Orzeczenie · 2025-11-27

II SA/KR 1296/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2025-11-27

NSAbudowlaneWysokawsa

prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjanadzór budowlanypostępowanie administracyjneterminuchylenie postanowieniaWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Limanowej. Organy te nałożyły na Gminę Limanowa obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego, dotyczące samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Sąd uznał, że nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeśli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, a termin ten upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy. W tej sprawie, budowa zakończyła się najprawdopodobniej w 2004 r., a pierwsze postanowienie o wstrzymaniu budowy wydano w 2015 r., co oznacza, że 20 lat nie upłynęło. Ponadto, nawet licząc od 2004 r. do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w 2023 r., 20 lat nie minęło. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy błędnie obliczył upływ 20-letniego terminu. W związku z tym, sprawa powinna być kontynuowana w zwykłym trybie legalizacyjnym (art. 48 Prawa budowlanego). Sąd odniósł się również do kwestii adresata obowiązków legalizacyjnych, wskazując na potrzebę analizy przepisów w kontekście konkretnego stanu faktycznego i wcześniejszych orzeczeń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wszczynania uproszczonego postępowania legalizacyjnego w sprawach samowoli budowlanej, w szczególności w kontekście upływu 20-letniego terminu od zakończenia budowy i wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z datami zakończenia budowy, wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz wszczęcia postępowania legalizacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy można wszcząć uproszczone postępowanie legalizacyjne, jeśli 20-letni termin od zakończenia budowy upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeżeli termin 20 lat od zakończenia budowy upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy.

Uzasadnienie

Przepis art. 49f ust. 5 Prawa budowlanego wprost wyklucza możliwość wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w takiej sytuacji.

Czy 20-letni termin od zakończenia budowy do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego musi upłynąć przed wszczęciem postępowania przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, 20-letni termin musi upłynąć przed wszczęciem postępowania legalizacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd NSA, że czas ten należy liczyć wstecz od wszczęcia postępowania, a nie od wydania decyzji przez organ.

Kto jest adresatem obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w przypadku samowoli budowlanej?

Odpowiedź sądu

Obowiązki nakłada się na inwestora, a jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie obowiązku przez inwestora jest niemożliwe, to na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na potrzebę analizy obecnego brzmienia art. 52 Prawa budowlanego i konieczność dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz wcześniejszych orzeczeń w sprawie, aby uniknąć nieusprawiedliwionego nałożenia obowiązków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Przepisy (7)

Główne

Pb art. 49f § ust. 1 i ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Nie można wszcząć takiego postępowania, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy.

Pb art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3