II SA/KR 1269/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-02-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatancipraca przymusowaświadczenia pieniężnetermin składania wnioskówTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniadecyzja administracyjnauchylenie decyzjiprawo kombatanckie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako podstawę do wznowienia postępowania.

Skarżący M. T. domagał się świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, jednak jego wniosek został umorzony przez Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z powodu uchybienia terminowi. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją, co otworzyło drogę do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi M. T. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, która umorzyła postępowanie w sprawie świadczenia pieniężnego za pracę przymusową z powodu upływu ustawowego terminu na złożenie wniosku. M. T. argumentował, że został pozytywnie zweryfikowany przez stowarzyszenie kombatanckie i nie jest jego winą opóźnienie w nadaniu sprawie dalszego biegu, a także powoływał się na brak ograniczeń terminowych w obwieszczeniu Prezesa Rady Ministrów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją. Sąd uznał, że wyrok TK daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich M. T., zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145a § 1 kpa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminowi wynikające z przepisu niezgodnego z Konstytucją nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania, a sprawa powinna być merytorycznie rozpoznana.

Uzasadnienie

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją otwiera drogę do wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania sprawy, nawet jeśli pierwotnie postępowanie zostało umorzone z powodu uchybienia terminowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.ś.p.d.p.p. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP, co uniemożliwia jego stosowanie jako podstawy do umorzenia postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten stanowił podstawę do umorzenia postępowania przez organ administracji, jednakże sąd uznał, że nie mógł być zastosowany w okolicznościach sprawy ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten określa podstawy wznowienia postępowania, w tym w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu prawnego z Konstytucją.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 "b"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten umożliwia wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten został przywołany przez Trybunał Konstytucyjny jako naruszony przez przepis ustawy o świadczeniach pieniężnych.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten został przywołany przez Trybunał Konstytucyjny jako naruszony przez przepis ustawy o świadczeniach pieniężnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją. Możliwość wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie wyroku TK.

Odrzucone argumenty

Argument organu o uchybieniu terminowi do złożenia wniosku.

Godne uwagi sformułowania

Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich M. T.

Skład orzekający

Andrzej Irla

przewodniczący

Grażyna Danielec

członek

Izabela Dobosz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu z Konstytucją, nawet po upływie terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wyrok TK miał wpływ na możliwość dochodzenia praw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może otworzyć drogę do dochodzenia praw, które wcześniej wydawały się utracone z powodu formalnych przeszkód, co ma znaczenie dla wielu obywateli.

Wyrok TK otworzył drogę do świadczeń dla kombatantów po latach!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1269/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-02-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący/
Grażyna Danielec
Izabela Dobosz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA: Grażyna Danielec Izabela Dobosz ( spr.) Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 roku sprawy ze skargi M. T. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o świadczenie pieniężne z tytułu pracy przymusowej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] 2001 r. II zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz M. T. zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 ( dziesięć ) złotych .
Uzasadnienie
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001r, Nr[...], wydaną na podstawie art. 105 § l kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 z późn. zm. ) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, który po dniu 31 XII 1999r złożył M. T. w Urzędzie. Powołano się na to, że termin ustawowy składania wniosków upłynął 31 XII 1999r i że nie może on być dla stron przedłużony. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Dlatego w oparciu o art. 105 § 1 kpa umorzono postępowanie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. T. podnosi, że domagał się przyznania mu świadczenia pieniężnego za pracę przymusową ( 5 lat ) u kolonisty niemieckiego, w wieku 12 lat. Został pozytywnie zweryfikowany ( postanowienie weryfikacyjne komisji nr 11 ) przez Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką o/w T. z/s w S. w dniu [...] 1990r. Nie jest jego winą, że Stowarzyszenie nie nadało sprawie dalszego biegu.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001r Nr[...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik
Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 2001 r. Podtrzymano poprzednio zajęte stanowisko.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. T. wnosi o uchylenie decyzji. Podaje, że ma 73 lata, jest inwalidą I grupy z utratą wzroku i innymi schorzeniami. Powołuje się na obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z 14 XI 1997r poz. 950, gdzie nie mówi się o ograniczeniu terminu składania wniosku. Został zweryfikowany przez Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę postanowieniem z [...] 1990r. Kto uchylił to postanowienie - nie wie. Biuro terenowe w S. wyrzuciło jego dokumenty na początku 2000r, tylko dlatego, że były tam potwierdzone notarialnie zeznania świadków, a nie oświadczenia. Oryginały znajdują się w Wojskowym Biurze Emerytalnym w R. Poseł J. J. interweniował w Fundacji "Polsko - Niemieckie Pojednanie'. Skarżący przesłał po tej interwencji w 2000r dodatkowe dokumenty.
Od Fundacji dostał znikomą kwotę 1000 zł w 2002r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ dodaje, że Fundacja [...] jest w swojej działalności niezależna, kieruje się własnymi, wewnętrznymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1 I 2004r do NSA podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 VI 2003r ( sygn. akt P 24/02, Dz. U. Nr 110 poz. 1060 ) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 z 1998 r ze zm. ) z art. 2 i 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich M. T.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 VIII 2002r ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. ). Do spraw, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 I 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm. ) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002r - przepisy wprowadzające ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI