II SA/Kr 1199/24
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Krakowa polegającej na włączeniu zespołu portu rzecznego do gminnej ewidencji zabytków, z uwagi na wcześniejsze prawomocne stwierdzenie bezskuteczności wpisu tego obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Spółka A. złożyła skargę na czynność Prezydenta Miasta Krakowa dotyczącą włączenia zespołu portu rzecznego do gminnej ewidencji zabytków. Skarżący zarzucał brak podstaw do uznania obiektu za zabytek. Sąd, mimo że nie podzielił argumentacji skarżącego co do merytorycznej zasadności wpisu, stwierdził bezskuteczność czynności z powodów proceduralnych. Kluczowe okazało się prawomocne stwierdzenie bezskuteczności wcześniejszego wpisu tego samego obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, co pozbawiło podstaw wpis do ewidencji gminnej.
Sprawa dotyczyła skargi A. Spółki Akcyjnej na czynność Prezydenta Miasta Krakowa polegającą na włączeniu zespołu portu rzecznego "K." do gminnej ewidencji zabytków. Skarżący kwestionował zabytkowy charakter obiektu, argumentując, że organ nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego i nie wykazał jego wartości historycznych, artystycznych ani naukowych. Podkreślano, że ochrona zabytku wynika z jego statusu, a nie samej czynności wpisu do ewidencji. Prezydent Miasta argumentował, że wpis do gminnej ewidencji zabytków był jedynie czynnością techniczną, wynikającą z wcześniejszego wpisu obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, zgodnie z art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków. Sąd, rozpatrując sprawę, powołał się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie w innej sprawie (II SA/Kr 908/24), w której stwierdzono bezskuteczność czynności włączenia tego samego zespołu portu rzecznego do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Z uwagi na skutek ex tunc stwierdzenia bezskuteczności wpisu do ewidencji wojewódzkiej, sąd uznał, że odpadła podstawa do wpisu do ewidencji gminnej. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Krakowa, niezależnie od merytorycznej zasadności wpisu.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, czynność ta jest bezskuteczna, ponieważ odpadła podstawa prawna jej dokonania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności wpisu do gminnej ewidencji zabytków, ponieważ prawomocnym wyrokiem stwierdzono bezskuteczność wcześniejszego wpisu tego samego obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Skutek ex tunc stwierdzenia bezskuteczności wpisu do ewidencji wojewódzkiej pozbawił podstawy prawnej wpis do ewidencji gminnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (7)
Główne
u.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wpis do gminnej ewidencji jest czynnością formalną, uwarunkowaną wpisem do ewidencji wojewódzkiej.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej.
Pomocnicze
u.o.z. art. 3 § pkt 1 i 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Rozporządzenie art. 18 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
u.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpada podstawa prawna do wpisu do gminnej ewidencji zabytków, jeśli wcześniej stwierdzono bezskuteczność wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące merytorycznej zasadności wpisu do ewidencji zabytków (zabytkowy charakter obiektu) pozostały bez wpływu na wynik sprawy z uwagi na podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie bezskuteczności tej ostatniej czynności "oznacza deklarację, że określona czynność nie uruchomiła skutków prawnych, na które była ukierunkowana". Kontrola legalności zastosowania art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ma charakter formalny i nie polega na wtórnym merytorycznym weryfikowaniu przez prezydenta miasta, czy poszczególne obiekty spełniają przesłankę uznania za zabytek.
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
przewodniczący
Monika Niedźwiedź
sprawozdawca
Sebastian Pietrzyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdza formalny charakter wpisu do gminnej ewidencji zabytków, gdy obiekt znajduje się w ewidencji wojewódzkiej, oraz znaczenie skutków stwierdzenia bezskuteczności wpisu do ewidencji wyższej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wpis do ewidencji wojewódzkiej został uznany za bezskuteczny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak jedno orzeczenie dotyczące wyższej instancji może wpłynąć na decyzje w instancji niższej, nawet jeśli merytoryczne argumenty dotyczące samego obiektu są pomijane.
“Wpis do rejestru zabytków unieważniony przez formalny błąd: jak jedno orzeczenie zamyka drogę do ochrony obiektu.”
Sektor
nieruchomości
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Kr 1199/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-01-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/ Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/ Sebastian Pietrzyk Symbol z opisem 6361 Rejestr zabytków Hasła tematyczne Zabytki Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku stwierdzono bezkuteczność czynności Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568 art 22 ust 5 pkt 2 Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 rt 146 par 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. Spółka Akcyjna z siedzibą w D. na czynność Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 27 czerwca 2024 r. w przedmiocie założenia karty adresowej zabytku i włączenia zabytku nieruchomego – zespołu portu rzecznego "[...]" – kanał wjazdowy (1), basen portowy (2), budynek pompowni nr 1 (3), stacja filtrów/pompownia nr 2 (4) do gminnej ewidencji zabytków I. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Krakowa; II. zasądza od Prezydenta Miasta Krakowa na rzecz A. Spółka Akcyjna z siedzibą w D. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga A. Spółka Akcyjna z siedzibą w D. na czynność Prezydenta Miasta Krakowa- Miejskiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z dnia 27 czerwca 2024 r. włączenia karty adresowej zespołu portu rzecznego "K. " powstałego w latach 1949-1954 w zakresie kanału wjazdowego, basenu portowego, budynku pompowni i stacji filtrów. Zaskarżonej czynności zarzucono obrazę materialnych przepisów prawa administracyjnego, a to przepisu art. 3 pkt 1) i 2) w zw. z art. 22 ust. 5 pkt 3) ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 840 z póżn. zm. "Ustawa o ochronie zabytków" lub "u.o z ") w zw. z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 56 "Rozporządzenie"), poprzez wydanie Zaskarżonej Czynności i włącznie Obiektu do gminnej ewidencji zabytków, w warunkach, w których Obiekt ten nie stanowi zabytku nieruchomego w rozumieniu Ustawy o ochronie zabytków i nie wystąpiły okoliczności uzasadniające włączenie jego karty ewidencyjnej do gminnej ewidencji zabytków. Podkreślono, że ochrona zabytku polegająca na ujęciu obiektu w gminnej i wojewódzkiej ewidencji zabytków wynika nie z samego faktu dokonania czynności materialne - technicznej włączenia obiektu do ewidencji (która to czynność nie posiada charakteru konstytutywnego), tylko z faktu, że dany obiekt stanowi lub nie zabytek w rozumieniu Ustawy o ochronie zabytków. Tymczasem Organ przed dokonaniem włączenia karty ewidencyjnej obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie ustalił i nie wskazał z jakich przyczyn uznał Obiekt za zabytek w rozumieniu Ustawy o zabytkach. Obiekt stanowi typową zabudowę przemysłową nieposiadającą żądnych walorów historycznych, artystycznych i naukowych. W aktach postępowania nie został zgromadzony materiał dowodowy wskazujący na zabytkowy charakter obiektu. Skarżący wskazuje, że zbiór dokumentów znajdujący się w posiadaniu Organu składa się w istocie wyłącznie z karty adresowej i karty ewidencyjnej sporządzonej dla obiektu przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie. Brak jest jakiegokolwiek innego dokumentu lub nośnika informacji zawierającego komplet informacji, z którego ponad wszelką wątpliwość miałoby wynikać posiadanie przez obiekt cech wymaganych przez Ustawę o ochronie zabytków by możliwe było uznanie go za zabytek. Karta ewidencyjna obiektu sporządzona przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie zawiera nawet fotografii wszystkich jego składowych, które zgodnie z jej treścią mają stanowić: kanał wjazdowy, basen portowy, budynek pompowni i stacja filtrów. Zawarty w niej opis obiektu ogranicza się jedynie do ogólnego powielenia tez zawartych w publicystyce dot. portów rzecznych w Polsce i w żaden sposób nie wskazuje na rzekomy fakt, jakoby Obiekt posiadał walory zabytkowe w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o ochronie zabytków, które uzasadniałyby objęcie go ochroną konserwatorską. Dodatkowo Skarżący ponownie podkreśla, że Organ był zobowiązany do podjęcia własnych ustaleń i nie mógł jedynie blankietowo powielić działań podjętych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie, stąd też za niewystarczające na gruncie aktualnej wykładni przepisów Ustawy o ochronie zabytków należy uznać oparcie się przez Organ o kartę ewidencyjną obiektu. Z treści karty adresowej nie wynika fakt Posiadania przez obiekt wartości historycznej. Opis historyczny zawarty w treści karty adresowej stanowi jedynie parafrazę historii Obiektu zawartej w treści wskazanej w bibliografii karty adresowej "Kroniki Nowej Huty" T. Gołaszewskiego wydanej w roku 1955 i niemożliwym jest ustalenie, czy podlegał on jakiejkolwiek weryfikacji dokonanej przez Organ. Dodatkowo Spółka podnosi, że pozostałe publikacje wskazane jako materiały źródłowe również nie dostarczają odpowiedzi, jaka jest dokładnie wartość historyczna Obiektu - stanowiąc zamiast tego ogólne rozważania o ruchu rzecznym w Krakowie oraz historii portów i flotylli rzecznych w Polsce. Żadne z ww. opracowań nie wskazuje na posiadanie przez Obiekt walorów historycznych niezbędnych do objęcia go ochroną konserwatorską. Analogicznie z żadnego ze zgromadzonych przez Organ dokumentów nie wynika jakakolwiek wartość historyczna, naukowa czy artystyczna samego Obiektu. Przeciwnie - karta adresowa wskazuje na typowość wykorzystanych rozwiązań z zakresu hydroinżynierii zastosowanych w Obiekcie oraz fakt, że nie został on ukończony w całości. Ponadto zestawiając zawarty w karcie adresowej opis Obiektu ze szczątkową dokumentacją fotograficzną obiektu i brakiem jakiejkolwiek udokumentowanej przez Organ wizji lokalnej przeprowadzonej na terenie Obiektu należy powziąć wątpliwość, czy opis ten w ogóle odnosi się do Obiektu. Ze zbioru dokumentów nie wynika na przykład, dlaczego jeden z obiektów jest określany jako stacja filtrów/pompownia nr 2 - podczas gdy dokumentacja Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie posługuje się wyłącznie określeniem stacji filtrów. Taka informacja nie wynika również z treści karty adresowej, która w szczątkowy sposób wykazuje rzekomo zabytkowy charakter Obiektu, w zamian za to koncentruje się na liczbie osi posiadanych przez poszczególne składowe każdego z należących do Skarżącego budynków i na nieznajdujących pokrycia w rzeczywistości skojarzeniach autora karty adresowej z innymi obiektami o charakterze historycznym. Spośród ledwie 7 fotografii zgromadzonych przez Organ, jedna z nich jest fotografią satelitarną mającą wykazać orientację Obiektu w stosunku do sąsiednich terenów, dwie kolejne zaś stanowią fotografie archiwalne ze zbiorów Archiwum Narodowego w Krakowie, z których jedno przedstawia pogłębiarkę "Piast" bagrującą dno basenu portowego stanowiącego składowa Obiektu datowaną na okres jego postawania. Pozostałe fotografie są odpowiednio dwoma zdjęciami budynku stacji filtrów/pompowni nr 2 od strony wschodniej, obrazujące w obydwu przypadkach taki sam rzut budynku wchodzącego w skład Obiektu oraz dwie kolejne fotografie przedstawiające zachodni rzut na budynek pompowni nr 1. Na podstawie tak szczątkowej dokumentacji fotograficznej obiektu nie jest możliwe nawet zweryfikowanie z czego składa się Obiekt i jaki jest jego stan techniczny i faktyczny, nie wspominając o dokonaniu weryfikacji przez Organ czy Obiekt ten w istocie stanowi zabytek i podlega w związku z tym ochronie. Spółka dodatkowo w tym miejscu powołuje się również na pismo Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 marca 2019 r, znak DOZ.6521.15.2019.DJ zawierające wytyczne dotyczące ochrony zabytków techniki. Z przedmiotowego dokumentu wynika doprecyzowanie kryteriów wskazanych przez ustawodawcę w treści Ustawy o Ochronie Zabytków i Rozporządzenia, którymi winni kierować się wojewódzcy konserwatorzy zabytków w procesie ustalania, czy dany obiekt spełnia kryteria do uznania go za zabytek. Spółka na marginesie wskazuje, że sporządzenie przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie ww. karty ewidencyjnej i włączenie jej do wojewódzkiej ewidencji zabytków jest przedmiotem postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pod sygn. akt II SA/KR 908/24. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że zgodnie z art. 22 ust. 5ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Warto w tym miejscu zauważyć, iż zgodnie z postanowieniami art. 8 i 9 powołanej ustawy rejestr zabytków znajdujących się na terenie województwa prowadzi wojewódzki konserwator zabytków dokonując wpisu zabytków na podstawie wydanej przez siebie decyzji. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 2 powołanej ustawy wojewódzką ewidencję zabytków prowadzi wojewódzki konserwator zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa. Z tego względu ujęcie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w gminnej ewidencji zabytków, zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru oraz innych zabytków nieruchomych znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków stanowi jedynie czynność techniczną, uwarunkowaną uprzednią decyzją administracyjną wojewódzkiego konserwatora zabytków w przypadku wpisu do rejestru i uprzednim dokonaniem przez wojewódzkiego konserwatora zabytków innej czynności z zakresu administracji publicznej w przypadku wojewódzkiej ewidencji zabytków. W związku z tym należy wyjaśnić, iż materialnoprawną podstawą ujęcia zabytku nieruchomego - zespołu portu rzecznego "K. w gminnej ewidencji zabytków był przepis art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, bowiem nieruchomość ta była wcześniej wpisana do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a nie jak zarzuca skarżący art. 22 ust. 5 pkt 3 tejże ustawy. Zgodnie art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne niż zabytki nieruchome wpisane do rejestruj zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Natomiast, jak wskazuje się w orzecznictwie (za: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 marca 2019 r. II SA/Bd 1362/18, LEK nr 2657652) "Sposób redakcji komentowanego przepisu wskazuje, że ustawodawca nie pozostawił organowi gminy żadnej swobody - podobnie jak w przypadku ujęcia w ewidencji gminnej zabytku wpisanego do rejestru (art. 22 ust 5pkt 1 u.o.z.) - co do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków zabytku wpisanego do ewidencji wojewódzkiej. Działanie organu gminy jest w tej sytuacji wymagane przepisem art 22 ust 5pkt 2 u.o.z. - organ gminy nie może nie wpisać do ewidencji gminnej zabytku, który jest wpisany do ewidencji wojewódzkiej. Zdaniem organu do naruszenia art. art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy w zw. z § 18 ust. 1 rozporządzenia MKiDN nie doszło, gdyż nie powinno budzić wątpliwości, iż zespół portu rzecznego "K. " w momencie założenia przez Prezydenta Miasta Krakowa kwestionowanej karty adresowej zabytku nieruchomego w Krakowie był już wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Skutkiem włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków kart ewidencyjnych obiektów zabytkowych z terenu województwa jest powstający po stronie wojewódzkiego konserwatora zabytków obowiązek, zawiadomienia o tym właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w celu ujęcia tychże zabytków w gminnej ewidencji zabytków. Jak wyżej podnoszono Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z 31.07.2020 r. znak: RD.5133.57.2020.DW poinformował, że zespół portu rzecznego "K. /’ figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków od 2017 r.; zaś przy piśmie z dnia 22.08.2022 r. znak RD.5135.85.2022.AW przekazał kopię karty ewidencyjnej (WEZ) zabytkowego zespołu portu rzecznego K. w celu ujęcia go w GEZ, skutkiem czego było jego ujęcie także w gminnej ewidencji zabytków. Oznacza to, iż jedynym warunkiem wpisania tego zabytku do gminnej ewidencji zabytków było ustalenie, iż wcześniej został wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wpisując zespół portu rzecznego "K. " do gminnej ewidencji zabytków organ dokonał skarżonej czynności zgodnie z art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy, w którym ustawodawca jasno wskazał, iż w gminnej ewidencji zabytków winny być ujęte "inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków". Z tych względów, w ocenie organu, ujęcie zabytku nieruchomego - zespołu portu rzecznego "K. w gminnej ewidencji zabytków - było następstwem jego wcześniejszego wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Organ ze swej strony podjął wszelkie wymagane prawem czynności, do których byt zobligowany wobec niebudzącego wątpliwości postanowienia ustawodawcy. Wbrew zarzutom skargi o dokonaniu przez organ "automatycznego" włączania karty adresowej obiektu do GEZ, włączenie do GEZ zespołu portu rzecznego "K. " nastąpiło w deklarowanym w wymienianej z MWKZ korespondencji w trybie art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ale nie na zasadzie "automatycznego" włączenia w ślad za MWKZ i bezrefleksyjnego powtórzenia treści nadesłanej przez ten organ karty ewidencyjnej WEZ. Świadczy o tym pogłębiona analiza przeprowadzona przez MKZ, poparta podaną w karcie adresowej bibliografią, której wyliczenie nie jest wymagane żadnymi przepisami szczegółowymi. Organ ponownie wskazuje, że czynności materialno-techniczne związane z ujęciem w gminnej ewidencji zabytków portu rzecznego "K. zostały poprzedzone kwerendą bibliografii (lista poniżej) oraz ikonografii (z zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie, Biura MKZ). MKZ we własnym zakresie przeprowadził krytyczną weryfikację ustaleń zawartych w ww. materiałach, z użyciem metod nauk humanistycznych (historii oraz historii sztuki, w tym analizy formalno-genetycznej, w dużym uproszczeniu polegającej na opisie formy obiektu wskazaniu jej genezy, a także metody porównawczej polegającej na zestawieniu dzieła z innymi dziełami lub ich grupami. Wyniki analiz (opis, datowanie, wartościowanie, wybór ikonografii) były na bieżąco wprowadzane do aplikacji bazodanowej przeznaczonej do prowadzenia gminnej ewidencji zabytków w połączeniu z systemami informatycznymi Urzędu Miasta Krakowa. Produktem końcowym ww. czynności było wytworzenie karty adresowej GEZ. 2godnie z § 18 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. MKZ zweryfikował dane zawarte w sporządzonej karcie adresowej (GEZ) w zakresie zgodności z danymi zawartymi w karcie ewidencyjnej zabytku (WEZ), wytworzonej przez MWKZ i przekazanej w załączniku do pisma MWKZ z 22.08.2022 r. Wynikiem weryfikacji, badań i analiz były ustalenia zawarte przez MKZ w treści karty adresowej (GEZ), rozszerzonej w stosunku do treści karty ewidencyjnej MWKZ (WEZ). Należy podkreślić, iż MKZ jako wyspecjalizowany organ w zakresie ochrony zabytków, dysponujący odpowiednim zespołem pracowników o wykształceniu kierunkowym, mógł w ramach własnego urzędu dokonać oceny zebranych materiałów w kontekście obiektów istniejących, a następnie podjąć czynności w celu włączenia obiektów do gminnej ewidencji zabytków, a tym samym jednoznacznego potwierdzenia ich wartości zabytkowych (historycznych, artystycznych i naukowych). 2gromadzony materiał dowodowy i specjalistyczna wiedza, którą dysponuje organ, stanowi wystarczającą podstawę do oceny wartości zabytkowych zespołu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2024 r., poz.935, zwanej dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, aczkolwiek z powodów odmiennych niż wskazane w skardze. Ramy prawne sądowej kontroli zaskarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisu ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. na dzień dokonania skarżonej czynności Dz.U. z 2022 r. poz. 840 ze zmianami, dalej u.o.z.). Zgodnie z art. 22 ust. 5 u.o.z. w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W dominującym i aktualnym nurcie orzecznictwa sądów administracyjnych podkreśla się, że W sytuacji, gdy wojewódzki konserwator zabytków włączy kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, to bezwzględnym obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest sporządzenie karty adresowej tego zabytku i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków. W związku z tym w istocie kontrola legalności zastosowania art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ma charakter formalny i nie polega na wtórnym merytorycznym weryfikowaniu przez prezydenta miasta, czy poszczególne obiekty spełniają przesłankę uznania za zabytek. (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 436/24, wyrok NSA z 14 lutego 2024 r. II OSK 1166/21, wyrok z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 986/23, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 2086/21). W przedmiotowej sprawie Sądowi z urzędu wiadomo, że w tut. Sądzie toczyło się postępowanie w sprawie o sygn. II SA/Kr 908/24 w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego – zespołu portu rzecznego K. do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2024 r. Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wyrok ten jest prawomocny. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wpis do Gminnej Ewidencji Zabytków nastąpił na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków oraz opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 840, karta 73 administracyjnych akt sprawy). Zgodnie z powołanym przepisem w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zważywszy zatem na skutek ex tunc stwierdzenia bezskuteczności czynności wpisania przedmiotowego zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, kwestia prawomocnego stwierdzenia bezskuteczności czynności włączenia do ewidencji wojewódzkiej ma bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie bezskuteczności tej ostatniej czynności "oznacza deklarację, że określona czynność nie uruchomiła skutków prawnych, na które była ukierunkowana" (zob. W. Jakimowicz, Zewnętrzne czynności materialno-techniczne administracji publicznej, Acta Universitatis Wratislaviensis Prawo CCCXXVII, no 3888, 2019, s. 77). Zważywszy na eksponowany w orzecznictwie związek między włączeniem karty ewidencyjnej do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków należało z tego powodu stwierdzić bezskuteczność czynności włączenia karty adresowej przedmiotowego obiektu do gminnej ewidencji zabytków albowiem odpadła podstawa takiego włączenia, na którą powoływał się organ (k. 84 administracyjnych akt sprawy) albowiem odpadłą podstawa włączenia przedmiotowego obiektu do gminnej ewidencji zabytków. Wobec powyższego zawarta w skardze i odpowiedzi na skargę polemika odnośnie do zabytkowego charakteru tego obiektu pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Na marginesie dodać należy, że powyższe okoliczności zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie nie stoją na przeszkodzie przyszłemu włączeniu obiektu do gminnej ewidencji zabytków na innej podstawie, pod warunkiem wykazania przez kompetentne i wyspecjalizowane organy zabytkowego charakteru obiektu zgodnie ze standardami wynikającymi z przepisów prawa i ukształtowanego orzecznictwa sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Krakowa w pkt I sentencji wyroku. W pkt II na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a zasądził na rzecz skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 złotych, kwota uiszczonego wpisu do skargi 200 złotych oraz kwota uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.