II SA/KR 12/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-02-20
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie wodnoprawneprzydomowa oczyszczalnia ściekówplan miejscowyprawo wodnezagospodarowanie przestrzenneochrona wódwody leczniczedotychczasowe wykorzystanie terenu

WSA w Krakowie uchylił decyzję odmawiającą pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków z przydomowej oczyszczalni, uznając, że właściciel ma prawo do dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości mimo sprzecznych zapisów planu miejscowego.

Skarżący T.K. domagał się pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków z przydomowej oczyszczalni do potoku F. Organy administracji odmówiły, powołując się na zakazy zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczące obszaru górniczego. WSA w Krakowie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że właściciel ma prawo do dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nawet jeśli plan miejscowy wprowadza inne przeznaczenie. Sąd podkreślił, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dopuszcza eksploatację przydomowych oczyszczalni spełniających wymogi techniczne, a prawo miejscowe nie może tego zakazywać.

Sprawa dotyczyła skargi T.K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowo-gospodarczych z przydomowej oczyszczalni do potoku F. Organy administracji uznały, że wnioskowana usługa wodna jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który w granicach obszaru górniczego "K. l" zabrania zrzutu ścieków do cieków powierzchniowych. Skarżący powoływał się na art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który pozwala na dotychczasowe wykorzystanie terenu do czasu jego zagospodarowania zgodnie z planem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że art. 35 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gwarantuje prawo do dotychczasowego sposobu wykorzystania terenu, nawet jeśli plan miejscowy zmienia jego przeznaczenie, o ile nie ustalono innego sposobu tymczasowego zagospodarowania. Sąd podkreślił, że pozwolenie wodnoprawne było konieczne do kontynuacji dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości, a nie do nowego zainwestowania. Ponadto, sąd wskazał na kolizję norm prawnych: ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dopuszcza eksploatację przydomowych oczyszczalni spełniających wymogi techniczne, podczas gdy plan miejscowy wprowadzał zakaz. W takiej sytuacji pierwszeństwo ma norma ustawowa. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel ma prawo do dotychczasowego sposobu wykorzystania terenu na podstawie art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nawet jeśli plan miejscowy zmienia przeznaczenie terenu i wprowadza zakazy, o ile nie ustalono innego sposobu tymczasowego zagospodarowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gwarantuje możliwość dotychczasowego wykorzystania terenu. Pozwolenie wodnoprawne było konieczne do kontynuacji dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości, a nie do nowego zainwestowania. Ponadto, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dopuszcza eksploatację przydomowych oczyszczalni spełniających wymogi techniczne, a prawo miejscowe nie może tego zakazywać, co prowadzi do kolizji norm prawnych na korzyść normy ustawowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.z.p. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania.

p.w. art. 396 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

u.u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej lub, gdy jest to nieuzasadnione, wyposażenie w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania przepisów odrębnych. Przyłączenie nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię spełniającą wymagania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do dotychczasowego sposobu wykorzystania terenu na podstawie art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mimo zmiany przeznaczenia w planie miejscowym. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dopuszcza eksploatację przydomowych oczyszczalni spełniających wymogi techniczne, co ma pierwszeństwo przed zakazami w planie miejscowym. Pozwolenie wodnoprawne było konieczne do kontynuacji dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości, a nie do nowego zainwestowania.

Odrzucone argumenty

Zakazy zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczące obszaru górniczego uniemożliwiają wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków z przydomowej oczyszczalni.

Godne uwagi sformułowania

tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem nie sposób przyjąć, że uchwalenie planu miejscowego wymusza na właścicielach zabudowanych działek budowlanych, zmianę sposobu odprowadzania ścieków bytowych Zapisy planu, sprzeczne z dotychczasowym sposobem korzystania z takiej nieruchomości, są nieobowiązujące wobec jej właściciela Dochodzi bowiem do kolizji norm prawnych. Norma wyższego rzędu (ustawa) dopuszcza eksploatację tego typu urządzenie, norma niższego rzędu zakazuje jego budowy i eksploatacji. W tej sytuacji pierwszeństwo ma regulacja ustawowa.

Skład orzekający

Mirosław Bator

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Fronc

sędzia

Anna Kopeć

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście istniejących instalacji (np. przydomowych oczyszczalni ścieków) w stosunku do nowych planów miejscowych. Kolizja przepisów ustawy i prawa miejscowego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozwolenie jest potrzebne do kontynuacji dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości, a nie do nowego zainwestowania. Wymaga, aby przydomowa oczyszczalnia spełniała wymogi techniczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem właściciela do korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób a nowymi regulacjami planistycznymi, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, jak sądy rozstrzygają takie spory, dając pierwszeństwo ustawie nad planem miejscowym w określonych sytuacjach.

Nowy plan miejscowy nie zawsze oznacza koniec dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości. WSA chroni prawo właściciela.

Dane finansowe

WPS: 780 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 12/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art 35 ust 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 1996 nr 132 poz 622
art 5 ust 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 października 2024 r. znak KR.RUZ.4219.1.32.2023.MK w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego T. K. kwotę 780 zł (siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 23 listopada 2023 r. nr KR.ZUZ.2.4210.114.2023.WJ działając na podstawie art. 388 ust. 1 pkt 1, art. 389 pkt 1 w związku z art. 35 ust. 3 pkt 5 i 7, art. 393 ust. 4, art. 396 ust. 1 pkt 7, art. 397 ust. 3 pkt 2, art. 399 ust. 1 pkt 1, art. 400 ust. 1, ust. 7, ust. 8, art. 401 ust. 1, art. 403 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 407 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz na podstawie art. 104 K.p.a.
w pkt 1 odmówił udzielenia T. K. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do wód potoku F. istniejącym wylotem 0 200, na dz. nr [...] obr[...] K., o współrzędnych [...] rzędnej dna 259,30 m n.p.m., oczyszczonych ścieków bytowo - gospodarczych z oczyszczalni ścieków: ilość wód maksymalna 0,0000167 m3/s, ilość wód średnia roczna- 219,0 m3/rok;
w pkt 2 udzielił T. K. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do wód potoku F. , istniejącym wylotem 0 160, na dz. nr [...] obr. [...] K., o współrzędnych [...], rzędnej dna 259,30 m n.p.m., wód opadowych lub roztopowych pochodzących z dachu budynku mieszkalnego, dachu garażu oraz utwardzonych kostką brukową powierzchni działek [...], [...] oraz [...] obręb [...] K., z powierzchni rzeczywistej 0,180 ha, powierzchni zredukowanej 0,1552 ha, w ilości: ilość wód maksymalna - 0,02484 m3/s, ilość wód średnia roczna-1530 m3/rok.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wszystkie działki ujęte we wniosku leżą w granicach obszaru i terenu górniczego "K. l". Według art. 396 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z § 18, pkt 3, 1 b Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krzeszowice zatwierdzonego uchwałą nr XXXVI 1/458/2017 Rady Miejskiej w Krzeszowicach z dnia 23 listopada 2017 r: W zakresie zasad odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz wód opadowych: b/ w granicach terenu i obszaru górniczego utworzonego dla wód leczniczych "K. l" gromadzenie i odprowadzanie ścieków powinno się odbywać zgodnie z przepisami odrębnymi; zabrania się rozsączkowania ścieków, w tym poprzez studnie chłonne, budowy przydomowych oczyszczalni ścieków z rozsączkowaniem, zrzutu ścieków do cieków powierzchniowych, zbiorników wodnych lub rowów melioracyjnych. W dniu 7.11.2023 r. przedłożono pismo zawierające opinię Urzędu Miejskiego w K. w którym wskazano, że w świetle art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. W ramach wykorzystywania terenów w sposób dotychczasowy dopuszcza się przebudowę lub remont istniejących obiektów budowlanych oraz montaż urządzeń, niepowodujące zmiany sposobu ich użytkowania zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Mając powyższe na uwadze, w opinii urzędu, ze względu na istniejącą i funkcjonującą przydomową oczyszczalnię ścieków (od 2002 r.), powstałą przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego na obszarze dz. nr [...], [...], [...] obręb K. istnieje możliwość odprowadzania ścieków w sposób dotychczasowy. Według organu przytoczone w powyższej opinii stanowisko i wymienione punkty uchwały nie znoszą zakazu ustalonego w § 18, pkt 3, 1 b miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K.. Wnioskowana usługa wodna obejmowałaby wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych do wód powierzchniowych potoku F., co było by sprzeczne ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym nie jest możliwe udzielenie zgody wodnoprawnej na wnioskowaną usługę wodną. Natomiast w zakresie punktu dotyczącego odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do potoku F. istniejącym wylotem, wobec spełnienia warunków koniecznych oraz braku uwag stron postępowania, przychylił się do wniosku, udzielając pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. przedsięwzięcie znajduje się w obrębie jednolitej części wód powierzchniowych oznaczonej Europejskim kodem JCWP RW200006213699 "Rudawa", posiadającej status naturalnej części wód, dla której celem środowiskowym jest dobry stan ekologiczny; zapewnienie drożności cieku dla migracji gatunków o znaczeniu gospodarczym na odcinku cieku głównego R. w obrębie JCWP (dla troci wędrownej), stan chemiczny: dla złagodzonych wskaźników [benzo(a)piren(w)] poniżej stanu dobrego, dla pozostałych wskaźników - stan dobry. Obszar objęty wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego znajduje się w zasięgu jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) o europejskim kodzie GW2000131. Zarówno stan ilościowy, jak i chemiczny tej części wód ocenia się jako dobry, a osiągnięcie przez nią celów środowiskowych jest zagrożone chemicznie. Usługa na którą udzielono pozwolenia, nie wpłynie negatywnie na stan wód powierzchniowych i podziemnych oraz na realizację celów środowiskowych, nie będzie także naruszać ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.
Od tej decyzji odwołanie wniósł T. K. domagając się uchylenia jej punktu 1.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 29 października 2024 r. nr KR.RUZ.4219.1.32.2023.MK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. z dnia 21.08.2023 r. wynika, ze dz. nr [...], [...] i [...] (działki, będące własnością wnioskodawcy, z których pochodzą ścieki oraz wody opadowe) oraz dz. nr [...] (stanowiąca Wp, potok F. będący odbiornikiem ścieków i wód opadowych) znajdują się "w granicach złoża "K. l"- wg. dokumentacji hydrogeol. z 1983 r.; granica projektowanego obszaru górniczego ujęcia wód leczniczych: Z. G., R-2,S-2". A zatem, jak wynika z przytoczonych powyżej zapisów mpzp w obszarze, którego dotyczy wniosek obowiązują bezwzględne zakazy. Co więcej, uchwalając powyższe zakazy nie przewidziano przepisów przejściowych określających możliwość stosowania dotychczasowych rozwiązań. Należy także zwrócić uwagę, że jednocześnie w dalszych zapisach § 18 ust 3 określono sposoby odprowadzenia ścieków dla obszarów znajdujących się poza wymienionymi w p. b) "K. l" oraz w p. c) aglomeracji "K." oraz w granicach GZWP nr [...] "O.-Z." dopuszczając indywidualne oczyszczalnie ścieków, których technologia pozwoli na oczyszczanie ścieków w stopniu wymaganym przepisami odrębnymi. Można więc domniemywać, że celem ustalenia zakazów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego była ochrona zasobów wodnych obszaru wód leczniczych "K. l". Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Urzędu Miejskiego w K. oraz stanowiska skarżącego o możliwości odprowadzania ścieków w sposób dotychczasowy, ze względu na istniejącą od 2002 r. przydomową oczyszczalnię ścieków, powstałą przed uchwaleniem mpzp, oraz trwającą procedurę uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie ścieków do wód potoku F. Interpretacja art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przedstawiona przez Urząd Miejski w K. przyjmująca, że uprawnienie do wykorzystywania w sposób dotychczasowy terenu, którego przeznaczenie zmienił mpzp trwa aż do zagospodarowania terenu zgodnie z planem, jeżeli w planie nie ustalono innego sposobu tymczasowego zagospodarowania tego terenu jest w rozpatrywanym przypadku błędna. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. II OSK 854/17 przepisy umożliwiają podmiotom prowadzącym określoną działalność, wobec zmiany funkcji terenu, kontynuowanie dotychczasowego, legalnego sposobu zagospodarowania, aż do czasu zgodnego z planem zagospodarowania terenu. Prawo do kontynuowania dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu ma wówczas ograniczony w czasie charakter i trwa aż do naturalnego wygaszenia zezwolenia na prowadzenie w danym miejscu określonej działalności, np. wskutek upływu terminu ważności zezwolenia. Podkreślenia przy tym wymaga, że ustawodawca określając zamknięte terminy obowiązywania zezwoleń na zbieranie odpadów oraz przewidując konieczność uzyskiwania nowych zezwoleń, nie zaś przedłużania czasu ważności zezwolenia, założył, iż każdorazowo planowana działalność musi być zgodna z przepisami prawa miejscowego, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z akt sprawy decyzja Starosty Krakowskiego udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków z przydomowej oczyszczalni ścieków do wód potoku F. z dnia 27.08.2012 r. wygasła z dniem 28 sierpnia 2022r. Fakt obecnego wystąpienia wnioskodawcy o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego dla działań wykonywanych w poprzednim okresie nie zmienia stanu prawnego w zakresie Prawa wodnego tj. konieczności zgodności pozwolenia wodnoprawnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w myśl art. 396 ustawy Prawo wodne. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym kanalizacja należy do zadań własnych gminy i to do gminy należy podejmowanie działań związanych z tym zagadnieniem. Podkreślenia wymaga również fakt, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego służącym realizacji zamierzeń planistycznych prawodawcy gminnego i to do niego należą wszelkie rozstrzygnięcia dotyczące zapisów tego dokumentu. Wnioskodawca, jako właściciel nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miał możliwość zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł T. K. zarzucając naruszenie:
1/ art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w tym dokumentów przedstawionych przez stronę i prawnego, a także pominięcie w rozstrzygnięciu słusznego interesu indywidualnego;
2/ art. 8 § 1 K.p.a. w zw. art. 9 K.p.a., 10 K.p.a., art. 11 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w tym z naruszeniem dyspozycji przepisu art. 107 § 3 K.p.a., m.in. bez wskazania oceny poszczególnych dowodów, oraz poprzez akceptację lakonicznego uzasadnienia organu I instancji, które również nie zachowało wymogów przepisu art 107 § 3 K.p.a.;
3/ art. 107 § 1 ust. 6 K.p.a. poprzez lakoniczność uzasadnienia decyzji organu, który nie odniósł się w żaden sposób na zarzuty i uwagi strony, w tym w szczególności wobec stanowiska, że oczyszczalnia ścieków nie może funkcjonować w opisany przez skarżącego sposób;
4/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie przez organ II instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji kiedy decyzja ta wykazywała szereg naruszeń prawa materialnego;
5/ art. 396 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku prawo wodne w związku z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez pominięcie przez organy wydające decyzje w sprawie treści i celu wskazanego przepisu, umożliwiającego zachowanie stanu nieruchomości sprzed zmiany danego miejscowego planu zagospodarowania przestępnego, aż do momentu podjęcia przez właściciela danej nieruchomości faktycznych i prawnych działań zmierzających do zmiany przeznaczenia terenu, czy też zmiany innych parametrów urbanistycznych, które stanowią przedmiot regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestępnego i wobec powyższego zasadności wydania pozwolenia wodnoprawnego;
6/ art 399 ust 1 pkt. 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt. 7 p.w. w zw. z treścią zapisów uchwały nr XXXVII/458/2017 Rady Miejskiej w Krzeszowicach z dnia 23 listopada 2017 r. w tym w szczególności § 18, pkt 3,1 b poprzez odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego, kiedy to treść pozwolenia wodnoprawnego nie narusza ustaleń mpzp, wobec koniecznej w tym wypadku wykładni celowościowej zapisów dotyczących ochrony środowiska w granicach złoża "K. I";
7/ art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 140 i 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez rażące naruszenie prawa własności skarżącego i ograniczenie prawa do zagospodarowania i dysponowania stanowiących jej własność nieruchomościami w związku z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego, która umożliwiła umiejscowienie przydomowej oczyszczalni na nieruchomości, której jest właścicielem, a wiec legalnego i zgodnego z prawem użytkowania posiadanej własności.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i uchylenie w zakresie punktu 1 poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocenia legalności decyzji o odmowie udzielenia skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego (po wygaśnięciu pozwolenia z 2012 r.) na odprowadzanie do wód potoku Filipówka, oczyszczonych ścieków bytowo - gospodarczych z przydomowej oczyszczalni ścieków. W ocenie organu pozwolenie takie byłoby sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jaki został uchwalony trakcie eksploatacji przez skarżonego przydomowej oczyszczalni ścieków, z uwagi na zapis zabraniający rozsączkowania ścieków, w tym poprzez studnie chłonne, budowy przydomowych oczyszczalni ścieków z rozsączkowaniem, zrzutu ścieków do cieków powierzchniowych, zbiorników wodnych lub rowów melioracyjnych. Skarżący powołuje się na przepis art 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gwarantujący mu możliwość wykorzystania terenu (nieruchomości) w sposób dotychczasowy, pomimo zmiany ich przeznaczenia w nowo uchwalonym planie. W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Co do zasady, sąd podziela pogląd wyrażony w skardze, że przepis art 35 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.) jest gwarantem możliwości dotychczasowego wykorzystania terenu, mimo zmiany jego przeznaczenia w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten na brzmienie - tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Z przepisu tego wynika, że jeżeli w planie miejscowym nie zawarto postanowień określających wykorzystanie danych terenów do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, wówczas tereny te mogą być wykorzystane w dotychczasowy sposób (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2015 r. II OSK 451/14). Wykorzystanie terenu, to sposób korzystania z niego, rodzaj zainwestowania jakie na danej nieruchomości występuje i obsługi tego zainwestowania. W przypadku nieruchomości zabudowanej budynkami mieszkalnymi, sposób wykorzystania działki to także sposób odprowadzania ścieków bytowych. Nie sposób przyjąć, że uchwalenie planu miejscowego wymusza na właścicielach zabudowanych działek budowlanych, zmianę sposobu odprowadzania ścieków bytowych, zwłaszcza jeżeli nie istnieje (jak w niniejszej sprawie) możliwość przyłączenia nieruchomości w sieć kanalizacji sanitarnej. Orzecznictwo, na jakie powołuje się organ, uzasadniając odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, dotyczy sytuacji prowadzenia przez dany podmiot, na danym obszarze działalności objętej pozwoleniami, koncesjami i.t.p. która to działalność koliduje z zapisami uchwalonego planu miejscowego np. sortownia śmieci znajduje się w obszarze, który w nowo uchwalonym planie miejscowym uzyskał przeznaczenie mieszkaniowe (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2021 r. III OSK 175/21, z dnia 12 stycznia 2018 r. II OSK 789/16). Trudno jednak taką sytuację porównać do sposobu dotychczasowego korzystania nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym. Zapisy planu, sprzeczne z dotychczasowym sposobem korzystania z takiej nieruchomości, są nieobowiązujące wobec jej właściciela i nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania mu stosownych administracyjnych zgód lub pozwoleń (np. pozwolenia wodnoprawnego) jeżeli są one konieczne do kontynuowania dotychczasowego sposobu korzystania z gruntu. Dopiero nowy proces inwestycyjny na takiej nieruchomości musi być zgodny z zapisami planu. Jak mowa wyżej, nie dotyczy to jednak dotychczasowego sposobu korzystania w nieruchomości. Sąd w składzie nierozpoznającym niniejsza sprawę w pełni popiera pogląd prawny przedstawiony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 r. II OSK 1964/16 gdzie wskazano, że plan miejscowy określa przeznaczenie gruntu na przyszłość, wyznacza kierunki jego zagospodarowania. Przepisy planu zasadniczo nie nakazują ich aktywnego wdrażania właścicielom. Co więcej "tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania". Natomiast dopiero uruchomienie procesu inwestycyjnego aktualizuje potrzebę dostosowania inwestora do uwarunkowań miejscowych.
W niniejszej sprawie pozwolenie wodnoprawne było konieczne skarżącemu do utrzymania dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości, z której ścieki bytowe oczyszczone w przydomowej oczyszczalni ścieków były odprowadzane do potoku F. . Pozwolenie to nie dotyczyło nowego zainwestowania w teren, ale dotyczyło kontynuacji dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości. Odmowa udzielenia tego pozwolenia była zatem nielegalna.
Niezależnie od wyżej przedstawionych augmentów, wskazać należy, że zgodnie z art 5 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 z późn. zm.) właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Jak podkreślano w orzecznictwie, przepis ten (rangi ustawowej) wyraźnie wskazuje, iż jeżeli przydomowa oczyszczalnia ścieków spełnia wymogi techniczne stawiane tym urządzeniom, jej eksploatacja jest prawnie dopuszczalna a korzystający z tego urządzenia spełnia kryteria utrzymania czystości i porządku na nieruchomości. Jeżeli zatem ustawa zawiera wprost regulacje dopuszczającą dane urządzenie do eksploatacji, prawo miejscowe nie może zawierać zapisów negujących możliwość ich realizacji czy właśnie eksploatacji. Dochodzi bowiem do kolizji norm prawnych. Norma wyższego rzędu (ustawa) dopuszcza eksploatację tego typu urządzenie, norma niższego rzędu zakazuje jego budowy i eksploatacji. W tej sytuacji pierwszeństwo ma regulacja ustawowa. Organ nie powinien swego rozstrzygnięcia oprzeć o zapis planu miejscowego jawnie sprzecznego z ustawą. Na pewno zaś sąd nie może rozstrzygnięcia takiego akceptować (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2018 r. II SA/Kr 150/18). W niniejszej sprawie organ nie powołuje się na to, że przydomowa oczyszczalnia ścieków w którą wyposażona jest nieruchomość skarżącego nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych a jedynie, że jej eksploatacji sprzeciwiają się zapisy planu miejscowego. Ponieważ doszło tu do kolizji normy hierarchicznie niższej (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) z normą hierarchicznie wyższą (ustawa) stosować należny normę ustawową, dopuszczająca eksploatacje tego typu urządzeń.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI