II SA/KR 1274/21

II SA/Kr 1274/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1585/22 - Wyrok NSA z 2025-02-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Firma A na postanowienie Wojewody z dnia 20 września 2021 r., znak: Wl- [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 150 § 1 i art. 149 § 3 w związku z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity. Dz. U. z 2020 r., poz. 247 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku spółki - Firma C . z siedzibą w K., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia 4 sierpnia 2015 r., znak sprawy: [...] zmieniającą decyzję Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia 8 września 2014 r., znak sprawy: [...] i zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla zamierzenia budowlanego pn.: "Przebudowa i nadbudowa istniejącego budynku z adaptacją na funkcję biurową, budowa budynków mieszkalnych z usługami w parterze wraz z instalacjami wewnętrznymi (...), z wielostanowiskowym garażem podziemnym, wewnętrznym układem drogowym, likwidacją wjazdu z ul. [...] wraz z przebudową chodnika oraz wymianą nawierzchni chodników wzdłuż ul. [...] i [...], budową wjazdu z [...]. likwidacją zjazdu z ul. [...] oraz infrastrukturą techniczną (...) stacją trafo i zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w K. na działkach: [...] obręb [...]", którea została wydana na rzecz: Firma B z siedzibą w K. i stała się ostateczna w dniu 29 sierpnia 2015 r.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 24 września 2020 r. wpłynął wniosek Firma C z siedzibą w K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 4 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, art. 145 § 1 pkt 1-2 i pkt 5 Kpa. Wniosek został nadany w placówce pocztowej w dniu 21 września 2020 r.
Organ uznał, że wniosek o wznowienie został wniesiony po terminie, albowiem wnioskodawca powziął wiedzę o decyzji Prezydenta Miasta K. w dniu 17 sierpnia 2020 r. w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownicą Wydziału Architektury i Urbanistyki UMK, dlatego niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
Ponadto organ zaznaczył, że w świetle zasad doświadczenia życiowego, prawdopodobne jest, że wnioskodawca uzyskał wiedzę o decyzji, w tym o lokalizacji placu zabaw w zbliżeniu do swojej nieruchomości wcześniej aniżeli w dniu 17 sierpnia 2020 r., a to z uwagi na zrealizowanie inwestycji oraz własne plany inwestycyjne na sąsiedniej działce.
Uznając, że wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego organ wskazał, że nie jest również dopuszczalne wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, art. 145 § 1 pkt 2 Kpa i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, co nie wyklucza wznowienia postępowania na podstawie tych przesłanek z urzędu.
Firma C z siedzibą w K. złożyło zażalenie na powyższe postanowienie.
Wojewoda postanowieniem z dnia 20 września 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 Kpa uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji zakwestionował z ustalenie, że Firma C z siedzibą w K. o decyzji w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę dowiedziało się w dniu 17 sierpnia 2020 r. Organ odwoławczy stwierdził, że wiedzę o decyzji pozwalającą na sformułowanie podania o wznowienie wnioskodawca pozyskał w dniach 25-26 sierpnia 2020 r., a żądanie w tym zakresie zostało skierowane w dniu 21 września 2020 r, czyli z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 Kpa.
Organ odwoławczy wskazał też, że wnioskodawca powołał we wniosku o wznowienie także przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 Kpa. W takiej sytuacji zastosowanie ma art. 148 § 1 Kpa. W zakresie ustalenia, czy wnioskodawca zachował ww. termin, organ l instancji nie dokonał oceny, a jedynie stwierdził, iż nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Prezydenta Miasta K., tym samym niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania z przesłanek art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 kpa. Według oceny organu II instancji taka ocena jest przedwczesna.
Firma A , wskazując, że działa jako zarządca budynku przy ul. [...] w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewody.
Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 112 w zw. z art. 144 Kpa w zw. z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 oraz w zw. z art. 64a i art. 64c § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z poźn. zm.), poprzez błędne pouczenia w treści postanowienia stron, w tym skarżącego, co do przysługującego środka zaskarżenia, polegające na mylnym poinformowaniu stron, iż od wydanego postanowienia mają prawo wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, podczas gdy od zaskarżonego postanowienia stronom przysługuje skarga w terminie 30 dni;
2) art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa poprzez błędną interpretację zwrotu "strona dowiedziała się o okolicznościach" polegające na mylnym uznaniu, że "okoliczność" taka ma miejsce od chwili kiedy strona zapoznała się z treścią decyzji i częścią akt objętych wznowieniem, co w konsekwencji przyczyniło się do błędnego uznania przez organ odwoławczy, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie przewidzianym ustawą;
3) art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kpa poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki do wydania postanowienia o charakterze kasacyjnym, podczas gdy ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a organ I instancji w sposób wyczerpujący zbadał okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz zebrał obszerny materiał dowodowy, a w konsekwencji organ odwoławczy błędnie uznał, iż decyzja organu I instancji jest przedwczesna, bowiem pozostaje do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, którego organ odwoławczy nie jest w stanie wyjaśnić na etapie postępowania odwoławczego;
4) art. 6 i art. 8 Kpa poprzez działanie organów administracyjnych z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i praworządności, także poprzez działanie w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy publicznej, w tym przejawiające się w błędnym pouczeniu stron co do przysługującego im środka zaskarżenia.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
Na wstępie ocenić należało legitymację strony skarżącej – Firma A – zarządcy budynku przy ul. [...] w K.. Podkreślić należy, że w taki sposób strona skarżąca została określona przez profesjonalnego pełnomocnika.
Na wezwanie Sądu z dnia 11.01.2022 r. pełnomocnik strony skarżącej przedłożył kserokopię umowy (potwierdzonej za zgodność z oryginałem) zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 25.07.2017 r., którą właściciele lokali tworzący wspólnotę mieszkaniową przy ul. [...] w K., zabudowanej budynkiem wielomieszkaniowym usytuowanym na działce nr [...] obr.[...] powierzyli sprawowanie zarządu tą nieruchomością, w trybie art.18 ustawy o własności lokali, spółce pod firmą Firma A z siedzibą w K.. Jak wynika z tej umowy, Zarząd zobowiązany był m.in. do reprezentowania Wspólnoty na zewnątrz.
Zgodnie z art. 50 p.p.s.a. podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego skarżący musi legitymować się interesem prawnym. Niezbędnym jest zatem ustalenie istnienia związku o charakterze materialnym pomiędzy sytuacją faktyczną danego podmiotu, a normą lub normami prawa materialnego kształtującymi sprawę administracyjną.
Stosownie do art.18 ust.1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U.2021.1048 t.j.) właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Pojęcie zarządu, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., należy rozumieć w sposób tożsamy z unormowaniem art. 221 k.c. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 14.01.2004 r., I CK 108/03, LEX nr 508810: "W art. 18 ust. 1 u.w.l. jest mowa o zarządzie w znaczeniu funkcjonalnym, bowiem chodzi w nim o zarządzanie nieruchomością wspólną, czyli podejmowanie czynności faktycznych i prawnych koniecznych dla utrzymania tej nieruchomości [...]".
Systematyka omawianych przepisów, a w szczególności brzmienie art. 33 u.w.l., który znajduje zastosowanie wyłącznie w braku odmiennej regulacji umownej, wskazuje na wyraźne rozróżnienie zarządu jako organu oraz zarządu powierzonego, o którym mowa w art. 18 u.w.l. Istotą zarządu powierniczego jest powierzenie, przekazanie osobie trzeciej, zupełnie odrębnemu od samej wspólnoty podmiotowi kompetencji do administrowania, zarządzania nieruchomością.
Sąd w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w uchwale z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. III CZP 106/16 (opublikowano: OSNC 2017/12/135), zgodnie z którym "w braku odmiennego zastrzeżenia osoba, której właściciele lokali w umowie lub w uchwale (art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, jedn. tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 1892) powierzyli zarząd nieruchomością wspólną, jest w granicach tego zarządu umocowana do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych". Zgodnie z art. 33 u.w.l., w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1, tj. na podstawie umowy - stosownie do art. 18 ust. 1 - lub na podstawie uchwały - stosownie do art. 18 ust. 2a - w braku odmiennych postanowień umowy lub uchwały, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy. Zamieszczony w tym rozdziale art.21 stanowi, że zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach miedzy wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Zgodnie z art. 22 ust. 2, do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej, a ust. 3 wymienia przykładowo czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Możliwość samodzielnego podejmowania czynności zwykłego zarządu obejmuje zatem także działania związane z reprezentowaniem wspólnoty przed sądem w sprawach dotyczących takich czynności. W przypadku natomiast spraw dotyczących czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, podejmowanie przez zarząd wspólnoty działań związanych z jej reprezentowaniem przed sądem jest uzależnione od spełnienia wymagań określonych w art. 22 ust. 2 u.w.l.
Niewątpliwie zarządcy nie można uznać za organ wspólnoty mieszkaniowej, nie pozostaje bowiem w jego strukturze, lecz jest osobą trzecią. Brzmienie art. 18 ust. 1 u.w.l. nie pozostawia w tym zakresie jakichkolwiek wątpliwości, mowa jest bowiem wyraźnie o osobie fizycznej lub prawnej, której powierza się zarząd nieruchomością wspólną. Przepis art. 20 ust. 1 zd. 2 u.w.l. dotyczy natomiast wyboru osoby fizycznej w skład zarządu, co jednoznacznie świadczy o tym, że staje się ona piastunem organu. Tymczasem w przepisie art. 18 u.w.l. podkreślona jest odrębność osoby fizycznej lub prawnej, której powierzony zostaje zarząd nieruchomością.
W literaturze przedmiotu można się również zetknąć z poglądem, że skoro zarządca zastępuje zarząd jako organ wspólnoty mieszkaniowej, to konieczne jest uznanie jego pełnego prawa do reprezentowania wspólnoty w charakterze przedstawiciela ustawowego (Sikorska-Lewandowska Aleksandra, Reprezentowanie wspólnoty mieszkaniowej przez zarządcę. Glosa do uchwały SN z dnia 9 lutego 2017 r., III CZP 106/16 – opubl. Glosa 2018/3/32-40). Przedstawiciele ustawowi to grupa podmiotów, które mają ex lege prawo do reprezentowania innego podmiotu, sami posiadając własny, odrębny status prawny. W przypadku, gdy na podstawie przepisu ustawy zarządcą jest osoba, której nie przysługują żadne własne prawa do majątku podlegającego zarządowi, zarządca jest w zakresie powierzonego mu zarządu przedstawicielem osoby zastąpionej i tym samym dokonuje czynności prawnych w jej imieniu. Konstrukcja ta najpełniej wyjaśnia rolę zarządcy nieruchomości wspólnej wobec ułomnej osoby prawnej, jaką jest wspólnota mieszkaniowa. Zarządca nieruchomości wspólnej powołany w drodze umowy na podstawie art. 18 u.w.l. jest każdorazowo odrębnym od wspólnoty bytem prawnym, a z powierzenia zarządu nieruchomością wspólną wynika ex lege obowiązek sprawowania zarządu tą nieruchomością poprzez wykonywanie czynności z zakresu zwykłego zarządu, jak też obowiązek reprezentacji.
W postępowaniach administracyjnych z zakresu prawa budowlanego to wspólnota mieszkaniowa, co do zasady, reprezentująca ogół właścicieli wyodrębnionych lokali, posiada przymiot strony.
Ponieważ skarżąca spółka jest jedynie zarządcą nieruchomości mającym za zadanie reprezentowanie wspólnoty, nie ma ona własnego interesu prawnego w sprawie. Interes taki posiada jedynie wspólnota mieszkaniowa.
Wobec powyższego, na podstawie art.151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.