II SA/Kr 1199/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2021-01-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiplac składowypozwolenie na budowęroboty budowlanewstrzymanie robótdecyzja administracyjnakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę placu składowego wykonanego bez pozwolenia na budowę, stwierdzając, że roboty były prowadzone pomimo wstrzymania ich przez organ nadzoru.

Skarżący K. K. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę placu składowego z infrastrukturą towarzyszącą, wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionował kwalifikację prawną wykonanych prac jako samowoli budowlanej. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo zidentyfikowały i zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego, a ustalenia faktyczne dotyczące budowy placu składowego oraz prowadzenia robót pomimo wstrzymania były prawidłowe. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która nakazywała rozbiórkę obiektu budowlanego – placu składowego z infrastrukturą towarzyszącą, wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji pierwotnie uchylił decyzję PINB i orzekł nakaz rozbiórki, uznając całość wykonanych prac za samowolę budowlaną. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędną kwalifikację wykonanych prac jako budowy placu składowego oraz obciążenie go ciężarem dowodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, kontrolując zaskarżoną decyzję, uznał ją za zgodną z prawem. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zidentyfikowały i zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 48 i art. 50a. Ustalenia faktyczne dotyczące budowy placu składowego jako obiektu budowlanego (budowli) oraz wykonania robót pomimo wstrzymania ich postanowieniem organu nadzoru, zostały uznane za prawidłowe i oparte na adekwatnych dowodach. Sąd podkreślił, że wykonanie robót budowlanych pomimo ich wstrzymania obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki, bez możliwości dowolności. Zarzuty skargi dotyczące m.in. braku związku przyczynowo-skutkowego między działaniami skarżącego a realizacją placu składowego, błędnej wykładni przepisów czy naruszenia zasady prawdy materialnej, zostały uznane za niezasadne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie placu składowego z infrastrukturą towarzyszącą bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, a w przypadku prowadzenia robót pomimo ich wstrzymania, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania nakazu rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że plac składowy z infrastrukturą jest obiektem budowlanym (budowlą) w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego budowa wymaga pozwolenia. Wykonanie robót pomimo wstrzymania przez organ nadzoru obliguje do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 50a Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 50a § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

u.p.b. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.z.p. art. 2 § 12

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie placu składowego z infrastrukturą stanowi obiekt budowlany (budowlę) w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa placu składowego wymagała pozwolenia na budowę. Roboty budowlane były prowadzone pomimo wstrzymania ich postanowieniem organu nadzoru, co obliguje do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 50a Prawa budowlanego. Ustalenia faktyczne organów dotyczące budowy placu składowego i prowadzenia robót pomimo wstrzymania są prawidłowe i oparte na dowodach.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie prowadził robót budowlanych w postaci realizacji placu składowego. Wykonane roboty należy traktować jako utwardzenie powierzchni gruntu, a nie budowę placu składowego. Utwardzenie działki budowlanej nie stanowi budowy mogącej doprowadzić do powstania budowli. Roboty budowlane polegające na utwardzeniu działki nie należy oceniać przez pryzmat ich późniejszego przeznaczenia. Brak związku przyczynowo-skutkowego między działaniami skarżącego a realizacją placu składowego. Obiekt placu składowego faktycznie nie powstał. Działania skarżącego miały charakter dwutorowy i nie świadczyły o zamiarze wykonania placu składowego. Organy przyjęły domniemanie popełnienia samowoli budowlanej i obciążyły skarżącego ciężarem dowodu. Brak dokładnego ustalenia dat wykonania obiektów i zakresu robót. Przepisy art. 48 i 50a Prawa budowlanego mają charakter represyjny, a nie restytucyjny. Naruszenie zasady prawdy materialnej i gwarancji procesowych (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania i wydanie nieproporcjonalnego rozstrzygnięcia (art. 8 § 1 k.p.a.). Chaotyczne i niejasne uzasadnienie decyzji (art. 11, 107 § 3 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Prawodawca nie pozostawia organom żadnej sfery dowolności – stwierdzenie wykonywania robót budowlanych, pomimo ich wstrzymania, obliguje organ [...] do wydania [...] orzeczeń. Przedmiotowy obiekt niewątpliwie jest obiektem budowlanym (placem składowym) w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 p.b., a jego budowa – w myśl reguły ogólnej z art. 28 ust. 1 p.b. – wymagała pozwolenia na budowę. Całość techniczno-użytkową należy rozumieć zespół technologicznie powiązanych ze sobą elementów, służących określonym zadaniom.

Skład orzekający

Mirosław Bator

przewodniczący

Tadeusz Kiełkowski

sprawozdawca

Paweł Darmoń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla placów składowych i infrastruktury towarzyszącej, a także konsekwencji prowadzenia robót budowlanych pomimo wstrzymania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego budowy placu składowego i prowadzenia robót wbrew postanowieniu o wstrzymaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego problemu samowoli budowlanej i konsekwencji jej popełnienia, ale zawiera szczegółowy opis obiektów budowlanych i procesu administracyjnego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.

Samowola budowlana: Rozbiórka placu składowego mimo wstrzymania robót.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1199/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mirosław Bator /przewodniczący/
Paweł Darmoń
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1459/21 - Wyrok NSA z 2024-02-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48, 50 a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 sierpnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją Nr [...] z dnia 7 sierpnia 2020 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 50 a pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. Nr [...] z dnia 31 marca 2020r., znak: [...], którą nakazano K. K., właścicielowi działek nr [...], [...], [...], [...] w S., rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu budowalnego – placu składowego (...) – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę – placu składowego z infrastrukturą towarzyszącą stanowiących całość techniczno-użytkową, zlokalizowanego na dz. nr [...], [...], [...], [...] przy ul. [...] w S., w skład którego wchodzą: ogrodzenie pełne z blachy o wysokości około 2,20 m wraz z bramą przesuwną zlokalizowane od strony ul. [...], wiata namiotowa o wymiarach 7,80 m x 16,0 m i wysokości 4,80 m, wiata o konstrukcji stalowej o wym. 3,0 m x 4,97 m i wysokości od 1,94 do 2,16 m, obiekt kontenerowy o wym. 2,20 m x 4,20 m i wysokości 2,33 m, słup o konstrukcji drewnianej i przekroju 10 x 10 cm wraz z instalacją oświetleniową i monitoringu, obiekt typu "garaż blaszak" o wym. 2,50 m x 4,50 m i wysokości 2,22 m, wygrodzenie "boxu" na styropian o konstrukcji stalowej z wypełnieniem z. siatki plecionej ze sznura o wym. 12,16 m x 17,03 m i wysokości konstrukcji 4,75 m, budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej z dachem dwuspadowym, posiadający wymiary: 4,80 m x 6,80 m i wysokość 3,20 m wraz z betonową płytą o gr. 15 cm na której jest usytuowany, obiekty kontenerowe w ilości 3 szt. połączone wspólnie i pełniące funkcje biura przedmiotowej działalności gospodarczej, wiata o konstrukcji stalowej o wym. 1,97 m x 1,20 m i wys. 2,07 m, 3 szt. fundamentów betonowych o przekroju 0,4 m x 0,4 m pod tzw. "maszty flagowe", utwardzenie powierzchni gruntu kruszywem, tymczasowe ogrodzenie panelowe z blachy trapezowej usytuowane na betonowych stopach, odcinek kanalizacji sanitarnej wraz ze studnią kanalizacyjną usytuowaną w świetle zjazdu indywidualnego, instalacja elektryczna zasilająca, instalacja monitoringu.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Na skutek zawiadomienia B. S. i M. S. (pismo z dnia 6 września 2018 r. do PINB) organ I instancji przeprowadził na ww. nieruchomości czynności kontrolne w dniach: 19 września 2018 r., 6 marca 2019 r., 15 maja 2019 r. oraz 4 lutego 2020 r. oraz zgromadził obszerny materiał dowodowy, na podstawie którego ustalił sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. W oparciu o te ustalenia, PINB w postanowieniu z dnia 17 lipca 2019r., nr [...], znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych K. K. właścicielowi nieruchomości dz. nr działki nr [...], [...], [...], [...] w m. S., gmina S. przy realizacji placu składowego z infrastrukturą towarzyszącą (...) oraz nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów dotyczących inwestycji (...) w terminie do 31 sierpnia 2019 r., w tym zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy S. o zgodności budowy placu składowego i postojowego (...) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu. Termin dostarczenia dokumentów wskazanych w ww. postanowieniu został przedłużony do dnia 10 października 2019 r.
Pismem z dnia 26 września 2019 r. K. K. złożył wniosek o umorzenie postępowania wraz z załącznikami: pełnomocnictwem, fakturami vat z 2017 r.
Burmistrz Miasta i Gminy S. przesłał do PINB kopie postanowień z dnia 12 i 21 sierpnia 2019 r., którymi odmówiono K. K. wydania zaświadczenia o zgodności budowy placu składowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (k. 216-219 akt PINB). Również postanowieniem z dnia 11 października 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. ponownie odmówił wydania zaświadczenia, gdyż przedłożone dokumenty pomiędzy sobą są niespójne i nie zawierają charakterystycznych danych. Wyjaśniono również, że zgodnie z obowiązującym planem miejscowym na wskazanym we wniosku terenie nie jest dopuszczona budowa placu składowego i postojowego.
PINB w dniu 31 marca 2020 r. wydał decyzję Nr [...] znak: [...] na podstawie art. 50a pkt 1 upb. W uzasadnieniu wyjaśnił, że orzeczonej rozbiórce podlega całość obiektu budowlanego na dz. nr [...], [...], [...] i [...] w S..
Od ww. decyzji odwołanie wniósł K. K., w którym zarzucił naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8 § 1, art. 11, art. 107 § 3, art.105 kpa oraz art. 48 ust 1 pkt 1 i pkt 2, a także art. 50a pkt 1 upb. W odwołaniu podniesiono również, że: (...) organ nie udokumentował należycie rzekomego wystąpienia samowoli budowalnej, a także rzekomego prowadzenia robót budowalnych (...) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trudno doszukać się klarownego wyjaśnienia, na jakich okolicznościach i dowodach opiera się rozstrzygnięcie.
Na skutek odwołania Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał opisaną na wstępie decyzję, w której orzekł o uchyleniu na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji i nakazaniu na mocy art. 50 a pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 1 u.p.b. – rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę – placu składowego z infrastrukturą towarzyszącą stanowiących całość techniczno-użytkową, zlokalizowanego na dz. nr [...], [...], [...], [...] przy ul. [...] w S., ze wskazaniem wchodzących w jego skład obiektów.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w szczególności, że w niniejszej sprawie miała miejsce budowa placu składowego zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...] i [...] w S.. W wyniku wykonanych robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu materiałem skalnym, kruszywem powstał obiekt budowlany – budowla tj. utwardzony plac, w skład którego wchodzą różne elementy. W ocenie MWINB, jako całość techniczno-użytkową należy rozumieć zespół technologicznie powiązanych ze sobą elementów, służących określonym zadaniom. Nie można przy tym wykluczyć, że każdy z tych elementów może być samodzielnym obiektem. Pomimo bowiem braku definicji "placu składowego" w prawie budowlanym, zdaniem organu II instancji, należy przyjąć, że plac składowy to teren ogrodzony i odpowiednio zabezpieczony, przystosowany do składowania towarów oraz poruszania się po nim magazynowych środków transportowych. Ponadto powinien on mieć odpowiednio przygotowaną nawierzchnię, ogrodzenie, posiadać sztuczne oświetlenie, instalację przeciwpożarową. Plac składowy stanowi niewątpliwie obiekt budowlany, wzniesiony (wybudowany) dla określonych celów użytkowych, z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 1 upb). Mając powyższe na uwadze przedmiotowy obiekt budowlany zakwalifikowano jako budowlę, której definicja zawarta w art. 3 pkt 3 upb.
Dalej MWINB w K. wyjaśnił, że roboty budowlane prowadzące do zrealizowania samodzielnej budowli w postaci placu składowego nie mieszczą się w wyliczeniu zawartym w art. 29 ust. 2 pkt 5 u.p.b. (które nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę). Ponadto stwierdzono, iż analiza treści art. 3 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 5 u.p.b. pozwala przyjąć, że w przypadku budowli – utwardzenie gruntu jest dokonywane dla stworzenia obiektu budowlanego o oznaczonej funkcji, czyli sam tak urządzony (utwardzony) teren pełni samodzielną funkcję jako np. plac składowy. Dlatego w takim przypadku wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
Zatem, w ocenie organu II instancji, poszczególne wykonane roboty budowlane w tej sprawie nie mogą być rozpatrywane jako występujące samodzielnie, ponieważ poszczególne wzniesione obiekty stanowią bezsprzecznie całość techniczno-użytkową umożliwiającą użytkowanie przedmiotowego placu składowego, co podkreśla fakt, że powinny być traktowane jako jeden obiekt budowlany. W załączniku do Prawa budowlanego place składowe zakwalifikowane zostały do kategorii XXII obiektów budowlanych.
Nadto organ odwoławczy zaznaczył, że obiekty kontenerowe, które pełnią funkcję biura przedmiotowej działalności, zostały wykonane w oparciu o zgłoszenie budowy tymczasowego obiektu budowlanego z dnia 18 stycznia 2019 r., jednakże istnieją dłużej niż 180 dni, zatem wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, o które właściciel przed upływem tego terminu nie wystąpił. Ponadto wskazano, że właściciel pomimo sprzeciwu Starosty [...] z dnia 6 sierpnia 2019 r. wykonał tymczasowy obiekt budowlany – halę namiotową o wym. 8m x 12m na dz. nr [...], nie wykonując nałożonego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z kolei dokonując zgłoszenia budowy garażu blaszanego o wym. 5m x 7m, postanowionego na wylewce betonowej z dnia 27 lutego 2018 r., wykonał przedmiotowy garaż niezgodnie z ww. zgłoszeniem.
Podsumowując powyższe MWINB stwierdził, że samowolne wykonanie robót budowlanych, polegających na budowie obiektu budowlanego, stanowiącego plac składowy na ww. działkach w S., bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną i skutkuje koniecznością zastosowania przepisów, o których mowa w art. 48 ust. 1 u.p.b. Powołując się na art. 48 ust. 2 u.p.b. organ II instancji wyjaśnił przy tym, że legalizacja samowolnie wykonanych robót budowlanych jest możliwa, jeżeli budowa zrealizowana została w szczególności zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie, organ administracyjny wydając postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia 17 lipca 2019 r. nr [...] znak: [...], umożliwił inwestorowi zalegalizowanie samowolnie wykonanych robót budowlanych. Jednakże jak wynika z przeprowadzonych ustaleń, inwestor kontynuował inwestycję po wstrzymaniu robót, co spowodowało zaistnienie przesłanki z art. 50a pkt 1 upb, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2, nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Zatem organ jest zobligowany do orzeczenia nakazu rozbiórki, bez możliwości oceny czy istnieją przesłanki uzasadniające celowość i racjonalność prowadzonych prac.
W przedmiotowym postepowaniu, zdaniem MWINB, przerwanie postępowania legalizacyjnego i nakazanie rozbiórki na mocy art. 50a pkt 1 upb zostało poprzedzone ustaleniami, z których wynikało, że pomimo wstrzymania roboty budowlane były wykonywane. Powyższych ustaleń dokonano w oparciu o m.in. materiał zgromadzony podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 4 lutego 2020 r. oraz protokół przyjęcia stron z dnia 3 stycznia 2020 r. wraz ze zdjęciami. Ponadto, w protokole z dnia 4 lutego 2020 r. PINB opisał, że po wstrzymaniu robót budowlanych postanowieniem z dnia 17 lipca 2019 r. nr [...] znak: [...] zostały wykonane roboty budowlane mimo ich wstrzymania. Ustalono, że pomimo wstrzymania prowadzenia robót budowlanych wykonano wiatkę o wym. 207x197x120 w centralnej części działki przy betonowym ogrodzeniu dz. nr [...] w S. oraz w części frontowej zamontowano trzy "maszty flagowe" o rurowej konstrukcji słupowej, a także przy wjeździe wykonano studnię kanalizacyjną podłączoną do sieci.
Na koniec organ odwoławczy wyjaśnił, że reformacja decyzji PINB dokonana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. została spowodowana koniecznością doszczegółowienia przedmiotu rozbiórki poprzez wskazanie w sentencji decyzji wszystkich elementów wchodzących w skład obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce – placu składowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, stanowiących całość techniczno-użytkową. Sam nakaz rozbiórki uznano za zasadny i odpowiadający prawu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję MWINB w K. z dnia 7 sierpnia 2020 r. wniósł K. K.. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 48 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w zw. z art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, mimo że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wydania takiego rozstrzygnięcia, w tym m. in.: a) skarżący nie prowadzi, ani nie prowadził na analizowanej nieruchomości żadnych robót budowlanych, których przedmiotem byłaby realizacja zamierzenia budowlanego w postaci placu składowego z infrastrukturą towarzyszącą; b) skarżący wykonał roboty ziemne przy wykorzystaniu kruszywa i tłucznia, a wykonane roboty należy traktować jako utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych, a nie budowę placu składowego; c) wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu działki budowlanej nie stanowi budowy mogącej doprowadzić do powstania budowli; d) robót budowlanych polegających na utwardzeniu działki budowlanej nie należy oceniać przez pryzmat ich późniejszego przeznaczenia, w tym: jako placu składowego; e) skarżący wykonał działania, pomiędzy którymi brak jest związku przyczynowo- skutkowego, mogącego świadczyć o realizacji budowy placu składowego, jako z góry założonej inwestycji; f) obiekt placu składowego faktycznie nie powstał; g) chronologia zdarzeń prowadzi do wniosku, że działania skarżącego dzieliły kilkunastotysięczne okresy, co wskazuje, że jego celem i intencją nie było wykonanie placu składowego, zgodnie z góry powziętym zamiarem; h) działania skarżącego miały w istocie charakter dwutorowy – przygotowanie nieruchomości do stanu pozwalającego na jej użytkowanie przez wyrównanie oraz utwardzenie terenu, a także – odrębnie – posadowienie tam obiektów i urządzeń, pomocnych w prowadzeniu działalności gospodarczej, polegającej w głównym zakresie na wykonywaniu robót budowlanych wykończeniowych (pomiędzy wymienionymi czynnościami nie ma związku logicznego, funkcjonalnego, pragmatycznego i przyczynowo- skutkowego); i) działania skarżącego powinny być oceniane na moment ich podejmowania, a nie post factum poprzez całościowe zbadanie jedynie zaistniałych skutków na analizowanej nieruchomości; 2) art. 48 ust 1 pkt 1 i pkt 2 p.b. – poprzez błędną wykładnię i wyprowadzenie z tych przepisów domniemania popełnienia tzw. samowoli budowlanej, w tym: obciążenie Skarżącego ciężarem dowodu, w zakresie wykazania, że do wspomnianej samowoli nie doszło; 3) art. 48 ust. 1 pkt 11 i pkt 2 p.b. w zw. z art. 50a pkt 1 p.b. w zw. z art. 7 k.p.a. – poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak dokładnego ustalenia dat wykonania obiektów, których dotyczy przedmiotowa sprawa, a także szczegółowego zakresu oraz rodzaju wykonanych robót budowlanych; 4) art. 48 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 p.b. w zw. z art. 50a pkt 1 p.b. - poprzez błędną wykładnię i nadanie tym regulacjom charakteru represyjnego, a nie restytucyjnego; 5) art. 50a pkt 1 p.b. – poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o rozbiorę obiektu budowlanego, mimo że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wydania takiego rozstrzygnięcia; 6) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. – poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy i naruszenia zasady prawdy materialnej oraz jej gwarancji, a w szczególności brak podjęcia przez organ najdalej idącej inicjatywy i wnikliwości w badaniu stanu faktycznego; oparcie rozstrzygnięcia na domysłach i przypuszczeniach; 7) art. 80 k.p.a. – poprzez przekroczenie granic swobodniej oceny dowodów, polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez wnikliwej i merytorycznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału, a także dowolną analizę okoliczności istotnych dla sprawy; 8) art. 8 § 1 k.p.a. – poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, a także wydanie rozstrzygnięcia nieproporcjonalnego (niespełniającego warunku adekwatności celu i orzeczonych środków; 9) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. – chaotyczne oraz niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie skarżonej decyzji oraz nieprzekonywające wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się wydając rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 7 sierpnia 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odniósł się również do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy, w tym przepis art. 48 ust. 1 i art. 50a pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej "p.b."). Przepis art. 48, w brzmieniu miarodajnym w niniejszej sprawie, stanowi: "1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona".
Następstwem wykonania robót pomimo ich wstrzymania jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 50a ust. 1 u.p.b. Prawodawca nie pozostawia organom żadnej sfery dowolności – stwierdzenie wykonywania robót budowlanych, pomimo ich wstrzymania, obliguje organ, w zależności od rodzaju prowadzonego postępowania, do wydania któregoś z orzeczeń wymienionych w pkt 1 albo 2 (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2018 r., II SA/Gd 174/18).
Zdaniem Sądu, materialnoprawne przepisy wchodzące w skład podstawy prawnej zaskarżonej decyzji zostały przez organy administracji prawidłowo zidentyfikowane i zinterpretowane.
W ocenie Sądu, nie budzą również żadnych wątpliwości ustalenia organów administracji co do istotnych okoliczności faktycznych. Dotyczy to w szczególności okoliczności utrwalonych w protokole z dnia 4 lutego 2020 r. oraz załączonego do niego szkicu sytuacyjnego przedstawiającego usytuowanie i rozmieszczenie wszystkich obiektów w terenie oraz dokumentacji fotograficznej załączonej do pisma z dnia 30 stycznia 2020 r. (k. 309-343 a.a.). Okoliczności te zostały prawidłowo ustalone za pomocą adekwatnego dowodu bezpośredniego w postaci oględzin, których wyniki zostały w stosowanej formie utrwalone. Prawidłowo również dokonano kwalifikacji przedmiotu niniejszego postępowania, którym była budowa placu składowego zrealizowana na działkach nr [...], [...], [...], [...] przy ulicy [...] w S.. Nie budzi również wątpliwości konstatacja organów o braku pozwolenia na budowę w odniesieniu do przedmiotowego obiektu.
Dokonując kwalifikacji prawnej stwierdzonego stanu faktycznego, organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie spełniona jest podstawowa przesłanka warunkująca zastosowanie art. 48 p.b., tj. wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym kontekście przede wszystkim trzeba zauważyć, że przedmiotowy obiekt niewątpliwie jest obiektem budowlanym (placem składowym) w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 p.b., a jego budowa – w myśl reguły ogólnej z art. 28 ust. 1 p.b. – wymagała pozwolenia na budowę. Jak wynika z treści załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w kategorii XXII obiektów budowlanych umieszczono w szczególności właśnie place składowe.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony, wynika zatem w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący wykonał plac składowy, na którego wykonanie nie miał pozwolenia na budowę, dlatego też inwestycja w prowadzonym postępowaniu musiała być uznana za budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową i w konsekwencji jako jedna budowla, całościowo, a nie w częściach musiała być poddana ocenie przez pryzmat przepisów prawa budowlanego. Orzeczony ostatecznie nakaz rozbiórki placu składowego był konsekwencją wykonywania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania przez organ nadzoru. PINB postanowieniem z dnia 17 lipca 2019 r., w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 p.b. wstrzymał bowiem prowadzenie robót budowlanych skarżącemu będącemu właścicielem nieruchomości dz. nr działki nr [...], [...], [...], [...] w m. S., gmina S. przy realizacji placu składowego z infrastrukturą towarzyszącą na ogrodzonej nieruchomości (...), posiadający dostęp do drogi publicznej, służący składowaniu materiałów budowlanych oraz postojowi pojazdów samochodowych (...) oraz nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów dotyczących inwestycji (...) w terminie do 31 sierpnia 2019 r., w tym zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy S. o zgodności budowy placu składowego i postojowego (...) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu. (k. 162- 164a.a.). Postanowienie to zostało doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi inwestora w dniu 22 lipca 2019 r.
Jak wynika z akt sprawy, pomimo wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, wykonano wiatkę o wym. 207x197x120 w centralnej części działki przy betonowym ogrodzeniu dz. nr [...] w S. oraz w części frontowej zamontowano trzy "maszty flagowe" o rurowej konstrukcji słupowej, a także przy wjeździe wykonano studnię kanalizacyjną podłączoną do sieci (protokół oględzin z dnia 4 lutego 2020 r.; protokół oględzin z dnia 15 maja 2019 r.; dokumentacja z k.385-396 a.a.).
Następstwem wykonania robót pomimo ich wstrzymania jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 50a ust. 1 u.p.b. Jak już wyżej wskazano, prawodawca nie pozostawił organom żadnej sfery dowolności – stwierdzenie wykonywania robót budowlanych, pomimo ich wstrzymania, obligowało organ, w zależności od rodzaju prowadzonego postępowania, do wydania któregoś z orzeczeń wymienionych w pkt 1 albo 2. Organ II instancji trafnie przy tym sprecyzował zakres obowiązku rozbiórkowego, uzasadniając zasadność zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Powyższe rozważania zwierają już odniesienie się do zarzutów skargi, które Sąd uznał za niezasadne. Dodatkowo podkreślić należy, że twierdzenia skarżącego przytoczone w ramach pierwszego zarzutu skargi w punktach a-i, a zmierzające do zakwestionowania przyjętej organ kompleksowej oceny wykonanego obiektu jako obiektu budowlanego (placu składowego), są – zdaniem Sądu – kontrfaktyczne i nie mają uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Organ w pełni zasadnie przyjął, że wykonane roboty stanowią techniczno-użytkową całość i nie mogą być rozpatrywane oddzielnie. Niezasadny jest zarzut skargi, jakoby organy przyjęły "domniemanie popełnienia tzw. samowoli budowalnej". Zakres przedmiotowych robót został dostatecznie precyzyjnie ustalony; podobnie, już w decyzji organu I instancji, dostatecznie precyzyjnie ustalona została sekwencja i czas poszczególnych zdarzeń; w sposób w pełni miarodajny ustalono też – o czym była mowa wyżej – następczy charakter określonych robót wobec postanowienia o ich wstrzymaniu. Przepisy art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 50a pkt 1 u.p.b. zostały właściwie zinterpretowane i zastosowane do prawidłowego ustalonego stanu faktycznego. Relewantne okoliczności zostały należycie wyjaśnione, toteż nie można skonstatować naruszenia powołanych w skardze przepisów kształtujących zasadę prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym (w tym art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom prawa procesowego (art. 107 § 3 k.p.a.)
Z tych względów, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI