II SA/Kr 130/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-03-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
samodzielność lokaliustawa o własności lokalizmiana sposobu użytkowaniaprawo budowlanepostępowanie administracyjnezaświadczenienieruchomościbudynekadaptacja

WSA w Krakowie oddalił skargę spółki na postanowienie SKO odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokali, uznając, że mimo powstania budynku przed 1995 r., dokonane prace budowlane i zmiana sposobu użytkowania wymagały dokumentacji potwierdzającej ich legalność.

Spółka S. sp. z o.o. sp. k. wniosła o wydanie zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w K. Prezydent Miasta Krakowa odmówił wydania zaświadczeń, wskazując na brak spełnienia warunków technicznych i dokonanie zmian bez wymaganej zgody. Po uchyleniu przez SKO i ponownym rozpatrzeniu, organ I instancji ponownie odmówił, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o własności lokali. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że mimo powstania budynku przed 1995 r., dokonane prace budowlane (wydzielenie łazienek i aneksów kuchennych) stanowiły zmianę sposobu użytkowania i wymagały dokumentów potwierdzających ich legalność zgodnie z art. 2 ust. 1a u.w.l., których spółka nie przedstawiła.

Spółka S. Sp. z o.o. s.k. w K. zwróciła się do Prezydenta Miasta Krakowa o wydanie zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w K.. Prezydent odmówił, wskazując na niepełne warunki techniczne i zmiany sposobu użytkowania bez zgody. Po uchyleniu przez SKO i ponownym rozpatrzeniu, organ I instancji ponownie odmówił, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o własności lokali, w tym błędną interpretację art. 2 ust. 1a i 1b u.w.l. oraz brak uwzględnienia zasady prawdy obiektywnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że choć budynek powstał przed 1995 r., dokonane prace budowlane polegające na wydzieleniu łazienek i aneksów kuchennych w istniejących izbach/pokojach stanowiły zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 2 ust. 1a u.w.l., takie zmiany dokonane po 1995 r. wymagają dokumentów potwierdzających ich legalność (pozwolenie na budowę, zgłoszenie, pozwolenie na użytkowanie). Spółka nie przedstawiła takich dokumentów. Sąd podkreślił, że art. 2 ust. 1b u.w.l. nie zwalnia z obowiązku dokumentowania legalności zmian dokonanych po 1995 r., nawet w starszych budynkach. Dodatkowo, niektóre lokale nie spełniały minimalnej powierzchni użytkowej (25 m2) ani wymogu miejsc parkingowych. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet w przypadku budynku wybudowanego przed 1995 r., dokonanie po tej dacie prac budowlanych polegających na wydzieleniu w istniejących izbach/pokojach łazienek i aneksów kuchennych stanowi zmianę sposobu użytkowania, która wymaga przedłożenia dokumentów potwierdzających jej legalność (pozwolenie na budowę, zgłoszenie, pozwolenie na użytkowanie) zgodnie z art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali, aby można było wydać zaświadczenie o samodzielności lokali.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 2 ust. 1b u.w.l. dotyczy daty powstania lokalu, a nie daty budowy budynku, i nie zwalnia z obowiązku dokumentowania legalności zmian dokonanych po 1995 r. Wydzielenie łazienek i aneksów kuchennych zmienia układ obciążeń i stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego, co wymaga odpowiedniej dokumentacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2 zd. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 217 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 219

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.l. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 1a

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Wymaga przedłożenia dokumentów potwierdzających legalność zmian sposobu użytkowania lokali dokonanych po 1995 r. (pozwolenie na budowę, zgłoszenie, pozwolenie na użytkowanie).

u.w.l. art. 2 § ust. 1b

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 3

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.p.b. art. 71

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumiana jest jako podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkości lub układ obciążeń.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 94 § § 94

Minimalna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego wynosi 25 m2.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" art. 12 § ust. 5 pkt 1

Wymóg zapewnienia 1 miejsca postojowego na każde mieszkanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dokonane po 1995 r. prace budowlane polegające na wydzieleniu łazienek i aneksów kuchennych w istniejących izbach/pokojach stanowią zmianę sposobu użytkowania, która wymaga dokumentów potwierdzających jej legalność zgodnie z art. 2 ust. 1a u.w.l. Art. 2 ust. 1b u.w.l. nie zwalnia z obowiązku dokumentowania legalności zmian dokonanych po 1995 r., nawet w starszych budynkach. Niektóre z nowo wydzielonych lokali nie spełniają wymogu minimalnej powierzchni użytkowej 25 m2. Nie jest spełniony wymóg zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych zgodnie z planem miejscowym. Organ wydający zaświadczenie ma obowiązek badać zgodność wyodrębnienia lokali z przepisami planu miejscowego i przepisami technicznymi.

Odrzucone argumenty

Prace budowlane polegające na wydzieleniu łazienek i aneksów kuchennych nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia i nie podlegają reglamentacji. Nie doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku, która wymagałaby uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Warunek przedłożenia dokumentów potwierdzających legalność zmian jest niemożliwy do spełnienia. Wcześniejsze postanowienie SKO z dnia 17 marca 2023 r. wyrażało odmienny pogląd, który powinien być uwzględniony.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia celowościowa art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń. Z całą pewnością ustawodawca nie zamierzał w ten sposób umożliwić inwestorom robót budowlanych wykonywanych obecnie obejścia tych aktualnych wymogów – tylko dlatego, że budynek, w którym te roboty są wykonywane powstał przed 1995 rokiem. Już sam fakt braku wymaganych przepisami dokumentów wyklucza możliwość wydania zaświadczenia o samodzielności tak powstałych lokali. Wbrew stanowisku strony skarżącej – nie jest niemożliwym przedstawienie stanowiska organu nadzoru budowlanego co do legalności robót i ewentualnego braku zmiany sposobu użytkowania.

Skład orzekający

Anna Kopeć

sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

przewodniczący

Mirosław Bator

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 2 ust. 1a i 1b ustawy o własności lokali w kontekście wydawania zaświadczeń o samodzielności lokali w starszych budynkach, gdzie dokonano zmian po 1995 r. Podkreślenie obowiązku dokumentowania legalności tych zmian oraz zgodności z planem miejscowym i przepisami technicznymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania zaświadczeń o samodzielności lokali. Interpretacja art. 2 ust. 1b u.w.l. może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu adaptacji starych budynków i wyodrębniania lokali, co ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli nieruchomości i deweloperów. Wyjaśnia kluczowe kwestie prawne związane z samodzielnością lokali i wymogami formalnymi.

Adaptacja starego budynku: kiedy nowe lokale stają się 'samodzielne'?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 130/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2088/24 - Wyrok NSA z 2025-09-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 85 poz 388
art 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: SWSA Mirosław Bator AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. sp. z o.o. sp. k. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 października 2023 r., znak: SKO.Z/4100/48/2023 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 29 listopada 2022 r. spółka S. Sp. z o.o. s.k. w K. zwróciła się do Prezydenta Miasta Krakowa o wydanie zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych oznaczonych nr [...] oraz lokali mieszkalnych z pomieszczeniem przynależnym oznaczonych nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w K..
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa odmówił wydania zaświadczeń o żądanej treści. Wskazał, iż przebudowano 12 izb i pokoi zlokalizowanych w budynku powstałym przed 1995 r. wraz ze zmianą ich sposobu użytkowania. Obecnie wnioskodawca wnosi o wydanie zaświadczeń dla 11 samodzielnych lokali mieszkalnych, z których 8 nie spełnia podstawowych warunków technicznych dotyczących wymaganej minimalnej powierzchni użytkowej.
Postanowienie to - po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawcy - zostało uchylone przez SKO w Krakowie postanowieniem z dnia 17 marca 2023 r. nr SKO.Z/4100/134/2022 i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Prezydent Miasta Krakowa ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia 18 maja 2023 r., znak: AU-01-7.7120.14735-14745.2022.IGN orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji zaznaczył, że wskazane we wniosku lokale nie spełniają wymogów z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali i nie zaspokajają potrzeb mieszkaniowych oraz, że w funkcji i kształcie przedstawionym we wniosku powstały po 1995 r. bez wymaganej zgody właściwych organów. Zdaniem organu wydaniem zaświadczeń zalegalizowano by samowolę budowlaną i to w kształcie niezgodnym z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W budynku wcześniej były jedynie izby, które samodzielnie nie zaspokajały potrzeb mieszkaniowych (brak wc, łazienki, kuchni), nie było możliwości prowadzenia w każdej z izb samodzielnego gospodarstwa domowego. Wskazane izby stanowiły część składową budynku, istniała konieczność korzystania ze wspólnej kuchni i wspólnego WC.
Po rozpatrzeniu zażalenia spółki S. Sp. z o.o. s.k. w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 27 października 2023 r., znak SKO.Z/4100/48/2023 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.144 i art. 219, art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775: dalej: k.p.a.) w związku z art. 2 ust. la-2 i ust. 3 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1048, dalej: u.w.l.).
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że postępowanie dotyczy wydania zaświadczeń, o którym jest mowa w przepisie art. 2 ust. 3 u.w.l. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy samodzielnym lokalem mieszkalnym, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Natomiast art. 2 ust. 3 ustawy ma następującą treść: "Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia". Ustalenie, czy lokal objęty wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu będzie spełniał kryteria samodzielności, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, stanowi przedmiot postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a.
Kolegium w oparciu o powołane w postanowieniu orzecznictwo uznało za dopuszczalne posługiwanie się przepisami ustawy Prawo budowlane, czy wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zbadania ziszczenia się wszystkich przesłanek, o jakich mowa w art. 2 ust. 2 ustawy. Podzieliło stanowisko organu I instancji, iż zaświadczenia o samodzielności lokali nie są sposobem na legalizację samowoli budowlanej. Wnioskodawca chcąc uzyskać stosowne rozstrzygnięcie winien dołączyć dokumenty - wskazane w art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali, które potwierdzą dokonane po 1995 r. zmiany sposobu użytkowania budynku.
W analizowanym przypadku nastąpiła zmiana użytkowania znajdujących się w przedmiotowym budynku izb/pokoi na 11 lokali składających się z pokoju, aneksu kuchennego i łazienki. Zgodnie z treścią art. 71 ustawy Prawo budowlane, przez zmianę sposobu użytkowania rozumie się w szczególności podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkości lub układ obciążeń. W przypadku wydzielenia z przestrzeni izby lub pokoju dodatkowego pomieszczenia pomocniczego pełniącego funkcję łazienki lub kuchni dochodzi do zmiany sposobu użytkowania takiej izby lub pokoju.
Z archiwalnych dokumentów datowanych przed 1995 r. wynika, iż w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. były jedynie izby i pokoje, które samodzielnie nie zaspokajały potrzeb mieszkaniowych (brak wc, łazienki, kuchni), nie było możliwości prowadzenia w każdej z izb samodzielnego gospodarstwa domowego. Wskazane izby stanowiły część składową budynku, istniała konieczność korzystania ze wspólnej kuchni i wspólnego WC. Natomiast inwentaryzacja dołączona do wniosku, która jest zgodna ze stanem istniejącym w dniu 12 maja 2022 r. przedstawia, iż wskutek przeprowadzenia robót budowlanych powstało z pojedynczych izb i pokoi 11 lokali mieszkalnych z aneksem kuchennym i łazienką.
Zmiana pojedynczych izb na 11 lokali mieszkalnych powoduje m.in. zmianę bezpieczeństwa pożarowego, układu obciążeń oraz konieczność zapewnienia zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dodatkowych miejsc postojowych. Słuszne jest stanowisko organu I instancji, że w wyniku adaptacji pojedynczych pomieszczeń musiały powstać piony kanalizacyjne, kominy wentylacyjne, wyposażenie łazienek, przybory sanitarne, co w rezultacie zmieniło układ obciążeń budynku oraz przepustowość kanalizacji. Bez znaczenia pozostaje fakt, że zmiany w strukturze poszczególnych izb/pokoi nastąpiły poprzez postawienie ścianek działowych. Nowo powstałe lokale mieszkalne nie zaspokajają warunków mieszkaniowych, gdyż te musiałyby spełniać m.in. warunki techniczne odnoszące się do minimalnej powierzchni takiego lokalu tj. 25 m2. Wnioskodawca jednak nie załączył żadnego dokumentu potwierdzającego, że dokonano legalnej zmiany sposobu użytkowania poszczególnych izb/pokoi. Wnioskodawca chcąc uzyskać stosowne rozstrzygnięcie winien dołączyć dokumenty - wskazane w art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali, które potwierdzą dokonane po 1995 r. zmiany sposobu użytkowania poszczególnych izb/pokoi na lokale mieszkalne o strukturze pokój, aneks kuchenny i łazienka, ponieważ zmiana ta nie została dokonana przed 1995 r., a w okresie późniejszym.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 6, 7, 7a, 77, 80 k.p.a. poprzez oparcie ustaleń o dowolnie rozpatrzony materiał dowodowy oraz wyciągniecie wniosków niezgodnych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, czego konsekwencją było uznanie przez organ II Instancji, iż brak jest przesłanek uzasadniających wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali, a to poprzez arbitralne przyjęcie, że skarżąca dokonała przebudowy w/w lokali oraz zmiany sposobu ich użytkowania, w przypadku gdy odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści nie miała żadnego pokrycia w obowiązujących przepisach prawa, a nadto w przedmiotowym stanie faktycznym;
2. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, gdyż na tle niezmienionego stanu faktycznego w dwu sprawach skarżącego zostały wydane diametralnie odmienne rozstrzygnięcia;
3. naruszenie art. 138 § 2 zd. 2 i art. 138 § 2a k.p.a. poprzez pominięcie zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wyrażonych w postanowieniu wydanym w dniu 17 marca 2023 r. znak: SKO.Z/4100/134/2022 co do zakresu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym m.in. w zakresie braku podstaw do badania lokali pod kątem zgodności ustanowienia ich samodzielności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy;
4. naruszenie art. 2 ust. 1a ustawy z dnia 24 czerwca 1964 r. o własności lokali poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy w przedmiotowym stanie faktycznym przepis ten nie powinien znaleźć zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło organ II instancji do przekonania, że skarżąca chcąc uzyskać wnioskowane zaświadczenia winna przedłożyć dokumentację potwierdzającą iż zmiana sposobu użytkowania nastąpiła zgodnie z prawem, kiedy tego rodzaju warunek prawny jest niemożliwy do spełnienia, gdyż wykonane przez skarżącą prace nie podlegają reglamentacji;
5. stanowiące konsekwencję uchybień opisanych w pkt 1 powyżej naruszenie:
< naruszenie art. 2 ust. 1b u.w.l., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, mimo iż zachodzą wszystkie przesłanki do jego zastosowania:
< naruszenie art. 2 ust. 2 i ust. 3 u.w.l., poprzez jego błędną wykładnią skutkującą bezpodstawnym odwołaniem się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.., dalej: "u.p.b.") i uznanie, iż warunkiem wydania zaświadczenia o samodzielności lokali na gruncie analizowanego stanu faktycznego jest konieczność przedłożenia przez skarżącą dokumentacji świadczącej o wykonaniu zgodnie z prawem rzekomej przebudowy w zakresie przedmiotowych lokali.
6. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 219 k.p.a. poprzez uznanie słuszności odmowy wydania przez organ I instancji zaświadczenia bez uprzedniego podjęcia kroków niezbędnych do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej, jak również poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Procedura wydawania zaświadczeń uregulowana jest w dziale VII k.p.a. (art. 217 i następne). Procedura ta jest znacznie uproszczona względem postępowania administracyjnego zmierzającego do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, ogranicza się bowiem tylko do urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego – ze względu na obowiązek wynikający z przepisu prawa lub też na wniosek osoby ubiegającej się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny (art. 217 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie podkreśla się, że przed wydaniem zaświadczenia możliwe jest prowadzenia postępowania wyjaśniającego, jednakże w bardzo ograniczonym zakresie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, a zatem oprócz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wydawania zaświadczeń trzeba również mieć na względzie przepisy ustawy o własności lokali.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.w.l. samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości.
Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (art. 2 ust. 2 u.w.l.).
W myśl art. 2 ust. 1a u.w.l. ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
Natomiast w myśl art. 2 ust. 1b u.w.l. przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą.
Nie budzi wątpliwości, że budynek, którego dotyczy kontrolowane postępowanie powstał przed 1995 rokiem. Do wniosku dołączono kopię "Planu nadbudowy II piętra i dobudowy Klozetów (...)" w tym budynku, datowanego 31 lipca 1930 r. (k. 3 akt administracyjnych). Według tego planu na każdej z trzech kondygnacji funkcjonowały 4 pomieszczenia nazywane "Izba" albo "Pokój" oraz wspólne dla całego piętra toalety, ponadto na pierwszym i drugim piętrze funkcjonowała również wspólna "Kuchnia".
Natomiast z inwentaryzacji architektonicznej do zaświadczenia o samodzielności poszczególnych lokali (k. 18 – 23 akt administracyjnych) wynika, że wnioskodawca żąda wydania zaświadczenia o samodzielności 11 lokali mieszkalnych (niektóre z pomieszczeniami przynależnymi), w których funkcjonują łazienki z prysznicem i toaletą.
W orzecznictwie podkreśla się, że wykładnia celowościowa art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń (np. wyroki WSA w Krakowie w sprawach sygn. II SA/Kr 550/20 oraz II SA/Kr 376/20). WSA w Krakowie podkreśla, że celem art. 2 ust. 1b u.w.l. – dodanego w 2018 roku - było umożliwienie prawnego wyodrębnienia lokali istniejących od kilkudziesięciu lat, jednak niespełniających aktualnie obowiązujących norm. Z całą pewnością ustawodawca nie zamierzał w ten sposób umożliwić inwestorom robót budowlanych wykonywanych obecnie obejścia tych aktualnych wymogów – tylko dlatego, że budynek, w którym te roboty są wykonywane powstał przed 1995 rokiem.
Jak wskazały organy obu instancji, wskazane roboty budowlane nie zostały wykonane przed 1995 rokiem, a zatem inwestor zobowiązany był do przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 2 ust. 1a u.w.l.
Wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów wskazanych w art. 2 ust. 1a u.w.l., z których wynikałoby, że roboty budowlane polegające na wydzieleniu w każdej "izbie" czy też "pokoju" łazienki nastąpiło zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
Organy obu instancji prawidłowo przy tym uznały, że w związku z tak dokonaną przebudową nastąpiła zmiana sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ustawy Prawo budowlane. Niewątpliwie bowiem doszło do zmiany wielkość lub układ obciążeń poprzez budowę kanalizacji w poszczególnych lokalach.
Już sam fakt braku wymaganych przepisami dokumentów wyklucza możliwość wydania zaświadczenia o samodzielności tak powstałych lokali.
Dodatkowo poszczególne lokale nie spełniają warunków technicznych wynikających z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 94 rozporządzenia mieszkanie powinno mieć powierzchnię użytkową nie mniejszą niż 25 m2. Normę tę spełniają tylko lokale nr [...].
Wreszcie nie jest spełniony również wymóg zapewnienia po 1 miejscu parkingowym na każde mieszkanie. Wymóg taki wynika z przepisu § 12 ust. 5 pkt 1 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]".
Strona skarżąca zarzuca, że układ pomieszczeń oraz ich ilość i usytuowanie nie uległy żadnej zmianie. Zmiana polegała wyłącznie na wydzieleniu łazienek w poszczególnych pomieszczeniach oznaczonych na ww. rysunku jako "izba" lub "pokój" przy pomocy wewnętrznych ścianek działowych i dołączeniu aneksów kuchennych, po części - w miejscach gdzie wcześniej znajdowały się wspólne pomieszczenia kuchni. Nie doszło natomiast ani do rozbudowy, ani nadbudowy przedmiotowego budynku. Dodatkowo prace budowlane polegające na wyodrębnieniu łazienek nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Tym samym warunek przedłożenia wskazanych dokumentów jest niemożliwy do realizacji, bowiem wykonane przez nią prace nie podlegają reglamentacji. Nie doszło również do zmiany sposobu użytkowania budynku, która wymagałaby uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Z argumentacją taką nie można się zgodzić. Już na wstępie uzasadnienia Sąd zaznaczył, że postępowanie w zakresie wydawania zaświadczeń ma inny – bardziej ograniczony zakres niż typowe jurysdykcyjne postępowanie administracyjne. W przypadku zaświadczenia o samodzielności lokali organ właściwy do wydania zaświadczenia we własnym zakresie ocenia spełnienie przesłanek wynikających z ustawy o własności lokali. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zarówno Prezydent Miasta Krakowa, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach przysługujących im kompetencji ustaliły, że w sprawie doszło do wykonania robót budowlanych prowadzących do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Istotne jest przy tym, że nie są to organy wyspecjalizowane w stosowaniu przepisów prawa budowlanego i nie można oczekiwać, by w ramach postępowania o wydanie zaświadczenia przeprowadzały szczegółową analizę w tym zakresie. Organem właściwym do oceny legalności wykonanych robót budowlanych czy też oceny, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku są organy nadzoru budowlanego.
Wbrew stanowisku strony skarżącej – nie jest niemożliwym przedstawienie stanowiska organu nadzoru budowlanego co do legalności robót i ewentualnego braku zmiany sposobu użytkowania. Inwestor może zwrócić się do organów nadzoru budowlanego o potwierdzenie, że wykonane roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a wskutek ich wykonania nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu - na przykład w drodze zaświadczenia.
Ewentualne przedstawienie pochodzącego od organów nadzoru budowlanego dokumentu, że wykonane roboty budowlane są w pełni legalne nie zwolni organu wydającego zaświadczenie od obowiązku zbadania zgodności wyodrębnienia lokali z przepisami planu miejscowego, w tym również w zakresie zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych oraz z przepisami technicznymi.
Wbrew zarzutom skargi nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia także okoliczność, że w wydanym wcześniej w tej sprawie postanowieniu z dnia 17 marca 2023 r. SKO wyraziło stanowisko odmienne niż prezentowane obecnie. W ocenie Sądu zaprezentowany wówczas pogląd był błędny, natomiast aktualne stanowisko organów obu instancji zasługuje na aprobatę.
Wobec braku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI