II SA/Kr 1169/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-01-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
roboty budowlanezgłoszeniebrak sprzeciwumilczące załatwienie sprawywznowienie postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlanedecyzjauchylenie decyzjiWojewoda

WSA w Krakowie uchylił decyzję Wojewody umarzającą postępowanie wznowieniowe, uznając, że milczenie organu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych stanowi milczące załatwienie sprawy, do którego mają zastosowanie przepisy o wznowieniu postępowania.

Sprawa dotyczyła możliwości wznowienia postępowania zakończonego milczącym załatwieniem sprawy, w tym przypadku brakiem sprzeciwu organu na zgłoszenie robót budowlanych. Wojewoda Małopolski umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając, że zgłoszenie robót budowlanych nie jest milczącym załatwieniem sprawy w rozumieniu KPA. WSA w Krakowie uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że brak sprzeciwu na zgłoszenie robót budowlanych po 1 czerwca 2017 r. jest milczącym załatwieniem sprawy, do którego mają zastosowanie przepisy o wznowieniu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego, która umorzyła postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego milczącą zgodą na zgłoszenie robót budowlanych. Wojewoda argumentował, że zgłoszenie robót budowlanych nie jest milczącym załatwieniem sprawy w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), a zatem nie można wszcząć postępowania wznowieniowego. Sąd administracyjny uznał jednak, że brak sprzeciwu organu na zgłoszenie robót budowlanych, dokonany po wejściu w życie przepisów o milczącym załatwieniu sprawy (po 1 czerwca 2017 r.), stanowi milczące załatwienie sprawy. W związku z tym, do takich sytuacji mają zastosowanie przepisy KPA dotyczące wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że interpretacja Wojewody, zgodnie z którą przepis szczególny musi zawierać wyraźne odesłanie do rozdziału 8a KPA, jest błędna. Wystarczające jest istnienie przepisu szczególnego, który pozwala na milczące załatwienie sprawy. Sąd nie zgodził się również z argumentem o działaniu przepisów wstecz, wskazując, że zgłoszenie miało miejsce już po wprowadzeniu przepisów o milczącym załatwieniu sprawy. W konsekwencji, sąd uchylił decyzję Wojewody i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem tej wykładni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych, wobec którego organ nie wniósł sprzeciwu po 1 czerwca 2017 r., stanowi milczące załatwienie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak sprzeciwu na zgłoszenie robót budowlanych po wejściu w życie przepisów o milczącym załatwieniu sprawy (po 1 czerwca 2017 r.) jest milczącym załatwieniem sprawy, do którego mają zastosowanie przepisy o wznowieniu postępowania. Interpretacja organu odwoławczego, wymagająca wyraźnego odesłania w przepisie szczególnym do rozdziału 8a KPA, jest błędna. Wystarczające jest istnienie przepisu szczególnego, który pozwala na milczące załatwienie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji publicznej w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.

k.p.a. art. 122a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.

k.p.a. art. 122g

Kodeks postępowania administracyjnego

Do spraw załatwionych milcząco stosuje się odpowiednio przepisy o wznowieniu postępowania (rozdział 12 działu II KPA).

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

Pb art. 30

Ustawa - Prawo budowlane

Reguluje instytucję zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych i brak sprzeciwu organu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 134 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Pb art. 50

Ustawa - Prawo budowlane

Środki prawne przysługujące w przypadku samowolnego przystąpienia do robót budowlanych.

Pb art. 51

Ustawa - Prawo budowlane

Środki prawne przysługujące w przypadku samowolnego przystąpienia do robót budowlanych.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady ustalania wynagrodzenia radcy prawnego w kosztach postępowania.

Ustawa o opłacie skarbowej art. 1 § ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika

Podstawa do naliczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt. 1 lit. c

Określa stawkę minimalną wynagrodzenia radcy prawnego.

Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw

Wprowadziła instytucję milczącego załatwienia sprawy do KPA.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4

Regulacje dotyczące prowadzenia rozpraw i posiedzeń w warunkach stanu epidemii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgłoszenie robót budowlanych, wobec którego organ nie wniósł sprzeciwu po 1 czerwca 2017 r., stanowi milczące załatwienie sprawy w rozumieniu KPA. Do spraw załatwionych milcząco stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania. Przepisy o milczącym załatwieniu sprawy mają zastosowanie do zgłoszeń robót budowlanych dokonanych po 1 czerwca 2017 r., nawet jeśli przepis szczególny nie zawiera wyraźnego odesłania do rozdziału 8a KPA.

Odrzucone argumenty

Zgłoszenie robót budowlanych nie jest milczącym załatwieniem sprawy w rozumieniu KPA, ponieważ przepis szczególny (Prawo budowlane) nie zawiera wyraźnego odesłania do rozdziału 8a KPA. Przepisy o milczącym załatwieniu sprawy nie mogą działać wstecz i obejmować sytuacji, gdy nie obowiązywały.

Godne uwagi sformułowania

Istota problemu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przepisy działu II rozdziału 8a kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie do instytucji zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych uregulowanego w Prawie budowlanym (w przypadku braku sprzeciwu), w szczególności w sytuacji, gdy sama instytucja zgłoszenia i wiążący się z nią termin do wniesienia sprzeciwu nastąpiły przed wprowadzeniem do kodeksu postępowania administracyjnego instytucji milczącego załatwienia sprawy. Organ odwoławczy błędnie interpretuje pojęcie "przepisu szczególnego" uznając, że musi być to przepis zawierający wyraźne odesłanie do art. 122a k.p.a. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela poglądu wyrażonego przez NSA w wyroku z 19 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 941/18.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

przewodniczący

Piotr Fronc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o milczącym załatwieniu sprawy w kontekście zgłoszeń robót budowlanych oraz możliwość wznowienia postępowania w takich przypadkach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy zgłoszenie robót budowlanych miało miejsce po 1 czerwca 2017 r. (wejście w życie przepisów o milczącym załatwieniu sprawy).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z milczącym załatwieniem sprawy i możliwością wznowienia postępowania, co ma znaczenie praktyczne dla inwestorów i organów administracji w branży budowlanej.

Milcząca zgoda na budowę? Sąd wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1169/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-01-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1160/22 - Wyrok NSA z 2025-01-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Firma A na decyzję Wojewody z dnia 4 sierpnia 2021r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzją, II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 9 stycznia 2018 r. do Starosty Nowosądeckiego wpłynęło zgłoszenie Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Chełmcu o zamiarze wykonania robót budowlanych, polegających na rozbudowie sieci kanalizacji sanitarnej wraz z pompowniami i zasilaniem energetycznym w miejscowości Świniarsko, gm. Chełmiec -Etap III na działkach nr [....] położonych w obrębie ewid. [....] gm. Chełmiec oraz na działce nr [...] położonej w obrębie ewid. [....], gm. Podegrodzie.
Zaświadczeniem z 28 stycznia 2019 r. (sprostowanym postanowieniem z 25 lutego 2021 r.) Starosta Nowosądecki orzekł o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu od tego zgłoszenia.
Na wniosek Sądeckich Wodociągów sp. z o.o. Starosta Nowosądecki postanowieniem z 3 września 2019 r. orzekł o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego w trybie milczącej zgody stwierdzonej opisanym wyżej zaświadczeniem, a następnie decyzją z dnia 30 marca 2021 r. znak BUD.6743.1448.2019 odmówił uchylenia tej milczącej zgody. Organ I instancji przyjął, że w sprawie nie potwierdziły się podnoszone przez wnioskodawcę przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 7 k.p.a., a organ nie znalazł innych przesłanek mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez Sądeckie Wodociągi Spółka z o.o. Wojewoda Małopolski decyzją z 4 sierpnia 2021 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 tekst jednolity) - zwanej dalej k.p.a.oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2020.1333 tekst jednolity ze zmianami) - zwanej dalej Pb.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w pierwszej kolejności należy ustalić, czy jest w obrocie prawnym akt administracyjny mogący być przedmiotem weryfikacji. Przypomniano, że zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną, która wywołuje skutki procesowe, jednak nie wszczyna postępowania w rozumieniu art. 61 k.p.a.
Niewniesienie sprzeciwu przez organ faktycznie oznacza wyrażenie zgody na wykonanie określonych w zgłoszeniu prac, przy czym nie jest to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w rozumieniu art. 104 k.p.a. Organ, który nie wnosi sprzeciwu nie jest obowiązany wydać jakiejkolwiek decyzji administracyjnej. Milczenie organu, czyli niewyrażenie sprzeciwu w formie decyzji, uprawnia do podjęcia robót budowlanych bezpośrednio z mocy prawa, a nie w wyniku konkretyzacji normy prawnej w drodze aktu administracyjnego.
Istota problemu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przepisy działu II rozdziału 8a kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie do instytucji zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych uregulowanego w Prawie budowlanym (w przypadku braku sprzeciwu), w szczególności w sytuacji, gdy sama instytucja zgłoszenia i wiążący się z nią termin do wniesienia sprzeciwu nastąpiły przed wprowadzeniem do kodeksu postępowania administracyjnego instytucji milczącego załatwienia sprawy. Innymi słowy, czy brak wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia w trybie art. 30 Prawa budowlanego stanowi proceduralną instytucję milczącego załatwienia sprawy.
Dalej Wojewoda zauważył, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r., znowelizowano kodeks postępowania administracyjnego. W ramach powyższej nowelizacji wprowadzono m. in. instytucję milczącego załatwienia sprawy (dział II rozdział 8a k.p.a.).
Zdaniem organu odwoławczego instytucja milczącego załatwienia sprawy określona w dziale II rozdział 8a k.p.a. ma charakter ramowy, podstawę prawną zaś do zastosowania tej instytucji do konkretnych spraw stanowi przepis prawa materialnego. Instytucja milczącego załatwienia sprawy znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie tak będzie stanowił. Instytucja milczącego załatwienia sprawy może być wykorzystana zwłaszcza w sprawach o charakterze rejestrowym lub regulacyjnym, w których przepisy wymagają spełnienia określonych wymogów, które stronie są znane, a organ może je łatwo i szybko zweryfikować (zob. Sejm RP VIII Kadencji, Nr druku: 1183).
W ocenie organu odwoławczego tryb określony w rozdziale 8a k.p.a. nie ma zastosowania do instytucji zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych określonych w Prawie budowlanym (w przypadku braku wniesienia sprzeciwu).
Po pierwsze, stoi temu na przeszkodzie art. 122a § 1 k.p.a., zgodnie z którym sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Zasadniczo chodzi tu o przepis prawa materialnego. Przepis art. 30 Prawa budowlanego regulujący instytucję zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych nie zawiera wyraźnego odesłania do art. 122a k.p.a. Nie wynika z niego zatem, iż brak wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonych robót budowlanych stanowi milczące załatwienie sprawy, o którym mowa w art. 122a k.p.a.
Wyjaśnić w tym miejscu należy że art. 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco, powinien być interpretowany łącznie z art. 122a § 1 k.p.a.
W przypadku, w którym sprawa administracyjna ma zakończyć się decyzją administracyjną, ustawodawca w przepisach k.p.a. nie wprowadza podobnego wymogu (art. 122a § 1 kpa). Innymi słowy, k.p.a. znajduje zastosowanie w tych sprawach, w których wystąpią okoliczności określone w art. 1 k.p.a. Brak jest w dalszych przepisach tej ustawy wyraźnego wskazania, że k.p.a. (w zakresie, w jakim reguluje problematykę wydawania przez organ decyzji administracyjnej) znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Taki wymóg został natomiast wyraźnie wskazany odnośnie instytucji milczącego załatwienia sprawy.
Przyjęcie interpretacji, że we wszystkich sytuacjach, w których przepisy prawa materialnego uprawniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy indywidualnej bez wydania decyzji, należy stosować przepisy k.p.a., czyniłoby zbędnym przepis art. 122a § 1 k.p.a. Z art. 122a § 1 k.p.a. wynika, że w ujęciu proceduralnym ze sprawą załatwianą milcząco mamy do czynienia tylko wtedy, kiedy przepis szczególny tak stanowi. Podkreślić należy, że ustawodawca w art. 30 Prawa budowlanego nie posłużył się wyraźnym sformułowaniem "milcząca zgoda" czy "milczące załatwienie sprawy". Nadto w świetle art. 122a § 1 k.p.a., który otwiera drogę do stosowania instytucji milczącego załatwienia sprawy, sprawa może być załatwiona milcząco jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Zatem, tryb określony w rozdziale 8a Kodeksu postępowania administracyjnego znajdzie zastosowanie dopiero wówczas, gdy ustawodawca w przepisach prawa materialnego zamieści wyraźnie odesłanie do omawianej regulacji prawnej. Tymczasem w art. 30 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania ww. zgłoszenia jak i obecnie brak jest takiego odesłania. Brak jest więc przesłanek do stosowania w rozpatrywanej sprawie przepisów rozdziału 8a k.p.a.(por. wyrok NSA z 19 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 941/18).
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że instytucja milczącego załatwienia sprawy została wprowadzona do kodeksu postępowania administracyjnego później niż art. 30 ust 5 do Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego przepisy działu II rozdziału 8a k.p.a. nie mogą działać wstecz i obejmować sytuacji, kiedy tego rodzaju, przepisy nie obowiązywały i nie istniała fikcja prawna "milczącego załatwienia sprawy".
Skoro milczenie organu upoważnia inwestora do podjęcia robót budowlanych z mocy prawa, nie dochodzi do wydania decyzji administracyjnej, a tym samym nie może zostać wszczęte postępowanie wznowieniowe, które może dotyczyć jedynie ostatecznej decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie względem zgłoszenia inwestora: Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z 8 stycznia 2019 r., Starosta Nowosądecki nie wniósł sprzeciwu, dlatego też wobec przyjętego zgłoszenia nie może być prowadzone postępowanie wznowieniowe. Brak jest decyzji, w stosunku do której należałoby prowadzić postępowanie wznowieniowe.
Skoro nie było podstaw - na gruncie niniejszej sprawy - do wznowienia postępowania, to orzeczono o umorzeniu postępowania prowadzonego przed organem I instancji. Zdaniem organu odwoławczego wszczęcie postępowania wznowieniowego w tej sprawie było nieuzasadnione a stało się ono bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, gdyż istniały podstawy do jego umorzenia już przez organ pierwszej instancji.
Z uwagi na argumenty zawarte w niniejszej decyzji dotyczące braku podstaw do orzekania w trybie postępowania wznowieniowego w stosunku do zgłoszenia z [....] stycznia 2019 .r, do którego Starosta Nowosądecki nie wniósł sprzeciwu, nie mogły podlegać ocenie merytoryczne zarzuty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania i w odwołaniu. Niemniej jednak zauważa się, iż uprawnienie inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych wynika jedynie z milczenia organu i brakuje przesłanek do zastosowania wobec tego "rozstrzygnięcia" środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym, dlatego stronie, która jest niezadowolona z dopuszczenia we wskazany sposób do realizacji budowy lub robót objętych zgłoszeniem, przysługuje jedynie prawo żądania zastosowania w sprawie środków przewidzianych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Sądeckie Wodociągi sp. z o.o. w Nowym Sączu, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 122a § 1 i § 2 i art. 122g kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie oraz przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 30 Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zakwestionowano stanowisko przyjęte przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji i wskazano, że w ocenie skarżącej prawidłowe są te rozstrzygnięcia sądów administracyjnych gdzie przyjmuje się, że do zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego, stosuje się przepisy działu II rozdziału 8a kodeksu postępowania administracyjnego, zaprezentowane np. w wyroku NSA z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3157/17 (zbiór Lex nr 2761872).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 listopada 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, dlatego też nie został uwzględniony wniosek pełnomocnika strony skarżącej o odroczenie rozprawy, który wpłynął do sądu w dniu 18 stycznia 2022 r. – rozprawa bowiem nie została wyznaczona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona wadliwa i narusza przepisy postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy możliwe jest wznowienie postępowania zakończonego w sposób milczący, a konkretnie, czy instytucja zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, o której mowa w art. 30 ustawy Prawo budowlane stanowi przykład milczącego załatwienia sprawy, do którego stosuje się przepisy rozdziału 8a kodeksu postępowania administracyjnego. Wśród przepisów w tym rozdziale jest art. 122g, zgodnie z którym "Do spraw załatwionych milcząco przepisy rozdziałów 12 i 13 w dziale II stosuje się odpowiednio. Przyjmuje się, że skutek wydania decyzji ostatecznej powstał w terminie czternastu dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w art. 122c § 1". Tytułem przypomnienia trzeba wskazać, że rozdział 12 dotyczy wznowienia postępowania, a rozdział 13 dotyczy uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewoda Małopolski kwestię tę ocenił w sposób nieprawidłowy, a jego argumentacja jest wadliwa.
Prawdą jest, że zgodnie z art. 122a § 1 k.p.a. sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Jednakże organ odwoławczy błędnie interpretuje pojęcie "przepisu szczególnego" uznając, że musi być to przepis zawierający wyraźne odesłanie do art. 122a k.p.a.
Ten sposób rozumowania jest wadliwy. Skoro w art. 122a k.p.a. stwierdza się, że "Sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi" to należy uznać, że wystarczające jest samo istnienie takiego przepisu szczególnego. Nie można przyjąć, że warunkiem zastosowania rozdziału 8a k.p.a. jest powołanie się w owym "przepisie szczególnym" wprost na omawiane przepisy k.p.a. Taka wykładnia nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Oceny tej nie zmienia fakt, że w niektórych przepisach (np. w art. 34 ust. 12 ustawy z 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292) takie wyraźne odesłanie się znajduje. O ile bowiem tryb przewidziany w art. 30 ustawy Prawo budowlane funkcjonuje od kilkudziesięciu lat, to ustawa Prawo przedsiębiorców weszła w życie wiele miesięcy po zmianie kodeksu postępowania administracyjnego. Należałoby oczekiwać od ustawodawcy, że regulacja tych samych trybów postępowania będzie wyglądać w ten sam sposób, niemniej jednak z faktu, że w jednej ustawie odwołano się wprost do rozdziału 8a k.p.a. nie można wnioskować, że inne przypadki, niezawierające takiego odwołania, nie stanowią milczącego załatwienia sprawy. Jak już stwierdzono wystarczające jest istnienie przepisu szczególnego, a nie odwołanie się w nim do przepisów k.p.a.
Tym samym Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela poglądu wyrażonego przez NSA w wyroku z 19 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 941/18, na który w zaskarżonej decyzji powołał się Wojewoda.
Na nieporozumieniu opiera się argument, że "instytucja milczącego załatwienia sprawy została wprowadzona do kodeksu postępowania administracyjnego później niż art. 30 ust 5 do Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego przepisy działu II rozdziału 8a k.p.a. nie mogą działać wstecz i obejmować sytuacji, kiedy tego rodzaju, przepisy nie obowiązywały i nie istniała fikcja prawna "milczącego załatwienia sprawy"." Z działaniem przepisów wstecz mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby przepisy art. 122a i następne k.p.a. chcieć stosować do spraw załatwionych milcząco przed wejściem w życie tych przepisów tj. do takich spraw, w których niewniesienie sprzeciwu od zgłoszenia wykonania robót nastąpiło przed 1 czerwca 2017 r. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, bowiem zaświadczenie o przyjęciu przedmiotowego zgłoszenia bez sprzeciwu wydano 28 stycznia 2019 r.
Wojewoda uważa, że "przyjęcie interpretacji, że we wszystkich sytuacjach, w których przepisy prawa materialnego uprawniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy indywidualnej bez wydania decyzji, należy stosować przepisy kpa, czyniłoby zbędnym przepis art. 122a § 1 kpa. Z art. 122a § 1 kpa wynika, że w ujęciu proceduralnym ze sprawą załatwianą milcząco mamy do czynienia tylko wtedy, kiedy przepis szczególny tak stanowi".
W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę na cel wprowadzenia przepisu art. 122a § 1 k.p.a. za pomocą wykładni systemowej. Jest to pierwszy przepis rozdziału 8a "Milczące załatwienie sprawy", wprowadzonego do kodeksu postępowania administracyjnego ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). O ile jednak wcześniej w kodeksie postępowania administracyjnego brak było uregulowań dotyczących milczącego załatwienia sprawy, to z systemowej wykładni art. 122a § 1 k.p.a. wynika, że do takich spraw stosuje się przepisy kolejno po nim następujące tj. wszystkie przepisy rozdziału 8a k.p.a. Zatem celem wprowadzenia art. 122a § 1 k.p.a., odsyłającego do przepisów szczególnych nie było – jak chce tego Wojewoda – zawężenie pojęcia "przepis szczególny" tylko do przepisów odwołujących się wprost do rozdziału 8a k.p.a., lecz wyznaczenie ram zastosowania tego rozdziału. W żadnym zaś wypadku nie można twierdzić, że owe przepisy można stosować wyłącznie do "przepisów szczególnych" uchwalonych po 1 czerwca 2017 r., a stosowanie ich do przepisów istniejących w systemie prawa już wcześniej jest ich stosowaniem wstecz. Do przepisów przewidujących milczące załatwienie sprawy funkcjonujących w systemie prawa przed wejściem w życie rozdziału 8a kodeksu postępowania administracyjnego przepisy te mają w pełni zastosowanie, porządkując je i wyjaśniając istniejące wcześniej wątpliwości np. w zakresie stosowania trybów nadzwyczajnych.
Rozważania co do zastosowania art. 1 k.p.a. zawarte w zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia dla sprawy i nie wpływają na sposób interpretacji art. 122a k.p.a.
Pogląd, że tryb przewidziany w art. 30 ustawy Prawo budowlane stanowi milczące załatwienie sprawy w rozumieniu przepisów działu 8a kodeksu postępowania administracyjnego jest prezentowany zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. Na przykład Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3157/17 (LEX nr 2761872) stwierdził: "(...) od dnia 1 czerwca 2017 r. weryfikacja skuteczności prawnej milczącego załatwienia sprawy (w tym milczącej zgody, o której mowa w art. 122a § 2 pkt 2 k.p.a. i której egzemplifikacją jest art. 30 ust. 5 p.b.) odbywa się na zasadach określonych w art. 122g k.p.a.".
Warto też zacytować komentarz do art. 122a k.p.a. (wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019): "Nowelą z 7.04.2017 r. w Kodeksie postępowania administracyjnego ustanowiono procesowy mechanizm zakończenia postępowania administracyjnego bazujący na konstrukcji wywoływania skutków materialnoprawnych i procesowych bez podejmowania czynności konwencjonalnej w formie wydania aktu administracyjnego jako alternatywa dla tego aktu, o skorzystaniu z której decyduje organ prowadzący postępowania, w ramach rozszerzonego spektrum przypisanego mu władztwa administracyjnego. Temu rozwiązaniu nadano zbiorczą nazwę "milczące załatwienie sprawy". W ten sposób ustawodawca ustanowił w zbiorze procesowych norm ogólnych mechanizmy, które już funkcjonowały w krajowym porządku prawnym, jakkolwiek nie zawsze jako alternatywa dla decyzji. Przykładami takich rozwiązań są: instytucja zgłoszenia z art. 30 pr. bud., z którą koreluje kompetencja organu architektoniczno-budowlanego do wniesienia sprzeciwu, a którą wdrożono do tego aktu prawnego 24.12.1997 r. w drodze ustawy z 22.08.1997 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz.U. Nr 111, poz. 726)".
Mając świadomość, że kwestia ta jest w orzecznictwie interpretowana niejednolicie (por. powołany już wcześniej wyrok NSA sygn. II OSK 941/18), Sąd podziela pogląd przeciwny do zawartego w zaskarżonej decyzji, zaprezentowany również w wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. II SA/Kr 917/21.
Konsekwencją uznania, że tryb przewidziany w art. 30 ustawy Prawo budowlane stanowi "milczące załatwienie sprawy", o którym mowa w rozdziale 8a k.p.a. jest konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, która narusza przepisy art. 105 § 1 i art. 122a i nast. kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji zastosował właściwy tryb postępowania, badając dopuszczalność wniosku o wznowienie na podstawie przepisów rozdziału 12 k.p.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni dokonaną wyżej wykładnię przepisów k.p.a. i ustawy Prawo budowlane i zamiast umarzać postępowanie przed organem I instancji rozpozna merytorycznie odwołanie od decyzji tego organu - przyjmując, że co do zasady jest możliwe wznowienie postępowania zakończonego niewniesieniem sprzeciwu w trybie art. 30 ustawy Prawo budowlane po dniu 1 czerwca 29017 r.
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 997 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.), oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 z późn. zm).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI