II SA/Kr 1173/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-01-20
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomościodszkodowaniegospodarka nieruchomościaminastępstwo prawnespadeklegitymacja procesowaakt własności ziemiprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z. L. na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uznając brak legitymacji procesowej skarżącej oraz fakt wypłacenia odszkodowania.

Skarżąca Z. L. domagała się odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1952 r. na rzecz Skarbu Państwa. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że skarżąca nie wykazała następstwa prawnego po pierwotnym właścicielu J. P. oraz że odszkodowanie zostało już wypłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła wiążących dokumentów potwierdzających nabycie spadku po J. P., a jedynie wykazy zmian gruntowych i akt własności ziemi z późniejszego okresu. Ponadto, sąd stwierdził, że istnieją dowody na wypłacenie odszkodowania pierwotnemu właścicielowi J. P. w przeszłości.

Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1952 r. na rzecz Skarbu Państwa. Skarżąca twierdziła, że jest następczynią prawną wywłaszczonego właściciela J. P. i że nieruchomość nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Organy administracji uznały, że skarżąca nie wykazała następstwa prawnego po J. P. w sposób formalny (brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia), a także że pierwotne wywłaszczenie nastąpiło za odszkodowaniem, co potwierdzają dokumenty archiwalne i orzeczenia o przyznaniu odszkodowania J. P. oraz złożeniu kwot do depozytu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając argumentację organów za prawidłową. Sąd podkreślił, że legitymację procesową w sprawach o odszkodowanie za wywłaszczenie posiadają poprzedni właściciele lub ich spadkobiercy, a przedstawione przez skarżącą dokumenty (wykazy zmian gruntowych, akt własności ziemi) nie stanowiły wystarczającego dowodu następstwa prawnego po J. P. Ponadto, sąd potwierdził, że istnieją dowody na wypłacenie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, co wyklucza możliwość ponownego ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie przedstawi wiążących dokumentów potwierdzających następstwo prawne, takich jak postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sama deklaracja pokrewieństwa lub przedstawienie aktów własności ziemi z późniejszego okresu nie są wystarczające do formalnego stwierdzenia następstwa prawnego po wywłaszczonym właścicielu. Konieczne jest przedstawienie dokumentów potwierdzających nabycie spadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.g.n. art. 9a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 128 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Odszkodowanie należy się jedynie osobie wywłaszczonej; przepisy nie przewidują uprawnienia dla następców prawnych osób wywłaszczonych do ubiegania się o ustalenie odszkodowania.

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 1, 5 i 12

ustawa o COVID art. 15zzs4 § 2, 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej skarżącej do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie z powodu niewykazania następstwa prawnego po pierwotnym właścicielu. Wywłaszczenie nastąpiło za odszkodowaniem, co potwierdzają dokumenty archiwalne i orzeczenia o przyznaniu odszkodowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i wydanie decyzji w oparciu o niepełny stan faktyczny. Brak rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, w tym faktu niewykorzystania nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne zapewnienie czynnego udziału strony. Naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia przesłanek wydania decyzji. Naruszenie art. 86 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przesłuchania stron. Naruszenie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 142 ust. 1 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Godne uwagi sformułowania

nie przedłożyła do akt sprawy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia stwierdzających nabycie praw po J. P. nie stanowią natomiast prawnej formy udokumentowania spadkobrania po poprzednim właścicielu przedstawione przez skarżącą wykazy zmian gruntowych sporne wywłaszczenie nastąpiło za odszkodowaniem, a zatem nie ma podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Skład orzekający

Jacek Bursa

sprawozdawca

Joanna Tuszyńska

członek

Mirosław Bator

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych dotyczących wykazywania następstwa prawnego w sprawach o odszkodowanie za wywłaszczenia oraz potwierdzenie, że odszkodowanie wypłacone pierwotnemu właścicielowi wyklucza ponowne dochodzenie roszczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia z okresu PRL i konieczności formalnego udokumentowania spadkobrania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z dochodzeniem odszkodowań za wywłaszczenia sprzed lat, w szczególności trudności w udokumentowaniu następstwa prawnego i znaczenie formalnych wymogów proceduralnych.

Czy możesz odzyskać odszkodowanie za wywłaszczenie sprzed dekad? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1173/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska
Mirosław Bator /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1102/22 - Wyrok NSA z 2023-05-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 9a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 138 par     1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 20 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewody z dnia 5 sierpnia 2021 roku, znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z 25 lutego 2021 r. znak: [...], Prezydent Miasta K. orzekł o umorzeniu postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], obr. [...], jedn. ewid. K.-N. H., przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia Ministra Budownictwa Przemysłowego z dnia 17 grudnia 1952 r. oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 30 lipca 1952 r. [...], orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 27 grudnia 1952 r. Nr [...] i orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 30 października 1953 r. Nr. [...]
Odwołanie od ww. decyzji złożyła Z. L., zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w oparciu o niepełny stan faktyczny sprawy, a także brak rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności faktu, iż odwołująca z jednej strony wykazała na przesłanki wskazujące na brak wykorzystania nieruchomości na potrzeby celu, dla którego zostały wywłaszczone, wskazała na przesłanki potwierdzające, że nieruchomości objęte wnioskiem nie były przedmiotem wcześniejszego postępowania, a sama odwołująca jest następca prawnym J. P. - jako jego córka, co wynika z innych dostępnych dokumentów w sprawie. Podniesiono także naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie polegające na niedostatecznym zapewnieniu przez organ I instancji czynnego udziału odwołującej w postępowaniu m.in. przez brak dokonania prawidłowej oceny nieruchomości (podziału działki o nr [...]), jakich zwrotu domaga się odwołująca, w wyniku czego uznano, że w zakresie tych nieruchomości toczyło się lub toczy się już postępowanie administracyjne, art. 11 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję, a w szczególności założenia, że odwołująca nie jest następcą prawnym J. P., w sytuacji gdy zebrana dokumentacja w sprawie wskazuje na okoliczność, że odwołująca jest zstępną J. P., czego potwierdzeniem jest nie tylko akt własności ziemi wydany na rzecz Z. L., co potwierdza przekazanie terenu od J. P. dla Z. L., jako spadkobierczyni ojca, a także art. 86 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku przeprowadzenia przesłuchania stron wobec pojawienia się wątpliwości w zakresie stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie następstwa prawnego po J. P. - w świetle dostępnych dokumentów wskazujących na pokrewieństwo J. P. z Z. L. z domu P., a w konsekwencji interesu prawnego odwołującej do występowania z wnioskiem w niniejszej sprawie. Podniesiono także naruszenie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 142 ust. 1 w zw. z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek odwołującej nie zasługuje na uwzględnienie, w sytuacji gdy nieruchomości wskazane we wniosku miały zostać wywłaszczone na potrzeby zakładu cementowego, natomiast przesłanki do wywłaszczenia nie są już aktualne, co powoduje, że uzasadnionym jest wniosek o potrzebie ich zwrotu, ponieważ nie są dalej wykorzystywane dla realizacji celu, na który zostały wywłaszczone i przyznane w użytkowanie wieczyste.
Wojewoda decyzją z dnia 5 sierpnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podkreślono, iż przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało na wniosek Z. L., która na podstawie Aktu Własności Ziemi z 19 lutego 1979 r. nr [...] nabyła z mocy prawa nieruchomości oznaczone jako parcele: l. kat. [...] obj. [...], l. kat. [...] obj. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] oraz l. kat. [...] obj. [...]. Ww. akt własności ziemi wydany został na podstawie art. 1, 5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, póz. 250). Jak wynika z treści powyższego przepisu Z. L. stała się właścicielką ww. parcel z mocy prawa w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Cytowana ustawa weszła w życie w dniu 4 listopada 1971 r.
W wyniku kwerendy [...] obejmującego, m. in. wywłaszczone parcele l. kat. [...] oraz l. kat[...] (z podziału której powstała parcela l. kat. [...] odłączona do księgi wieczystej nr [...]) organ I instancji ustalił, że w ww. wykazie hipotecznym w dalszym ciągu ujawnione jest prawo własności na rzecz J. P.. Również na karcie [...] figuruje prawo własności parceli l. kat. [...] na rzecz m. in. J. P. i Z. P. po [...] cz.
Zdaniem Prezydenta Miasta K., zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, aby nieruchomości wskazane we wniosku z 11 maja 2020 r. stanowiły w chwili wywłaszczenia własność Z. L.. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie i wypłatę odszkodowania o dokumenty potwierdzające następstwo prawne po wywłaszczonym właścicielu ww. nieruchomości, Z. L. nie przedłożyła do akt sprawy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia stwierdzających nabycie praw po J. P..
Organ I instancji wskazał również, iż przepis art. 128 ust. 1 u.g.n. wprost wskazuje, że odszkodowanie należy się jedynie osobie wywłaszczonej. Aktualnie w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują uprawnienia także następców prawnych osób wywłaszczonych do ubiegania się o ustalenie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia.
Biorąc pod uwagę powyższe Prezydent Miasta K. stwierdził, że Z. L., będąca wnioskodawczynią w niniejszym postępowaniu, nie posiada stosownej legitymacji procesowej do bycia stroną w postępowaniu o ustalenie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia parcel katastralnych, z których następnie powstały działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] obr[...]. ewid. K.-N. H., ponieważ nie była osobą, której pozbawiono prawa własności ww. nieruchomości.
W niniejszej sprawie istotą postępowania jest ustalenie w pierwszej kolejności, że danej osobie przysługuje prawo do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym i ustalenie jej legitymacji procesowej. Tym samym legitymację procesową w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość posiadają poprzedni właściciele nieruchomości lub ich spadkobiercy. Co prawda organ odwoławczy nie kwestionuje pokrewieństwa J. P. z Z. L. z domu P., przy czym prawną formą udokumentowania spadkobrania po poprzednim właścicielu jest przedstawienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego przez sąd rejonowy właściwy wg ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy bądź przedstawienie notarialnego poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w formie aktu notarialnego przed notariuszem. Nie stanowią natomiast prawnej formy udokumentowania spadkobrania po poprzednim właścicielu załączone do odwołania od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta K. w sprawie: [...] wykazy zmian gruntowych dla obrębów [...]. Również w ww. wykazach zmian gruntowych Z. L. wpisana została jako "władający", a nie "właściciel".
Z kolei ze znajdującego się w aktach sprawy aktu własności ziemi z 19 lutego 1979 r. Nr [...] wynika, iż Z. L. stała się z mocy prawa właścicielką m. in. parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] dopiero z mocy prawa w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, tj. w dniu 4 listopada 1971 r.
Ponadto wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości odbyło się za odszkodowaniem. Prawomocnym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 19 sierpnia 1953 r. Nr [...] przyznano J. P. odszkodowanie za parcele l. kat. [...] o pow. 634 m2 oraz l. kat. [...] o pow. 4765 m2 w wysokości [...] zł, natomiast prawomocnym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w K. z 30 listopada 1955 r. Nr [...] przyznano J. P. oraz Z. P. odszkodowanie za grunty rolne o pow. 21 m2 położone na obszarze parceli l. kat. [...] w wysokości [...] zł.
Pomimo braku ujawnienia w dokumentacji archiwalnej orzeczenia o odszkodowaniu za część nieruchomości oznaczonej jako parcele l. kat. [...] (pow. 1510 m2), l. kat[...] (pow. 111 m2) oraz l. kat. [...] (pow. 176 m2) obj. [...] wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 30 lipca 1952 r. Nr [...], dokumenty ujawnione w aktach sprawy znak [...], w szczególności orzeczenia o przyznaniu odszkodowania na rzecz innych wywłaszczonych właścicieli, pośrednio wskazują, zdaniem organu I instancji na fakt ustalenia odszkodowania za ww. parcele. Zgodnie z protokołem z czynności komisyjnej zarządzonej pismem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] wartość ww. gruntu oraz szkód w plonach i zasiewach na ww. działkach oszacowano na kwotę [...]zł.
Jak wynika z kserokopii dokumentów z zespołu: [...] Sąd Powiatowy dla dzielnicy N. H. w K., fragmentów repertorium serii I [...] r., tymczasowa sygnatura archiwalna [...], doręczonych przez Archiwum Narodowe w K. przy piśmie z 23 października 2020 r., w Sądzie Powiatowym dla dzielnicy N. H. w K. zarejestrowano sprawy z wniosku [...] Zakładów [...] dotyczące złożenia do depozytu m.in. kwoty [...]zł na rzecz J. P., tj. takiej samej kwoty jak wymieniona w ww. protokole, co pośrednio wskazuje na fakt ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną część parcel l. [...] Ponadto z doręczonych przez Archiwum Narodowe w K. fragmentów repertorium serii [...] r. wynika, że zarejestrowano również sprawy o złożenie do depozytu kwoty [...]zł na rzecz J. P. oraz kwoty [...]zł na rzecz J. P. i Z. P., które to kwoty odpowiadają wysokości odszkodowań przyznanych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 19 sierpnia 1953 r. Nr [...] i orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w K. z 30 listopada 1955 r. Nr [...]
Z uwagi na funkcjonowanie w obrocie prawnym orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 19 sierpnia 1953 r. Nr [...], orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z 30 listopada 1955 r. Nr [...] oraz dowody pośrednie wskazujące na fakt ustalenia odszkodowania za część nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 30 lipca 1952 r. Nr [...] podzielić należy pogląd Prezydenta Miasta K., iż brak możliwości ponownego orzekania o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W skardze Z. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniu, wnosząc o przeprowadzeniu dowodów z kopii zawiadomienia Sądu Rejonowego w K., Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 28 kwietnia 1996 roku; kopii mapy uzupełniającej dla działki [...] z wykazem, że właścicielem działki [...] jest Z. L.; zwrócenie się do Wojewody o przedstawienie akt sprawy o sygn. [...]; ustalenia w danych posiadanych przez organ I instancji, danych spadkobierców J. P., w szczególności w zakresie władania przez Z. L. masą spadkową oraz dokonywania za tereny J. P. opłat z tytułu podatków przez Z. L. na okoliczność ustalenia zasadności wniosku, i uprawnienia do występowania z wnioskiem, zwrotu nieruchomości albo wypłaty odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem, wyznaczył na dzień 20 stycznia 2022r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Skarga podlega oddaleniu.
Zarzuty skargi koncentrowały się z jednej strony na błędnym ustaleniu przez organy, iż skarżąca nie jest następcą prawnym po osobie wywłaszczonej, stąd nie przysługuje jej legitymacja do złożenia wiążącego wniosku, z drugiej iż organy błędnie przyjęły, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania odszkodowania, gdyż w ich ocenie sporne wywłaszczenie nastąpiło za odszkodowaniem.
Pierwszy podany przez organ powód umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego z racji nie posiadania przez wnioskodawcę legitymacji procesowej do bycia stroną w postępowaniu wynika z prawidłowego przyjęcia przez organy, iż skarżąca nie wykazała następstwa prawnego po J. P.. Właścicielem i współwłaścicielem nieruchomości obejmującej, m. in. działki: nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], obr. [...]. ewid. K.-N. H., w chwili ich wywłaszczenia był J. P.. Nieruchomości wskazane we wniosku z dnia 11 maja 2020 r. nie stanowiły w chwili wywłaszczenia własności Z. L., a ponadto nie wykazała ona wiążącymi dokumentami następstwa prawnego po wywłaszczonym właścicielu ww. nieruchomości. Nie przedłożyła postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia stwierdzających nabycie praw po J. P.. Legitymację procesową w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość posiadają bowiem poprzedni właściciele nieruchomości lub ich spadkobiercy. Skarżąca wykazała pokrewieństwo względem J. P. z Z. L. z domu P., jednak nie stanowi to formalnego stwierdzenia następstwa prawnego czym byłoby postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego przez sąd rejonowy właściwy wg ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy bądź przedstawienie notarialnego poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w formie aktu notarialnego przed notariuszem. Nie stanowią natomiast prawnej formy udokumentowania spadkobrania po poprzednim właścicielu przedstawione przez skarżącą wykazy zmian gruntowych dla obrębów [...] [...]. Przedstawiony akt własności ziemi z 19 lutego 1979 r. Nr [...] stanowi natomiast, iż Z. L. stała się z mocy prawa właścicielką m. in. parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] dopiero z mocy prawa w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, tj. w dniu 4 listopada 1971 r., a zatem nie stanowi dokumentu o stwierdzeniu nabycia spadku po J. P..
Również drugi podany przez organ powód umorzenia postępowania, z racji nie spełnienia przesłanki do przyznania odszkodowania, został prawidłowo oceniony, gdyż sporne wywłaszczenie nastąpiło za odszkodowaniem, a zatem nie ma podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania. Prawo własności Skarbu Państwa – [...] Zakładów [...] w K. zostało wpisane do księgi wieczystej na podstawie zarządzenia Ministra Budownictwa Przemysłowego z dnia 17 grudnia 1952 r. i trzech orzeczeń o wywłaszczeniu: orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 30 lipca 1952 r. Nr [...], orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 27 grudnia 1952 r. Nr [...] oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 30 października 1953 r. Nr [...] Prawomocnym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 19 sierpnia 1953 r. Nr [...] przyznano J. P. odszkodowanie za parcele l. kat[...] o pow. 634 m2 oraz l. kat. [...] o pow. 4765 m2 w wysokości [...] zł, natomiast prawomocnym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w K. z 30 listopada 1955 r. Nr [...] przyznano J. P. oraz Z. P. odszkodowanie za grunty rolne o pow. 21 m2 położone na obszarze parceli l. kat. [...] w wysokości [...] zł. O ile nie ujawniono w dokumentacji archiwalnej orzeczenia o odszkodowaniu za część nieruchomości oznaczonej jako parcele l. kat. [...] (pow. 1510 m2), l. kat[...] (pow. 111 m2) oraz l. kat. [...] (pow. 176 m2) obj. [...] wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 30 lipca 1952 r. Nr [...], dokumenty ujawnione w aktach sprawy znak [...], w szczególności orzeczenia o przyznaniu odszkodowania na rzecz innych wywłaszczonych właścicieli, wskazują, na fakt ustalenia odszkodowania za ww. parcele. M.in. protokołem z czynności komisyjnej zarządzonej pismem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] wartość gruntu oraz szkód w plonach i zasiewach na ww. działkach oszacowano na kwotę [...]zł. Organy również prawidłowo ustaliły i oceniły, iż z kserokopii dokumentów z zespołu: [...] Sąd Powiatowy dla dzielnicy N. H. w K., fragmentów repertorium serii [...] r., tymczasowa sygnatura archiwalna [...], wynika zarejestrowanie spraw o złożenie do depozytu kwot, które odpowiadają wysokości odszkodowań przyznanych w/w orzeczeniami, m.in. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 19 sierpnia 1953 r. Nr [...] i orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w K. z 30 listopada 1955 r. Nr [...] Powyższe wskazuje na ustalenie odszkodowania, a zatem brak możliwości ponownego orzekania o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI