego drugi z tych warunków nie został spełniony. Przyczepy są pojazdami, ustawionymi w określonym miejscu, nie zaś wzniesionymi, a co najważniejsze ustawienie przyczep nie nastąpiło z użyciem wyrobów budowlanych. Zatem przedmiotowe przyczepy nie stanowią obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Obiektem budowlanym nie jest również zespół sześciu przyczep specjalnych. Skoro przyczepy nie są obiektami budowlanymi, to również posiadanie przez te przyczepy wewnętrznych instalacji nie może zmieniać tej kwalifikacji, czy też fizyczne podłączenie do istniejących wcześniej na nieruchomości przyłączy.
Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Przyczepy specjalne co do zasady są pojazdami, a nie obiektami budowlanymi, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy mimo ich zarejestrowania jako pojazdy nie są wykorzystywane jako pojazdy, lecz pełnią funkcje gastronomiczne. Bogate orzecznictwo przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji potwierdza, że zarejestrowanie przyczepy stanowi jedynie jej dodatkową cechę, która umożliwia legalne poruszanie się po drogach publicznych, nie wyłącza natomiast możliwości uznania przyczepy za tymczasowy obiekt budowlany, jeżeli została ona posadowiona na nieruchomości na dłuższy okres czasu i pełni funkcje zbliżone do budynku (w niniejszej sprawie funkcje gastronomiczne).
W jednym z najnowszych orzeczeń dotyczących kwalifikacji prawnej przyczep w świetle przepisów prawa budowlanego (wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. II OSK 2160/21 – dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził aktualność linii orzeczniczej powołanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując: "W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, że tego typu obiekty podlegają reglamentacji Prawa budowlanego i kwalifikuje się je jako tymczasowe obiekty budowlane. (...) Katalog tymczasowych obiektów budowlanych nie jest zamknięty i w każdej sprawie należy dokonać, mając na uwadze cechy danego obiektu, indywidualnej oceny, czy może on być zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany (wyrok NSA z 27 kwietnia 2021 r., II OSK 2131/18; http://orzeczniea.nsa.gov.pl). Fakt, że określony przedmiot jest przystosowany do tego, aby przemieszczać go po drogach jako przyczepa nie przesądza o tym, że nie może być uznany za obiekt budowlany, w szczególności tymczasowy obiekt budowlany, po ustawieniu go na gruncie (wyroki NSA z dnia 6 września 2017 r., II OSK 3087/15 oraz z 13 września 2021 r., II OSK 2581/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając to na uwadze, Sąd I instancji trafnie ocenił, że organy nadzoru budowlanego nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy podejmując próbę legalizacji spornego obiektu".
W świetle powyższego należało uznać zarzuty skargi, kwestionujące kwalifikację przedmiotu postępowania jako tymczasowego obiektu budowlanego, za chybione. Prawidłowo zatem organ wszczął i prowadził postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, a wobec niewykonania obowiązków nałożonych na inwestorów postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r. prawidłowo wydał nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.
Z powyższych względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI