II SA/Kr 1257/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę E. G. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieliczce nakazujące wstrzymanie robót budowlanych przy samowolnie budowanym budynku gospodarczym (oznaczonym literą G) na działce nr [...] w miejscowości Z.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał budowę za samowolę budowlaną, wskazując na brak wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca E. G. wniosła zażalenie, podnosząc, że prace mają charakter konserwatorski, a obiekt jest zabytkowy i tymczasowo składowany w celu ratowania jego substancji. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji, ale orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając, że budynek gospodarczy, mimo drewnianej konstrukcji i posadowienia na pustakach, jest trwale związany z gruntem i stanowi budynek, którego budowa wymagała zgłoszenia. Organ odwoławczy wskazał, że analiza ortofotomap sugeruje istnienie obiektu od co najmniej 2015 roku. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w interpretacji przepisów, naruszenie procedury i błędne ustalenia faktyczne, w tym uznanie składowanego zabytku za budynek mieszkalny. Podniosła również, że zbyła nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zakwalifikowały sporny obiekt jako budynek, nie badając wystarczająco jego trwałego związania z gruntem oraz braku fundamentów w tradycyjnym rozumieniu. Sąd podkreślił, że samo posadowienie na pustakach nie oznacza trwałego związania z gruntem, a ustalenia organów w tym zakresie nie miały oparcia w materiale dowodowym. Ponadto, organy pominęły możliwość zakwalifikowania obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego stanowiącego eksponat wystawowy, co wynikałoby z jego charakteru ratunkowego i konserwatorskiego, potwierdzonego przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'trwałego związania z gruntem' w kontekście obiektów posadowionych na pustakach oraz kwalifikacja obiektów zabytkowych tymczasowo składowanych jako tymczasowych obiektów budowlanych lub eksponatów wystawowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obiektu zabytkowego, którego tymczasowe składowanie zostało zaakceptowane przez konserwatora zabytków. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do standardowych budów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obiekt posadowiony na pustakach, bez tradycyjnych fundamentów, można uznać za budynek trwale związany z gruntem w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo posadowienie obiektu na pustakach, nawet betonowych, nie stanowi trwałego związania z gruntem, jeśli nie jest połączone z intencjonalnym zamocowaniem obiektu do gruntu. Brak tradycyjnych fundamentów również wyklucza kwalifikację jako budynek.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko NSA, że trwałe związanie z gruntem wymaga intencjonalnego zamocowania obiektu. Samo postawienie na pustakach nie spełnia tej przesłanki. Brak tradycyjnych fundamentów, definiowanych jako element przenoszący obciążenia na podłoże, również uniemożliwia uznanie obiektu za budynek.
Czy obiekt tymczasowo składowany w celu ratowania substancji zabytkowej, niepełniący funkcji użytkowej, może być zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany lub eksponat wystawowy, zwolniony z obowiązku zgłoszenia budowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy nadzoru budowlanego powinny zbadać możliwość zakwalifikowania obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego lub eksponatu wystawowego, zwłaszcza gdy jego charakter jest ratunkowy i konserwatorski, a jego tymczasowe usytuowanie zostało zaakceptowane przez konserwatora zabytków.
Uzasadnienie
Organy pominęły możliwość zakwalifikowania obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego) lub eksponatu wystawowego (art. 29 ust. 2 pkt 22 Prawa budowlanego), mimo że jego charakter ratunkowy i konserwatorski został potwierdzony przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Taki obiekt nie wymaga zgłoszenia budowy.
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie obiektu o charakterze zabytkowym, który jest tymczasowo składowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając istotnych okoliczności sprawy, co uniemożliwiło prawidłową kwalifikację obiektu i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Organy nie zbadały wszechstronnie materiału dowodowego, w tym opinii konserwatora zabytków, oraz pominęły kluczowe aspekty dotyczące tymczasowego charakteru obiektu i jego konserwatorskiego znaczenia. Brak tych ustaleń uniemożliwił prawidłową kwalifikację prawną.
Przepisy (15)
Główne
Pr. bud. art. 48 § 1 pkt 1
Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Pr. bud. art. 48 § 1 pkt 2
Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
Pr. bud. art. 48 § 3
Prawo budowlane
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego.
Pr. bud. art. 3 § pkt 2
Prawo budowlane
Definicja budynku: obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadający fundamenty i dach.
Pr. bud. art. 3 § pkt 5
Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego: obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania, niepołączony trwale z gruntem, np. pawilony wystawowe.
Pr. bud. art. 29 § 1 pkt 14 lit. a
Prawo budowlane
Budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych do 35 m2 powierzchni zabudowy nie wymaga pozwolenia, ale wymaga zgłoszenia.
Pr. bud. art. 29 § 2 pkt 22
Prawo budowlane
Nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia budowa tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących funkcji użytkowych.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
u.o.z. art. 36 § 1 pkt 6
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pozwolenie konserwatorskie wymagane jest m.in. przy rozbiórce obiektów wpisanych do rejestru zabytków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt nie jest trwale związany z gruntem, gdyż jest posadowiony na pustakach. • Obiekt ma charakter tymczasowy i konserwatorski, a nie budowlany wymagający zgłoszenia. • Organy nie zbadały możliwości zakwalifikowania obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego lub eksponatu wystawowego. • Organy nie uwzględniły opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącej ratunkowego charakteru prac.
Odrzucone argumenty
Budynek gospodarczy został wzniesiony bez wymaganego zgłoszenia. • Obiekt jest trwale związany z gruntem i posiada cechy budynku. • Prace miały charakter budowlany, a nie wyłącznie konserwatorski.
Godne uwagi sformułowania
Samo postawienie obiektu na pustakach nie wypełnia przesłanki trwałego związania z gruntem. • Organy całkowicie pominęły możliwość zakwalifikowania danego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego. • Wobec powyższego uznać należy, że organy nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy, w związku z czym naruszyły przepisy postępowania...
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Nawara-Dubiel
członek
Sebastian Pietrzyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'trwałego związania z gruntem' w kontekście obiektów posadowionych na pustakach oraz kwalifikacja obiektów zabytkowych tymczasowo składowanych jako tymczasowych obiektów budowlanych lub eksponatów wystawowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obiektu zabytkowego, którego tymczasowe składowanie zostało zaakceptowane przez konserwatora zabytków. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do standardowych budów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nietypowej sytuacji ratowania zabytku, która koliduje z przepisami prawa budowlanego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie obiektu i uwzględnienie jego specyficznego charakteru.
“Czy ratowanie zabytku może być uznane za samowolę budowlaną? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.