II SA/Kr 1204/23

II SA/Kr 1204/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 136 ust 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lipca 2023 r. znak: WS-VI.7534.3.32.2023.AB w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r., znak: GN.III.JM.72211-11i/99, działając na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) oraz art. 104 kpa Starosta Krakowski orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr. gm. Z., obj. księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] na. rzecz G. K..
Organ podał, że postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. W. , wszczęte zostało na wniosek J. W. S. z dnia 30 czerwca 1992 r.
Do dnia 31 grudnia 1997 r. postępowanie z ww. wniosku prowadzone było przez Urząd Rejonowy w Krakowie, w trybie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.
o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a z dniem 1 stycznia 1998 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, sprawę do prowadzenia przejął Wojewoda Krakowski.
Z kolei z dniem 1 stycznia 1999 r. sprawy z zakresu zwrotów wywłaszczonych nieruchomości przekazano do kompetencji Starosty.
Organ ustalił, że J. W. S., zmarła w dniu 23 grudnia 1997 r.,
a spadek po niej stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - K. w K., Wydział I Cywilny z dnia 25 czerwca 1999 r. sygn. akt I Ns 1109/99/K, nabyła w całości córka G. K.. Zgłoszone przez J. W. S., roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, podtrzymane zostało przez G. K..
W dacie wywłaszczenia (nabycia) parcela l. kat[...] b. gm. kat. W. , stanowiła własność J. N., w całości.
Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z dnia 7 stycznia 1953 r. sygn. akt I Ns II 353/52, spadek po J. N., zmarłym 10 maja 1952 r. nabyli: J. W. N. w 1/4 części oraz W. J. N. w 3/4 części.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - K.
w K., Wydział I Cywilny z dnia 30 maja 1984 r. sygn. akt I Ns [...], spadek po W. J. N. nabyli: J. W. 1- voto [...]voto S. w [...] częściach oraz G. E. K. z d. S. w [...] częściach.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - K.
w K., Wydział I Cywilny z dnia 25 czerwca 1999 r. sygn. akt I Ns 1109/99/K, spadek po J. W. S., zmarłej 23 grudnia 1997 r. nabyła wprost,
w całości córka G. K..
Decyzją z dnia 22 maja 2000 r. nr GN.II.72211/02/11/99/Bi Starosta Krakowski orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako: cz. działki nr [...], cz. działki nr [...], cz. działki nr [...], cz. działki nr [...], cz. działki nr [...], działki nr [...], działki nr [...], działki nr [...], działki nr [...], działki nr [...], cz. działki nr [...], cz. działki nr [...], działki nr [...], działki nr [...], działki nr [...], poł. w W. gm. Z., w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], na rzecz G. K..
Decyzją z dnia 19 lipca 2000 r. nr GG.V.7724/468/2000/Go Wojewoda Małopolski uchylił w całości ww. decyzję Starosty Krakowskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia 3 lutego 2004 r. nr GN.1.72211/11/99/Bi, sprostowaną postanowieniem z dnia 20 lutego 2004 r., Starosta Krakowski orzekł o odmowie zwrotu części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz całych działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], poł w W. gm. Z., w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. W. , na rzecz G. K. oraz o zwrocie działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], poł w W. gm. Z., w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. W., na rzecz wnioskodawczyni.
Decyzją z dnia 31 maja 2005 r. nr RR.VII.MD.7724-146-04 Wojewoda Małopolski nr RR.VII.MD.7724-146-04 uchylił ww. decyzję całości i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. nr GN.III.ER.72211-lli/99 Starosta Krakowski zawiesił z urzędu ww. postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu przez sąd powszechny ważności umów sprzedaży lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku nr 7, zlokalizowanym na przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem nr WS-VI.7534.3.300.2012.MK z dnia 22 lutego 2013 r. Wojewoda Małopolski uchylił w całości ww. postanowienie.
Postanowieniem z dnia 8 października 2013 r. nr GN.III.ER.72211-11i/99 Starosta Krakowski ponownie orzekł o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr. W. gm. Z., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. W. - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, polegającego na ustaleniu przez sąd powszechny ważności umów sprzedaży lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku nr [...], zlokalizowanym na przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r. nr WS-VI.7534.3.269.2013.MK Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy ww. postanowienie.
Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 531/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Wyrok ten stał się prawomocny.
Decyzją z dnia 20 marca 2017 r. nr GN.III.KL.72211-lli/99 Starosta Krakowski orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...], poł. w obr. W. , gm. Z.,
w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. W. , na rzecz wnioskodawczyni.
Decyzją z dnia 29 grudnia 2017 r. nr WS-VI.7534.3.89.2017.EJ Wojewoda Małopolski uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Rozpatrując ponownie sprawę organ ustalił, że działka nr [...] stanowi własność Agencji Mienia Wojskowego oraz właścicieli mieszkań w bloku nr [...].
Organ ustalił nadto, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr L:S.A.A.IV/l/218/51 z dnia 12 grudnia 1951 r. na rzecz Skarbu Państwa, oraz zezwolenia Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, z dnia 18 września 1951 r. nr L.cz.I.N.I.E.05451/51, następnie sprostowanym postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z dnia 11 listopada 1977 r. nr GKM 11/60/47/74, została wywłaszczona parcela l. kat. [...] o pow. 2 ha 47 a 2 m2 poł. w b. gm. kat. W. , z przeznaczeniem na cele budowy osiedla mieszkaniowego w gm. W.
Z porównania mapy katastralnej b. gm. kat. W. , z mapą ewidencyjną obr. W. gm. Z. z dnia 25 kwietnia 2012 r. wynika, iż wnioskowana do zwrotu działka nr [...], stanowi część wywłaszczonej parceli l. kat. [...].
Decyzją z dnia 8 maja 1996 r. nr RGG.III.7224/221/Ba/96/26 Kierownik Urzędu Rejonowego w K. orzekł o wygaśnięciu prawa zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej w stosunku do zabudowanej nieruchomości, położonej w W. gm. Z., oznaczonej jako działka nr [...]. Decyzja ta stanowiła podstawę do wykreślenia prawa zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej w księdze wieczystej oraz wpisania w to miejsce Skarbu Państwa - Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
Organ wyjaśnił, że zgodnie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłankami zwrotu nieruchomości są:
- wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot;
- objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub jej części) tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami;
- zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy, który formułuje legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu
Dodał, że wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Zdaniem organu dokonane w sprawie ustalenia dowodzą, że pierwsze dwie przesłanki zwrotu zostały spełnione, bowiem wnioskodawczyni jest spadkobiercą byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, której wywłaszczenie nastąpiło na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Dla stwierdzenia, czy i trzecia przesłanka zwrotu została spełniona należało dokonać oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Powyższego dokonano na podstawie następujących dowodów:
- orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie, nr L:S.A.A.IV/1/218/51 z dnia 12 grudnia 1951 r. o wywłaszczeniu nieruchomości,
- postanowienia Naczelnika Gminy Z., z dnia 11 listopada1977 r. o sprostowaniu oczywistych omyłek,
- pisma Wójta Gminy Z. z dnia 27 grudnia 2014 r. nr PU 6723.46.2011, dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego,
- protokołu z rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości, przeprowadzonej w dniu: 20 września 2000 r. i 26 sierpnia 2009 r.,
- pisma Urzędu Gminy Z. z dnia 10 lutego 2010 r.,
- protokołów przesłuchania świadków z dnia: 5 marca 2012 r. i 5 czerwca 2012 r.,
- archiwalnych zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu z lat: 1970, 1974, 1975, 1993,2012, 2021 i 2022.
Nadto ustalono, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie, nr L:S.A.A.IV/1/218/51 z dnia 12 grudnia 1951 r. o wywłaszczeniu nieruchomości oraz zezwolenia Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 18 września 1951 r. nr L.cz.I.N.I.E.05451/51, sprostowanym postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z dnia 11 listopada 1977 r. nr GKM 11/60/47/74 została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, parcela l. kat. [...] o po w. 2 ha 47 a 2 m2 poł. w b. gm. kat. W. , z przeznaczeniem na cele budowy osiedla mieszkaniowego w gm. [...].
W odpowiedzi na zapytanie organu na temat przeznaczenia parceli l. kat. [...] w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jej wywłaszczenia tj. 12 grudnia 1951 r. uzyskano informację, iż w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy Z. brak jest dokumentów, na podstawie których można stwierdzić przeznaczenie ww. parceli w planie zagospodarowania przestrzennego wg. stanu na dzień wywłaszczenia. Według wiedzy tamtejszego urzędu, nie obowiązywał wtedy żaden plan zagospodarowania przestrzennego. Pierwszy plan zagospodarowania przestrzennego na podstawie, którego można określić przeznaczenie ww. nieruchomości to plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy Z. zatwierdzony uchwałą nr 25/93 Rady Gminy, z dnia 24 czerwca 1993 r. W rzeczonym planie obszar ten przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową.
Jak podał organ, przedmiotowej sprawie podjęte zostały próby odszukania archiwalnej dokumentacji związanej z budową osiedla mieszkaniowego w W. . W ich wyniku, Archiwum Wojsk Lądowych w Warszawie, pismem z dnia 14 stycznia 2009 r. poinformowało, że w swoim zasobie archiwalnym, nie posiada dokumentacji technicznej, ani też kosztorysowej dotyczącej przedmiotowej inwestycji. Archiwum Wojsk Lądowych w Krakowie, pismem z dnia 27 stycznia 2009 r., poinformowało również, iż w swoich zasobach, nie posiada dokumentacji dotyczącej osiedla wojskowego w W.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie należy uwzględnić okres budowy ww. osiedla, które powstawało w latach 50 tych ubiegłego wieku. Był to okres rywalizacji bloków militarnych i w tym okresie wszelkie sprawy dotyczące wojska, objęte były ścisłą tajemnicą. Być może dlatego, nie zachowała się dokumentacja dotycząca budowy ww. osiedla.
Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej wraz z oględzinami w dniu 20 września 2000 r. ustalono, że działka nr [...] po stronie południowej budynku nr [...], użytkowana jest jako "dzikie" ogródki działkowe. Rosną na niej wieloletnie drzewa, również owocowe (8 sztuk), krzewy i usytuowana jest mała szklarnia.
Z kolei podczas rozprawy i oględzin w dniu 26 sierpnia 2009 r. ustalono że od strony północnej, teren stanowi pas gruntu o szerokości ok. 1,5 m, od budynku nr [...], od krawężnika drogi osiedlowej, przy ścianie budynku opaska betonowa, dwa wejścia do budynku nr [...], z trzema stopniami betonowymi każde. Granica wschodnia przebiega, od krawężnika drogi osiedlowej do narożnika budynku garażowego
(znajdującego się na działce nr [...]), wzdłuż ściany tego budynku, wzdłuż ogrodzenia działki nr [...] (częściowo drewnianego, częściowo z siatki metalowej). W części wschodniej, między ścianą budynku nr [...] a granicą działki nr [...], teren stanowi: od strony północnej częściowo porośnięty trawą, częściowo wysypany żużlem, fragment wyłożony kostką brukową, przy ścianie budynku nr [...], opaska betonowa, pas porośnięty kwiatami i sosną. Natomiast od strony południowej, działka nr [...], pomiędzy ścianą budynku nr [...], a ogrodzeniem działek: nr [...], nr [...] i nr [...] stanowi: przy ścianie budynku, opaska betonowa, teren o szerokości ok. 3 metry (o nachyleniu w kierunku południowym) porośnięty skoszoną trawą, dalej zagospodarowany jako ogródki działkowe "dzikie", miniszklarenka, drzewa, krzewy, rośliny owocowe, kwiaty, ogrodzenie ogródków z siatki metalowej wspartej na słupkach żeliwnych. Narożnik, od strony południowo - zachodniej, stanowi nieużytek. Na ww. działce usytuowany jest budynek wielomieszkaniowy o numerze porządkowym 7. Z informacji udzielonej przez Urząd Gminy Z. w piśmie z dnia 10 lutego 2010 r. nr SA 51180-10/10 wynika, iż zasiedlanie tego budynku rozpoczęło się już od maja 1953 r. i w tym okresie pierwsze osoby były w nim meldowane.
W dniu 5 czerwca 2012 r. przeprowadzono przesłuchania następujących świadków: S. G., B. K., Z. M., a w dniu 5 marca 2012 r., przesłuchano C. L. i M. L..
Z zeznań powyższych świadków wynika, iż w połowie lat 50 - tych, na osiedlu było oświetlenie na słupach, doprowadzona była woda. Była także wykonana z kostki granitowej droga oraz chodniki. Istniał także sklep spożywczy oraz trawniki osiedlowe. Przy bloku nr [...] znajdował się przystanek MPK dla całego osiedla. Koło bloku nr [...], od strony ulicy głównej znajdowały się huśtawki. Było także kilka piaskownic zlokalizowanych koło bloków. Istniały ogródki użytkowane przez mieszkańców. Na osiedlu znajdowały się tereny zielone, porośnięte trawą. Do roku 1961 na osiedlu prowadzono prace związane z jego zagospodarowaniem, co wiązało się z powstaniem dróg wewnątrzosiedlowych, chodników, oświetlenia na słupach, instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz zieleni osiedlowej. Wszystkie bloki były otynkowane z zewnątrz. Pomiędzy blokami były piaskownice (jedna dla dwóch bloków). Na terenie osiedla, istniały przydomowe ogródki działkowe, uprawiane przez jego mieszkańców.
W niniejszej sprawie, jako dowód organ wykorzystał również zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu, pozyskane z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii
w Warszawie, pochodzące z lat: 1970, 1974, 1975, 1993, 2012, 2021 i 2022.
Na zdjęciu z roku 1970 widoczny jest budynek mieszkalny nr [...] z dwoma wejściami od strony północnej, natomiast teren z południowej strony budynku był terenem zielonym porośniętym drzewami. Budynek znajdował się przy granicy północnej działki, natomiast pozostały teren w kierunku południowym porośnięty był trawą i drzewami. Podobny sposób zagospodarowania ww. nieruchomości przedstawiają fotografie z lat: 1974, 1975 i 1993. Natomiast na zdjęciach pochodzących z roku 2012, 2021 i 2022, od strony południowej, widoczne są rosnące drzewa oraz ogródki i prowadzące do nich ścieżki. Na wszystkich zdjęciach, widoczny jest także ww. blok mieszkalny.
Dla potrzeb prowadzonego postępowania pozyskano również informacje w zakresie posiadania i eksploatacji sieci infrastruktury technicznej zlokalizowanej na przedmiotowej działce.
Zgodnie z pismem T. D. S,.A. z dnia 23.05.2012 r. nr OKR/RD4/ZS/695/MB/5335/2012, m. in. na działce nr 451/20, zlokalizowane są (budowane dla potrzeb Osiedla Wojskowego): stacja transformatorowa nr 44040 typ MSTw, rok budowy 1989, linie kablowe niskiego napięcia relacji: stacja transformatorowa Nr [...] - złącza kablowe budynków, garaży i oświetlenia os. W. , rok budowy 1989 - 2000, dwie linie kablowe średniego napięcia relacji: stacja transformatorowa Nr 44013 - Nr 4153 - stacja transformatorowa Nr 4153 - stacja transformatorowa Nr 44040, rok budowy 1989.
Zgodnie z pismem T. P. S.A. z dnia 25 maja 2012 r. nr [...], przez przedmiotową działkę nie przebiega sieć teletechniczna będąca własnością TP. Przez działkę przebiega natomiast kabel teletechniczny.
Urząd Gminy Z., pismem z dnia 4 lipca 2012 r. nr IS.7013.27.2012.RM, poinformował, że na terenie Os. [...], budynki posiadają instalację wodociągową, kanalizacyjną, elektryczną oraz gazową. Brak jest instalacji cieplnej.
W tym stanie rzeczy organ przyjął, że zawnioskowana do zwrotu nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] poł. w obr. W. , gm. Z., w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. W., została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia wskazanym w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie, nr L:S.A.A.IV/1/218/51 z dnia 12 grudnia 1951 r. na rzecz Skarbu Państwa oraz zezwolenia Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, z dnia 18 września 1951 r. nr L.cz.I.N.I.E.05451/51, następnie sprostowanym postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z dnia 11 listopada 1977 r. nr GKM 11/60/47/74, na cele budowy osiedla mieszkaniowego w gm. W.
Organ podał, aktualny stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, wskazuje także na wykonanie w jej obszarze prac związanych z realizacją zaplanowanej inwestycji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury w postaci obiektów handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia, które są niezbędne dla mieszkańców znajdujących się obok bloków.
Osiedle mieszkaniowe obejmuje, bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom (por. wyrok NSA z dnia 4.02.1999 r. IV SA 467/97, wyrok NSA z dnia 20.01.1999 r. IV SA 2033/96).
Natomiast zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20.12.2007 r. II SA/Po 648/07 "przy ocenie realizacji celu publicznego, za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego (w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej), należy uwzględnić nie tylko budowę budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlową i ciągi piesze (chodniki)".
Z kolei jak wynika z treści zażalenia z dnia 25 października 2013 r. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na postanowienie Starosty Krakowskiego z dnia 8 października 2013 r. nr GN.III.ER.72211-1 li/99, na terenie działki nr [...], istnieje od kilkunastu lat wspólnota mieszkaniowa. Od jej powstania, nieruchomość stanowi współwłasność lokatorów, którzy decydują o zagospodarowaniu i sposobie korzystania z nieruchomości, jako przedmiotu ich własności. Jest to forma dbania o stan nieruchomości. Przedmiotowa działka nie była ogrodzona i była dostępna dla innych mieszkańców osiedla.
Organ zauważył, że w latach powstania osiedla, powszechny był zwyczaj zakładania przydomowych ogródków lub klombów z kwiatami.
Nadto zgodnie z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 253/13 i 7 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 293/13 nieruchomość na której cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany, nie może podlegać zwrotowi. Powyższe wyroki dotyczyły nieruchomości położonych w W. oznaczonej jako działka: nr [...] i nr [...], znajdujących na wspomnianym wyżej osiedlu. W stosunku do pozostałych zabudowanych blokami mieszkalnymi działkami: nr [...] i nr [...], decyzje Starosty Krakowskiego o odmowie zwrotu, zostały utrzymane w mocy przez Wojewodę Małopolskiego.
Biorąc zatem pod uwagę okoliczność, że działka nr [...] poł. w obr. W. gm. Z., stanowi współwłasność Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz licznych osób fizycznych, organ stwierdził, że niemożliwe jest orzeczenie o zwrocie tej nieruchomości.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła G. K., zarzucając rozstrzygnięciu naruszeni przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy gospodarce nieruchomościami, art. 6 , 75 §1, 78, 7 i 77 kpa.
Decyzją z dnia 14 lipca 2023 r. znak: WS-VI.7534.33.32.2023. AB, Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz ustalenia organu I instancji, które uznał za własne.
Podał, że przedmiotowa parcela l. kat. [...] b. gm. kat. W. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele budownictwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 12 grudnia 1951 r. znak: L:S.A.A.IV/1/218/51, sprostowanym postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z 11 listopada 1977 r. znak: GKM 11/60/47/74. Zgodnie z treścią księgi wieczystej działka [...] zabudowana jest w części budynkiem mieszkalnym nr [...], w którym wyodrębniono dziesięć lokali mieszkalnych. Przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność Wojskowej Agencji Mieszkaniowej osób fizycznych - właścicieli mieszkań w bloku nr [...].
Sprawa zwrotu działki [...] była już przedmiotem orzekania przez WSA w Krakowie, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 czerwca 2014 r. pod sygn. akt II SA/Kr 531/14 wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organy powinny zbadać jaki jest status bloku mieszkalnego nr [...] na os. [...] w W. umiejscowionego na działce [...].
Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że sposób przejęcia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa pozwala na bezpośrednie zastosowanie art. 137 u.g.n., zaś G. K. posiada legitymację procesową do wystąpienia z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
Zgodnie bowiem z pkt. 1 orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 12 grudnia 1951 r. z dniem 4 października 1951 r. nastąpiło odjęcie prawa własności nieruchomości położonych w gminie kat. W. objętej wykazem hipotecznym 303 o jedynej p.gr. l. kat.555 o łącznej powierzchni 2 ha 47 a 02 m2, stanowiących własność J. N. i przeniesione zostało z dniem powyższym na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na cele budownictwa. Jednocześnie z zawartego w tymże dokumencie uzasadnieniu wywłaszczenia wynika, iż przedmiot wywłaszczenia zajęty został na cele budownictwa Państwowego i jest nadal na ten cel potrzebny zaś wszystkie wymienione w orzeczeniu wywłaszczeniowym grunty położone są w W. w strefie ekonomicznej miejskiej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że późniejsze sprostowanie przedmiotowego orzeczenia wywłaszczeniowego, dokonane postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z dnia 11 listopada 1977 r. nie może zostać uznane za sprecyzowanie celu wywłaszczenia dające podstawę do przyjęcia, że cel ten został zrealizowany, gdyż: sprecyzowanie to miało miejsce blisko trzydzieści lat po dacie wywłaszczenia i nie było oparte na żadnych podstawach faktycznych organ podał, że cel wywłaszczenia polegający na budowie na wywłaszczonej parceli l. kat. [...] osiedla mieszkaniowego znajduje potwierdzenie m.in. w dołączonym do akt sprawy orzeczeniu Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 19 stycznia 1962 r. znak: Wł.5/7/61 o częściowym zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela. Zgodnie z treścią powołanego dokumentu, zbędność dla celów budowlanych części wywłaszczonej nieruchomości została stwierdzona przez: Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych - jako wykonawcę robót budowlanych - która: nie przewiduje w najbliższych latach (a więc 10 lat po wywłaszczeniu) rozbudowy osiedla w W. oraz Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, który: postuluje najpierw zagęszczenie istniejącej zabudowy.
Organ uznał za nieuzasadniony zarzut odwołania, zgodnie z którym sprawa została rozstrzygnięta przez organ I instancji z rażącym naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, między innymi poprzez wadliwą analizę i ocenę materiału dowodowego poprzez oparte na domysłach przekonanie, na jaki cel miałoby nastąpić rzeczone wywłaszczenie w przeszłości. Jako bezpodstawny organ uznał również zarzut naruszeni art. 75 §1 w zw. z art. 78 k.p.a., art. 7 i 77 k.p.a.
W ocenie Wojewody, organ I instancji orzekając o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] dokonał oceny jej zbędności dla celu wywłaszczenia w oparciu o następujące dowody zgromadzone w aktach sprawy:
- orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr L:S.A.A.IV/1/218/51 z 12 grudnia 1951 r. o wywłaszczeniu nieruchomości,
- postanowienie Naczelnika Gminy Z. z 11 listopada 1977 r., nr nr GKM 11/60/47/74 o sprostowaniu oczywistych omyłek pisarskich,
- pismo Wójta Gminy Z. z 27 grudnia 2011 r. znak: PU 6723.46.201 l.WB dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego,
- protokół z rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2009 r.,
- rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości przeprowadzonej w dniu 20 września 2000 r.,
- pismo Urzędu Gminy Z. z 10 lutego 2010 r., znak: SA 51180-10/10,
- protokoły przesłuchania świadków z 5 marca 2012 r. i z 5 czerwca 2012 r.,
- archiwalne zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu z lat: 1970, 1974, 1975, 1993, 2012, 2021 12022,
- porównanie mapy katastralnej z mapą ewidencyjną parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] w skali 1:1000,
Opierając się na ww. dokumentacji Starosta Krakowski ustalił, że:
- na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr L:S.A.A.IV/1/218/51 z 12 grudnia 1951 r. oraz zezwolenia Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 18 września 1951 r. znak: L.cz.LN.LE.05451/51, następnie sprostowanego postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z 11 listopada 1977 r., parcela l. kat. [...] o pow. 2 ha 47 poł. w b. gm. kat. [...], została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele budowy osiedla mieszkaniowego w gm. W.
-z pisma Wójta Gminy Z. z 27 grudnia 2011 r. znak: PU 6723.46.201 l.WB wynika, że w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy Z. brak jest dokumentów umożliwiających stwierdzenie przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego według stanu na dzień wywłaszczenia; zgodnie
z wiedzą tamtejszego Urzędu nie obowiązywał wówczas żaden plan zagospodarowania przestrzennego, zaś pierwszy plan zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego jednoznacznie można określić przeznaczenie tego obszaru na podstawie materiałów archiwalnych, to plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy Z. zatwierdzony uchwałą Rady Gminy nr 25/93 z dnia 24 czerwca 1993 r., gdzie obszar ten przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową;
- działka [...] po stronie południowej budynku mieszkalnego nr [...] użytkowana jest jako " dzikie" ogródki działkowe. Rosną na niej wieloletnie drzewa, również owocowe (8 sztuk), krzewy i usytuowana jest mała szklarnia; powyższy sposób zagospodarowania przedmiotowego obszaru został potwierdzony protokołem
z rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości z dnia 26 sierpnia 2009 r. Stwierdzono w nim, że: od strony północnej teren stanowi pas gruntu o szerokości około 1,5 m od budynku nr [...] do krawężnika drogi osiedlowej, przy ścianie budynku opaska betonowa, dwa wejścia do budynku nr [...] z trzema stopniami betonowymi każde. Granica wschodnia przebiega od krawężnika drogi osiedlowej do narożnika budynku garażowego (znajdującego się na działce [...]), wzdłuż ściany tego budynku, wzdłuż ogrodzenia działki [...] (częściowo drewnianego, częściowo z siatki metalowej). W części wschodniej między ścianą budynku nr [...] a granicą działki nr [...], teren stanowi: od strony północnej częściowo porośnięty trawą, częściowo wysypany żużlem, fragment wyłożony kostką brukową, przy ścianie budynku nr [...] opaska betonowa, pas porośnięty kwiatami i sosną. Natomiast od strony południowej działka nr [...] pomiędzy ścianą budynku nr [...], a ogrodzeniem działek nr [...], nr [...] i nr [...] stanowi: przy ścianie budynku opaska betonowa, teren o szerokości około 3 m (o nachyleniu południowym) porośnięty skoszoną trawą, dalej teren zagospodarowany jako ogródki działkowe ("dzikie"), miniszklarenka, drzewa, krzewy, rośliny owocowe, kwiaty, ogrodzenie ogródków z siatki metalowej wspartej na słupkach żeliwnych. Natomiast narożnik od strony południowo-zachodniej stanowi nieużytek;
- z informacji zawartej w piśmie Urzędu Gminy Z. z dnia 10 lutego 2010 r., wynika, że zasiedlanie budynków nr [...] rozpoczęło się od maja 1953 r.;
- z protokołów przesłuchań świadków przeprowadzonych w dniach 5 marca 2012 r. - oraz 5 czerwca 2012 r. wynika, iż: w połowie lat 50 - tych na osiedlu istniało oświetlenie na słupach, doprowadzona była woda. Była także wykonana z kostki granitowej droga oraz chodniki. Istniał także sklep spożywczy oraz trawniki osiedlowe. Przy bloku nr [...] znajdował się przystanek MPK dla całego osiedla. Koło bloku nr [...], od strony ulicy głównej znajdowały się huśtawki. Było także kilka piaskownic zlokalizowanych koło bloków. Istniały ogródki użytkowane przez mieszkańców, (...) na osiedlu znajdowały się tereny zielone porośnięte trawą, (...) do roku 1961 na osiedlu prowadzono prace związane z jego zagospodarowaniem, co wiązało się z powstaniem dróg wewnątrzosiedlowych, chodników, oświetlenia na słupach, instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz zieleni osiedlowej;
- z pozyskanych z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W. zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu wynika, że: na zdjęciu z roku 1970 widoczny jest budynek mieszkalny nr [...] dwoma wejściami od strony północnej, natomiast teren z południowej strony budynku był terenem zielonym porośniętym drzewami. (...). Podobny sposób zagospodarowania ww. nieruchomości przedstawiają fotografie z lat: 1974, 1975, i 1993. Natomiast na zdjęciach pochodzących z roku 2012, 2021 i 2022 od strony południowej, widoczne są rosnące drzewa oraz ogródki i prowadzące do nich ścieżki.
Ponadto organ I instancji dla potrzeb prowadzonego postępowania pozyskał wymienione w decyzji informacje, dotyczące występowania i eksploatacji infrastruktury technicznej m.in. na przedmiotowej działce.
W opinii organu odwoławczego, analizy dokumentacji dokonanej przez organ I instancji nie można uznać za wadliwą, zaś poczynione na jej podstawie ustalenie o wykorzystaniu przedmiotowej nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia, polegającym na budowie osiedla mieszkaniowego jest w pełni uzasadnione.
Kluczowe znaczenie dla prawidłowej oceny przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w niniejszej sprawie ma fakt, iż wbrew zawartemu w odwołaniu twierdzeniu, iż: (...) z akt sprawy wynika wprost, że działka ta stanowi teren niezabudowany i niezagospodarowany, a w konsekwencji więc nie służyła ona celowi wywłaszczenia, na przedmiotowej działce posadowiony jest budynek mieszkalny nr [...], zasiedlony, jak ustalił organ I instancji, w 1953 r., stanowiący obecnie współwłasność Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i osób fizycznych - właścicieli lokali mieszkalnych w tymże budynku. Powyższe nie tylko wskazuje na realizację celu wywłaszczenia na działce [...], ale jak słusznie zauważył Starosta Krakowski niemożliwe jest orzeczenie o zwrocie tej nieruchomości, gdyż nieposiadanie tytułu prawnego do wywłaszczonej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie.
Tymczasem strona skarżąca zupełnie pomija ww. okoliczność, jak również sam fakt zabudowania przedmiotowej działki budyniem mieszkalnym. Strona skarżąca pomija również w swoich rozważaniach wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, którym na nowo zdefiniowało pojęcie zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. Jeżeli bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie terminów, o których o których mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n., ale przed złożeniem wniosku o zwrot tej nieruchomości i przed datą 22 września 2004 r., brak podstaw by uznać, iż nieruchomość stała się zbędna na ceł wywłaszczenia, a co za tym idzie, że żądanie jej zwrotu było uprawnione. Tymczasem w niniejszej sprawie sieć elektroenergetyczna została wybudowana w 1989 r., a więc przed złożeniem wniosku przez J. W. S. (30 czerwca 1992 r.) i przed 22 września 2004 r.
Odnosząc się do zarzutu braku intencjonalnego zagospodarowania działki [...] przez mieszkańców osiedla, organ odwoławczy podniósł, że osiedle mieszkaniowe stanowi obiekt urbanizacyjny, który rządzi się zasadami uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców, w tym potrzeby w zakresie rekreacji, wypoczynku, czy zniwelowania niedogodności wynikających z zamieszkiwania na obszarze miejskim (hałas, zanieczyszczenie powietrza).
Mając na uwadze powyższe oraz fakt zabudowania przedmiotowej działki wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym, trudno jest zgodzić się ze stroną skarżącą, że założenie pozostawienie pozostałej części działki [...] (od strony południowej) jako terenu porośniętego skoszoną trawą, jako ogródki działkowe, "miniszklarenka", drzewa, krzewy, rośliny owocowe, kwiaty, ogrodzenie ogródków z siatki metalowej wspartej na słupkach żeliwnych z fragmentarycznym nieużytkiem od strony południowo-zachodniej, nie było intencjonalne. Jak stwierdził bowiem organ I instancji w latach powstania osiedla, powszechny był zwyczaj zakładania przydomowych ogródków lub klombów z kwiatami.
Zdaniem organu odwoławczego, wbrew zarzutom skargi, w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany celu wywłaszczenia. Nie można bowiem mówić o trwałej zmianie funkcji wywłaszczonego terenu, bowiem nie budzi wątpliwości że zagospodarowanie przedmiotowej działki poprzez zabudowanie budynkiem mieszkalnym i zagospodarowanie pozostałej części działki pod zieleń osiedlową mieści się w pojęciu celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. Cel wywłaszczenia określony jako budowa osiedla mieszkaniowego, nie może być rozumiany wyłącznie jako wywłaszczenie terenów przeznaczonych do zabudowy, ponieważ realizacja tak określonego celu wywłaszczenia obejmuje także realizację infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania takich bloków w ramach osiedla mieszkaniowego, w tym również terenów zielonych, czy rekreacyjnych wykorzystywanych przez mieszkańców osiedla. Skoro zatem osiedle mieszkaniowe powstało, to zagospodarowanie terenu pomiędzy budynkami jako trawnik czy miejsce porośnięte drzewami nie stoi w sprzeczności z realizacją celu wywłaszczenia.
Jako niezasadny organ ocenił również zarzut bezpodstawności zwrotu nieruchomości, skoro cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całej wywłaszczonej nieruchomości, o czym według odwołujących się świadczą decyzje Starosty Krakowskiego z 28 marca 2013 r. orzekające o zwrocie działek: nr [...], nr [...] i [...]. Z dokumentacji geodezyjnej wynika bowiem, że ww. działki położone były poza osiedlem. Tymczasem objęta wnioskiem o zwrot części działki nr [...], usytuowana jest wewnątrz osiedla i stanowi część jego infrastruktury.
W ocenie organu odwoławczego teren zielony na niezabudowanej budynkiem mieszkalnym części działki [...] wchodzi w zorganizowaną całość tworzącą funkcjonalnie osiedle mieszkaniowe i w pełni uzasadnia orzeczenie organu I instancji o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości ze względu na jej wykorzystanie zgodnie z celem wywłaszczenia wskazanym w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 12 grudnia 1951 r. znak: L:S.A.A.IV/1/218/51, sprostowanym postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z 11 listopada 1977 r. znak: GKM 11/60/47/74.
Na powyższą decyzję G. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
1) art. 138 §2 kpa poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 31 stycznia 2023 r., podczas gdy organ II instancji powinien był
uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania ze względu na naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.), jak i przepisów postępowania (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa), a także niewyjaśnienie przez ten organ zakresu sprawy istotnego dla rozstrzygnięcia;
2) art. 136 kpa w zw. z art. 15 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji i w zasadzie zaniechanie przeprowadzenia przez Wojewodę Małopolskiego jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie, podczas gdy:
- sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana merytorycznie
i rozstrzygnięta, najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy;
- zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do należytego wyjaśnienia sprawy;
- rolą organu odwoławczego nie jest jedynie weryfikacja decyzji administracyjnej, ale też ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej;
- organ odwoławczy ma prawo (i obowiązek) przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym w celu uzupełnienia dowodów i materiału w sprawie, jeśli postępowanie wyjaśniające przed organem I instancji nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie;
- brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 kpa.
3) art. 7 i 77 kpa poprzez brak zgromadzenia i wyczerpującego zbadania dowodów, podczas gdy organ zobowiązany jest do wnikliwej oceny stany faktycznego sprawy i wyjaśnienia nie tylko, czy w konkretnym przypadku rzeczywiście doszło do realizacji celu wywłaszczenia, ale też czy cel wywłaszczenia jest określony w taki sposób, że możliwym jest w stopniu nie budzącym wątpliwości ustalenie, co miało stanowić realizację tego celu oraz, czy został on zrealizowany, albowiem:
- organ I instancji w zakresie oceny terminowej realizacji budowy osiedla oparł się na orzeczeniu w przedmiocie wywłaszczenia, które nie precyzowało jakiego rodzaju budownictwo ma zostać zrealizowane na wywłaszczonej nieruchomości, kiedy w rzeczywistości cel taki musi być precyzyjnie i w sposób nie budzący wątpliwości określony w orzeczeniu wywłaszczeniowym, a przy tym musi on zostać określony przed wszczęciem jego realizacji oraz w terminach przewidzianych przez art. 137 u.g.n.
- część działki obecnie oznaczona numerem [...] położona jest w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. W. i nie została zagospodarowana na cele wskazane w decyzji o wywłaszczeniu, co prowadzić musi do konkluzji o jej zbędności na cel wywłaszczenia. Podobnie orzekł Starosta Krakowski w odniesieniu do działek o numerach [...], [...] oraz [...], decyzjami z dnia 28 marca 2013 r.;
- wbrew twierdzeniom organu II Instancji ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby część działki numer [...], znajdująca się w granicach wywłaszczonej parceli była zagospodarowana w sposób przesądzający o tym, że była niezbędna do realizacji celu wywłaszczenia; z akt sprawy wynika wprost, że działka ta stanowi teren zielony, niezabudowany i niezagospodarowany w sposób intencjonalny do realizacji potrzeb mieszkańców osiedla; w konsekwencji nie służyła ona celowi wywłaszczenia i nie istnieją przeszkody do jej zwrotu, co zostało przy wydawaniu zaskarżonej decyzji pominięte przez Wojewodę Małopolskiego;
4) art. 6, 7, 8, 11 i 80 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w konsekwencji czego sprawa została rozstrzygnięta z rażącym naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, między innymi poprzez wadliwą analizę i ocenę materiału dowodowego dokonaną zarówno przez organ I instancji jak i przez organ II instancji, wskutek czego została utrzymana w mocy decyzja o odmowie zwrotu nieruchomości pomimo braku określenia w orzeczeniu o wywłaszczeniu konkretnego celu, na jaki wywłaszczenie to następuje;
5) art. 136 ust. 3 ugn poprzez :
- utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całej wywłaszczonej nieruchomości, co potwierdzone zostało następującymi decyzjami Starosty Krakowskiego z dnia:
28 marca 2013 roku GN.III.ER.72211-11t/99; 28 marca 2013 roku GN.III.ER.72211-11n/99; 28 marca 2013 roku GN.III.ER.72211-11o/99, a zatem nieruchomość powinna zostać zwrócona skarżącej;
- utrzymanie mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy Starosta Krakowski nie zbadał wskazanych w art. 136 ust. 3 ugn przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;
6) art. 137 u.g.n. w zw. z art. 138 §1 pk1 kpa w zw. z art. 104 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy zrealizowane były przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a to poprzez:
- pominięcie przez organ II instancji okoliczności, że z orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr L:S.A.A.IV/17218/51 z dnia 12 grudnia 1951 roku nie wynika, iż celem wywłaszczenia jest budowa osiedla mieszkaniowego, lecz orzeczenie to ogólnie stwierdza, że wywłaszczenie jest z przeznaczeniem na cele budownictwa, a zatem nie wskazuje, że tym celem ma być budowa osiedla mieszkaniowego, natomiast późniejsze jego sprostowanie, tj. postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z dnia 11 listopada 1977 r. nie może zostać uznane za sprecyzowanie celu wywłaszczenia dające podstawę do przyjęcia, że cel ten został zrealizowany, gdyż sprecyzowanie to miało miejsce blisko trzydzieści lat po dacie wywłaszczenia,
- brak zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, tj. w sytuacji kiedy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu;
- jedyną przyczynę, dla której zwrot nie mógłby nastąpić, stanowiłoby trwałe rozporządzenie nieruchomością na rzecz osób trzecich, którą to przesłankę organ I instancji powinien był również zbadać w toku prowadzonego postępowania, a którego to naruszenia organ II instancji o nie zweryfikował;
7) 21 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji KP poprzez błędną, rozszerzającą wykładnię podczas gdy z literalnego brzmienia przepisu art. 21 Konstytucji RP wynika zawężająca wykładnia instytucji wywłaszczenia.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W tak zakreślonych ramach sądowej kontroli skargę należało uznać za niezasadną.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowi art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, dalej: u.g.n.), na podstawie którego poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji
o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1. u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).
Podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości kształtuje nadto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 (Dz. U. poz. 376), skutkiem którego art. 137 ust. 1 pkt 2 utracił moc z dniem 24 marca 2014 r. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Wskazać należy również na wstępie, że sprawy niniejszej dotyczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2014 r., II SA/Kr 531/14, którym uchylono postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 lutego 2014 r. o zawieszeniu postępowania oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sąd zakwestionował stanowisko organów co istnienia w sprawie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegającego na rozstrzygnięciu przez sąd powszechny ważności umów sprzedaży udziałów w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy powinny zbadać, czy nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia na części nieruchomości, jak też zbadać, jaki jest status budynku na tej nieruchomości, tj. czy nie powstał jako realizacja celu wywłaszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2016 r., I OSK 2660/14 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Kwestionowaną decyzją Wojewoda Małopolski odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w W. , gmina Z., w granicach części parceli liczba katastralna [...] w byłej gminie katastralnej W.
Podstawową kwestią wymagającą ustalenia w przedmiotowej sprawie było ustalenie celu wywłaszczenia. Cel wywłaszczenia może wynikać już z samej treści decyzji wywłaszczeniowej, jak i również może wynikać z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia, czy też mu towarzyszących (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). Ten ostatni przypadek jest znaczący w perspektywie art. 216 u.g.n. (wywłaszczeń dokonywanych na podstawie aktów prawnych, które już nie obowiązują).
W sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych środków dowodowych, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego, i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 października 1994 r., sygn. akt IV SA 1153/93, publ. ONSA 1995/2/99, oraz z dnia 12 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1484/97, LEX nr 48653, z dnia 21 kwietnia 2016 roku, sygn. I OSK 1622/14).
Realizacja celu wywłaszczenia musi być rozumiana, jako zaplanowane działanie organów lub innych uprawnionych podmiotów, mających realizować zamierzenia, dla których wywłaszczenia dokonano. Brak jakiegokolwiek zagospodarowania terenu lub zagospodarowanie go sprzecznie z choćby ogólnie nawet określonym celem wywłaszczenia, nie może być uznane za realizację celu wywłaszczenia i nie może stanowić podstawy do odmowy zwrotu nieruchomości, o ile spełnione zostaną pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 136 u.g.n.
Przedmiotowa nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 12 grudnia 1951 r., znak: L:S.A.A.IV/1/218/51 oraz zezwolenia Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 18 września 1951 r., znak: L.cz.I.N.I.E.05451/51, następnie sprostowanego postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z dnia 11 listopada 1977 r. nr GKM II/60/47/74.
Jak wynika z treści orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 12 grudnia 1951 r., wywłaszczenie nastąpiło na podstawie art. 23, art. 28, art. 37 i art. 39 dekretu z dnia 26 czerwca 1949 o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949 roku, Nr 27, poz. 197 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1950 roku w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1950 roku, Nr 26, poz. 234) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1950 roku w sprawie trybu wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości (Dz. U. z 1950 roku, Nr 26, poz. 235).
Jak również wynika z orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 12 grudnia 1951 r. wywłaszczenie nastąpiło na cele budownictwa. Niewątpliwie tak określony cel jest bardzo ogólny. Trzeba mieć wobec tego na uwadze stanowisko wyrażane w orzecznictwie, podzielane przez Sąd obecnie orzekający w sprawie, że "na tle art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (...) wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane (...) proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. Należy bowiem zaznaczyć, że inne (wyższe) wymagania dotyczące określoności celu wywłaszczenia będą istnieć na tle aktów wywłaszczeniowych dokonywanych pod rządami obowiązującej Konstytucji RP, zwłaszcza w świetle procesu stałego jej rozwoju i precyzowania norm przez Trybunał Konstytucyjny, a inne (niższe) wymagania należy odnosić do celu wywłaszczenia określanego w aktach z wcześniejszego okresu. Następuje bowiem zasadniczo stały wzrost standardu prawnego i wymagań prawnych - fakt ten musi być uwzględniony przy stosowaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż regulacja zawarta w tych przepisach wiąże się z zasady z kwestiami natury historycznej" (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 1417/13; NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. I OSK 1454/14; NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1928/16).
Ponadto w aktach sprawy znajduje się orzeczenie z dnia 19 stycznia 1962 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej o częściowym zwrocie nieruchomości. Z uzasadnienia do tego orzeczenia wynika, że W. S. zwróciła się do Urzędu Spraw Wewnętrznych o zwrot części nieruchomości niezajętej pod budownictwo mieszkaniowe. W toku przeprowadzonych dochodzeń stwierdzono, że część wywłaszczonej nieruchomości jest zbędna dla celów budowlanych. Jak wynikało przy tym z treści stanowiska Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych, wykonawcy robót, nie planowano w najbliższych latach rozbudowy osiedla w W. . Natomiast Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwatermistrzostwa Budowlanego w K. nie zajął stanowiska, ze względu na fakt, że od roku 1952 sprawa tego terenu nie została uregulowana. Ponadto jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia z 19 stycznia 1962 r., po zbadaniu nieruchomości na miejscu ustalono, że zabudowa osiedla mieszkaniowego na działce l. kat. [...] jest luźna, zaś część zawnioskowana do zwrotu stanowi sad owocowy. To z kolei uzasadniało orzeczenie o zwrocie części tej nieruchomości.
Należało też uwzględnić, że postanowieniem Naczelnika Gminy Z. z 11 listopada 1977 r. nr GKM II/60/47/74 sprostowano orzeczenie o wywłaszczeniu w zakresie celu wywłaszczenia, który został określony jako "budowa osiedla mieszkaniowego". Sąd przychyla się stanowiska skarżącej, że wskazane postanowienie Naczelnika Gminy Z. z 11 listopada 1977 r. nie dokonało samoistnie zmiany czy chociażby korekty celu wywłaszczenia. Niemniej jednak z pewnością należy je odczytywać, w związku z pozostałymi dokumentami, jako potwierdzenie stanowiska organu wywłaszczającego co do rzeczywistego, właściwego celu wywłaszczenia. W ocenie Sądu, trafne jest stanowisko organów, zgodnie z którym celem tym było budownictwo mieszkaniowe, a ściślej budowa osiedla mieszkaniowego w W.
Trzeba podkreślić, że ustalając cel wywłaszczenia, organy szeroko przeanalizowały dostępne dokumenty, w tym orzeczenie o wywłaszczeniu, ale i również później wydane orzeczenie z dnia 19 stycznia 1962 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej o częściowym zwrocie nieruchomości czy również postanowienie Naczelnika Gminy Z. z 11 listopada 1977 r. Dodatkowo organy wzięły pod uwagę również inne dokumenty i wyjaśnienia, które powołano we wskazanych orzeczeniach jak chociażby pismo Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych, w którym jest mowa o tym, że planowane jest zagęszczenie istniejącej zabudowy (por. uzasadnienie orzeczenia z dnia 19 stycznia 1962 roku). Ustalenia organów w tym zakresie zostały oparte na możliwe szerokim materiale dowodowym, a wyciągnięte wnioski w tym zakresie są prawidłowe.
Niezależnie od ustalenia celu wywłaszczenia, w kontrolowanej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia było ustalenie, iż sporna działka stanowiła część pierwotnej parceli wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 12 grudnia 1951 roku na cele budownictwa. Jak wynika z przeprowadzonego przez organy porównania mapy katastralnej z mapą ewidencyjną parceli 1. kat. [...] b. gm. kat. W. w skali 1:1000, sporządzonego przez geodetę uprawnionego A. G. w dniu 25 kwietnia 2012 r., l.ks. [...], stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania działka [...] usytuowana jest w granicach wywłaszczonej parceli, w obrębie osiedla, w sąsiedztwie budynków numer [...] i [...]
Co się tyczy bezpośrednio już ustalenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na wnioskowanej do zwrotu działce nr [...], to w ocenie Sądu kwestia ta, na tle zgromadzonego materiału dowodowego, jawi się jako należycie wyjaśniona. W wyniku rozprawy administracyjnej z oględzinami przeprowadzonej w dniu 20 września 2000 r. oraz w dniu 26 sierpnia 2009 r. ustalono, że na działce nr [...] na początku lat 50-tych ubiegłego wieku powstał budynek mieszkalny, zasiedlany od maja 1953 r. (por. pismo Urzędu Gminy Z. z 10 lutego 2010 r. nr [...]), aktualnie oznaczony numerem [...] W pozostałej części działki znajduje się infrastruktura towarzysząca budynkowi (opaska betonowa wokół budynku, wejścia do niego, teren utwardzony żużlem, częściowo kostką brukową), w części zaś działka stanowi teren zielony, przy czym w południowej części został zagospodarowany jako ogródki działkowe. W południowo-zachodnim narożniku działka stanowi nieużytek.
Przeprowadzono również w dniach 5 marca i 5 czerwca 2012 r. dowód z przesłuchania świadków, a to: S. G., B. K., Z. M., C. L. i M. L.. Z zeznań powyższych świadków wynika, iż w połowie lat 50 - tych, na osiedlu było oświetlenie na słupach, doprowadzona była woda. Była także wykonana z kostki granitowej droga oraz chodniki. Istniał także sklep spożywczy oraz trawniki osiedlowe. Przy bloku nr [...] znajdował się przystanek MPK dla całego osiedla. Koło bloku nr [...], od strony ulicy głównej znajdowały się huśtawki. Było także kilka piaskownic zlokalizowanych koło bloków. Istniały ogródki użytkowane przez mieszkańców. Na osiedlu znajdowały się tereny zielone, porośnięte trawą. Do roku 1961 na osiedlu prowadzono prace związane z jego zagospodarowaniem, co wiązało się z powstaniem dróg wewnątrzosiedlowych, chodników, oświetlenia na słupach, instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz zieleni osiedlowej. Wszystkie bloki były otynkowane z zewnątrz. Pomiędzy blokami były piaskownice (jedna dla dwóch bloków). Na terenie osiedla, istniały przydomowe ogródki działkowe, uprawiane przez jego mieszkańców.
Jako dowód wykorzystano również zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu, pozyskane z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W., pochodzące z lat: 1970, 1974, 1975, 1993, 2012, 2021 i 2022. Na zdjęciach tych widoczny jest budynek mieszkalny nr [...] z dwoma wejściami od strony północnej oraz tereny zielone. Na zdjęciach z lat 2012, 2021 i 2022, od strony południowej widoczne są drzewa, a także ścieżki wydzielające mniejsze części terenu (ww. ogródki). Części te mają kształty zbliżone do prostokątów, nieprzypadkowe.
Ustalono również, że na działce nr [...] zlokalizowane są zbudowane dla potrzeb Osiedla [...] elementy infrastruktury energetycznej: stacja transformatorowa, linie kablowe niskiego napięcia oraz dwie linie kablowe średniego napięcia. Ustalono ponadto, że budynki Osiedla [...] posiadają instalację wodociągową, kanalizacyjną, elektryczną oraz gazową.
Powyższe ustalenia faktyczne dokonane przez organy orzekające w sprawie nie budzą wątpliwości i uzasadniają w pełni stanowisko organu, zgodnie z którym działka nr [...] została w całości wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. na cel budowy osiedla mieszkaniowego w gm. W.
Jak wskazano powyżej przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na cel budownictwa mieszkaniowego. Tak określony cel wywłaszczenia ma charakter złożony, a inwestycja stanowiąca realizację takiego celu obejmuje różne elementy zagospodarowania, które nie sprowadzają wyłącznie tylko do samych budynków. Integralną częścią takiej inwestycji są również ciągi komunikacyjne, jak i towarzyszące zabudowaniom obszary zielone. Innymi słowy osiedle mieszkaniowe nie może być sprowadzone wyłącznie do terenów zabudowanych. Elementem osiedla są również inne przestrzenie takie jak place zabaw, tereny komunikacyjne, tereny zielni, które razem stwarzają odpowiednią przestrzeń i warunki infrastrukturalne. W przedmiotowej sprawie, poza budynkiem mieszkalnym, na działce nr [...] znajduje się teren utwardzony, a nadto w znaczącej części teren zielony, w tym porośnięty drzewami, trawą oraz zagospodarowany jako przydomowe ogródki. Niewątpliwie taki sposób zagospodarowania terenu sąsiadującego z budynkiem mieszkalnym wskazuje na jego funkcjonalny związek z osiedlem mieszkaniowym.
W tej sytuacji bezzasadne są zarzuty Skarżącej wskazujące na wydane decyzje Starosty Krakowskiego z dnia 28 marca 2013 roku GN.III.ER.72211-11t/99, z dnia 28 marca 2013 roku GN.III.ER.72211-11n/99 oraz z dnia 28 marca 2013 roku GN.III.ER.72211-11o/99, w których to decyzjach organ orzekł o zwrocie działek: nr [...], nr [...] i nr [...]. Trafnie wskazał przy tym organ, że w przeciwieństwie do stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania działki nr [...], zwrócone przez Starostę Krakowskiego działki położone są poza osiedlem. Nieruchomości, których dotyczyły wskazane decyzje są położone w innym miejscu i nieuprawnione jest rozciąganie przesądzenia, co do niezrealizowania celu wywłaszczenia również na działkę nr [...]. Z tego względu podniesione zarzuty 136 ust. 3 jak i art. 137 u.g.n. są pozbawione podstaw.
Odnosząc się natomiast do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, trzeba wskazać, że rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 roku, sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.
Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775, dalej: k.p.a.) organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie wszystkie istotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania okoliczności zostały przez organ wyjaśnione. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu do wydanej decyzji – jak wskazano już powyżej – jest trafne. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organów są prawidłowe i ustalone w oparciu o adekwatny do potrzeb sprawy zgromadzony materiał dowodowy. Organy szczegółowo odniosły się do wszelkich dostępnych dokumentów i przeanalizowały się z należytą starannością, co pozwoliło zarówno ustalić jaki był cel wywłaszczenia jak i ustalić jak została zagospodarowania działka. Dokonana przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), a motywy którymi kierował się organ zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji. Dlatego też zasadnicze zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. są pozbawione podstaw.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 136 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., tym bardziej że w okolicznościach sprawy nie było konieczności przeprowadzenia przez Wojewodę Małopolskiego jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie. Nie było tym samym podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej. Co znamienne, skarżąca formułując ten zarzut, nie sprecyzowała, w czym upatruje jego naruszenia. Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, natomiast w myśl § 2 tego artykułu organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania organu (por. np.: uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 26 września 2012 roku, sygn. I OSK 1094/11; uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie w wyroku z 8.12.2010 r., sygn. VIII SA/Wa 640/10). O naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa można mówić, gdy organ administracji publicznej pomija milczeniem niektórych twierdzeń lub nieodniesieniu się do faktów istotnych dla sprawy (por. np. uzasadnienia do wyroków WSA w Warszawie: z dnia 11.09.2013 r., sygn. IV SA/Wa 702/13 oraz z dnia 4.10.2011 r., sygn. VII SA/Wa 1194/11). Taka sytuacja jednak nie występuje na gruncie niniejszej sprawy. Organ ustosunkował się wszelkich twierdzeń skarżącej. Szczegółowo wyjaśnił podstawy wydanej decyzji i powody, dla których wydał rozstrzygniecie odmawiające zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło zatem do naruszenia tej zasady przez organ. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń na gruncie niniejszej sprawy. W szczególności za pozbawione podstaw należy uznać zarzuty naruszenia art. 6 K.p.a. czy art. 11 K.p.a. Nie doszło również do naruszenia art. 21 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP.
W tych okolicznościach należało skargę oddalić, o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.