I GSK 2232/19

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-22
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie administracyjnezażaleniezawieszenie postępowaniaśrodki unijnepłatności rolnośrodowiskowek.p.a.p.p.s.a.NSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki G. [...] Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia.

Spółka G. [...] Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie organu o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Spółka zarzucała błędną wykładnię art. 101 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia, a jego zasadność może być kwestionowana w odwołaniu od decyzji końcowej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez G. [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Postanowienie to stwierdzało niedopuszczalność zażalenia na wcześniejsze postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności błędną wykładnię art. 101 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), twierdząc, że zażalenie powinno przysługiwać na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że katalog postanowień zaskarżalnych w drodze zażalenia ma charakter zamknięty (numerus clausus). Powołując się na jednolite orzecznictwo, NSA stwierdził, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia. Zmiana art. 101 § 3 k.p.a. od 2011 r. spowodowała, że zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o zawieszeniu postępowania lub o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, a nie na postanowienie o odmowie zawieszenia. Sąd wskazał, że strona niezadowolona z odmowy zawieszenia postępowania może kwestionować tę decyzję w odwołaniu od decyzji końcowej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną i zasądził od spółki na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia.

Uzasadnienie

Katalog postanowień zaskarżalnych w drodze zażalenia jest zamknięty. Po zmianie art. 101 § 3 k.p.a. w 2011 r., zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o zawieszeniu postępowania lub o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Odmowa zawieszenia postępowania nie tamuje jego biegu, a jej zasadność może być kwestionowana w odwołaniu od decyzji końcowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 101 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Po zmianie z 2011 r. przepis ten stanowi, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Oznacza to, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, ale nie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi, gdy sąd uzna, że brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten dotyczy stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia na podstawie art. 101 § 3 k.p.a. po jego zmianie w 2011 r.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 101 § 3 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 101 § 3 k.p.a. Zarzut niewłaściwego uznania, że na zaskarżone postanowienie nie przysługiwało zażalenie. Zarzut niezastosowania art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 4 k.p.a. Zarzut błędnej wykładni art. 98 k.p.a. i akceptacji braku zawieszenia postępowania z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Katalog rozstrzygnięć (postanowień) zaskarżalnych w drodze zażalenia ma charakter pozytywny i w określonym momencie czasowym jest zawsze zamknięty (numerus clausus). Dla wniesienia zażalenia nie ma znaczenia ani wola podmiotu dotkniętego postanowieniem ani przekonanie organu o konieczności zapewnienia ochrony prawnej wyrażone w pouczeniu o prawie wniesienia zażalenia. Należy dodać, że za racjonalne należy uznać wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Strona niezadowolona z postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie zostaje bowiem pozbawiona możliwości jego kontroli, gdyż rozstrzygnięcie to może kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji.

Skład orzekający

Joanna Wegner

sprawozdawca

Małgorzata Bejgerowska

członek

Małgorzata Grzelak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej zaskarżalności postanowień o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnośrodowiskowymi i odmową zawieszenia postępowania, ale zasada prawna ma szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym, które ma znaczenie praktyczne dla wielu stron postępowań. Choć nie zawiera nietypowych faktów, precyzyjna wykładnia przepisów k.p.a. i p.p.s.a. jest istotna dla prawników.

Kiedy można zaskarżyć odmowę zawieszenia postępowania? NSA wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 2232/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /sprawozdawca/
Małgorzata Bejgerowska
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 90/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-30
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 101 § 3, art. 134, art. 144;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. [...] Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 90/19 w sprawie ze skargi G. [...] Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 grudnia 2018 r. nr 60/2018 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. [...] Sp. z o.o. w B. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 zez zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę G. [...] sp. z o. o. w B. na postanowienie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 4 grudnia 2018 r. w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku spółka zarzuciła naruszenie – kwalifikując go jako przepis prawa materialnego – art. 101 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 , poz. 735 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 101 § 3 k.p.a. w związku z art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 101 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, art. 101 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że na zaskarżone postanowienie nie przysługiwało zażalenie, art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie i art. 98 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i akceptację braku zawieszenia postępowania przez organy z urzędu.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania wydanego przez Kierownika Biura Powiatowego w B., albo o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się nieuzasadnione, dlatego Sąd skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów.
Skarga kasacyjna została wniesiona na wyrok Sądu I instancji, który na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę spółki G. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego ARMiR wydane na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia strony na postanowienie o odmowie zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wywodzi, że wykładnia art. 101 § 3 kpa zaprezentowana przez Sąd I instancji jest błędna, gdyż w ocenie strony sformułowanie zawarte w wymienionym przepisie, mianowicie "na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie" należy rozumieć w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania")
Tym samym, zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzenie skarżącej, iż WSA w Warszawie odrzucił skargę strony na przedmiotowe postanowienie, co w efekcie wynikowo skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 punkt 2 ppsa i w konsekwencji nieuzasadnionym odrzuceniem skargi należy uznać, za oczywistą omyłkę – gdyż nie odnosi się ono do treści zaskarżonego wyroku.
Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych należy stwierdzić, że są one niezasadne.
Istota sporu sprowadza się do tego, czy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia.
Katalog rozstrzygnięć (postanowień) zaskarżalnych w drodze zażalenia ma charakter pozytywny i w określonym momencie czasowym jest zawsze zamknięty (numerus clausus). Dla wniesienia zażalenia nie ma znaczenia ani wola podmiotu dotkniętego postanowieniem ani przekonanie organu o konieczności zapewnienia ochrony prawnej wyrażone w pouczeniu o prawie wniesienia zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnym podziela stanowisko wyrażone jednolicie i konsekwentnie w orzecznictwie, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie jest zaskarżalne (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2296/12; z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2509/12; z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2975/12; z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1651/14; z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2855/13; z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 339/16, z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1542/16).
Należy podkreślić, że na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) wprowadzono zmiany w treści art. 101 § 3 k.p.a. Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Ustawodawca spowodował zatem zmianę znaczenia zwrotu " w sprawie zawieszenia postępowania" poprzez dodanie do dotychczasowej treści przepisu wyrażenie "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" . Treść art. 101 § 3 k.p.a. należy więc odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania").
Innymi słowy zwrot: " w sprawie zawieszenia postępowania" obejmuje jedynie zawieszenie postępowania (a nie jak przed zmianą , także odmowę zawieszenia postępowania) oraz podjęcie zawieszonego postępowania. Należy dodać, że za racjonalne należy uznać wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Strona niezadowolona z postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie zostaje bowiem pozbawiona możliwości jego kontroli, gdyż rozstrzygnięcie to może kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji. Tak też trafnie wskazuje Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Skoro więc Skarżąca spółka złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to słusznie Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że zażalenie na powyższe postanowienie jest niedopuszczalne, na podstawie art. 134 k.p.a. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżony wyrok WSA oddalający skargę na to postanowienie organu jest zgodny z prawem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI