II SA/Kr 1279/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę w sprawie świadczenia przedemerytalnego, uznając, że skarżący nie spełnił warunków w wymaganym terminie.
Skarżący B.M. domagał się przyznania świadczenia przedemerytalnego, argumentując, że spełnił warunki wiekowe w okresie pobierania zasiłku. Organy administracji odmówiły, wskazując na niespełnienie warunków w dniu rejestracji jako bezrobotny, zgodnie z przepisami obowiązującymi do 31.12.2001 r. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, podkreślając, że kluczowe znaczenie ma dzień rejestracji i przepisy wtedy obowiązujące, a późniejsze spełnienie warunków wiekowych nie uprawnia do świadczenia.
Sprawa dotyczyła skargi B.M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy orzeczenie o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Skarżący został zarejestrowany jako bezrobotny we wrześniu 2000 r. i od tego czasu pobierał zasiłek przedemerytalny. Wniosek o świadczenie przedemerytalne złożył w styczniu 2003 r. Organy administracji odmówiły, powołując się na art. 37 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2001 r., wskazując na niespełnienie warunków dotyczących wieku (60 lat w roku rozwiązania stosunku pracy), okresu uprawniającego do emerytury (40 lat) oraz przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Skarżący argumentował, że spełnił warunek wieku 60 lat w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego, powołując się na art. 37¹ ust. 1 ustawy. Wojewoda podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, interpretując przepis przejściowy (art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z 17.12.2001 r.) jako nakazujący stosowanie przepisów obowiązujących w dniu rejestracji. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że argumentacja skarżącego stanowi polemikę z ustawodawcą. Sąd podkreślił, że przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 wymagał ukończenia 60 lat przez mężczyznę w roku rozwiązania stosunku pracy, a późniejsze spełnienie tego warunku nie dawało uprawnień. Sąd wyjaśnił również, że art. 37¹ ustawy regulował jedynie kwestię doliczenia okresu pobierania zasiłku, a nie warunki przyznawania świadczenia. Sąd potwierdził prawidłowość zastosowania przepisów przez organy i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do świadczenia przedemerytalnego nabywa się na warunkach obowiązujących w dniu rejestracji jako bezrobotny, a późniejsze spełnienie warunku wieku nie uprawnia do świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe znaczenie ma dzień rejestracji w urzędzie pracy i przepisy obowiązujące w tym dniu. Przepisy przejściowe (art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z 17.12.2001 r.) chronią prawa nabyte na dotychczasowych zasadach, ale nie pozwalają na 'zamianę' świadczenia na nowych warunkach, jeśli pierwotne warunki nie zostały spełnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.z.p.b. art. 37 § 1
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Warunek ukończenia przez mężczyznę 60 lat musiał być spełniony w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Późniejsze spełnienie tego warunku nie uprawniało do świadczenia.
Dz.U. Nr 154 poz. 1793 art. 11 § 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół
Osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Stanowi to wskazówkę intertemporalną nakazującą stosowanie przepisów obowiązujących w dniu rejestracji.
Pomocnicze
u.z.p.b. art. 37 § 1
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Każdy z punktów (1-4) ust. 1 art. 37 stanowił całość zawierającą koniunktywnie określone przesłanki, których brak zachowania choćby jednej uniemożliwiał przyznanie świadczenia.
u.z.p.b. art. 37¹
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Regulował kwestię doliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku lub świadczenia okresu pobierania zasiłku, ale nie zmieniał warunków przyznawania tych świadczeń.
Dz.U. z 2003 r. Nr 6 poz. 65 art. 3
Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu, przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty
Poszerza krąg osób mogących uzyskać prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego o osoby, które spełniły warunki określone ustawą w jej dotychczasowym brzmieniu w okresie pomiędzy 1.01.2002 a 31.01.2002.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo zastosowały przepisy obowiązujące w dniu rejestracji skarżącego jako bezrobotnego. Późniejsze spełnienie warunku wieku 60 lat nie uprawnia do świadczenia przedemerytalnego, jeśli nie było spełnione w roku rozwiązania stosunku pracy. Przepisy przejściowe chronią prawa nabyte na dotychczasowych zasadach, ale nie pozwalają na zmianę warunków przyznania świadczenia po rejestracji.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że spełnił warunek wieku 60 lat w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego, co powinno uprawniać go do świadczenia. Skarżący domagał się zastosowania łagodniejszych kryteriów wiekowych obowiązujących po dacie jego rejestracji.
Godne uwagi sformułowania
Dzień rejestracji ma rozstrzygające znaczenie dla oceny czy warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego zostały spełnione czy nie zostały spełnione. Argumentacja zawarta w skardze nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż stanowi ona polemikę z ustawodawcą.
Skład orzekający
Wiesław Kisiel
przewodniczący
Dorota Dąbek
członek
Halina Jakubiec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczeń przedemerytalnych oraz znaczenie dnia rejestracji dla spełnienia warunków nabycia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego w okresie nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy interpretacyjne przepisów przejściowych i znaczenie precyzyjnego spełnienia warunków formalnych przy ubieganiu się o świadczenia socjalne.
“Świadczenie przedemerytalne: czy późniejsze spełnienie warunku wieku wystarczy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1279/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-08-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-05-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Dorota Dąbek Halina Jakubiec /sprawozdawca/ Wiesław Kisiel /przewodniczący/ Symbol z opisem 633 Zatrudnienie i sprawy bezrobocia Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2005 r sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 kwietnia 2003 r Nr : [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego s k a r g ę o d d a l a Uzasadnienie Decyzją z dnia 30 kwietnia 2003 r ([...] ) Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] .02.2003 r ([...] ) o odmowie B. M. przyznano od [...] .01. 2003 r prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu niespełnienia warunków określonych w art.37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. 2001 r Nr 6 poz. 56 z późn.zm.). Ustalony przez organy i przedstawiony w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny wskazuje na następujące ( niesporne ) okoliczności faktyczne : B. M. w dniu [...] .09.200 r został zarejestrowany w Grodzkim Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotną z prawem do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] .09.2000 r, który jest nadal wypłacony. W dniu [...].01. 2003 r złożył wniosek o przyznanie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji odmówił opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] .02.2003 r prawa do świadczenia przedemerytalnego powołując się na o przepis art.37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 .12. 2001 r , wskazując , że w dniu rejestracji skarżący nie spełniał żądnego z warunków określonych w pkt 1-4 tego przepisu tj : ad 1 - w dniu rejestracji miał 57 lat nie spełniał zatem wymogu osiągnięcia wieku co najmniej 63 lat ad 2 - w roku kalendarzowym w którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy nie ukończył 60 lat. ad 3 - do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągał 37 lat 10 miesięcy i 10 dni okresu uprawniającego do emerytury - zamiast wymaganych 40 lat ad pkt 4 - rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy. W odwołaniu od tej decyzji B. M. domagał się zastosowania w stosunku do niego art.37 1 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , gdyż w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego ukończył 60 lat życia , natomiast powołany przepis stanowi , że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie , która w dniu regulacji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniło warunki do ich nabycia . Ukończenie 60 lat stanowi właśnie spełnienie warunku do świadczenia przedemerytalnego. Ponadto w odwołaniu skarżący polemizował z poglądem organu pierwszej instancji dotyczącym zastosowania w stosunku do niego przepisów obowiązujących w dacie rejestracji. W takiej sytuacji nie byłoby potrzeby " przywrócenia obowiązywania tych przepisów w stosunku do osób zarejestrowanych przed [...] stycznia 2002 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania B. M. Wojewoda [...] wydał decyzję będącą przedmiotem niniejszego postępowania , w uzasadnieniu której podzielając stanowisko organu pierwszej instancji rozszerzył argumentację poprzez analizy przepisu art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy , ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno -Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół ( Dz.U Nr 154 poz. 1793 ) oraz przepisu art.3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r - o zmianie ustawy o zatrudnieniu , -przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty ( Dz.U. z 2003 r Nr 6 poz. 65 ). Przepis art. 11 ust.2 nowelizacja z dnia 17 grudnia 2001 stanowi , że osoby , które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powołanym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa zasiłku przedemerytalnego , świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach". Zdaniem organu oznacza to , że ustawodawca określił , że osoba ubiegającą się o świadczenia przedemerytalne musi spełnić warunki do jego nabycia w dniu rejestracji. Dzień rejestracji ma rozstrzygające znaczenie dla oceny czy warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego zostały spełnione czy nie zostały spełnione. Taka interpretacja przepisu przejściowego jakim jest cytowany powyżej art. 11 ust.2 została zaczerpnięta przez organ z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.09.2002r II SA. 1521/02 , jak również z treści pisma Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17.10. 2002 r. Zdaniem organu decydująca rolę w kwestii przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego spełnia dzień rejestracji i przepisy obowiązujące w tym dniu. Skoro zatem B. M. zarejestrował się w dniu [...].09.2000 r to na mocy przepisów przejściowych ( art. 11 ust.2 nowelizacji z 17 grudnia 2001 r - w/w ) zastosowanie w stosunku do niego mają przepisy obowiązujące do 31.12.2001 r. Przepis art. 3 nowelizacji z dnia 20 grudnia 2020 r - do których to zmian nawiązuje odwołanie B. M., poszerza krąg osób mogących uzyskać prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego o osoby , które spełniły warunki określone ustawą w jej dotychczasowym brzmieniu -w okresie pomiędzy [...].01.2002 a [...] .01.2002 - wydłużając jedynie vacacio legis. Przepis art.37 k ust. 1 pkt 2 , który wg. skarżącego mógłby być podstawą przyznania mu świadczenia przedemerytalnego brzmi " w roku kalendarzowym , w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy , ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury". Oznacza to , że tylko ukończenie wieku 60 lat ( przez mężczyzn ) w roku kalendarzowym , w którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy uprawnia , przy zaistnieniu pozostałych przesłanek , do świadczenia przedemerytalnego. Późniejsze spełnienie warunku ukończenia 60 lat nie daje tych uprawnień. Ze stanowiskiem organu odwoławczego B. M. nie zgodził się. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagał się przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego .Skoro takie uprawnienia może uzyskać osoba, która mając 25 lat okresu uprawniającego do emerytury i skończonych 60 lat zarejestrowała się przed 12.01. 2002 r , to tym bardziej powinien je uzyskać skarżący , gdyż w, chwili złożenia wniosku ma 60 lat i 30 lat okresu uprawniającego do emerytury. Zgodnie z art. 37 1 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego nabyła także osoba , która warunki spełniła w okresie pobierania zasiłku , co uzasadnia żądanie skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 - dalej zwanej p.p.s.a . ) sprawy w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego , a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu , na podstawie tej ustawy przez właściwe sądy administracyjne z mocy art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1271 ze zm.). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Argumentacja zawarta w skardze nie może odnieść zamierzonego skutku , gdyż stanowi ona polemikę z ustawodawcą. Mianowicie skarżący stosując rozumowanie a minori ad maius dochodzi do wniosku , że skoro już 25 - letni staż uprawniający do emerytury oraz 60 lat życia może uprawniać do świadczenia przedemerytalnego , to tym bardziej do tego świadczenia uprawnia go 38 -letni okres wymagany do emerytury , który posiadał w chwili ukończenia 60 lat życia , przy czym warunek wieku spełnił w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego. Skarżący przeoczył fakt , że przepis którego zastosowania domaga się stawia ściśle określone warunki uregulowane w pkt 1-4 ust. 1 art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , przy czym każda z sytuacji określonych w pkt 1-4 stanowi całość zawierającą koniunktywnie określone przesłanki do spełnienia. Oznacza to , że w sytuacji gdy nie zachodzi którakolwiek z tych przesłanek , to brak jest podstaw do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Późniejsze spełnienie przesłanek dotyczącej wieku , nie może dawać uprawnień określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ( w brzmieniu do 31.12. 2001 r ) , gdyż przepis ten jednoznacznie stawia wymóg ukończenia przez mężczyznę wieku 60 lat w roku w którym doszło do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Powołana przez skarżącego treść art. 37 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu regulowało jedynie kwestię doliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego - okresu aktualnie pobieranego zasiłku. Nie zmienia natomiast warunków przyznawania tych świadczeń tak jak to rozumie skarżący , domagając się zamiany zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne z uwagi na osiągnięcie wieku 60 lat. Zapis dotyczący " spełnienia warunków w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego " został usunięty wraz z likwidacją możliwości doliczania okresu pobieranego zasiłku nowelizacją z dnia 17 grudnia 2001 r - ( op.cit.) , która to zmiana została wprawdzie zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego , lecz postępowanie w tym zakresie zostało przez Trybunał umorzone (wyrok z dnia 30 marca 2005 r sygn.akt K 19/02 - Dz.U.Nr 59 poz. 517). Na przeszkodzie do zastosowania art.37 k ust.1 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym w wyniku nowelizacji z dnia 12 grudnia 2001 r , wskutek której ustawodawca złagodził kryteria wieku stanowiące , iż prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku , jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy (......) ukończyła 55 lat mężczyzna i osiągnęła 35 letni okres uprawniający do emerytury , stoi zapis art. 11 ust.2 w/w nowelizacji. Słusznie bowiem organ drugiej instancji przyjął , iż brak jest możliwości " zamiany " na świadczenie przedemerytalne na nowych warunkach , skoro wolą ustawodawcy wyrażona w art. 11 ust.2 było zachowanie tych uprawnień przez osoby , które prawa do zasiłku przedemerytalnego już nabyły , na warunkach dotychczasowych. Zapis ten stanowi nie tylko ochronę praw nabytych , lecz przede wszystkim stanowi wskazówkę intertemporalną. Rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego co do niezgodności tego przepisu z art. 2 Konstytucji ogranicza się do zwrotu " zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy i " wyłączającym nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby , które przed wejściem wżycie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego , lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy. Reasumując powyższe należy stwierdzić , iż organy prawidłowo zastosowały przepisy niezbędne dla oceny prawnej złożonego przez skarżącego wniosku o świadczenie przedemerytalne. Sąd nie dopatrzył się uchybień mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Z tych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI