II SA/KR 1278/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2021-02-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzennewarunki zabudowyochrona gruntów rolnychfarma fotowoltaicznaenergetykarolnictwoklasa IVuzgodnienieSKOWSA

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie odmawiające uzgodnienia budowy farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych klasy IV, wskazując na niewłaściwą interpretację przepisów o ochronie gruntów rolnych.

Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej na działce o klasach gruntów RIVb, S-RIVb, ŁIV. Organy administracji uznały, że inwestycja narusza przepisy o ochronie gruntów rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy nie wykazały niezgodności inwestycji z przepisami, a ochrona gruntów rolnych klasy IV nie została właściwie zinterpretowana. Sąd podkreślił, że odmowa uzgodnienia nie może opierać się jedynie na ogólnym celu ustawy, a organy powinny szczegółowo ocenić zgodność inwestycji z przepisami.

Przedmiotem sprawy była skarga Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 2MW na działce nr [...] w D. Organy administracji uznały, że inwestycja, planowana na gruntach rolnych klas RIVb, S-RIVb, ŁIV, stanowi zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze i jest niezgodna z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skarżąca Spółka podniosła, że grunty te nie wymagają zgody na zmianę przeznaczenia, a organy błędnie zastosowały przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia. Sąd uznał, że uzgodnienie wymagane w art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczy wszystkich gruntów wykorzystywanych na cele rolne, niezależnie od klasy bonitacyjnej. Podkreślił jednak, że organy nie wykazały niezgodności planowanej inwestycji z przepisami o ochronie gruntów rolnych, a jedynie ogólny cel ustawy nie może stanowić podstawy do odmowy uzgodnienia. Sąd wskazał, że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych przewiduje szczególną ochronę dla gruntów klas I-III, a w przypadku gruntów klasy IV ochrona powinna być oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem charakteru inwestycji i jej wpływu na utratę charakteru rolnego. Sąd stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały niezgodności planowanej inwestycji z przepisami z zakresu ochrony gruntów rolnych, a jedynie ogólny cel ustawy nie może stanowić podstawy do odmowy uzgodnienia. Ochrona gruntów rolnych klasy IV wymaga indywidualnej oceny inwestycji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały, w jaki sposób planowana inwestycja w postaci farmy fotowoltaicznej narusza przepisy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w szczególności w odniesieniu do gruntów klasy IV. Podkreślono, że odmowa uzgodnienia nie może opierać się na ogólnym celu ustawy, a wymaga konkretnego wykazania niezgodności z przepisami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne.

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest po uzgodnieniu z organami właściwymi.

u.o.g.r.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Ochrona gruntów rolnych polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne. Norma ma charakter ogólny i kierunkowy.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 1 i 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.

u.g.n. art. 92 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definicja nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne.

Kpa art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb dokonywania uzgodnień.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice kontroli sądowej.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały niezgodności inwestycji z przepisami o ochronie gruntów rolnych klasy IV. Odmowa uzgodnienia nie może opierać się jedynie na ogólnym celu ustawy. Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące ochrony gruntów rolnych klasy IV.

Godne uwagi sformułowania

uzgodnienie o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., jest wymagane w stosunku do wszystkich rodzajów gruntów wykorzystywanych na cele rolne stanowisko organu współdziałającego nie może sprowadzać się do argumentacji opartej na niezgodności planowanej inwestycji z celem ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ustawodawca szczególną ochronę przewiduje dla gruntów rolnych o klasach bonitacyjnych I-III budowa instalacji fotowoltaicznej traktowana jest jako zabudowa przemysłowa

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Mirosław Bator

sprawozdawca

Agnieszka Nawara-Dubiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o uzgadnianiu warunków zabudowy dla inwestycji na gruntach rolnych, w szczególności farm fotowoltaicznych, oraz zakres ochrony gruntów rolnych klasy IV."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania przez organy niezgodności z przepisami o ochronie gruntów rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej tematyki farm fotowoltaicznych i ich lokalizacji na gruntach rolnych, co jest aktualnym problemem prawnym i społecznym.

Farma fotowoltaiczna na roli: czy zgoda urzędnika to formalność, czy bariera nie do przejścia?

Sektor

energetyka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Kr 1278/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1380/21 - Wyrok NSA z 2022-10-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 293
art. 53
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp.z.o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu l instancji; l 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] Sp.z.o.o. z siedzibą w K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Pismem z 17 sierpnia 2020 r. Burmistrz [...] zwrócił się do Starosty [...] o uzgodnienie - w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ("u.p.z.p.") - warunków zabudowy dla objętego wnioskiem Firma A . w K. zamierzenia inwestycyjnego pn: "Budowa instalacji wolnostojących paneli fotowoltaicznych "[...]" o mocy do 2MW wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] obręb D., gm. S.".
Starosta [...] postanowieniem z 2 września 2020 r., znak: [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że planowana inwestycja zlokalizowana będzie na gruntach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki gruntowe: RIVb, S-RIVb, ŁIV. Grunty te przeznaczone były na tereny upraw rolnych. Na dzień dzisiejszy teren ten nie jest objęty zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze uzyskaną przy sporządzaniu poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto działka nr [...] położona jest na terenach rolniczej przestrzeni produkcyjnej z ograniczonym dopuszczeniem rolniczej zabudowy zagrodowej ("RPP").
W ocenie Starosty wnioskowana inwestycja polegająca na zabudowaniu działki stanowiącej użytek rolny obiektem w postaci farmy fotowoltaicznej, stanowi o zmianie przeznaczenia terenu objętego wnioskiem, dotychczas wykorzystywanego jako użytek rolny.
W zażaleniu Firma A . podniosła, że organ I instancji błędnie przyjął brak możliwości pozytywnego uzgodnienia, bowiem inwestycja zlokalizowana ma być na gruntach, które nie wymagają zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 6 października 2020 r., sygn. akt: [...], na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych utrzymało w mocy postanowienie Starosty Powiatu w D. z dnia 2 września 2020 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Kolegium podniosło, że objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy działka ewidencyjna nr [...] położona w D. stanowi klasoużytki: RIVb (o pow. 0,88 ha), S-RIVb (o pow. 0,74 ha), ŁIV (o pow. 0,28 ha) i W-RIVb (o pow. 0,12 ha) o łącznej powierzchni 2,02 ha. Teren ten stanowi obszar, który nie wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o przeznaczeniu na cele nierolnicze. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne wymagającego zgody o której mowa w ust. 2 dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. W aktualnym stanie prawnym nie dotyczy to zatem jedynie gruntów stanowiących użytki rolne klas IV-VI.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ochrona gruntów rolnych i leśnych polega na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne. Co istotne przepis ten każe chronić wszystkie grunty rolne niezależnie od tego czy są to grunty klasy MII czy też IV-V. W wyroku z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt: II OSK 528/18 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, iż uzgodnienie o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest wymagane w stosunku do wszystkich gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten ma szerszy zakres zastosowania niż art. 61 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, który dotyczy tych gruntów, których zmiana przeznaczenia następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i wymaga uzyskania zgody właściwego organu na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W konsekwencji Sąd wskazał, że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obejmuje swym działaniem wszelkie grunty rolne. Ochrona o której mowa w art. 3 ust. 1 Ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dotyczy wszystkich gruntów rolnych, w rozumieniu tej ustawy, jak również gruntów (nieruchomości) wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że działka nr [...] w D. leży w terenie zwartego obszaru gruntów rolnych. Potwierdza to zresztą mapa znajdująca się w aktach sprawy, z której wynika, że tereny sąsiednie to także tereny rolne. Teren ten nie posiada zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. W poprzednio obowiązującym planie miejscowym obszar ten oznaczony był w całości jako tereny rolne ("C29R"). Również w aktualnie obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego działka nr [...] znajduje się w terenach oznaczonych jako "RPP" - obszary rolniczej przestrzeni produkcyjnej z ograniczonym dopuszczeniem zabudowy zagrodowej. Tak więc w niniejszej sprawie wykazano, że objęta wnioskiem działka leży w zwartym obszarze gruntów rolnych. Niewątpliwie inwestycja polegająca na realizacji farmy fotowoltaicznej spowoduje utratę przez przedmiotową działkę charakteru rolnego. Z zalegającego w aktach sprawy wniosku o ustalenie warunków zabudowy z 19 maja 2020 r. wynika, iż inwestor planuje przekształcić teren całej działki nr [...] o powierzchni 2,02 ha. Nie ulega więc wątpliwości, że realizacja farmy fotowoltaicznej spowoduje, iż działka ta utraci dotychczasowy charakter i przestanie być działką wykorzystywaną do działalności rolniczej. Nie jest zasadny zarzut, iż organ I instancji uznał planowaną inwestycję za zabudowę o charakterze przemysłowym, bowiem w orzecznictwie dominuje taki pogląd (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 marca 2019 r.; II SA/Go 63/19 i przywołane w tym wyroku orzeczenia, m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2018 r.; II OSK 794/16). Budowa instalacji fotowoltaicznej traktowana jest jako zabudowa przemysłowa - tak jak to przyjął Starosta [...]. Pogląd powyższy wzmacnia również aktualne brzmienie art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Firma A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie: art. 138 Kpa w zw. z art. 61 ust. 1 pkt upzp poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzi niezgodność inwestycji z przepisami odrębnymi określonymi w ustawie z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dalej ustawa), podczas gdy nieruchomości, na których jest ona planowana leżą poza tymi przewidzianymi przepisach art. 6, art. 7 i art. 11 tej ustawy, a mimo tego ta przyczyna (materialnoprawna) nie stała się podstawą uchylenia postanowienia organu I instancji, naruszeniem objęte są również powołane przepisy ustawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; art. 107 §3, art. 126 i art. 11 Kpa, w ten sposób, że organ II instancji nie uzasadnił zaskarżonego postanowienia nie wyjaśnił swojego stanowiska, co do tego czy art. 3 ustawy obliguje do wydania postanowienia o związanym charakterze oraz czy i jakie kryteria oceny przewiduje; art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 53a Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez przyjęcie, że są one podstawą wydawania decyzji o warunkach zabudowy, podczas gdy w świetle art. 6 Kpa są nimi tylko wymogi określone w art. 61 upzp.
W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotem sądowej kontroli było postanowienie odmawiające uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego polegające na "budowie instalacji wolnostojących paneli fotoltaicznych "[...]" o mocy do 2 MW wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] obręb D., gm. S. ze względu na niezgodność z celami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Rozpocząć należy od wskazania, że na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie Dz. U. 2020 r. poz. 293, dalej: u.p.z.p.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 53 ust. 5 u.p.z.p. uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane.
W świetle art. 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 2017 r. poz. 1161, dalej: u.o.g.r.l.) należy uznać, że organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta.
Stosownie zaś do art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2020 poz. 1191, dalej: u.g.n.) w zw. z art. 53a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2020 poz. 276) za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przedmiotowa sprawa dotyczy planowanej inwestycji na działce nr [...] stanowiącej klasoużytski RIVb, S-RIVb, ŁIV i W-RIVb.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, także w okolicznościach kontrolowanej sprawy, że uzgodnienie o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., jest wymagane w stosunku do wszystkich rodzajów gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tzn. gruntów rolnych wszystkich klas bonitacyjnych. Nie może być zatem ograniczone tylko do gruntów klas I-III, do których nawiązuje art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., sygn. II OSK 528/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Celem współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej uregulowanego w art. 53 ust. 4 – 5d u.p.z.p. jest zapewnienie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa w rozmaitych jego aspektach, związanych z zakresem kompetencji wyspecjalizowanych w określonych dziedzinach organów administracji publicznej. Rola organu współdziałającego sprowadza się więc do zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie z perspektywy przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulujących daną kwestię, celem ustalenia możliwości lub braku możliwości zrealizowania inwestycji w zgodzie z tymi przepisami. Istotą stanowiska starosty w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych powinno być zatem ustalenie zgodności (lub jej braku) planowanej inwestycji z przepisami z zakresu ochrony gruntów rolnych i leśnych.
W ocenie Sądu organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie wykazały niezgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z przepisami z zakresu ochrony gruntów rolnych, a tylko taki przypadek uprawnia do odmowy uzgodnienia.
W odniesieniu do kluczowej dla sprawy zgodności z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.o.g.r.l. ochrona gruntów rolnych polega na:
1) ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne;
2) zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi;
3) rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze;
4) zachowaniu torfowisk i oczek wodnych jako naturalnych zbiorników wodnych;
5) ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l., zgodnie z którym na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Natomiast stosownie do art. 6 ust. 2 przy budowie, rozbudowie lub modernizacji obiektów związanych z działalnością przemysłową, a także innych obiektów budowlanych należy stosować takie rozwiązania, które ograniczają skutki ujemnego oddziaływania na grunty.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l., przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 7 ust. 2. Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne: 1) gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a, 2) gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa - wymaga uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby,(...), 5) pozostałych gruntów leśnych - wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej.
W pierwszej kolejności należy poddać analizie treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l., z którego wynika, że ochrona gruntów rolnych polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne. W doktrynie wskazuje się, że przywołany przepis określa jeden z kierunków ochrony gruntów rolnych – kierunek ilościowy (por. komentarz do art. 3: W. Radecki, Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Komentarz, LexisNexis 2012, J. Bieluk, D. Łobos-Kotowska, Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Komentarz, Legalis 2015). W ocenie Sądu stanowisko to należy podzielić i przyjąć, że norma wynikająca z art. 3 ust. 1 u.o.g.r.l. ma charakter ogólny, kierunkowy i wskazuje na cel polegający na ograniczaniu (nie zakazie) przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne. Cel ten powinny realizować wszystkie organy administracji, którym ustawodawca przypisał zadanie w postaci ochrony gruntów rolnych, za pomocą przyznanych im kompetencji, w tym także przez zwracanie się do innych organów administracji właściwych np. w zakresie planowania przestrzennego do podejmowania działań zapewniających ww. ochronę ilościową gruntów rolnych np. przez obejmowanie ich ustaleniami miejscowych planów.
W tym kontekście wskazać należy, że w przypadku uzgodnienia mamy do czynienia z najściślejszą postacią współdziałania, co oznacza, że tylko uzgodnienie przez organ współdziałający (pozytywne stanowisko) umożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy. A contrario, odmowa uzgodnienia skutkuje odmową ustalenia warunków zabudowy, z zastrzeżeniem art. 53 ust. 5a u.p.z.p. O ile nie budzi już obecnie wątpliwości w orzecznictwie sądowym, że odmowy ustalenia warunków zabudowy nie mogą uzasadniać wyłącznie normy ogólne, w tym zadaniowe czy celowościowe, tak i w przypadku uzgodnienia, stanowisko organu współdziałającego nie może sprowadzać się do argumentacji opartej na niezgodności planowanej inwestycji z celem ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Trzeba dalej dostrzec, że chociaż zakres przedmiotowy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l. rozciąga się na grunty rolne wszystkich bonitacyjnych, to wykładnia systemowa ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazuje jednoznacznie, że ustawodawca szczególną ochronę przewiduje dla gruntów rolnych o klasach bonitacyjnych I-III. Stanowisko to wzmacnia, w ocenie Sądu, treść art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., z którego wynika zakaz wydania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku, w którym teren wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo nie jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1, co dotyczy właśnie gruntów o klasach I-III. W konsekwencji trzeba przyznać rację skarżącej, która zarzucała brak w zaskarżonym postanowieniu określenia zakresu i ochrony gruntów rolnych w odniesieniu do gruntu klasy IV.
W ocenie Sądu dla dokonania oceny zgodności planowanej inwestycji z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ma znaczenia treść § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2019 r. poz. 1839), zgodnie z którym zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a, została zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć. Przyjęty w tym przepisie przemysłowy charakter przedsięwzięcia, ze względu na przepisy środowiskowe, nie determinuje oceny tego przedsięwzięcia ze względu na ochronę gruntów rolnych i leśnych. Organ uzgadniający powinien dokonać własnej oceny inwestycji, ze względu na przyjęte ustawowe kryteria ochrony gruntów rolnych klasy IV, uwzględniając zakres i charakter inwestycji, także to, czy realizacja inwestycji doprowadzi do trwałego przekształcenia gruntów na cele nierolnicze.
W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l., jak też art. 6, art. 7, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Rzeczą organu będzie ponowne przeprowadzenie postępowania w przedmiocie uzgodnienia inwestycji z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd oceny prawnej.
Mając zatem na względzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę