II SA/Kr 1172/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-12-06
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt budowlanyodstępstwo od projektupowierzchnia zabudowytarasganeknadzór budowlanydecyzja administracyjnaskarga administracyjna

WSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakładającą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym wykonania tarasu.

Sprawa dotyczyła skargi F. S. na decyzję nakładającą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ nadzoru budowlanego uznał, że wykonanie tarasu zamiast wiatrołapu oraz dodatkowych otworów dachowych stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że wykonany taras zwiększył powierzchnię zabudowy ponad dopuszczalny próg, co uzasadnia nałożenie obowiązku sporządzenia projektu zamiennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę F. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Obowiązek ten wynikał z ustaleń, że rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego została wykonana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym poprzez wykonanie tarasu od strony północnej zamiast przewidzianego wiatrołapu od strony południowej oraz wykonanie dodatkowych otwarć dachowych. Skarżący kwestionował kwalifikację wykonanego elementu jako tarasu oraz jego wpływ na powierzchnię zabudowy. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentację fotograficzną i orzecznictwo, uznał, że wykonany taras, wsparty na słupach i zadaszony, stanowi element budynku, a jego powierzchnia wliczana jest do powierzchni zabudowy. Sąd podkreślił, że zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836:2015-12, powierzchnia zabudowy jest wyznaczana przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. W ocenie Sądu, wykonany taras o wymiarach 6,80 m x 1,90 m istotnie zwiększył powierzchnię zabudowy, przekraczając dopuszczalny próg 5% określony w art. 36a ust. 5 pkt 2a Prawa budowlanego. Dodatkowo, Sąd zwrócił uwagę, że nawet brak wykonania wiatrołapu o powierzchni 3,36 m2 stanowił istotne odstępstwo od projektu, przekraczające 5% zaprojektowanej powierzchni zabudowy. W związku z tym, Sąd uznał, że nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego było zasadne i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie tarasu, który zwiększa powierzchnię zabudowy, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, uzasadniające nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że taras wsparty na słupach i zadaszony, stanowi element budynku, a jego powierzchnia wliczana jest do powierzchni zabudowy zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836:2015-12. Zwiększenie powierzchni zabudowy o ponad 5% przekracza dopuszczalny próg istotnego odstępstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

Pomocnicze

u.p.b. art. 36a § ust. 1 i 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Określa rozróżnienie na odstępstwa nieistotne i istotne od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Odstępstwo istotne dotyczy m.in. parametrów obiektu budowlanego jak powierzchnia zabudowy.

u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Określa sytuacje, w których roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję w części i orzec w tym zakresie nowy sposób rozstrzygnięcia lub uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 70

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a - c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje zgodność decyzji z prawem materialnym i przepisami proceduralnymi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie tarasu zamiast wiatrołapu stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego, ponieważ zwiększa powierzchnię zabudowy. Nawet brak wykonania wiatrołapu stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego, przekraczające 5% powierzchni zabudowy. Pojęcie powierzchni zabudowy należy interpretować zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836:2015-12, która jest stosowana w praktyce projektowej i orzeczniczej.

Odrzucone argumenty

Wykonany element jest gankiem, a nie tarasem, i nie stanowi istotnego odstępstwa od projektu budowlanego. Organ błędnie zakwalifikował wykonany ganek jako taras. Termin wykonania obowiązku przedłożenia projektu zamiennego jest niewystarczający i powinien być liczony od daty prawomocności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu każde przekroczenie o ponad 5%, czyli zarówno na plus jak i na minus, stanowi istotne odstępstwo nie można uznać w świetle wskazanej wyżej Polskiej Normy by sporny taras był elementem drugorzędnym

Skład orzekający

Jacek Bursa

sprawozdawca

Magda Froncisz

przewodniczący

Mirosław Bator

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia powierzchni zabudowy w kontekście Prawa budowlanego, kwalifikacja tarasu jako elementu wpływające na powierzchnię zabudowy, oraz zasady postępowania naprawczego w przypadku istotnych odstępstw od projektu budowlanego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz Polskich Norm. Może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach lub specyfiki konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowolnych zmian w budynkach i ich kwalifikacji prawnej. Interpretacja pojęcia 'powierzchni zabudowy' i 'tarasu' ma praktyczne znaczenie dla inwestorów i projektantów.

Czy Twój taras to samowola budowlana? Sąd wyjaśnia, kiedy odstępstwo od projektu staje się istotne.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1172/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-12-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Magda Froncisz /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 831/23 - Wyrok NSA z 2025-10-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 51 ust 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magda Froncisz SWSA Mirosław Bator SWSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi F. S. na decyzję nr 312/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 sierpnia 2022 roku, znak: WOB.7721.585.2021.JKUT w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją nr 269/2021 z dnia 4 listopada 2021 r. znak: NB.5160.5.32.2021.AT, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nałożył na właścicieli działki nr [...] obr. [...] w Z.: A. S., Z. Z. S. i F. S. "obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego po rozbudowie zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] obr. [...] w Z. - w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę (decyzja nr 68/00 z dnia 01.08.2000 r. znak: BUA.IV. 7353-068/00 wydana przez Burmistrza Miasta Zakopane) (...) w terminie do 30.06.2022 r."
Rozstrzygnięcie zapadło po przeprowadzeniu w dniu 11 maja 2021 r. oględzin, podczas których ustalono, że na ww. działce znajduje się 3-kondygnacyjny obiekt budowlany o konstrukcji mieszanej murowano-drewnianej. Z dokumentacji okazanej przez F. S. wynika, iż część obiektu wykonana została na podstawie decyzji nr 68/00 Urzędu Miasta Zakopane z dnia 1.08.2000 znak: BUA.IV.7353-068/00 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Od strony północno-wschodniej obiektu zlokalizowane jest zadaszenie o konstrukcji drewnianej o wymiarach 1,90 x 6,83 m nad zadaszeniem wykonana została balustrada oraz zlokalizowane zostały krzesła, donice z kwiatami. Odległość wykonanego zadaszenia (tarasu) wynosi 1,32 m (od ogrodzenia), odległość rynny wynosi 0,60 m (od ogrodzenia). Rozbudowana część obiektu przyjęta została do użytkowania bez sprzeciwu w dniu 05.06.2018 r. (...)". Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół, który wraz z dokumentacją fotograficzną i szkicem sytuacyjnym dołączono do akt sprawy (k. 12-21 akt PINB).
Wg organu przy wykonywaniu robót budowlanych prowadzonych na podstawie w/w ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta Zakopane nr 68/00 o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego dokonano następujących odstępstw od zatwierdzonego projektu budowalnego, które zgodnie z art 36a należy zakwalifikować jako odstępstwa istotne:
• wykonanie dodatkowego tarasu od strony północno-wschodniej obiektu z uwagi na jego odległość od istniejącego ogrodzenia która wynosi 1.32m w wyniku czego zmienia się zakres oddziaływania obiektu poza działkę, jak również powierzchnia zabudowy obiektu;
• wykonanie nowych otwarć dachowych w istniejącej części obiektu wraz z otworami okiennymi należy uznać za istotne odstępstwo w związku ze zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy prawo budowlane, jak również naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie usytuowania obiektu ze ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi w stronę tej granicy".
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli F. S., zarzucający niewłaściwe ustalenie inwestora oraz błędną ocenę stanu faktycznego, poprzez uznanie za rozbudowę spornego budynku – wykonanie ganku czy wiatrołapu, a także H. B., zarzucająca przekroczenie terminów wymaganych do wydania decyzji.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 312/2022 Znak: WOB.7721.585.2021.JKUT z 12 sierpnia 2022r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 kpa oraz art. 51 ust. l pkt 3, art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2021 r., póz. 2351 z późn. zm., dalej: upb) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin: do dnia 30 grudnia 2022 r.. w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.
Wg organu odwoławczego podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji stanowi przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 upb, zgodnie z którym jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 albo w art. 49b ust. 1 upb, zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 upb tj. "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach", to "organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian".
Na gruncie ustawy Prawo budowlane wyróżnia się nieistotne i istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 i 5 upb). Konsekwencje materialne i formalnoprawne związane są natomiast wyłącznie z odstąpieniem istotnym, które jest dopuszczalne po uzyskaniu przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a dokonane bez wymaganego pozwolenia - skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 upb oraz uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 36a ust. 2 upb). W myśl art. 36a upb odstąpienie, które dotyczy choćby jednego z elementów wymienionych w ust. 5 upb lub które wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi, należy zakwalifikować jako odstąpienie istotne, wymagające uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, iż rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowana została z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie charakterystycznego parametru obiektu budowlanego jakim jest powierzchnia zabudowy (art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a upb). Kolejno konfrontując ustalenia dokonane przez PINB w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 11 maja 2021 r. z rysunkami wchodzącymi w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, możliwe jest stwierdzenie, że w trakcie realizacji spornej inwestycji dokonano następujących odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego:
• od strony południowej nie wykonano wiatrołapu o wymiarach 2,10 m x 1,60 m;
• od strony północnej wykonano taras wsparty na słupach o wymiarach 6,80 m x 1,90 m;
• od strony północnej w części istniejącej budynku (nieobjętej decyzją Burmistrza Miasta Zakopane nr 68/00) wykonano dodatkowe otwarcia dachowe wraz z otworami okiennymi.
Wg organu pojęcie powierzchni zabudowy nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo budowlane, jednak jest ono jednym z charakterystycznych parametrów użytkowych w budownictwie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że w przypadku braku ustawowej regulacji należy mieć w tym zakresie na uwadze zapisy zawarte w Polskiej Normie PN-ISO 9836:2015-12 "Właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych". Polskie Normy nie są co prawda przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych, zawartych w art. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (t.j.: Dz. U. z 2015 r., póz. 1483) wynika, iż pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 785/07). Obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane nie odsyłają do jednoznacznego stosowania Polskiej Normy, według której powinny być określane wskaźniki powierzchniowo-kubaturowe w projekcie budowlanym. W rozpoznawanej sprawie w ocenie MWINB zasadnym jest jednak powołanie się na zapisy ww. normy PN-ISO 9836:2015-12, która wskazana została Rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1609 z późn. zm.) w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a zatem wykorzystywana jest na etapie sporządzania dokumentacji do uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z punktem 5.1.2.2 cytowanej wyżej Normy powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze np. szklarnie, altany, szopy.
Zrealizowany od strony północnej taras, wsparty na słupach, pod którym zagospodarowano również przestrzeń funkcjonalną (k. 7 akt WINB, k. 20 akt PINB), wyznaczać będzie dodatkową powierzchnię zabudowy, która wliczana jest do całkowitej powierzchni zabudowy spornej rozbudowy budynku mieszkalnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia l grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 739/20). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie również m.in. w wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1445/19, w którym określono sposób wyliczania powierzchni zabudowy, "która zgodnie z powszechnie przyjętą metodą - wynikającą z Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 — wyznaczana jest przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu, a takie zewnętrze krawędzie wyznacza także wskazywana w sprawie zadaszona weranda i inne zadaszone powierzchnie". Również w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 397/15 NSA określił, że: "(...) taras, który przykryty jest dachem dwuspadowym obejmujący jednocześnie budynek letniskowy, tworzy wraz z nim całość wyznaczającą zewnętrzne krawędzie obiektu w rzucie pionowym. W takiej sytuacji do powierzchni zabudowy domku letniskowego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zalicza się także powierzchnię jego tarasu. Nie można bowiem uznać w świetle wskazanej wyżej Polskiej Normy by sporny taras był elementem drugorzędnym. Ponadto taras ten w niniejszej sprawie jest w istocie werandą, gdyż nad nim, co potwierdza dokumentacja fotograficzna, znajduje się poddasze, a dopiero później dach. Zatem w tej sprawie dodatkowo to ściany tego poddasza znajdującego się nad tarasem wyznaczają zewnętrzne krawędzie obiektu letniskowego w rzucie pionowym — podobne stanowisko zajęto w wyroku NSA z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II OSK 675/13, publikowanym na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl. Tym samym trafnie w tej sprawie do powierzchni zabudowy wliczono również powierzchnię tarasu".
Dodania przy tym wymaga, że w Prawie budowlanym brak jest również definicji ustawowej "tarasu", jednak według Uniwersalnego Słownika języka polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza (tom IV str. 24 Warszawa 2008, PWN), taras to odkryta, płaska część budynku otoczona balustradą umieszczona na parterze (często połączona schodami z ogrodem), na piętrze lub płaskim dachu. Pojęcie taras oznacza zatem pewną część budynku. Ocena ta ulega wzmocnieniu również na gruncie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz.U. z 2022 r. póz. 1225), a mianowicie § 3 pkt 24 lit. a ww. Rozporządzenia, zgodnie z którym do kubatury brutto budynku wlicza się kubaturę: przejść, prześwitów i przejazdów bramowych, poddaszy nieużytkowych oraz przekrytych części zewnętrznych budynku, takich jak: loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy, a także kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady. W orzecznictwie obowiązuje również powszechnie przyjęty pogląd, że dobudowanie tarasu do istniejącego budynku mieszkalnego zwiększa powierzchnię zabudowy budynku. Zatem wykonanie w tym zakresie roboty budowlane należy zakwalifikować jako rozbudowę, a więc budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 404/09).
Podsumowując powyższe organ stwierdził, że w niniejszej sprawie powierzchnię zabudowy rozbudowanej części budynku wyznaczał będzie rzut pionowy zewnętrznych krawędzi (nie zaś tylko ścian) budynku na powierzchnię terenu - powierzchnie zabudowy należy więc wyznaczyć po obrysie budynku oraz słupów. Dodatkowo wskazano, iż przepis art. 52 upb wskazuje, że jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, stąd skoro inwestor R. S. zmarł, PINB prawidłowo nałożył obowiązek wynikający z art. 51 ust. 1 upb solidarnie na wszystkich współwłaścicieli.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył F. S. zarzucając naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 138§1 pkt 2 kpa (poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy sprawa powinna zostać przekazana do ponownego rozpatrzenia, jako że wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż brak jest podstaw do nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, jako że organ błędnie uznał wykonany ganek, niezwiązany konstrukcyjnie z budynkiem mieszkalnym i nie wymagający pozwolenia na budowę, za taras stanowiący istotne odstępstwo od projektu budowlanego, jak również poprzez wyznaczenie nowego terminu do dnia 30 grudnia 2022 roku, podczas gdy termin ten jest niewystarczający oraz winien być liczony od daty prawomocności decyzji, a nie ustalony datą dzienną), jak również art. 7 kpa, art. 70 kpa, art. 77 kpa oraz art. 80 kpa (poprzez m.in. niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji ustalenie, że wykonany przez skarżącego ganek, niezwiązany konstrukcyjnie z budynkiem mieszkalnym, stanowi taras, a tzw. taras pełni jedynie rolę zadaszenia nad gankiem, w związku z czym funkcja tarasu jest funkcją wtórną, uzupełniającą). Ponadto w skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego (poprzez m.in. bezpodstawne przyjęcie, że istnieje potrzeba przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla całego budynku, podczas gdy przedmiotowa konstrukcja stanowi samodzielny obiekt- ganek i nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś brak wiatrołapu oraz wykonanie otworów okiennych nie było kwestionowane w trakcie uprzednio przeprowadzonych czynności kontrolnych, oraz poprzez wliczenie konstrukcji ganku do powierzchni zabudowy, podczas gdy pełni on funkcję obiektu ochronnego), naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. pkt 15 prawa budowlanego (poprzez przyjęcie, że przedmiotowe roboty budowlane polegały na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego poprzez dobudowę tarasu w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę, podczas gdy były to jedynie wymagające zgłoszenia roboty budowlane związane z wybudowaniem przydomowego ganku), oraz naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 54 prawa budowlanego (poprzez przyjęcie, że w przypadku dobudowania ganku do budynku mieszkalnego po zgłoszeniu zakończenia budowy, konieczne jest przedłożenie dokumentacji zastępczej dla całego budynku, podczas gdy wystarczające jest sporządzenie projektu jedynie dla nowo wybudowanego obiektu w postaci ganku, który nie jest powiązany konstrukcyjnie z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania H. B. wniosła o jej oddalenie, podzielając stanowisko organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Niniejszą sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 ze zmianami.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa dotyczy nałożenia zobowiązania do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Istotnymi na jej płaszczyźnie okolicznościami będzie zatem zakres udzielonego pozwolenia na budowę, zakres wykonanych faktycznie robót budowlanych, porównanie ich z projektem, a w przypadku wystąpienia odstępstw od projektu, ocena czy mają one charakter odstępstw istotnych.
Oceniając kontrolowane postępowanie administracyjne należy wyrazić ogólną ocenę, że zostało ono przeprowadzone prawidłowo, organ należycie i wyczerpująco ustalił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowej jego kwalifikacji prawnej.
Zacząć należy od przepisów prawa jakie w sprawie mają zastosowanie, z uwagi na istotną nowelizację przepisów prawa budowlanego z dniem 19 września 2020 roku. W tym zakresie podzielić należy przedstawioną przez organ argumentację, najobszerniej wyrażoną na str. 2 i na początku str. 3 decyzji organu II instancji, która jak można wnioskować z treści skargi, wydaje się nie być kwestionowaną przez skarżącego.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Nakładając w/w obowiązek organ uznał, że w trakcie realizacji robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] w Z. doszło do istotnego odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia 01.08.2000 (decyzja nr 68/00 r. znak: BUA.IV. 7353-068/00 wydana przez Burmistrza Miasta Zakopane) poprzez nie wykonanie wiatrołapu o wymiarach 2,10 m x 1,60 m od strony południowej oraz w szczególności, poprzez wykonanie od strony północnej, nie przewidzianego w projekcie tarasu o wymiarach 6,80 m x 1,90 m.
Okoliczność nie wybudowania wiatrołapu jest oczywista, jednoznacznie ustalona m.in. za pomocą dokumentacji fotograficznej i wydaje się nie być kwestionowana przez skarżącego. Obowiązek wykonania wiatrołapu oraz jego wymiary wynikają z kopii projektu budowlanego załączonego do akt administracyjnych.
Co się tyczy tarasu, określanego przez skarżącego gankiem, to pierwszą do wyjaśnienia kwestią jest formalna kwalifikacja tego elementu rozbudowywanego budynku. Z uwagi na to, że w toku postępowania obie strony przedstawiły niezwykle obszerną argumentację na uzasadnienie swojej kwalifikacji tego elementu, włącznie z odwołaniem się do występujących w różnych źródłach definicji tarasu i ganku, w ocenie Sądu nie jest celowym i koniecznym aby w tej części uzasadnienia niejako powtarzać przytoczoną już argumentację. Analiza zebranego materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji fotograficznej (k. 17-20 akt organu I instancji oraz k. 7 i 8 - dolne zdjęcie - akt organu II instancji) prowadzi natomiast do konkluzji, że rację w tym względzie należy przyznać organowi. W uzupełnieniu dodać natomiast można, że dostępna na stronach internetowych grafika dla hasła "ganek" prowadzi do wniosku, że przedmiotowy sporny element zabudowy nie koresponduje zarówno konstrukcyjnie, jak i funkcjonalnie z obrazami widniejącymi dla ganku na stronach internetowych. Stanowi natomiast ogrodzony balustradami i wsparty na słupach taras, pod którym zagospodarowano przestrzeń funkcjonalną. Taras ten tak jak wskazał organ, jest powiązany funkcjonalnie i konstrukcyjnie z budynkiem i stanowi jego element. To, że być może taras ten da się rozebrać bez ingerencji w substancję budynku, do którego jest dobudowany, nie zmienia natomiast formalnej jego kwalifikacji i nie może prowadzić do oceny, że jest to niejako odrębny od rozbudowywanego budynku obiekt budowlany, który z budynkiem nie jest powiązany i co za tym idzie, nie wpływa na parametry zabudowy budynku.
Wbrew stanowisku skarżącego, nie ma też innych przesłanek, do niejako odrębnego traktowania przedmiotowego tarasu. Nie jest bowiem tak jak sugeruje się w skardze, że organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę, "odebrał" budynek nie stwierdzając żadnych nieprawidłowości, a po tej kontroli powstał ganek w formie zadaszenia nad wejściem do budynku jako osobna konstrukcja (str. 14 skargi).
Kontrola o której wspomina się w skardze, to kontrola zainicjowana przez sąsiadów skarżącego, nie mająca żadnego związku ze zgłoszeniem zakończenia robót budowlanych, odbyła się 4 stycznia 2016 roku, a zatem jeszcze w trakcie robót budowlanych - prawie dwa lata przed ich zakończeniem. Na dokumentacji fotograficznej z tej kontroli wynika, że taras jeszcze nie istniał, a zatem nie jest niczym szczególnym, że organ nadzoru budowlanego nie zgłosił do prowadzonych robót zastrzeżeń (akta znak: NB.501.5.194.2015). M.in. z pisma skarżącego z 19 lipca 2021 roku (k. 61 akt organu I instancji) wynika, że taras ten powstał po tej kontroli ale jeszcze w 2016 roku, czyli w trakcie robót budowlanych dotyczących rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, prowadzonych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 01.08.2000 roku.
Jak wynika z akt zgłoszenia zakończenia budowy, roboty te zakończono 12 grudnia 2017 roku (k. 29), a zawiadomienie o zakończeniu złożono w dniu 19 lutego 2018 roku (k. 16). Z akt zgłoszenia zakończenia budowy wynika też, że po dokonaniu zgłoszenia organ nie przeprowadzał kontroli, czy jakichkolwiek oględzin na terenie budowy, przyjmując zgłoszenie bez sprzeciwu, na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów.
Z powyższych okoliczności wynika zatem, że kwestionowany taras powstał w trakcie prowadzenia robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego, stanowiąc nie przewidziany w projekcie zakres rozbudowy, a zatem odstępstwo od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 01.08.2000 roku. Do użytkowania budynku doszło natomiast nie wskutek wydania przez organ decyzji o pozwoleniu na użytkowanie poprzedzonej obowiązkową kontrolą, lecz wskutek nie wniesienia sprzeciwu przez organ do zgłoszenia o zakończeniu budowy. Taka natomiast sytuacja nie uniemożliwia przeprowadzenia postępowania naprawczego, jeśli w okresie późniejszym organ uzyska informacje o okolicznościach, które stanowią przesłankę do przeprowadzenia postępowania naprawczego.
Dalej należy wskazać, że organ trafnie stwierdził, że pojęcie powierzchni zabudowy, choć jest jednym z charakterystycznych parametrów użytkowych w budownictwie, to nie zostało zdefiniowane w ustawie prawo budowlane, ani w rozporządzeniach wykonawczych. W związku z tym, z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych, prawidłowo odwołał się do zapisów zawartych w Polskiej Normie PN-ISO 9836:2015-12 "Właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych", przyjmując zgodnie z punktem 5.1.2.2 przywołanej wyżej normy, że powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze np. szklarnie, altany, szopy.
Przy takim zdefiniowaniu powierzchni zabudowy obliczył, że kwestionowany taras zwiększył ją o ponad 9 m2 (po odjęciu powierzchni zabudowy nie wybudowanego wiatrołapu) co przekracza o ponad 23% zaprojektowaną powierzchnię zabudowy (40,56 m2) i tym samym, w myśl art. 36a ust. 5 pkt 2a prawa budowlanego, stanowi istotne odstępstwo, uzasadniające nałożenie zobowiązania do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Jest to konkluzja w pełni uzasadniona dokonanymi w sprawie ustaleniami.
Odnosząc się natomiast na tej płaszczyźnie do argumentacji skarżącego należy stwierdzić, że Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego nie definiuje terminu powierzchni zabudowy ani nie wskazuje jak ją obliczać. Określa natomiast wymagania jak powinien zostać wykonany i jakie elementy powinien zawierać projekt budowlany. Ponadto z treści zacytowanego i wyakcentowanego § 14 pkt 4a w/w rozporządzenia nie można wyciągną wniosku, że powierzchnia tarasu nie wlicza się do powierzchni zabudowy budynku. Wynika bowiem z niego jedynie tyle, że dla potrzeb projektu, w zestawieniu powierzchni, z powierzchni zabudowy budynku należy wyodrębnić tę część powierzchni zabudowy budynku, która odpowiada powierzchni takich jego części zewnętrznych jak m.in. tarasy. Odnosząc się natomiast do zarzutu związanego z terminem wykonania nałożonego obowiązku należy wskazać, że decyzja organu II instancji ma walor ostateczności, a zatem jest wykonalna. Wyznaczony w niej termin ponad 4 miesięcy, licząc od dnia jej wydania, jest w ocenie Sądu terminem wystarczającym do wykonania takiego obowiązku jak przedłożenie projektu budowlanego zamiennego.
Kończąc rozważania należy ponadto zwrócić uwagę na okoliczność, której wagę organ wystarczająco dostrzegł w zasadzie dopiero w odpowiedzi na skargę. Jak wynika z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją nr 68/00 r. znak: BUA.IV. 7353-068/00 z dnia 01.08.2000 Burmistrza Miasta Zakopane o pozwoleniu na budowę, projekt obejmował m.in. budowę wiatrołapu od strony południowej o wymiarach 2,10 m x 1,60 m (m.in. k. 47 i 48 akt organu I instancji). Jest bezsporne, że wiatrołap ten nie został wybudowany, co stanowi odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i jest to odstępstwo istotne. Powierzchnia zabudowy wiatrołapu wynosi 3,36 m2, a zatem o 8,28% odbiega od zaprojektowanej powierzchni zabudowy, która miała wynosić 40,56 m2 (m.in. k. 50 i 53 akt organu I instancji). W rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2a prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego, to odstąpienie od charakterystycznego parametru obiektu budowlanego takiego jak powierzchnia zabudowy w zakresie przekraczającym 5%. Z przepisu wynika zatem jednoznacznie, że każde przekroczenie o ponad 5%, czyli zarówno na plus jak i na minus, stanowi istotne odstępstwo. Przepis nie stanowi bowiem o powiększeniu powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, lecz o odstąpieniu od parametru powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%. Zakres odstąpienia to zarówno wybudowanie budynku – określając kolokwialnie - większego, jak i mniejszego. Tym samym, nawet jeśli skarżący nie wybudowałby przedmiotowego tarasu, to i tak zachodziłyby podstawy do nałożenia kwestionowanego przez niego obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI