II SA/Kr 1230/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził częściową nieważność uchwały Rady Gminy Korzenna w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając zapis o dopuszczeniu instalacji OZE o mocy przekraczającej 500 kW za niezgodny ze studium uwarunkowań.
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy Korzenna w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając niezgodność zapisów dotyczących odnawialnych źródeł energii (OZE) ze studium uwarunkowań i przepisami prawa. Sąd uznał, że dopuszczenie instalacji OZE o mocy przekraczającej 500 kW na całym obszarze planu jest niezgodne ze studium, które przewidywało takie możliwości jedynie dla mocy powyżej 100 kW na wyznaczonych obszarach. W pozostałym zakresie skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Korzenna w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił niezgodność zapisów planu dotyczących lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii (OZE) ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kluczowym zarzutem była niezgodność § 12 ust. 1 pkt 2 lit. c planu, który dopuszczał stosowanie systemów OZE o mocy przekraczającej 500 kW na całym obszarze planu. Sąd administracyjny, analizując przepisy prawa oraz treść studium, stwierdził nieważność tego zapisu w części dotyczącej mocy przekraczającej 500 kW. Uzasadniono to tym, że studium, obowiązujące w dacie uchwalenia planu, dopuszczało lokalizację urządzeń OZE o mocy przekraczającej 100 kW jedynie na wyznaczonych obszarach (PU), a nie na całym terenie gminy. Zapis planu dopuszczający moc powyżej 100 kW na całym obszarze był zatem niezgodny ze studium. Sąd podkreślił, że choć przepisy prawa uległy zmianie, wprowadzając próg 500 kW, to bez zmiany studium, gmina powinna uchwalać plany zgodne z obowiązującym studium. W pozostałym zakresie, dotyczącym zapisów dopuszczających instalacje OZE o mocy do 100 kW, skargę oddalono jako nieuzasadnioną, uznając te zapisy za zgodne ze studium i przepisami prawa, które nie nakładały obowiązku wyznaczania w studium obszarów dla instalacji o mocy do 100 kW.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zapis ten jest niezgodny ze studium, które dopuszczało takie urządzenia o mocy powyżej 100 kW jedynie na wyznaczonych obszarach.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że plan miejscowy musi być zgodny z ustaleniami studium. Studium Gminy Korzenna, obowiązujące w dacie uchwalenia planu, przewidywało możliwość lokalizacji urządzeń OZE o mocy powyżej 100 kW tylko na wyznaczonych obszarach (PU). Zapis planu dopuszczający moc powyżej 500 kW na całym obszarze planu naruszał te ustalenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (14)
Główne
u.p.z.p. art. 15 § 3 pkt 3a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planie miejscowym określa się granice terenów pod budowę urządzeń OZE o mocy przekraczającej 100 kW (według stanu prawnego na dzień uchwalenia studium) lub 500 kW (według stanu prawnego na dzień uchwalenia planu), oraz ich stref ochronnych. W studium ustala się ich rozmieszczenie.
u.p.z.p. art. 10 § 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW (według stanu prawnego na dzień uchwalenia planu), a także ich stref ochronnych, w studium ustala się ich rozmieszczenie.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania studium lub planu miejscowego powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
u.o.z.e. art. 2 § 13
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.
u.o.z.e. art. 2 § 18
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Definicja mikroinstalacji.
u.o.z.e. art. 2 § 19
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Definicja małej instalacji.
Ustawa o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw art. 19 § 1
Do studiów sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu dotychczasowym.
pr. bud. art. 29 § 4 pkt 3 lit. a i c
Ustawa Prawo budowlane
Roboty budowlane dotyczące instalacji OZE do określonej mocy nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 147
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzanie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność zapisu planu miejscowego dopuszczającego lokalizację urządzeń OZE o mocy przekraczającej 500 kW na całym obszarze planu ze studium uwarunkowań, które ograniczało takie możliwości do mocy powyżej 100 kW i tylko na wyznaczonych obszarach.
Odrzucone argumenty
Zapisy planu dopuszczające stosowanie indywidualnych rozwiązań pozyskiwania energii w oparciu o systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii (bez określenia mocy lub z mocą do 100 kW) są niezgodne ze studium i przepisami prawa.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych plan miejscowy jest uchwalany przez radę gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium wystarczające było stwierdzenie nieważności wskazanego przepisu tylko w tej części, w której wskazana została niezgodna ze Studium moc urządzeń i instalacji OZE
Skład orzekający
Jacek Bursa
sprawozdawca
Mirosław Bator
przewodniczący
Piotr Fronc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady związania planu miejscowego ustaleniami studium uwarunkowań, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów prawa dotyczących odnawialnych źródeł energii i konieczności dostosowania studium przed zmianą planu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie zmiana przepisów prawa (próg mocy OZE) nastąpiła po uchwaleniu studium, a przed uchwaleniem planu miejscowego, bez jednoczesnej zmiany studium.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu odnawialnych źródeł energii i planowania przestrzennego, pokazując konflikt między potrzebą rozwoju OZE a wymogami prawnymi i proceduralnymi. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne wpływają na lokalne plany zagospodarowania.
“Plan miejscowy dopuścił farmy fotowoltaiczne o mocy 500 kW, ale sąd powiedział "stop". Dlaczego?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1230/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-11-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jacek Bursa /sprawozdawca/ Mirosław Bator /przewodniczący/ Piotr Fronc Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art 15 ust 3 pkt 3 a w zw z art 10 ust 2 a Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Nr XLIX/590/2023 Rady Gminy Korzenna z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna pod nazwą "[...]" I. stwierdza nieważność § 12 ust. 1 pkt 2 lit. c zaskarżonej uchwały w zakresie słów: "o mocy przekraczającej 500 kW"; II. w pozostałym zakresie oddala skargę; III. zasądza od Gminy Korzenna na rzecz strony skarżącej - Wojewody [...] kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wojewoda Małopolski jako organ nadzorczy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Nr XLIX/590/2023 Rady Gminy Korzenna z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna pod nazwą "Nr 9- Mogilno/Posadowa", wnosząc o: 1) stwierdzenie nieważności uchwały w zakresie: § 5 ust 1 pkt 6 lit b, § 12 ust 1 pkt 2 lit. c, § 12 ust. 7 pkt 2 w zakresie słów; "lub alternatywne źródła energii z odnawialnych źródeł energii", § 30 ust 2 pkt 4 lit d. 2) zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano szczegółowo, iż uchwała narusza zasady sporządzania miejscowego planu, gdyż dopuszczono możliwość lokalizacji urządzeń umożliwiających pozyskiwanie energii odnawialnej, jednakże zapisy planu regulujące tę materię są niezgodne z zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, jak również naruszają zapisy art. 15 ust 3 pkt 3a w zw. z art. 10 ust 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tekście planu, w § 12 ust 1 pkt 2 lit c wskazano: "1. W zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej ustala się: 2) dopuszczenie: c) stosowania indywidualnych rozwiązań pozyskiwania energii w oparciu o systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii o mocy przekraczającej 500 kW." W § 5 ust 1 pkt 6 lit b wskazano: "W zakresie ochrony powietrza ustala się: (...) dopuszczenie w zakresie stosowania indywidualnych rozwiązań pozyskiwania energii w oparciu o systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii." W § 12 ust. 7 pkt 2 oraz w § 30 ust. 2 pkt 4 lit. d tekstu planu dla terenów WS wprowadzono zapis mówiący o dopuszczeniu lokalizacji urządzeń wytwarzających energię odnawialną. Zapisy te nie precyzują, jaka może być maksymalna moc powyższych urządzeń, co pozostawia pełną dowolność inwestorowi. Odnośnie naruszenia art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 10 ust.2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazano, że zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3a (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały) w planie miejscowym wyznacza się granice terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, o których mowa w art. 10 ust. 2a ustawy. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie". Jednakże nie można pominąć faktu, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 17 września 2021 o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw - "Do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (...) stosuje się przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, brzmieniu dotychczasowym." Studium Gminny Korzenna przyjęte zostało uchwałą Nr XXXIV/375/2018 z dnia 16 marca 2018 r., kiedy obowiązywały przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, na mocy których możliwe było wyznaczenie obszarów na których możliwe było wyznaczenie w planie rozmieszczenia odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 100 kW. W punkcie 34 (strona 174) obowiązującego Studium ustalono, że "na terenie gminy Korzenna wyznaczono obszary, na których mogą być rozmieszczone urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW oraz ich strefy ochronne (fotowoltaika)" Powyższe regulacje oznaczają, że wprawdzie, obowiązujący w dacie podjęcia uchwały przepis art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowił, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, jednakże zgodnie z przepisami przejściowymi tj. zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 17 września 2021 o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw - "Do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (...) stosuje się przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu dotychczasowym, co oznacza że w studiach tych, a następczo w także w planach miejscowych wyznacza się obszary rozmieszczenia odnawialnych źródeł energii powyżej 100 kW (a nie powyżej 500 kW). Zgodnie z zapisami Studium Gminy dopuszczalne są jedynie urządzenia o mocy przekraczającej 100 kW i to tylko w strefach - lokalizacjach dopuszczonych w obowiązującym Studium. Tymczasem zapisy planu jednoznacznie pozwalają na lokalizację na całym terenie objętym zakresem planu, urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł o znacznie wyższych parametrach tj. powyżej 500 kW. Natomiast, zgodnie z zapisami Studium dopuszczalne są jedynie urządzenia o mocy przekraczającej 100 kW i to w strefach - lokalizacjach dopuszczonych w Studium. Analiza Studium Gminy Korzenna (tekst i rysunek) wykazała, że na terenie objętym zaskarżonym planem miejscowym, w ogóle nie wskazano w Studium obszarów, na których mogą być rozmieszczone urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW oraz ich strefy ochronne (fotowoltaika). Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia kwietnia 2008 r., sygn.. akt: II OSK 32/08: "w ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego gmina może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów gminy, ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zmiany w planie miejscowym przeznaczenia terenów nie przewidzianych w studium do takiej zmiany gmina może dokonać po uprzedniej zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - z zachowaniem trybu, w jakim studium jest uchwalane". W efekcie strona skarżąca zarzuciła niezgodność ustaleń miejscowego planu z zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna, jak i na naruszenie zapisów art. 15 ust. 3 pkt 3a upzp (według stanu prawnego obowiązującego w dacie podjęcia niniejszej uchwały). W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że Plan wskazuje, iż w przypadku nowelizacji tych aktów bądź wprowadzenia aktów zamiennych, należy stosować przepisy zgodne z obowiązującym stanem prawnym w chwili wydawania decyzji oraz rozstrzygnięć. Tym samym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza ustaleń studium w zakresie lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii oraz ich stref ochronnych, których nie stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy tj. od dnia 24.09.2023 r. zgodnie z art. 67 ust. 3 pkt 2a) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.). W zakresie zaś mocy urządzeń podano, iż za zmianami ustawowymi przyjęto wartość graniczną 500 kW, gdzie organ ma świadomość, iż tzw. sposób interpretacji jest dopuszczony dla dokumentów studium, gdzie występuje brak rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 100 kW. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. Kontrola ta zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1634 ze zmianami, dalej p.p.s.a.).obejmuje także kontrolę aktów prawa miejscowego. Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do art. 147 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W myśl art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p) istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Tryb sporządzania planu odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium, czy też planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium lub planu, a skończywszy na uchwaleniu studium lub planu (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1037/17). Natomiast zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego (częścią tekstową, graficzną i załącznikami), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Stosownie do art. 20 ust. 1 u.p.z.p plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały. W orzecznictwie w kontekście badania zgodności planu ze studium wskazuje się, że ustalenia studium mają charakter ogólny, kierunkowy, a ich konkretyzacja następuje w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W tym kontekście, o istotnym naruszeniu art. 9 ust. 4 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p., warunkującym uwzględnienie skargi (art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g.) można mówić wówczas, gdy w planie miejscowym przyjęto przeznaczenie terenu całkowicie odmienne od wskazanego w studium. Należy mieć przy tym na uwadze, że organ stanowiący gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny zgodności z nim projektu planu miejscowego. Ponadto, stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużej mierze od brzmienia ustaleń studium i może być, w zależności od szczegółowości ustaleń, silniejszy lub słabszy. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione wprost do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2023 r. sygn. I OSK 556/20). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje. Zarzuty skargi w części zasługują na uwzględnienie. Przechodząc do zarzutów skargi, które dotyczą postanowień zaskarżonej uchwały, stanowiących o możliwości pozyskiwania energii z odnawialnych źródeł energii (dalej: OZE), to Wojewoda twierdzi, że zapisy w tym zakresie są niezgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz naruszają art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kwestionowane w skardze zapisy mają następujące brzmienie: § 5 ust 1 pkt 6 lit b: "W zakresie ochrony powietrza ustala się dopuszczenie w zakresie stosowania indywidualnych rozwiązań pozyskiwania energii w oparciu o systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii." § 12 ust 1 pkt 2 lit c: "W zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej ustala się dopuszczenie stosowania indywidualnych rozwiązań pozyskiwania energii w oparciu o systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii o mocy przekraczającej 500 kW." § 12 ust. 7 pkt 2: "W zakresie zaopatrzenia w energię cieplną ustala się dopuszczenie stosowania indywidualnych lub grupowych systemów zaopatrzenia w ciepło opartych o media grzewcze ograniczające emisje zanieczyszczeń do środowiska i stosujące paliwa ekologiczne nisko emisyjne lub alternatywne źródła energii z odnawialnych źródeł energii." § 30 ust. 2 pkt 4 lit. d: "Dla terenów, o których mowa w ust. 1, ustala się następujące zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu: dopuszcza się lokalizację urządzeń wytwarzających energię odnawialną." Dalej przywołać należy postanowienia załącznika nr 1 do uchwały nr XXXIV/375/2018 Rady Gminy Korzenna z dnia 16 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna, dalej zwanego Studium, dotyczące kwestii odnawialnych źródeł energii. W pkt. 6.1.8. Studium pt. "STAN POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO", str. 33-34, wskazano, że: "Utrzymanie dobrej jakości powietrza, a nawet poprawę jego stanu można uzyskać przez ograniczenie szkodliwych dla środowiska technologii, zmniejszenie oddziaływania obszarów niskiej emisji na środowisko naturalne, stworzenie warunków rozwoju dla gazyfikacji gminy (rozbudowy i modernizacji istniejącej sieci gazowej i stacji redukcyjnych), likwidację lub modernizację kotłowni tradycyjnych (zmiana nośnika energii z węgla np. na gaz), poprawę nawierzchni dróg, budowę obwodnic, wykorzystanie proekologicznych przedsięwzięć w zakresie komunikacji (preferowanie transportu zbiorowego, budowa tras rowerowych), a przede wszystkim poprzez zwiększenie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych (energii wodnej, promieniowania słonecznego, energii geotermalnej, biogazu)." W pkt. 20.4 "ZMIANY W SYSTEMACH INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ", str. 141 Studium, w ppkt. 8 wskazano: "zaleca się zaopatrzenie w energię z odnawialnych źródeł energii." W ustaleniach szczegółowych dla poszczególnych obszarów Studium wyznaczono OBSZARY PRODUKCYJNO – USŁUGOWE (PU) – str. 149 – 150 Studium, gdzie w pkt. 3 wskazano: "Na obszarach produkcyjno-usługowych dopuszcza się obiekty i urządzenia produkujące energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, z zastrzeżeniem, iż strefy ochronne od tych obiektów i urządzeń muszą zawierać się w granicach danego obszaru" Przywołać jeszcze należy treść art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 10 ust. 2a u.p.z.p., albowiem Wojewoda zarzuca niezgodność zaskarżonych przepisów nie tylko ze Studium, ale także bezpośrednio z tym właśnie przepisem ustawy. Art. 15 ust. 3 pkt. 3a u.p.z.p., stanowi, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Art. 10 ust. 2a u.p.z.p. według stanu prawnego na dzień uchwalania Studium, tj. w marcu 2018 r. miał następujące brzmienie: "Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie." Natomiast w dacie uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego oraz w dacie wniesienia skargi, na mocy ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1873), art. 10 ust. 2a u.p.z.p. miał następujące brzmienie: "2a. Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 oraz z 2021 r. poz. 922 i 1641); 2) urządzeń innych niż wolnostojące.". Dla pełnego wyjaśnienia stanu prawnego, konieczne jest jeszcze przywołanie niektórych przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1436 z późn. zm.), w szczególności definicji zawartych w art. 2 pkt. 13, 18, 19 tej ustawy tj. definicji instalacji odnawialnego źródła energii, mikroinstalacji i małej instalacji - według stanu prawnego na dzień uchwalenia planu miejscowego. I tak, instalacja odnawialnego źródła energii to instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub, b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego. Mikroinstalacja to instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW. Mała instalacja to instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i mniejszej niż 3 MW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i nie większa niż 1 MW. Przystępując zatem do oceny zarzutów skargi Wojewody dotyczących lokalizacji urządzeń umożliwiających pozyskani energii odnawialnej, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy jest uchwalany przez radę gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p., ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Z przepisów tych wynika, że wzorcem badania "nie naruszania ustaleń studium" przez plan miejscowy, jest treść studium obowiązującego w danej gminie w dniu uchwalenia badanego planu miejscowego. Wzorcem tym nie są przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczące elementów, jakie powinno zawierać studium. Przepisy te byłyby natomiast wzorcem dla badania zgodności z prawem Studium. Przepis art. 15 u.p.z.p. dotyczy obligatoryjnych i fakultatywnych elementów treści planu miejscowego, zaś przepis art. 10 u.p.z.p. dotyczy elementów uwzględnianych i określanych w Studium. Z obowiązującego Studium Gminy Korzenna wynika, że (zgodnie z art. 10 ust. 2a u.p.z.p.) Rada Gminy przewidziała na obszarze gminy obszary, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW i są to obszary PU. Nie jest zatem prawdą twierdzenie skargi, że w Studium "nie wyznaczono terenów dopuszczających lokalizację urządzeń umożliwiających pozyskiwanie energii odnawialnych źródeł o mocy powyżej 100 kW.". Podkreślenia natomiast wymaga, że w żadnym stanie prawnym: ani w dacie uchwalenia studium, ani w dacie uchwalenia zaskarżonego planu, ani w dacie złożenia skargi, ani w dacie wyrokowania - ustawodawca nie nakładał na gminy obowiązku wyznaczania w studium i /lub w planie miejscowym obszarów, na których będzie istniała możliwość lokalizacji urządzeń umożliwiających pozyskiwanie energii z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej do 100 kW. W szczególności dotyczy to mikroinstalacji czyli instalacji odnawialnego źródła energii o łącznej zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 50 kW, oraz tych małych instalacji, których parametry zainstalowanej mocy elektrycznej mieszczą się w przedziale od 51 kW do 100 kW. W granicach 100 kW zainstalowanej mocy elektrycznej mieszczą się wszelkiego rodzaju indywidulane instalacje OZE montowane na użytek własny np. w domach jednorodzinnych, mniejszych budynkach użyteczności publicznej, mniejszych firmach itp. Mikroinstalacje zaś dodatkowo, zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt. 3 lit. a i c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowalne według stanu prawnego z dnia uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego, nie wymagały decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia (nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu: a) na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości nieprzekraczającej 3 m, c) pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej "uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej", projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a.); zaś zgodnie z art. 3 ustawy o OZE, podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii z mikro- i małych instalacji nie wymaga uzyskania koncesji. Z powyższego wynika, że zapisy planu dopuszczające stosowanie indywidualnych rozwiązań pozyskiwania energii w oparciu o systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii, dopuszczające stosowanie indywidualnych lub grupowych systemów zaopatrzenia w ciepło opartych o alternatywne źródła energii z odnawialnych źródeł energii oraz dopuszczające w terenach wód powierzchniowych śródlądowych WS lokalizację urządzeń wytwarzających energię odnawialną pozostają w zgodzie zarówno ze Studium, jak i z powszechnie obowiązującymi przepisami. Plan miejscowy może bowiem wprowadzać tylko takie regulacje, na jakie zezwala mu ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Plan nie może natomiast modyfikować powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewidywała, że jeśli gmina chce w planach miejscowych wyznaczyć obszary, na których będzie możliwa budowa urządzeń OZE o mocy przekraczającej 100kW, to musi obszary te uprzednio wyznaczyć w Studium. Gmina Korzenna obszary te w Studium wyznaczyła. Natomiast nie miała takiego obowiązku w stosunku do urządzeń o mocy nieprzekraczającej 100kW. Niezależnie zatem do tego, czy w studium lub w planie miejscowym znalazłyby się w ogóle jakiekolwiek zapisy dotyczące możliwości pozyskiwania ciepła, energii elektrycznej czy też lokalizacji urządzeń wytwarzających energię odnawialną w terenach WS, to byłoby to możliwe na zasadach ogólnych wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących. Przywołane zatem wyżej zapisy planu, zakwestionowane przez Wojewodę, muszą być rozumiane w ten sposób, że dotyczą wszelkich instalacji OZE o takiej mocy, która nie przekracza 100 kW. Z tego względu w zakresie § 5 ust. 1 pkt 6 lit. b; § 12 ust. 7 pkt 2 w zakresie słów "lub alternatywne źródła energii z odnawialnych źródeł energii"; § 30 ust. 2 pkt 4 lit. d, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Inna sytuacja natomiast dotyczy zaskarżonego § 12 ust. 1 pkt 2 lit. c, który w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej dopuszcza stosowania indywidualnych rozwiązań pozyskiwania energii w oparciu o systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii o mocy przekraczającej 500 kW. W pkt. I wyroku Sąd stwierdził nieważność § 12 ust. 1 pkt 2 lit. c w zakresie słów: "o mocy przekraczającej 500 kW" z następujących powodów. § 12 zaskarżonej uchwały znajduje się w rozdziale 1, pt. Przepisy ogólne, odnoszącym się do całego obszaru i wszystkich terenów objętych planem, a nie tylko tych, w których wyznaczono "obszary, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW". Zatem zapis ten nie dotyczy tylko terenów PU, ale całego obszaru planu. O ile zatem na całym obszarze planu możliwe jest rozmieszczania instalacji OZE o mocy nieprzekraczającej 100kW na zasadach wynikających z powszechnie obowiązującego prawa, o tyle tylko na ternach PU możliwe jest umieszczanie urządzeń o mocy powyżej 100 kW. Zatem zapis § 12 ust. 1 pkt 2 lit. c w zakresie słów: "o mocy przekraczającej 500 kW", dopuszczający na całym obszarze planu pozyskiwanie energii w oparciu o systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii o mocy przekraczającej 500 kW, w zakresie w jakim wyznacza tę moc ponad 100 kW jest niezgodny ze Studium. Jak już wyżej wskazano, art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia planu miejscowego, przewidywał wyższe parametry mocy zainstalowanej OZE (powyżej 500 kW), w stosunku do momentu, w którym uchwalone zostało Studium. Zmiany te zostały wprowadzone ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1873). Nie oznacza to jednak, że bez zmiany Studium możliwe było bezpośrednie wprowadzenie do zapisów aktu prawa miejscowego postanowień art. 10 ust. 2a, odnoszącego się do treści Studium. Równocześnie z treści art. 19 przywołanej wyżej ustawy z dnia 17 września 2021 r., nie wynika obowiązek zmiany treści Studium i dostosowania go do nowych wymagań art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Zgodnie z ust. 1 art. 19, do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin opracowanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zaopiniowanych pozytywnie przez komisję urbanistyczno-architektoniczną, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu dotychczasowym. Tylko zatem od decyzji organów planistycznych gminy zależało to, czy Studium zostanie w tym zakresie zmienione czy też nie. Jeśli jednak zmienione nie zostało, to pozostaje gminie uchwalać plany pozostające w zgodności z tym Studium, które uchwalone zostało w poprzednim stanie prawnym. Z tego względu w pkt. I wyroku Sąd stwierdził nieważność § 12 ust. 1 pkt 2 lit. c w zakresie słów: "o mocy przekraczającej 500 kW", jako zapisu niezgodnego ze Studium. Podkreślenia przy tym wymaga, że wystarczające było stwierdzenie nieważności wskazanego przepisu tylko w tej części, w której wskazana została niezgodna ze Studium moc urządzeń i instalacji OZE, natomiast w pozostałym zakresie, tak jak w przypadku innych zaskarżonych zapisów regulujących możliwość pozyskiwania energii z odnawialnych źródeł energii, przepis należy rozumieć jako możliwość pozyskiwania energii w oparciu o systemy o mocy do 100 kW. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w pkt I i II wyroku. W pkt. III wyroku o kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot wynagrodzenia radcy prawnego w stawce minimalnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI