II SA/Kr 1292/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków, uznając, że stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów w związku z rozbudową budynku mieszkalno-gospodarczego bez pozwolenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niedostateczne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności daty powstania spornej wiaty i ewentualnej rozbudowy. Sąd podkreślił konieczność dokładnego wyjaśnienia, czy i kiedy doszło do samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów w celu legalizacji rozbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niedokładne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, niewłaściwą interpretację wyjaśnień oraz zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy budynek (wiata) istnieje od około 100 lat i nie wymagał pozwolenia na budowę lub powinien być legalizowany w trybie uproszczonym. Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, czy doszło do rozbudowy bez wymaganego pozwolenia i w jakim czasie. Podkreślono, że kluczowe jest dokładne ustalenie stanu faktycznego, w tym daty powstania spornych elementów, co nie zostało uczynione z naruszeniem art. 7, 77 i 80 K.p.a. Sąd wskazał, że organy pominęły istotne dowody, takie jak zdjęcia lotnicze, i nie odniosły się do twierdzeń skarżącej o długim istnieniu obiektu. W związku z tym, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane przedwcześnie. Sąd uchylił oba postanowienia i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, w tym daty powstania spornego obiektu i ewentualnej rozbudowy, naruszając tym samym przepisy K.p.a. (art. 7, 77, 80).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, czy doszło do rozbudowy bez wymaganego pozwolenia i kiedy to nastąpiło. Pominięto istotne dowody i twierdzenia skarżącej, co skutkowało przedwczesnym wydaniem postanowień. Konieczne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.p.b. art. 48 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepisy te znajdują zastosowanie w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, iż dany obiekt budowlany jest w budowie lub został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Organ musi najpierw ustalić, czy inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a następnie może nałożyć obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji publicznej do stanu na straży praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego (utrzymanie w mocy, uchylenie, zmiana).
Pomocnicze
u.p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dotyczy dokumentów wymaganych do projektu budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym.
u.p.b. art. 20 § ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Nie stosuje się do projektu architektoniczno-budowlanego w kontekście art. 48 ust. 3 pkt 2.
u.p.b. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Obowiązki nałożone w decyzji dotyczą inwestora, a w przypadku niemożności wykonania przez inwestora, na właściciela lub zarządcę obiektu.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
u.p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja budowy, w tym rozbudowy.
u.p.b. art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Procedura legalizacji uproszczonej (wspomniana w zarzutach skargi).
K.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
K.p.a. art. 70
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy terminów w postępowaniu administracyjnym.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres stosowania przepisów K.p.a. do postępowań w sprawach, w których przepisy szczególne (np. Prawo budowlane) wprowadzają odmienne regulacje.
K.p.a. art. 123 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów K.p.a. do postępowań uregulowanych ustawami szczególnymi.
K.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dopuszczenia przez organ jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy przepisów K.p.a. (art. 7, 77, 80) poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności daty powstania spornej wiaty i ewentualnej rozbudowy. Pominięcie przez organy istotnych dowodów (zdjęcia lotnicze) i twierdzeń skarżącej. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy obiekt istnieje od około 100 lat i nie wymagał pozwolenia na budowę lub powinien być legalizowany w trybie uproszczonym.
Godne uwagi sformułowania
stan faktyczny w tym zakresie nie został prawidłowo ustalony z obrazą art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. organy nie odniosły się do materiałów dowodowych przedstawionych przez stronę skarżącą i pominęły przedłożone do akt zdjęcia lotnicze zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały przedwcześnie, bez należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
sprawozdawca
Mirosław Bator
członek
Piotr Fronc
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Należyty sposób ustalania stanu faktycznego w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej, obowiązki organów w zakresie gromadzenia i oceny dowodów, stosowanie art. 48 Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. oraz specyfiki sprawy dotyczącej starego obiektu budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji, nawet w pozornie rutynowych sprawach budowlanych. Podkreśla znaczenie dowodów i argumentów strony.
“Nawet 100-letnia wiata może być powodem batalii sądowej. Sąd uchyla decyzję o wstrzymaniu robót z powodu błędów organów.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1292/21 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2021-12-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/ Mirosław Bator Piotr Fronc /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku uchylono postanowienie organu II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art 48 ust 1 , 2 i 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Ś. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2021 r., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej K. Ś. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia 4 grudnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i art. 48 ust. 3 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz art. 123 § 1 K.p.a. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalno-gospodarczego zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] w miejscowości B. D. - bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na właściciela działki nr [...] – K. Ś. obowiązek przedłożenia dla w/w obiektu budowlanego: zaświadczenia Wójta Gminy B. D. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczeniem autora projektu o wpisie do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane i zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu, (W przypadku niezgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz techniczno-budowlanymi projektant winien w projekcie budowlanym podać rozwiązania dostosowujące obiekt budowlany do zgodności z przepisami) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do 31 sierpnia 2021 r., a także nakazał inwestorowi zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób trzecich, w sposób niezagrażający bezpieczeństwu użytkowników przyległych nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 4 października 2019 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie "rozbudowy budynku mieszkalno – gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. W wyniku czynności kontrolnych dotyczących budynku mieszkalno - gospodarczego zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] organ ustalił, że od strony północnej przedmiotowego budynku znajduje się wiata gospodarcza, która przylega bezpośrednio do budynku. Wiata o konstrukcji drewnianej przebyta eternitem. Podczas kontroli nie zauważono, aby przy budynku prowadzone były jakiekolwiek roboty budowlane. Wiata posiada wymiary 1,65m x 6,38m (...) (k. " 6 - protokół kontroli). W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że w Starostwie Powiatowym w Z., w okresie czasu 2001- 2019 nie zostało wydane żadne pozwolenie na budowę ani przyjęte zgłoszenie robót budowlanych odnośnie działki [...] (k. 31). W piśmie z dnia 4 listopada 2019 r. K. Ś. oświadczyła, że na działce [...] w latach 1985-2000 była prowadzona konserwacja okien. Otwory okienne nie zostały w żaden sposób powiększone ani zmienione, zaś inwestorem był J. Ś.. Poszczególne zabudowania, zdaniem K. Ś., powstały w latach życia jej dziadków i pradziadków, a więc w okresach 1917-2004 oraz 1923-1998 (k. 33) W toku postępowania H. G. wnosiła o rozbiórkę przybudówek i zadaszeń zlokalizowanych na działce nr [...], tak, aby zachowana była odległość minimum 4 metrów pomiędzy domami przy [...]. (k. 44). Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła A. Ś. działająca imieniem własnym oraz imieniem K. Ś., a także H. G.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 27 września 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 i art. 123 K.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu przedłożenia dokumentów i w tym zakresie orzekł: do 31 grudnia 2021 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na obowiązującą od dnia 19 września 2020 r. nowelizację ustawy Prawo budowlane, na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 782) stanowiącego, iż do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, MWINB stwierdził, że w przedmiotowej sprawie niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją. Zgodnie z art. 3 pkt 6 upb przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W wyroku WSA w Opolu z dnia 5 listopada 2020 r. II SA/Op 130/20 wskazano, że przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego. W ocenie MWINB przedmiotowe roboty budowlane należy zakwalifikować jako rozbudowę, co implikuje konieczność wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Zmianie uległa kubatura budynku oraz powierzchnia zabudowy, a więc faktycznie budynek został rozbudowany. Dokumenty zgromadzone w sprawie oraz wyjaśnienia pisemne K. Ś. pozwalają na ustalenie, że ww. roboty budowlane na działce numer [...] zostały wykonane pomiędzy 1999r., a 2004 r., co wynika z porównania mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych sporządzonej w 1999 r. oraz szkicu sytuacyjnego z oględzin sądowych z 2004r. Inwestorami tych robót byli nieżyjący już J. i W. Ś.. Wobec powyższego organ I instancji przyjął prawidłowy tryb postępowania i zasadnie nałożył obowiązek wynikający z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 48 upb (w brzmieniu sprzed obowiązującej od dnia 19 września 2020 r. nowelizacji) stanowi, iż: 1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1/ bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2/ bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. 3. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. l, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 2. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1/ zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2/ dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt l, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno- budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Zatem zgodnie z ww. przepisem obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają rozbiórce, jednak nakaz rozbiórki jest oceniany jako najsurowszy sposób likwidacji skutków samowoli budowlanej, który powinien mieć zastosowanie w ostateczności. Organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności bada, czy zaistniały przesłanki do legalizacji nielegalnego obiektu mając na uwadze treść art. 48 ust. 2 upb. Reasumując, organ I instancji prawidłowo wdrożył tryb oparty o art. 48 ust. 2 i 3 upb oraz nakazał wstrzymanie robót budowlanych i nałożył obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów w celu zatwierdzenia projektu budowlanego i ewentualnego pozwolenia na wznowienie robót budowlanych jeżeli budowa nie została zakończona. Zgodnie z art. 52 upb inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Skoro obecnym właścicielem działki jest K. Ś. (wpis w kw nr [...]), a inwestorzy obecnie nie żyją, zasadnym było nałożenie obowiązków, o których mowa w sentencji postanowienia na K. Ś.. W orzecznictwie (przykładowo II SA/Bk 803/20 - wyrok WSA Białystok z dnia 22-12-2020) wskazano, że niezależnie od trybu prowadzonego postępowania (postępowanie legalizacyjne albo naprawcze), z mocy art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązki w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Ustawodawca celowo wskazał w tym przepisie różne podmioty zobowiązane do podjęcia tych czynności, aby właściwy organ nadzoru budowlanego w sposób stosunkowo elastyczny mógł dokonać wyboru adresata decyzji, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy. Odnosząc się do dowodów dołączonych do akt na etapie postępowania odwoławczego za pismem pełnomocnika K. Ś. z dnia 29 stycznia 2021 r. MWINB stwierdził, że przedmiotowa dokumentacja fotograficzna nie pozwala na czynienie jednoznacznych ustaleń w zakresie relewantnym dla niniejszej sprawy z uwagi na ich niedokładność. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła K. Ś. zarzucając naruszenie: 1/ art. 7 K.p.a., art. 12 K.p.a., art. 70 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez niedochowanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w szczególności: pominiecie zdjąć lotniczych dołączonych do akt postępowania, a także niewłaściwą interpretację wyjaśnień złożonych przez K. Ś. i przyjęcie, że roboty budowlane na nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...] położoną w B. D. zostały wykonane pomiędzy 1999 a 2004r., w sytuacji gdy inwestorami robót byli J. i W. Ś. rodzice J. i W. Ś., zaś wiata o konstrukcji drewnianej o wymiarach 1,65m x 6,38m wybudowana została około 100 lat temu i taka też wiata, w niezmienionych rozmiarach i kształcie istnieje do chwili obecnej (co wynika również z treści protokołu z oględzin Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z.) co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania obowiązku wynikającego z art. 48 ust 2 i 3 ustawy prawo budowlane (w brzmieniu sprzed obowiązującej od dnia 19 września 2020r. nowelizacji) w sytuacji gdy organ, winien umorzyć postępowanie administracyjne a w sytuacji braku podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, winien zastosować tzw. Procedurę legalizacji uproszczonej albowiem budynek istnieje w niezmienionych kształtach i rozmiarach od ponad 100 lat; 2/ art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 144 i art. 123 K.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy z jednoczesnym uchyleniem zaskarżonego postanowienia tylko i wyłącznie w części dotyczącej terminu przedłożenia dokumentów, w sytuacji gdy organ administracji publicznej powinien na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. i art. 123 K.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji w całości; ewentualnie na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 144 i art. 123 K.p.a. organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim ustalenia daty powstania budynku oraz wiaty; 3/ art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed obowiązującej od dnia 19 września 2020 r. nowelizacji), poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy dla wiaty o wymiarach 1,65 m x 6,38 m wybudowanej około 100 lat temu przez przodków J. i W. Ś. (rodziców J. i W. Ś.) brak było konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, a w kolejności należy stwierdzić, iż brak jest konieczności przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego; 4/ art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy wiata konstrukcji drewnianej przykryta eternitem, o wymiarach 1,65 m x 6,38 m została wybudowana około 100 lat temu przez przodków J. i W. Ś., zaś konstrukcja, rozmiary wiaty nie zmieniły się od ponad 100 lat, a zatem jeżeli istnieje konieczność zastosowania postępowania legalizacyjnego to legalizacja ta winna zostać przeprowadzona w trybie legalizacji uproszczonej, a to na zasadzie art. 49 f ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: P.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie, była kwestia legalności postanowienia, wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożeniu na skarżącą szeregu obowiązków, aby umożliwić w dalszej perspektywie legalizację samowoli budowlanej. W przedmiotowej sprawie zaznaczyć należy, że słusznie organ II instancji podniósł, że znajdą tu zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471). Podkreślić należy, że przepisy art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego znajdują zastosowanie w wypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, iż dany obiekt budowlany jest w budowie lub został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. W przepisach tych ustawodawca określił warunki, w jakich możliwe jest nakazanie przez organ nadzoru budowlanego wstrzymania prowadzonych samowolnie robót budowlanych oraz wskazał jakiego rodzaju dokumenty są wymagane w celu stwierdzenia możliwości legalizacji danego obiektu. Organ nadzoru budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym musi przede wszystkim ustalić czy inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jest to podstawowy warunek legalizacji. Brak zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sprawia, że bezprzedmiotowe jest badanie pozostałych przesłanek legalizacji. Organ wstępnie ocenia zgodność inwestycji z tymi przepisami oraz z przepisami techniczno-budowlanymi jeszcze przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy. W wypadku stwierdzenia, że istnieje możliwość legalizacji inwestycji organ decyduje o nałożeniu na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, a więc zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1), dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 przy czym do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (pkt 2). Zgodnie z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W kontrolowanej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia 4 grudnia 2020 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na stronę skarżącą opisane wcześniej obowiązki. Z akt sprawy wynika, że sporna pozostaje okoliczność czy faktycznie doszło do rozbudowy budynku mieszkalno–gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości [...] – bez wymaganego pozwolenia na budowę, a ponadto jeśli zostanie jednoznacznie ustalone, że do wspomnianej rozbudowy doszło to w jakim czasie została ona dokonana. Trzeba dodać, że skarżąca konsekwentnie, od początku postępowania twierdziła, że żadne prace budowlane nie były prowadzone na opisanej nieruchomości co najmniej od kilkudziesięciu lat, zaś wiata drewniana o wymiarach 1,65 m x 6,38 m została zbudowana około 100 lat temu. W tym miejscu przypomnieć należy, że jednym z podstawowych obowiązków organów administracji publicznej, wskazanym w art. 7 K.p.a. jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wobec tego, uwzględniając powyższe ustalenia w okolicznościach przedmiotowej sprawy należało oczekiwać od organu nadzoru budowlanego wykazania, iż budynek zlokalizowany na działce nr [...] faktycznie został rozbudowany bez wymaganego pozwolenia i w jakiej dacie ta rozbudowa miała miejsce, mając na względzie jednoznaczne w tym zakresie twierdzenia skarżącej. Stan faktyczny w tym zakresie nie został prawidłowo ustalony z obrazą art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co przełożyło się na wynik sprawy. Wskazać również należy, że organy nie odniosły się do materiałów dowodowych przedstawionych przez stronę skarżącą i pominęły przedłożone do akt zdjęcia lotnicze, nie podejmując nawet próby ustalenia na ich podstawie istotnych dla sprawy faktów. Zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 K.p.a. zakłada również, że organ odwoławczy powinien w szczególności stwierdzić czy nie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i jego ponownej weryfikacji. Podkreślenia wymaga, że zarówno organ i jak i II instancji stwierdził, że obecnie prace budowlane nie są prowadzone, a mimo to nie pokusił się o ustalenie, kiedy rzeczona rozbudowa miała być dokonana. Uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego jest pobieżne i lakoniczne i sprowadza się jedynie do powielenia argumentów przytoczonych przez PINB w Z.. Wobec powyższego należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały przedwcześnie, bez należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. Organ odwoławczy wydał swoje postanowienie z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., nie weryfikując należycie ustaleń organu I instancji. Konieczne będzie zatem dalsze postępowanie wyjaśniające, celem jednoznacznego ustalenia, czy i kiedy doszło do rozbudowy budynku mieszkalno- gospodarczego. Prowadząc postępowanie organ uwzględni art. 75 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ ma obowiązek dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145. § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach (pkt II sentencji wyroku) znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI