II SA/Kr 1210/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-11-19
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ochrona środowiskapole elektromagnetycznestacja bazowaprawo budowlanezgłoszenie instalacjisprzeciwkompetencje organówdwuinstancyjność

WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO, uznając, że organ ochrony środowiska nie ma kompetencji do oceny wymogów prawa budowlanego przy zgłoszeniu instalacji.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu Prezydenta Miasta Krakowa wobec zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne (stacji bazowej telefonii komórkowej). Organ I instancji oparł sprzeciw na braku pozwolenia na budowę. SKO uchyliło tę decyzję, uznając, że organ ochrony środowiska nie jest właściwy do oceny kwestii budowlanych. WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO, podzielając stanowisko, że organ ochrony środowiska nie ma kompetencji do badania wymogów prawa budowlanego, ale zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez nierozpoznanie sprawy merytorycznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Krakowa. Prezydent wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej, argumentując, że jej wysokość przekraczała 3 metry, co wymagało pozwolenia na budowę, a jego brak uniemożliwiał ocenę spełnienia wymagań ochrony środowiska. SKO uchyliło tę decyzję, stwierdzając, że organ ochrony środowiska nie jest właściwy do oceny kwestii budowlanych, a sprzeciw może być wniesiony tylko z powodu przekroczenia standardów emisyjnych lub niespełnienia wymagań ochrony środowiska. WSA w Krakowie, choć zgodził się z tym, że organ ochrony środowiska nie ma kompetencji do oceny wymogów prawa budowlanego, uchylił decyzję SKO. Sąd uznał, że organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i nie znajdując podstaw do sprzeciwu w zakresie prawa budowlanego, nie może uchylić się od merytorycznej oceny zgłoszenia pod kątem standardów emisyjnych i wymagań ochrony środowiska, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ ochrony środowiska nie jest właściwy do oceny wymogów prawa budowlanego. Jego kompetencje ograniczają się do oceny standardów emisyjnych, jakości środowiska oraz wymagań ochrony środowiska związanych ze środkami technicznymi i rozwiązaniami technologicznymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dotyczące zgłoszenia instalacji (art. 152 Prawa ochrony środowiska) oraz wymagań ochrony środowiska (art. 76 Prawa ochrony środowiska) nie przyznają organowi ochrony środowiska kompetencji do badania legalności budowlanej zgłoszonej instalacji. Kwestie te należą do właściwości organów nadzoru budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

p.o.ś. art. 152 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 152 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 152 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 152 § ust. 4a

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 76 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 76 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 76 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.b. art. 29 § ust. 4 pkt 3 lit a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 30

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 81

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 17 lutego 2020 r. w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ ochrony środowiska nie ma kompetencji do oceny wymogów prawa budowlanego przy zgłoszeniu instalacji. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, nie może zaniechać merytorycznej oceny zgłoszenia pod kątem ochrony środowiska.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu pierwszej instancji, że brak pozwolenia na budowę stanowił podstawę do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia instalacji.

Godne uwagi sformułowania

organ ochrony środowiska nie jest organem właściwym rzeczowo do kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego organ odwoławczy nie może uchylić się od oceny dokonania zgłoszenia, w oparciu o ustawowe kryteria.

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Mirosław Bator

sprawozdawca

Sebastian Pietrzyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kompetencji organów ochrony środowiska w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia instalacji oraz znaczenie zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia instalacji telekomunikacyjnej, ale zasady prawne są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kompetencji organów administracji i prawidłowego przebiegu postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Kto pilnuje budowy masztów? Sąd wyjaśnia granice kompetencji urzędników.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1210/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 99 poz 1079
art 152
Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
Sentencja
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kraków – [...] w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 lutego 2025 r. znak: SKO.Oś/4170/38/2025 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 15 stycznia 2025 r. nr WS-08.6222.398.2024.IG działając na podstawie art. 152 ust. 4 a pkt 2 w związku z art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne [...] zlokalizowanej przy ul. [...] c w K., objętej wnioskiem P. Sp.z.o.o. z dnia 18 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że przedmiotowa instalacja to stacja bazowa telefonii komórkowej, składająca się między innymi z sześciu anten sektorowych, ustawionych na azymuty 30°, 150° i 270°, zamocowanych do konstrukcji wsporczych na dachu budynku usługowo-magazynowego. Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska. W myśl art. 152 ust. 4 p.o.ś. do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Wedle art. 152 ust. 4a p.o.ś. sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska; instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Zgodnie z art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 p.o.ś., nowo zbudowany obiekt budowlany nie może być oddany do użytkowania, jeżeli nie spełnia wymagań ochrony środowiska, w tym poprzez zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw bądź decyzji. Z przedłożonej dokumentacji techniczno - formalnej wynika, iż wysokość instalacji (stacja bazowa telefonii komórkowej nr [...] znacznie przekracza 3,5 m, na co w sposób jednoznaczny wskazuje treść zawartych w ww. dokumentacji rysunków (tytuły rysunków: "Konfiguracja anten i urządzeń" oraz "Konfiguracja konstrukcji wsporczych"). Powyższe sprawia, że całość urządzeń wraz z zamontowanym osprzętem przekracza wysokość, dla której nie są wymagane decyzja o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenie, określoną w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane. W myśl bowiem tego przepisu nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b., wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości nieprzekraczającej 3 m. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie instalacja objęta zgłoszeniem nie spełnia wymogów określonych w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy p.o.ś., wskazujących na konieczność zastosowania odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Nie można bowiem w omawianym przypadku mówić o prawidłowym zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technologicznych, skoro ze względu na zakres przeprowadzonych prac, zachodzi konieczność uzyskania decyzji pozwolenia na budowę lub też przyjęcia przez organ do wiadomości zgłoszenia robót budowlanych, a wnioskodawca ani nie dysponuje takim pozwoleniem, ani nie dokonał zgłoszenia planowanych robót budowlanych. Okoliczności te uniemożliwiają prawidłową ocenę, czy zastosowane zostały odpowiednie, adekwatne rozwiązania technologiczne.
Od tej decyzji odwołanie wniosła P. Sp.z.o.o. z siedzibą w W. zarzucając naruszenie art. 6 K.p.a., art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. Zarzucono również naruszenie art. 152 ust. 4a pkt 2 w zw. w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 2 POŚ poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy w stanie faktycznym sprawy niezaistniały przesłanki, aby wnieść sprzeciw do zgłoszenia; art. 152 ust. 2 POŚ poprzez żądanie informacji innych niż wymienione taksatywnie przez ustawodawcę w tym przepisie a tym ocenę zgłoszenia o przesłanki nie wynikające z treści przepisów prawa; art. 152 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś., poprzez błędne zastosowanie, ponieważ organ wniósł sprzeciw powołując się na okoliczność, iż w jego ocenie wykonanie instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej powinno zostać poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę, gdy podstawą sprzeciwu na podstawie art. 152 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. mogą być wyłącznie zarzuty odnoszące się do niespełnienia wymagań ochrony środowiska - zastosowania odpowiednich rozwiązań technologicznych wynikających z ustaw lub decyzji, natomiast kwestia stosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących decyzji o pozwoleniu na budowę czy też zgłoszeń budowlanych nie należy do takich zagadnień z zakresu wymagań ochrony środowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 18 lutego 2025 r. nr SKO.Oś/4170/38/2025 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu organ podniósł, że nie ulega więc wątpliwości, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami niektóre instalacje zwolnione z obowiązku posiadania pozwolenia na emisję, a mogące negatywnie oddziaływać na środowisko wymagają dokonania zgłoszenia właściwemu organowi ochrony środowiska. Prowadzący instalację objętą obowiązkiem zgłoszenia jest zobowiązany do dokonania jej zgłoszenia co do zasady przed rozpoczęciem eksploatacji tej instalacji (prowadzący instalację, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem i jej eksploatacji, z zastrzeżeniem ust. 5. Przepis art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio art. 152 ust. 3 ustawy). Natomiast w określonych sytuacjach, organ przyjmujący zgłoszenie może zgłosić sprzeciw. Organ zgłaszający sprzeciw zobowiązany jest do wykazania z jakimi konkretnymi zagrożeniami będzie wiązać się funkcjonowanie instalacji. Mianowicie art. 152 ust. 4a ustawy stanowi, iż sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli: eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska; instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o k których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy stanowi, że wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są: wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko; zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Ustawodawca w art. 152 ust. 4a ustawy doprecyzował, w jakich przypadkach organ przyjmujący zgłoszenie ma obowiązek wniesienia sprzeciwu. Zapis tego przepisu wskazuje, iż sprzeciw nie powinien być wnoszony w innych przypadkach, niż wyszczególnione w tym przepisie. Należy także wskazać, iż fakty uzasadniające wniesienie sprzeciwu muszą być przez organ administracji w odpowiedni sposób udowodnione. Kolegium w niniejszej sprawie uznało, że wniesienie przez organ I instancji sprzeciwu w powołaniu się na okoliczność, iż w jego ocenie wykonanie instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej powinno zostać poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę, nie ma oparcia w obowiązujących przepisach. Organ I instancji w żaden sposób nie dokonał analizy przywołanych przepisów w kontekście dla sprawy zasadniczym, a mianowicie możliwości wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia instalacji z uwagi na przepisy prawa budowlanego, jakie mogłyby wynikać z decyzji wydanej na gruncie prawa budowlanego wymagania dla ochrony środowiska, których ewentualnie instalacja by nie wypełniała. Warto również zwrócić uwagę na stanowisko sądów administracyjnych zajęte w podobnych sprawach na jakie powołał się inwestor. W wyroku z dnia 19 grudnia 2024 r. sygn. II SA/Kr 1499/24 stwierdzono, że zdaniem Sądu organ ochrony środowiska nie jest organem właściwym rzeczowo do kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego, a zgodnie z art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organem właściwym w sprawach tego rodzaju są organy nadzoru budowlanego powiatowy i wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Jeżeli zatem organy ochrony środowiska rozpatrujące zgłoszenie do eksploatacji instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej, mają wątpliwości co do spełnienia wymagań ustawy prawo budowlane przez inwestora instalacji, to winny powiadomić o tym właściwy organ nadzoru budowlanego i rzeczą tego organu będzie wypowiedź co do obowiązku posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Nie jest przedmiotem kontrolowanego postępowania ani niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej rozstrzyganie co do obowiązku uzyskania dla spornej instalacji decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej wskazać należy, że w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych, to w aktualnym stanie prawnym nie są to instalacje, które mogą znacząco zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zatem nie wymagają decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Z tej zatem decyzji żadne środki techniczne chroniące środowisko, względnie odpowiednie rozwiązania technologiczne istotne z punktu widzenia ochrony środowiska nie będą wynikać, skoro decyzja ta nie jest wymagana. W tej sytuacji organ winien zbadać zatem czy informacje przekazane przez inwestora wraz z wnioskiem są wystarczające do ustalenia, że wykonane zostały wymagane przepisami środki techniczne chroniące środowisko oraz czy zastosowano odpowiednie rozwiązania technologiczne wynikające z ustaw. W przedmiotowej sprawie organ nie dostrzegł żadnych innych podstaw do wniesienia sprzeciwu.
Na tą decyzje, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej K. – N. H. zarzucając naruszenie:
1/ art. 152 ust. 1, 2 i 4a w zw. z art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez:
a/ błędne uznanie, iż wniesienie sprzeciwu przez organ ochrony środowiska w powołaniu się na okoliczność, iż wykonanie instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej powinno zostać poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę nie ma oparcia w obowiązujących przepisach, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 152 u.p.o.ś. w kontekście określenia istoty postępowania prowadzonego w tym trybie prowadzi do wniosku, iż ustalenie wymagań ochrony środowiska jest zdeterminowane ostatecznym kształtem inwestycji wynikającej z udzielonego pozwolenia na budowę lub zaakceptowanego zgłoszenia (w zakresie parametrów technicznych i technologicznych instalacji), zatem brak pozwolenia na budowę lub zaakceptowanego zgłoszenia warunkuje uruchomienie trybu z art. 152 ust. 4a u.p.o.ś z uwagi na niespełnienie wymagań środowiska o których mowa w art. 76 ust. 2 u.p.o.ś.;
b/ błędne przyjęcie, iż w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych w aktualnym stanie prawnym nie są to instalacje mogące znacząco oddziaływać na środowisko i w konsekwencji niezweryfikowanie przez organ II instancji warunków technicznych instalacji określonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. 2019 r. poz. 2448) poprzez zaniechanie ustalenia, czy ilość anten, pracujących równocześnie na konkretnych, tych samych azymutach w przestrzeni, powodować będzie przekroczenie dopuszczalnej gęstości mocy pól elektromagnetycznych dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i dla miejsc dostępnych dla ludności;
2/ art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 § 1 w zw. z art. 140 oraz art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. polegające na:
a/ zaniechaniu inicjatywy dowodowej i uznanie, iż informacje przekazane przez inwestora wraz z wnioskiem są kompletne i wystarczające do ustalenia, że wykonane zostały wymagane przepisami środki techniczne chroniące środowisko oraz rozwiązania technologiczne wynikające z ustaw lub decyzji i w konsekwencji poprzez umorzenie postępowania w I instancji dopuszczenie instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej do eksploatacji, wbrew obowiązkowi podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, co powinno wyrażać się dokonaniem ustaleń, czy informacja przedłożona przez inwestora jest kompletna do oceny, jaki jest zakres oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na ul. [...] c w K., czy inwestycja będzie generowała pola elektromagnetyczne o poziomach przekraczających dopuszczalne dla terenów pod zabudowę mieszkaniową oraz w miejscach dostępnych dla ludności z uwzględnieniem kumulacji oddziaływań poszczególnych anten zgodnie z wytycznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia z dnia 17 lutego 2020 r. w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz jak instalacja wpłynie na środowisko i w konsekwencji czy sprzeciw organu I instancji jest legalny;
b/ wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej w decyzji z dnia 18 lutego 2025 r. przejawiającym się niedokładnym i niekompletnym ustaleniem stanu faktycznego oraz dokonaniem powierzchownej analizy i oceny prawnej, w całości stanowiącej powtórzenie rozstrzygnięcia w innej sprawie, co uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania organu odwoławczego w kontekście przyjętego rozstrzygnięcia, iż niedopełnienie przez inwestora obowiązków wynikających z przepisów ustawy prawo budowlane nie warunkuje uruchomienia procedury określonej w art. 152 ust. 4a u.p.o.ś. z uwagi na brak możliwości weryfikacji instalacji pod kątem zagrożeń dla środowiska;
c/ uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości i w konsekwencji dopuszczenie do eksploatacji instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej wytwarzającej pole elektromagnetyczne [...] zlokalizowanej przy ul. [...] c w K., która może negatywnie oddziaływać na środowisko, jako że nie została prawidłowo zweryfikowana okoliczność, czy instalacja ta spełnia wymagania ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.o.ś.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji organu odwoławczego, o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, którą to decyzją wniesiony został sprzeciw, do zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne (stacji bazowej telefonii komórkowej) i umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu wyrażonego we wniesionym sprzeciwie, iż jego podstawą może być ocena, że zgłoszone do użytkowania przedsięwzięcie, objęte było wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania skutecznego zgłoszenia, którym inwestor się nie legitymuje. Zdaniem sądu stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe, sama decyzja jednak naruszyła zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.(dalej; ustawa) instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8 (ust 1). Prowadzący instalację, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem jej eksploatacji, z zastrzeżeniem ust. 5. Przepis art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust 3). Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (ust 4). Sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli:
1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska;
2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 (ust 4a).
Z kolei przepis art 76 ust 2 ustawy stanowi, że wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są: wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko (ust 1). Zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji (ust 2).
W ocenie sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, brak podstaw prawnych by uznać, że wyżej przytoczone regulacje przyznają organowi ochrony środowiska kompetencje do badania, na etapie zgłoszenia do użytkowania (eksploatacji) instalacji, czy była ona objęta szeroko rozumianą tzw. zgodą budowlaną tj. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub podlegała zgłoszeniu. Kompetencji takiej nie sposób wywieść tak z brzmienia art 152 pkt 4a jak też art 76 ust 2 pkt 1 oraz pkt 2. Nie ma w nich mowy o badaniu legalności zgłoszonej instalacji, ale o konieczności weryfikacji tej instalacji, co do standardów emisyjnych lub jakości środowiska, kwestii spełnia przez nią wymagań ochrony środowiska, wykonania wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowiskowo i zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności). Zasada ta wywiedziona jest z art. 7 Konstytucji RP, według którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że organy administracji swoje rozstrzygnięcia opierają o prawidłowo stosowane prawo materialne, a rozstrzygnięcia te zapadają postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów prawa procesowego. Przedmiot sprawy, w jakim organ orzeka, musi przy tym wynikać z kompetencji, jakie temu organowi przypisuje obowiązujące prawo. Ponadto, w sprawach które podlegają jego jurysdykcji, nie może on dokonywać oceny stanu faktycznego, w oparciu o dowolne kryteria tj. o takie kryteria, nie wynikają przepisów daną kwestię regulujących.
W ocenie sądu, organ pierwszej instancji zasadę, o której mowa wyżej naruszył. Nie mając podstawy prawnej (kompetencji) do oceny legalności zgłoszonej do użytkowania instalacji, ocenę taka przeprowadził, zgłaszając sprzeciw z powołaniem na przepisy inne niż te, które powinien uwzględnić dokonując oceny zgłoszenia. Nadmienić tylko można, że sama kwestia wymogu, bądź braku wymogu dokonania zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę dla danej instalacji telekomunikacyjnej, jest przedmiotem rozbieżności tak w praktyce orzeczniczej organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego jak również w orzecznictwie sądowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 maja 2025 r.). Tym bardziej kwestii tej nie powinien oceniać organ ochrony środowiska, który jak mowa wyżej, nie ma w tym zakresie kompetencji przyznanej mu przez ustawę.
Podobne stanowisko zaprezentowano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2024 r. II SA/Kr 1499/24 w którym wskazano, że "organ ochrony środowiska nie jest organem właściwym rzeczowo do kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego, a zgodnie z art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.) organem właściwym w sprawach tego rodzaju są organy nadzoru budowlanego: powiatowy i wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Jeżeli zatem organy ochrony środowiska rozpatrujące zgłoszenie do eksploatacji instalacji - stacji bazowej telefonii komórkowej, mają wątpliwości co do spełnienia wymagań ustawy prawo budowlane przez inwestora instalacji, to winny powiadomić o tym właściwy organ nadzoru budowlanego i rzeczą tego organu będzie wypowiedź co do obowiązku posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Nie jest przedmiotem kontrolowanego postępowania ani niniejszej sprawy sądowo administracyjnej rozstrzyganie co do obowiązku uzyskania dla spornej instalacji decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej wskazać należy, że w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych, to w aktualnym stanie prawnym nie są to instalacje, które mogą znacząco - zawsze lub potencjalnie - oddziaływać na środowisko w rozumieniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 z późn. zm.), zatem nie wymagają decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Z tej zatem decyzji ż adne środki techniczne chroniące środowisko, względnie odpowiednie rozwiązania technologiczne istotne z punktu widzenia ochrony środowiska nie będą wynikać, skoro decyzja ta nie jest wymagana." Stanowisko to zostało zaaprobowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2025 r. II SA/Kr 385/25.
Prawidłowe stanowisko co do braku podstaw do oceny legalności instalacji telekomunikacyjnej zgłoszonej do eksploatacji, przez organ ochrony środowiska, przedstawione przez organ drugiej instancji, nie skutkuje oceną sądu, że decyzja ta jest prawidłowa. Postępowanie zgłoszeniowe jest specyficznym sposobem załatwienia sprawy administracyjnej. Organ może sprawę załatwić milcząco, nie wnosząc sprzeciwu. Wnosząc jednak sprzeciw, organ uruchamia pełnowymiarowe postępowanie administracyjne. Wydana decyzja musi spełniać kryteria, o których mowa w art 107 K.p.a., a w razie wniesienia odwołania od takiej decyzji, organ odwoławczy ponownie rozpoznaje sprawę. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, organ odwoławczy rozpoznaje sprawę w pełnym zakresie, orzekając co do istoty sprawy. Organ drugiej instancji nie może milcząco załatwić sprawy, lub rozpoznać ją fragmentarycznie, zajmując stanowisko w części dotyczącej zgłoszonego sprzeciwu, a pomijając merytoryczne (materialno-prawne) aspekty oceny dokonanego zgłoszenia. W postępowaniu dotyczącym zgłoszenia instalacji do użytkowania (eksploatacji) obowiązkiem organu jest ocenić, czy instalacja ta spełnia standardy emisyjne lub jakości środowiska, wymagania ochrony środowiska, wykonania wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowiskowo i zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Nie podzielając poglądu organu pierwszej instancji, co do zgłoszonego sprzeciwu (nawet prawidłowo), organ odwoławczy nie może ograniczyć się do oceny jedynie tej kwestii, pomijając aspekty, o których mowa wyżej. Organ odwoławczy orzeka w pełnym wymiarze i jeżeli prezentuje odmienne stanowisko niż organ pierwszej instancji, co do podstaw prawnych zgłoszonego sprzeciwu, nie może uchylić się od oceny dokonanego zgłoszenia, w oparciu o ustawowe kryteria. Powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, że w postępowaniu zgłoszeniowym, organ odwoławczy nawet nie podzielając stanowiska organu pierwszej instancji co do podstaw zgłoszonego sprzeciwu, może utrzymać w mocy decyzję tego organu, jeżeli dostrzega podstawy do zgłoszenia sprzeciwu w oparciu o inne kryteria. Podobne stanowisko zostało wyrażone w przywołanych wyżej wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2024 r. II SA/Kr 1499/24 oraz z dnia 24 czerwca 2025 r. II SA/Kr 385/25.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI