II SA/Kr 1228/22

II SA/Kr 1228/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mirosław Bator /przewodniczący/
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 925/23 - Wyrok NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2022 r. znak SKO.IP/4105/33/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2021r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 12 stycznia 2022r., Pani M. M. Redaktorka Naczelna portalu [...], wniosła o udzielenie informacji publicznej w postaci dat wyroków sądów cywilnych i administracyjnych, dat decyzji administracyjnych oraz sygnatur spraw administracyjnych, sądowo administracyjnych i cywilnych wydanych w sprawie wywłaszczonej nieruchomości Państwa T. oraz informacji przed jakimi sądami toczą się aktualne postępowania wraz z sygnaturami spraw oraz informacją na jakim etapie są aktualnie toczące się przed sądami cywilnymi postępowania o wydanie nieruchomości. Chodziło o udzielenie informacji za okres od marca 2001 r. (tj. od początku postępowań) do chwili obecnej. Wskazano o jakie organy administracyjne (min. ministerstwa, Wojewodę, SKO ) oraz sądy chodzi i dotyczyć one miały wszystkich postępowań w zakresie w/w spraw.
Organ I instancji decyzją z dnia 16 lutego 2022r., nr RGS.1421.23.2022 odmówił udostępnienia informacji publicznej, wskazując że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, zważywszy na przetworzony charakter żądanej informacji. Decyzja ta została następnie zaskarżona do SKO w Krakowie, zaś organ odwoławczy na mocy decyzji z dnia 4 kwietnia 2022r., nr SKO.IP/4105/11/2022 uchylił w/w rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wywiodło, iż organ I instancji nie wykazał w sposób dostateczny, iż chodzi o informację przetworzoną.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ustalono, iż wniosek Strony dotyczy okresu 21 lat, w których miały być wydawane decyzje administracyjne przez liczne organy administracyjne, ministerstwa oraz wyroki sądów powszechnych i administracyjnych. Wskazano, iż żądanie Wnioskodawczyni dotyczy nie tylko samych znaków, dat i sygnatur ale również przedstawienia obecnego stanu postępowań toczących się w tym czasie przed sądami i organami administracyjnymi, m.in. przed wojewoda Małopolskim o zwrot nieruchomości na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944r., WSA w Krakowie, NSA, kilku ministerstw. Wskazano na liczne postępowania toczące się w sprawie przedmiotowej nieruchomości np. w zakresie bezumownego korzystania z niej, uzgodnienie treści księgi wieczystej, zwrot pożyczek zaciąganych na nieruchomości i innych (wymienionych na stronie nr 5 decyzji). Wskazano, iż konieczność analizy wyjątkowo obszernego materiału dowodowego zawierającego się w 35 segregatorach, tylko i wyłącznie względem postępowań reprywatyzowanych, na które składają się wieloinstancyjne postępowania administracyjne i sądowe. Wskazano, iż nie jest prowadzona baza postępowań wg. rodzaju spraw i sygnatur oraz nie jest prowadzona baza elektroniczna w zakresie spraw reprywatyzacyjnych, zaś całość dokumentacji iw tym zakresie ma charakter papierowy. W związku z powyższym, żądane informacje należałoby wytworzyć dla Wnioskodawczyni, dokonując przynajmniej przeszukania i analizy we wszystkich 35 segregatorach, co wiązałoby się z wielogodzinną pracą. W decyzji wyliczono, iż praca ta może zając około 13 dni roboczych jednego pracownika organu, w pełnym wymiarze czasu.
Nadto w uzasadnieniu wywiedziono, iż za udostępnieniem żądanych informacji nie przemawia interes publiczny, bowiem sama chęć upublicznienia żądanych danych dla powszechnego dobra mieszkańców" nie może świadczyć o takim interesie. Wskazano, iż udostępnienie takich informacji nie będzie oddziaływać na to, w jaki sposób będą prowadzone postępowania, a także nie wykazano żadnych realnych korzyści dla interesu publicznego związanego z otrzymaniem lub publikacją tych informacji. W tym stanie faktycznym i prawnym, orzeczono o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.
Od powyższej decyzji odwołanie w terminie ustawowym złożyła Pani M. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucono, iż została wydana z naruszeniem następujących przepisów:
1) art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy o dostępnie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie, pomimo, iż wnioskowane przez Stronę informację są informacjami publicznymi i nie podlegają ochronie przed ich ujawnieniem na podstawie art. 5 ustawy,
2) art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy żądane informacje nie są informacją przetworzoną, zatem nie jest konieczne wykazywanie szczególnego, istotnego interesu publicznego,
3) art. 80 kpa , art. .11 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zawarcie w niej zbyt ogólnikowych twierdzeń, brak wyjaśnienia dlaczego organ musiałby oddelegować pracowania do przygotowania informacji dla Strony w sytuacji gdy w Urzędzie zatrudniony jest Inspektor ds. kontaktu z mediami, brak wskazania dlaczego organ nie chce przekazać informacji Skarżącej informacji o aktualnym stanie sprawy, w sytuacji gdy co roku Burmistrz przygotowuje raporty w tym zakresie, brak wskazania przyczyn z powodu których analiza jednego segregatora w celu uzyskania sygnatury spraw i daty rozstrzygnięcia ma zając aż 180 minut, a wszystko to uniemożliwia właściwą kontrolę zaskarżonej decyzji, jak i również narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej oraz zasadę przekonywania.
Skarżąca podniosła również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż Skarżąca nie wykazała szczególnego interesu publicznego, a także błędne ustalenie że udostępnienie żądanych informacji wiąże się z ogromnym nakładem pracy, nie mieści się w zakresie czynności poszczególnych pracowników urzędu, odrywając ich na długi czas od obowiązków zawodowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w wyniku rozpoznania odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśniło, iż zgodnie z regulacją przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna ilość tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Definicję "informacji publicznej" zawiera art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Zgodnie z tym przepisem, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Powyższy przepis stanowi ustawową regulację konstytucyjnej normy zawartej w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, która daje obywatelowi prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Realizacja w taki sposób konstytucyjnie zagwarantowanego prawa obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu - art. 61 ust. 2 Konstytucji.
Ustalono, iż w niniejszej sprawie żądanie dotyczy informacji publicznej. Zgodnie z regulacją przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna ilość tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzania odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacja przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego (vide: wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, publ. LEX nr 281369). W przedmiotowej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że biorąc pod uwagę treść żądania jej udostępnienia wymagałoby dokonania przez tut. urząd znacznej pracy dotyczącej zebrania wszystkich danych postępowań odnoszących się do wskazanej przez Stronę nieruchomości, co wymagałoby na pewno zaangażowania pracownika/pracowników organu, wskazano tutaj na szacunkowy czas takiej pracy tj. około 13 dni roboczych, biorąc pod uwagę ilość akt konieczną do przeanalizowania, zawierającą się w 35 segregatorach, który każdy ma grubość około 10 centymetrów. W ocenie Kolegium nie ma wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie chodzi o informację przetworzoną. Z kolei udostępnienie takiej informacji jest uzależnione od wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Kolegium zauważyło też , iż skarżąca sama , iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, wskazując, iż "..organ ma możliwość podać skarżącej sygnatury spraw, które toczą się i tych które zostały już zakończone przed sądami cywilnymi po krótkim wyszukiwaniu ich w portalu informacyjnym sądów...". Kolegium zauważyło, iż chodzi o szczególnie istotny interes publiczny. W doktrynie przyjmuje się, iż chodzi o sytuacje, gdy udostępnienie informacji wpłynie pozytywnie na szeroko rozumiane działania organu. Samo zapewnienie społeczności gminy informowania o działaniach tejże gminy nie spełnia takiej przesłanki. Informowanie obywateli odbywa się poprzez indywidualne zapytania, jak również poprzez zamieszczenie informacji na stronie BIP urzędu.
Organ II instancji zauważył też, iż prawo do informacji nie jest bezwzględne i doznaje ograniczeń z uwagi na ustawowe wyjątki. Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej jest swoistego rodzaju wyjątkiem od zasady udostępnienia informacji dlatego winna być wydana po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego w zakresie zarówno treści żądania, jak również ewentualnego interesu publicznego. W przedmiotowej sprawie, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji o wskazanie istotnego interesu prawnego, Wnioskodawczyni wskazała w piśmie z dnia 1 lutego 2022r., iż udostępnienie przedmiotowej informacji w szeroko pojętym społecznym interesu publicznego, związanego z funkcjonowaniem organów państwa. Wskazano, iż mieszkańcy powiatu, a także najemcy, dzierżawcy gruntów (które zostały odebrane rodzinie T. uzyskali informację na temat ilości toczących się postępowań, ich rodzaju, wysokości kosztów. Mieszkańcy mogą mieć bowiem realny wpływ na przebieg tych postępowań, za pośrednictwem mediów powinny uzyskać informacje na jakim etapie są poszczególnie prowadzone postępowania. Powyższy cel żądania informacji publicznej jedynie pośrednio powiązany z interesem publicznym, a w każdym razie nie można w przedmiotowej sprawie mówić o kwalifikowanej postaci istotnego interesu publicznego. Samo zapewnienie społeczności gminy informowania o działaniach tejże gminy nie spełnia takiej przesłanki. Informowanie obywateli odbywa się poprzez indywidualne zapytania, jak również poprzez zamieszczenie informacji na stronie BIP urzędu, możliwość zapoznania się z sesjami rady gminy lub indywidualne zapytania i interpelacje, na które urząd ma obowiązek odpowiedzieć co do stanu sprawy. W świetle powyższego w ocenie Kolegium w sprawie zachodzą przesłanki wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej.
Z powyższą Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 sierpnia, znak: SKO.IP/4105/33/2022 nie zgodziła się M. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) Art. 107 § 1 pkt 5 KPA poprzez zaniechanie prawidłowego sformułowania sentencji decyzji, a to brak pełnego opisu decyzji, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy,
2) Art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji, gdy żądane informacje nie są informacją przetworzoną, zatem nie jest konieczne wykazywanie szczególnego istotnego interesu publicznego;
3) Art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 107 pa. 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zawarcie w niej zbyt ogólnikowych stwierdzeń, brak wyjaśnienia dlaczego organ musiałby oddelegować pracownika do przygotowania informacji dla skarżącej, w sytuacji gdy w Urzędzie zatrudniony jest inspektor ds. kontaktu z mediami; brak wskazania dlaczego organ nie chce przekazać skarżącej informacji o aktualnym stanie spraw, w sytuacji gdy co rocznie Burmistrz przygotowuje raporty w tym zakresie; brak wskazania przyczyn z powodu których analiza jednego segregatora w celu uzyskania sygnatury sprawy i daty rozstrzygnięcia ma zająć aż 180 minut, a wszystko to uniemożliwia właściwą kontrolę zaskarżonej decyzji jak również narusza zasadę pogłębionego zaufania do organów władzy publicznej oraz zasadę przekonywania;
4) Art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 KPA poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokonania wyjaśnień stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym nie wyjaśnienie, na czym miałby polegać proces analizy, zestawień oraz wyciągów czyniących informację, o którą wnioskuje skarżąca informacją przetworzoną. W jaki sposób są prowadzone akta dotyczące żądanych informacji, w szczególności niewyjaśnienie czy segregatory są uporządkowane w zależności od rodzaju sprawy, w jaki sposób są gromadzone dokumenty w poszczególnych segregatorach, czy są opisane, czy w opisach widnieje nazwa, czy również numer sprawy. Powodu, dlaczego pracownikowi urzędu spisanie numeru spraw, oraz dat konkretnego rozstrzygnięcia zajęło by 104 godziny. Dlaczego w sprawach cywilnych dla gminy, która w każdej sprawie jest należycie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie jest możliwe poprzez wykorzystanie odpowiednich ustawień na portalu informacyjnym sądów powszechnych uzyskanie wydruku wszystkich spraw gdzie przeciwnikami byli spadkobiercy rodziny T.
5) art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy prawidłowe było jej uchylenie.
6) Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego, a także błędne ustalenie że udostępnienie żądanych informacji wiąże się z ogromnym nakładem pracy, nie mieści się w zwykłym zakresie czynności poszczególnych pracowników urzędu, odrywając ich na długi czas od swoich obowiązków zawodowych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie i poprzedzającej ją decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta Sucha Beskidzka oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej postępowań związanych z majątkiem rodziny T. tj. informacji przed jakimi aktualnie sądami toczą się postępowania wraz z sygnaturami spraw, informacji na jakim etapie są aktualnie toczące się przed sądami cywilnymi postępowania o wydanie nieruchomości oraz odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a także postępowania toczące się przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczących zwrotu nieruchomości dotyczy informacji prostej, nie zaś jak błędnie przyjął tak Burmistrz Miasta Sucha Beskidzka, a w ślad za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze przetworzonej. W skarżonej decyzji – w ocenie skarżącej - dopatrzeć należy się błędu polegającego na nierozpatrzeniu w całości materiału dowodowego, oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokonania wyjaśnień stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Skarżąca wskazała też, iż organ poczynił błędne ustalenia przyjmując, że skarżąca nie wykazała szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanych informacji, albowiem żądana informacja ma znaczenie wśród społeczności, do której będzie kierowana, albowiem na działkach odebranych rodzinie T. znajdowały się obiekty użyteczności publicznej tj. m.in. pasaż handlowy, obiekty gastronomiczne, budynek starego przedszkola, a także inne nieruchomości po obu stronach głównej ulicy [...]. W ocenie skarżącej interes publiczny wymaga aby mieszkańcy powiatu, a także najemcy, dzierżawcy gruntów (które zostały odebrane rodzinie T. ), uzyskali informację na temat ilości postępowań toczących się z wniosku rodziny T. rodzaju rozstrzygnięć, przyczyn przegrania postępowań, wysokości kosztów poniesionych przez miasto ze środków publicznych na poczet kosztów sądowych i obsługi prawnej. Skarżąca wskazuje, że szczególnie istotne dla interesu publicznego jest uzyskanie tych informacji, aby najemcy mieli możliwość przygotować się na ewentualne zmiany właścicielskie, wszak przecież budynki te są najmowane lokalnym przedsiębiorcom, mieszkańcy mogli mieć wpływ na rodzaj i koszty obsługi prawnej procesów sądowych, a także na przebieg samych postępowań reprywatyzacyjnych. Mieszkańcy mogą mieć realny wpływ na przebieg postępowań, jednak za pośrednictwem mediów powinni uzyskać informację o zwrot jakich nieruchomości ubiega się rodzina T. oraz na jakim etapie są poszczególne sprawy, jakich dokumentów poszukuje gmina. Jednocześnie mieszkańcy i prasa winni mieć wpływ na rodzaj argumentów podnoszonych w toku postępowań reprywatyzacyjnych i sposobu obrony mienia komunalnego, a także gospodarowania finansami samorządowymi w zakresie kosztów tych postępowań, zasadności ich ponoszenia w sytuacji braku szans na wygranie poszczególnych spraw. Skarżąca wskazała już, że udostępnienie dat i sygnatur orzeczeń (które są niezbędne aby zwrócić się do poszczególnych sądów, czy organów o ich udostępnienie) może wpłynąć na ochronę interesu publicznego i poprawy funkcjonowania Gminy, poprzez np. mi.in. wpływ na rodzaj i koszty obsługi prawnej, mieszkańcy mogą pomóc w inicjatywie dowodowej w toku postępowań (za pomocą zeznań świadków, zdjęć lub dokumentów). Skarżąca wskazuje, że mieszkańcy do chwili obecnej nie mają wiedzy na temat strategii gminy w toku postępowań, a mając na uwadze przegrane sprawy - czy strategia ta była wystarczająca do ochrony mienia gminnego. Powyższe czyni w ocenie skarżącej skargę zasadną.
W odpowiedzi na skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 dalej określanej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP).
W świetle przepisów u.d.i.p. udostępnienie informacji objętej wnioskiem może nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz gdy żądana informacja ma charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a adresat wniosku jest w jej posiadaniu.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p. W świetle tej definicji, w orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji.
Tą ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując m.in., że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Przepis art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo, jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji" (zob. wyroki NSA z dnia 24 maja 2013 r., I OSK 260/13, z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 1835/12, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 1 u.d.i.p. łączy pojęcie "informacja publiczna" z podjęciem "sprawa publiczna", a zatem "przedmiotem informacji musi być sprawa publiczna związana z funkcjonowaniem Państwa". Sprawą publiczną jest natomiast działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i wskazanych wcześniej samorządów oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Ustawowe pojęcie "sprawy publicznej" rozumiane jest jako sprawa wspólnoty publicznej. W tego względu ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładany w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa. Należy przyjąć, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Z tą wykładnią koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponująca element "wykonywania zadań publicznych", przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów, określonych w Konstytucji i ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513, wyrok NSA z dnia 8 listopada 2019 r., I OSK 1272/18, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przeciwieństwem "sprawy publicznej" jest "sprawa prywatna" czyli niepubliczna, osobista, indywidualna, dotycząca sfery prywatnej człowieka lub innego podmiotu. Sprawami publicznymi nie są konkretne i indywidualne sprawy osób fizycznych, dotyczące problemu lub kwestii, która nie ma znaczenia dla większej ilości osób czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takich indywidualnych spraw jest jedynie realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, którego sprawa dotyczy. Wobec tego informacja odnosząca się do takich kwestii nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinna być udostępniana w trybie u.d.i.p., chociażby znajdowała się w dyspozycji organów. Podobnie, nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać bowiem interes obiektywny, a nie subiektywny (zob. wyroki NSA: z dnia 20 września 2018 r., I OSK 1359/18 oraz z dnia 4 kwietnia 2019 r., I OSK 1889/17, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozwijając powyższe podkreślić raz jeszcze należy, iż pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej należy podkreślić, że u.d.i.p. nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji, a wyłącznie informacji publicznej. Z taką informacją nie mamy natomiast do czynienia wtedy, gdy dana informacja nie dotyczy sprawy publicznej, ale co do zasady obejmuje sprawy prywatne, niepubliczne, osobiste. Z tego wynika, że nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnych praw i obowiązków, nie podlega udostępnieniu, chociażby w jej przedmiocie wypowiadały się organy publiczne. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, przy czym dokumenty te muszą dotyczyć sprawy publicznej.
Przepisy u.d.i.p. stanowią wyraz chęci ustawodawcy poddania działania organów władzy publicznej, osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym - kontroli społecznej. Prawo do informacji publicznej jest wynikiem założenia transparentności życia publicznego. Jawność działania struktur publicznych przejawia się także w poddaniu się swoistej kontroli każdego zainteresowanego w zakresie przez niego określonym i mieszczącym się w granicach prawa. Taki stan rzeczy ma zapewnić prawidłowe funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w państwie prawa. Niezależnie jednak od tego, prawo, o którym mowa, nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu czy każdej informacji będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej.
Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy , co następuje.
Niespornym w przedmiotowej sprawie było, że żądane przez stronę skarżącą informacje mieszczą się w kategorii informacji publicznej, zaś Burmistrz Miasta Sucha Beskidzka jest organem podmiotu zobowiązanego w myśl u.d.i.p. do udzielenia tych informacji. Powyższego nie neguje sam organ, zatem ich szersze omawianie w tym miejscu - z uwzględnieniem ogólnych uwag poczynionych na wstępie rozważań Sądu odnośnie zakresu przedmiotowego i podmiotowego stosowania u.d.i.p. jest zbędne.
Sporne natomiast między stronami było to, czy w przedmiotowej sytuacji chodzi o udzielenie informacji publicznej prostej czy też przetworzonej, albowiem w przypadku tych drugich wnioskujący o taką informację winien wykazać na wezwanie organu istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie takiej informacji.
Skarżąca wnioskiem z dnia 9 grudnia 2021r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 12 stycznia 2022r., wniosła o udzielenie informacji publicznej w postaci dat wyroków sądów cywilnych i administracyjnych, dat decyzji administracyjnych oraz sygnatur spraw administracyjnych, sądowoadministracyjnych i cywilnych wydanych w sprawie wywłaszczonej nieruchomości Państwa T. oraz informacji przed jakimi sądami toczą się aktualne postępowania wraz z sygnaturami spraw oraz informacją na jakim etapie są aktualnie toczące się przed sądami cywilnymi postępowania o wydanie nieruchomości. Chodziło o udzielenie informacji za okres od marca 2001 r. (tj. od początku postępowań) do dnia złożenia wniosku – a więc za blisko 21 lat. . Wskazano o jakie organy administracyjne (min. ministerstwa, Wojewodę, SKO ) oraz sądy chodzi i dotyczyć one miały wszystkich postępowań w zakresie w/w spraw. W ocenie Sądu czasokres objęty żądaniem wniosku ( 21 lat) , wielość różnych postępowań dotyczących wniosku, zakres i szczegółowość informacji, której domagała się wnioskująca, ilość koniecznego do przeanalizowania materiału, jaki uzbierał się przez te 21 lat trwających postępowań , oraz czas i nakład pracy niezbędny do sporządzenia opracowania tegoż materiału w celu uczynienia zadość wnioskowi - wskazują w sposób jednoznaczny, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną a nie jak twierdzi skarżąca z informacją prostą.
Informacją publiczną prostą, jest taka informacja publiczna, której organ jest dysponentem, a która nie wymaga przetworzenia. Informacją publiczną przetworzoną jest informacja publiczna, której organ wprost nie posiada i która musi być dopiero wytworzona. Podstawową cechą różniącą informację publiczną przetworzoną od informacji publicznej prostej jest to, że informacji takiej organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych przez dany podmiot informacjach, w wyniku których to działań powstanie nowo jakościowa informacja (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 sierpnia 2010 r., I OSK 1727/09). Skoro jak wyżej wskazano przygotowanie żądanej informacji publicznej wymaga analizy szeregu dokumentów wytworzonych na przestrzeni wielu postępowań toczących się przed różnymi sadami i organami łącznie od 21 lat , w tym również zasięgnięcia informacji w portalach informacyjnych różnych sądów i organów ( na co wskazuje sama skarżąca) i dokonania w istocie analizy i opracowań przebiegu, wyników i aktualnego stanu tych postępowań – to bez wątpienia zachodzi tu przypadek informacji publicznej przetworzonej.
Zauważyć też należy, iż nawet jeśli przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek udzielenia informacji będących sumą informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku – to zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem może to przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie organu środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Wedle tego stanowiska także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, zaangażowania pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nadto, jak wynika z orzecznictwa, przy ocenie zaistnienia przesłanek do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na przedmiot i zakres żądanych informacji należy brać pod uwagę także m.in. ilość i częstotliwość wniosków składanych przez tego samego wnioskodawcę oraz jego postawę, mogącą wskazywać na nadużycie prawa do informacji publicznej, a także wpływ składanych przez tego wnioskodawcę licznych wniosków na normalną pracę organu, powołanego do rozstrzygania spraw o różnym charakterze.( por. np. wyrok NSA z 3.11.2022r. sygn. akt III OSK 5896/21).
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przy czym pojęcie szczególnie istotnego interes publicznego, będące zwrotem niedookreślonym, odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1477/12). Wobec takiego rozumienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego należy przyjąć, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13). Wnioskodawca musi więc wykazać, że informacje , które zamierza uzyskać , nie dotyczą wyłącznie jego interesu. A więc zobowiązany będzie do takiego nakreślenia okoliczności i faktów , które zostaną uznane za wystarczające do przyjęcia , że działa on w interesie publicznym , a informacja , o której chce się dowiedzieć ma szczególne znaczenie.
W przedmiotowej sprawie skarżąca została wezwana – do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej przez nią informacji przetworzonej będzie przejawem szczególnie istotnego interesu publicznego. W odpowiedzi na powyższe skarżąca w piśmie z dnia 1.02.2022r. zakwestionowała charakter żądanej informacji , wywodząc , że jest to informacja prosta i tym samym nie jest wymagane wykazywanie szczególnie istotnego interesu publicznego. Jednocześnie jednak wskazała , że zaistnienie powyższego interesu publicznego upatruje w tym , że mieszkańcy powiatu , a także najemcy i dzierżawcy gruntów odebranych rodzinie T. uzyskali informację na temat ilości i przebiegu postępowań toczących się z wniosku T. aby byli przygotowania na ewentualne zmiany właścicielskie oraz aby mieszkańcy mogli mieć wpływ na przebieg postępowań reprywatyzacyjnych. ( pismo skarżącej z 1 lutego 2022r.).
Niewątpliwie ocena tego , czy w konkretnej sprawie występuje szczególnie istotny interes publiczny , należy do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i to on musi wykazać brak istnienia tej przesłanki ustawowej decyzji odmownej . Przy czym ocena charakteru interesu leżącego u podstaw wniosku powinna być dokonywana według kryteriów obiektywnych i abstrahować od subiektywnych intencji podmiotu informacyjnie zainteresowanego .
Przy tak sprecyzowanym przez wnioskodawczynię interesie publicznym ( pismo z 1 lutego 2022r.) Sąd podziela stanowisko organu, iż powyższy cel żądania informacji publicznej jedynie pośrednio powiązany z interesem publicznym, a w każdym razie nie można w przedmiotowej sprawie mówić o kwalifikowanej postaci istotnego interesu publicznego. Samo zapewnienie społeczności informacji o działaniach gminy nie spełnia takiej przesłanki. Słusznie wskazuje organ, iż informowanie obywateli odbywa się poprzez indywidualne zapytania, jak również poprzez zamieszczenie informacji na stronie BIP urzędu, możliwość zapoznania się z sesjami rady gminy lub indywidualne zapytania i interpelacje, na które urząd ma obowiązek odpowiedzieć co do stanu sprawy. Z uwagi na fakt, iż wnioskodawczyni jest Redaktorką Naczelną i prowadzi portal informacyjny, w którym wykorzystuje informacje pozyskane min. od organów gminy wskazuje raczej na przesłanki interesu prywatnego związanego z prowadzeniem portalu, niż na cel publiczny, na który powołuje się skarżąca. W ocenie Sądu organ jako adresat przedmiotowego wniosku, po zbadaniu kwestii istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, trafnie doszedł do przekonania, że po stronie skarżącej spółki nie występuje ta wyjątkowa przesłanka . Wbrew zarzutom skargi , uzasadnienie kwestionowanej decyzji w tym zakresie jest dostateczne i pozwala na ocenę tego , czy strona skarżąca wykazała przesłankę umożliwiającą udostępnienie informacji przetworzonej. W konsekwencji podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej prawidłowo zastosował art. 16 ust. 1 u.d.i.p., stanowiący o konieczności wydania przez organ władzy publicznej decyzji w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wskazać też w tym miejscu należy, iż rozbudowa argumentów, które mają przemawiać za wykazaniem istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie informacji – dokonane na etapie skargi sądowej nie mogą mieć znaczenia dla oceny legalności podjętej przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji – skoro argumenty te nie były przedstawione organowi do oceny przed wydaniem decyzji. Niezależnie od powyższego odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy, iż skarżąca nadal nie wskazała w jaki sposób wiedza społeczności gminy o aktualnym stanie toczących się postępowań, o ich wynikach, kosztach może przyczynić się do poprawy funkcjonowania organów gminy albo umożliwić mieszkańcom realny wpływ na wynik toczących się postępowań.
Reasumując powyższe należy stwierdzić, że w toku przeprowadzonego postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podmiot zobowiązany doszedł do trafnego wniosku, że żądane przez skarżącą dane stanowią informację mającą walor informacji przetworzonej. Wobec tego, że strona nie wykazała w pozyskaniu tej informacji szczególnie istotnego interesu publicznego, którego istnienia organ również nie dopatrzył się, zasadnie organ zadziałał w trybie decyzyjnym , odmawiając stronie skarżącej udostępnienia oczekiwanych przez nią informacji. Oznacza to , że w niniejszej sprawie organ prawidłowo i terminowo wypełnił obowiązki wynikające z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W takim stanie rzeczy, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Sąd zobligowany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.