II SA/KR 1285/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-06-22
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowazaćmapromieniowanieochrona zdrowiainspekcja sanitarnapostępowanie administracyjnemedycyna pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na rozbieżności w opiniach lekarskich i naruszenie zasady prawdy materialnej.

Sprawa dotyczyła skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej (zaćmy ocznej) w związku z pracą. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na rozbieżności między opinią Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy a Instytutu Medycyny Pracy oraz naruszenie przez organ zasady prawdy materialnej i rozstrzygania wątpliwości na korzyść pracownika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący domagał się stwierdzenia, że jego zaćma oczna jest chorobą zawodową, spowodowaną narażeniem na promieniowanie podczerwone i nadfioletowe w miejscu pracy. Organy sanitarne odmówiły stwierdzenia choroby, opierając się m.in. na opinii Instytutu Medycyny Pracy, która wskazywała na pozazawodową etiologię choroby. S. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, twierdząc, że nie wykazano braku związku przyczynowego między pracą a chorobą. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i nie rozstrzygnęły istniejących wątpliwości na korzyść pracownika, naruszając tym samym zasadę prawdy materialnej. Sąd wskazał, że w przypadku rozbieżności opinii lekarskich należało albo uznać związek przyczynowy, albo zasięgnąć opinii trzeciego niezależnego eksperta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku rozbieżności opinii lekarskich, wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść pracownika, a organ powinien dążyć do uzyskania jednoznacznej opinii lub zasięgnąć opinii trzeciego eksperta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracyjny naruszył zasadę prawdy materialnej, wydając decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej mimo istnienia rozbieżności między opiniami Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy a Instytutu Medycyny Pracy. Brak jednoznacznej opinii medycznej lub niepodjęcie dalszych kroków wyjaśniających stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

r.ch.z. art. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

r.ch.z. art. 10 § ust. 1 i 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

zasada prawdy materialnej

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.i.s. art. 4 § pkt 5

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

nie znajduje zastosowania w przypadku decyzji odmownej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ zasady prawdy materialnej (art. 7 i 77 K.p.a.). Istnienie rozbieżności między opiniami lekarskimi co do związku choroby z pracą. Niewystarczające zebranie materiału dowodowego i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwości w tym zakresie należy rozstrzygać na korzyść pracownika naruszył fundamentalną zasadę prawdy materialnej należy przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem pozazawodową etiologię choroby

Skład orzekający

Piotr Lechowski

przewodniczący

Wiesław Kisiel

sprawozdawca

Krystyna Kutzner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady prawdy materialnej w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej, postępowanie w przypadku rozbieżności opinii lekarskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach chorób zawodowych i interpretacji przepisów K.p.a. w kontekście medycyny pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowodowego w postępowaniu administracyjnym, szczególnie gdy w grę wchodzą kwestie medyczne i prawa pracownika.

Choroba zawodowa: gdy opinie lekarzy się różnią, sąd staje po stronie pracownika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1285/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Krystyna Kutzner
Piotr Lechowski /przewodniczący/
Wiesław Kisiel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie : NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 28 marca 2001 r, Nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] , odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej u S. S.. Decyzja ostateczna została wydana z powołaniem się na art.4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U.r.1998, nr 90, poz.575 ze zm.), §§ 1 i 10 ust.1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.nr 65, poz.294 ze zm.) i art.138 § 1 pkt 2 K.p.a.
W uzasadnieniu powołano się na rozpoznanie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zaćmy ocznej pochodzenia zawodowego. Jednakże po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stanął na stanowisku, że nie można mówić o związku przyczynowym rozpoznanej choroby z narażeniem S. S. na działanie promieniowania podczerwonego i nadfioletowego. Organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy przeprowadzając pomiary w F. K [...] SA, które wykazały stosunkowo nieduży zakres promieniowania. Zwrócono się ponadto do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, którego orzeczenie organ odwoławczy zinterpretował jako orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Skarga S. S. zarzuciła decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] naruszenie prawa materialnego tj. § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, jak również — sprzeczność z art.77 i art.80 K.p.a. Zdaniem S. S. organ administracyjny nie wykazał, że warunki w jakich pracował Skarżący chroniły go przed promieniowaniem. Nie została więc wykluczona możliwość, że choroba jest wynikiem pracy w F. K. [...] SA. Zagrożenie powtarzało się systematycznie i często. Zastosowano błędna metodę ustalania faktów istotnych w sprawie, tj. podstawą oceny warunków pracy S. S. w latach 1974-1998 są pomiary przeprowadzone w roku 1999. Skarga kwestionuje twierdzenie organu odwoławczego o dokonaniu przezeń własnych dodatkowych ustaleń faktycznych. Świadectwo Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi nie ma wartości dowodowej. Organ administracyjny powinien stosować domniemanie istnienia związku pracy z chorobą.
Odpowiadając na skargę organ ponownie przytoczył swą argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Akta sprawy przedstawione Sądowi zawierają ponadto następujące dokumenty.
F. K. [...] S A pismem z dnia [...] 1999 r. poinformowała Powiatowego Inspektora Sanitarnego, że już w 1984 r. w trakcie badań lekarskich okulista stwierdził u S. S. upośledzenie widzenia i słabe rozpoznanie barw.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] kilkakrotnie (tj. pismami z dnia [...] lutego 1999 r., [...] marca 1999 r., [...] sierpnia 1999 r. i [...] września 1999 r.) informował organy administracyjne, że w ocenie lekarza tego Ośrodka zaćma oczna S. S. może być spowodowana czynnikami szkodliwymi w czasie pracy. Natomiast w dniu 19 lutego 2001 r. Ośrodek odmówił wystąpienia o dodatkową ekspertyzę, uznając, że rozstrzygająca jest opinia Instytutu Medycyny Pracy w [...].
Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] [...] z dnia [...] 2000 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u S. S., zawiera konkluzję: należy przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem pozazawodową etiologię choroby S. S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. (§ 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych – obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji). Oznacza to, że organ administracyjny musi otrzymać wyraźne orzeczenie lekarskie, stanowiące konieczną przesłankę decyzji administracyjnej. Ten wymóg nie został spełniony w niniejszej sprawie. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] do końca nie zmienił swej oceny przyczyn choroby S. S., uznając, że związek z pracą zawodową jest wysoce prawdopodobny. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] [...] z dnia [...] 2000 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u S. S., jest bardzo ostrożne i zawiera jedynie konkluzję: należy przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem pozazawodową etiologię choroby S. S.. Powstała więc wyraźna rozbieżność opinii lekarzy. Dostrzegł to nawet organ odwoławczy w swym piśmie z dnia [...] 2001 r., skierowanym do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] .
W takiej sytuacji organ odwoławczy miał jedynie dwie alternatywy. Albo uzna, że nie jest w stanie wykluczyć związku przyczynowego między pracą zawodową S. S. i jego zaćma oczną, stosownie do reguły, że wątpliwości w tym zakresie należy rozstrzygać na korzyść pracownika (patrz wyrok SN z dnia 19 lipca 1984 r., II PRN 9/84, ONC r.1985, nr 4, poz.53). Drugą możliwością było kontynuowanie postępowania wyjaśniającego przez zasięgnięcie opinii trzeciego niezależnego lekarza (zespołu lekarzy specjalistów). Skoro organ odwoławczy postąpił jeszcze inaczej, tj. mimo istotnych wątpliwości na temat faktów istotnych w sprawie wydał decyzję kończącą postępowanie, to należy uznać, że swą decyzją naruszył fundamentalną zasadę prawdy materialnej (art.7 i art. 77 K.p.a.).
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270).
Decyzja odmowna nie podlega wykonaniu, dlatego w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązujący Sąd do określenia zakresu wykonania decyzji uchylonej przez Sąd.
Prowadząc ponownie postępowanie w tej sprawie organ administracyjny winien uzyskać wyraźną wskazówkę lekarza, który wykorzysta swą wiedzę medyczną dla oceny całego materiału dowodowego w sprawie (ze świadectwami lekarskimi na czele). Konieczne jest uzyskanie przez organ administracyjnej fachowej opinii, czy bardziej prawdopodobne jest istnienie zależność przyczynowa warunków pracy i choroby, czy też wiedza i doświadczenie lekarskie skłania do przyjęcia, że ten związek jest raczej mało prawdopodobny. Zgodnie z orzecznictwem wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz chorego (byłego) pracownika.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI