II SA/KR 1161/02

II SA/Kr 1161/02 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Andrzej Niecikowski /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Komitetu Protestacyjnego, Polskiego Klub E. przy Osiedlu P. w K., Stowarzyszenia "K" w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania postanawia: skargę odrzucić
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lutego 2002r. numer [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...].01.2001r. numer [...] udzielającej inwestorowi - Spółdzielni Mieszkaniowej "P." pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w postaci garażu trój poziomowego z indywidualnymi boksami.
Komitet Protestacyjny oraz Stowarzyszenie, którego pełna nazwa brzmi: "Stowarzyszenie [...]", zwanego dalej w skrócie Stowarzyszenie "K.", otrzymały tą decyzję w dniu 27.02.2002r., i dnia 12.03.2002r. (razem z Polskim Klubem E. przy Osiedlu P. w K.) wniosły od niej odwołanie.
Wojewoda decyzją z dnia [...].04.2002r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu wskazano, że odwołujące się organizacje nie są stronami postępowania, a co najwyżej mógłby im przysługiwać status podmiotów na prawach stron. Uzyskanie tego statusu (podmiotów na prawach strony) uzależnione jest jednak od dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniu, którego w tej sprawie nie było, ponieważ żadna z tych organizacji nie złożyła wniosku do dopuszczenia do udziału w postępowaniu. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że nie istnieją przesłanki wznowienia postępowania i tym samym zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z prawem.
Decyzję organu odwoławczego doręczono Komitetowi Protestacyjnemu w dniu 9.04.2002 r. i Stowarzyszeniu "K." - w dniu 9.04.2002 r. Skargę na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wniosły: Komitet Protestacyjny, Stowarzyszenie "K." oraz Polski Klub E. przy Osiedlu P. w dniu 29.04.2002 r.
W imieniu Komitetu Protestacyjnego skargę podpisały trzy osoby, w imieniu Stowarzyszenia "K." skargę podpisał Prezes Zarządu – M.B., zaś w imieniu Polskiego Klubu E. przy Osiedlu P. w K. skargę podpisał Prezes tego Koła – S.D.
W skardze zawarto żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazano, że brak uznania skarżących za strony postępowania jest celowym zabiegiem skierowania sprawy na tzw. "boczny tor". Skarżący podnoszą, że przez okres 2 lat brali udział w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania i tak naprawdę skarżącymi są mieszkańcami osiedla. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku zmowy, a postępowanie było nierzetelne, Ponadto w odrębnym postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie Stowarzyszenie "K." przedstawiło upoważnienie protestujących, wykaz osób upoważnionych, statut stowarzyszenia i dokonało opłaty sądowej, stąd powinno być uznane również za stronę w tym postępowaniu. Komitet Protestujący liczy zaś 500 członków-mieszkańców osiedla i brak uznania tego Komitetu za stronę stanowi formę nieludzkiego traktowania.
W skardze podniesiono, że organy administracji celowo działają na szkodę skarżących, wskazując na "kruczki" prawne. Realizowana inwestycja narusza przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i Prawa budowlanego w zakresie naruszenia minimalnej odległości od granic z innymi budynkami, przekroczenia współczynnika zagęszczenia, istnienia uciążliwości inwestycji dla otoczenia, a także braku zwołania walnego zgromadzenia Spółdzielni "P.". Podniesiono, że w związku z brakiem ustosunkowania się przez Wojewodę do naruszeń prawa wskazanego przez skarżących i braku wykazania chęci niesienia pomocy skarżącym, zamierzają oni wnieść sprawę do Europejskiego Trybunału Spraw Człowieka.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Strona przeciwna podniosła, że w tej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek zawartych w art. 145 k.p.a., a ponadto występuje niedopuszczalność wznowienia postępowania pod względem podmiotowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. postanowił odroczyć rozpoznawanie sprawy i wezwał Komitet Protestacyjny do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentów pozwalających na ustalenie statusu Komitetu Protestacyjnego, organizacji i reprezentacji oraz podanie imion, nazwisk i adresów osób podpisanych pod skargą w imieniu Komitetu Protestacyjnego. Sąd wezwał również M.B. i S.D. do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentów pozwalających na stwierdzenie charakteru Stowarzyszenia "K." i Polskiego Klubu E. przy Osiedlu P. i sposobu reprezentacji pod rygorem odrzucenia skargi.
W wykonaniu tego postanowienia w imieniu Stowarzyszenia "K." doręczono pełnomocnictwo udzielone w dniu 13 marca 2006 r. przez Prezesa Zarządu M.B. do występowania w postępowaniu sądowym pełnomocnikowi B.M. (akta sprawy, karta nr 44), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.09.2003 r. w sprawie ze skargi Komitetu Protestacyjnego, Stowarzyszenia "K." oraz Polskiego Klub E. Osiedla P. w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].10.2000r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia "K." do udziału w sprawie (akta sprawy, tom II, karta nr 45), statut Stowarzyszenia "K" (akta sprawy, tom II, karta nr 50-60), wyciąg z rejestru Stowarzyszeń (akta sprawy, tom II, karta nr 61), zaświadczenie o nadaniu numeru REGON Stowarzyszeniu "K" (akta sprawy, tom II, karta nr 62), zaświadczenie o dokonaniu wpisu do rejestru Stowarzyszenia "K" (akta sprawy, tom II, karta nr 64), informację o braku zastrzeżeń do proponowanych zmian statutu Stowarzyszenia "K" (akta sprawy, tom II, karta nr 63), fragment rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane (akta sprawy, tom II, karta nr 65), kopię podpisów mieszkańców z dnia 20.06.2000r. domagających się zatrzymania budowy garaży przy ul. K. (akta sprawy, tom II, karta nr 67), kopię pełnomocnictw z dnia 2.06.2000r. udzielonych przez łącznie 62-ów mieszkańców-członków Spółdzielni Mieszkaniowej "P" udzielonych Stowarzyszeniu "K" i Klubowi E. przy Oś. P. do reprezentowania ich interesów, w tym w sporze w budowę garażu 3-poziomowego na 132 stanowiska oraz powołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia członków Spółdzielni Mieszkaniowej "P" (akta sprawy, tom II, karta nr 68-70), pełnomocnictwo udzielone S.D. jako Prezesowi Polskiego Klubu E. Koło Osiedle P. do występowania w postępowaniu sądowym w tej sprawie przez Prezesa Zarządu Okręgu M. Polskiego Klubu E. (akta sprawy, tom II, karta nr 72), Statut Polskiego Klubu E. (akta sprawy, tom II, karta nr 73-76), pismo z dnia 9.07.2002r. Prezydenta Miasta K. skierowane do Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "K." informujące o przesłaniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie (akta sprawy, tom II, karta nr 48) oraz pismo z dnia 18.07.2002r. kierowane przez Wojewodę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawierające przekazanie według właściwości skargę Polskiego Klubu E. przy oś. P. oraz Stowarzyszenia "K." w sprawie grodzenia garaży przy ul. S. w K. (akta sprawy, tom II, karla nr 49).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga na decyzję Wojewody z dnia [...].04.2002 r. została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie w dniu 29 kwietnia 2002 r.
Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.
Nie ulega wątpliwości, iż w tej sprawie jedną z pierwszych czynności, jakie winien w tej sprawie przeprowadzić Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zbadanie, czy skarga na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2002 r. została prawidłowo wniesiona.
Zgodnie z art. 46 § l w związku z art. 57 § l i 2 P.p.s.a. skarga stron powinna zawierać:
1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
2) oznaczenie rodzaju pisma;
3) osnowę wniosku lub oświadczenia:
4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
5) wymienienie załączników.
6) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;
7) oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy;
8) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Skarga powinna ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy oraz pełnomocnictwa, jeżeli skargę wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa.
Z treści skargi wynika, że nie wniosły jej osoby fizyczne. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżące strony do wykazania dopuszczalności skutecznego wniesienia skargi przez osoby, które podpisały skargę w imieniu Komitetu Protestacyjnego. Stowarzyszenia "K" oraz Polskiego Klubu E. przy Osiedlu P. w K.
Na podstawie przedłożonych materiałów należy stwierdzić, że żadna ze stron wnosząca skargę nie jest prawidłowo reprezentowana.
W odniesieniu do Komitetu Protestacyjnego odrzucenie skargi ma miejsce z dwóch powodów. Zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają osoby fizyczne, osoby prawne, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nie posiadające osobowości prawnej (art. 25 § 2 P.p.s.a). Warunkiem uznania zdolności sądowej danego podmiotu jest przede wszystkim utworzenie go zgodnie z obowiązującym prawem. Oznacza to, że w polskim systemie prawnym jakakolwiek struktura organizacyjna tylko wówczas może samodzielnie występować (i tym samym posiadać zdolność sądową), jeżeli obowiązujące przepisy umożliwiają powstanie danego typu podmiotu. Zasada ta niepodzielnie odnosi się zarówno do osób prawnych, jak i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej.
Tym samym nie mają odrębnej zdolności sądowej struktury organizacyjne utworzone poza obowiązującym systemem prawa. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wśród dokumentów przedłożonych na rozprawę w dniu 24 kwietnia 2006r. nie ma żadnego dowodu potwierdzające utworzenie Komitetu Protestacyjnego jako jednej z odrębnych form organizacyjnych znanych ustawodawcy. Tym samym nie jest to podmiot mogący być jakimkolwiek samodzielnym podmiotem praw i obowiązków i tym samym nie może on występować w postępowaniu sądowym. Komitet Protestacyjny nie jest ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, ani też organizacją społeczną nie posiadającą osobowości prawnej. System prawny nie zna bowiem odrębnego podmiotu pod nazwą Komitet Protestacyjny. Tym samym spełniona została przesłanka braku zdolności sądowej Komitetu Protestacyjnego, co skutkuje obowiązkiem odrzucenia w stosunku do tego Komitetu skargi.
Zgodnie z art. 58 § l pkt 5 P.p.s.a. sąd zobowiązany jest odrzucić skargę z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron.
Nawet gdyby uznać, że Komitet Protestacyjny nie stanowi odrębnej struktury organizacyjnej, ale grupę osób fizycznych, w imieniu których występują pełnomocnicy, to i tak skargę należy odrzucić. Wprawdzie za Komitet Protestacyjny skargę podpisały trzy osoby, jednak żadna z nich nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu (pełnomocnictwa) zawierającego upoważnienie do reprezentowania podpisanych na skardze osób w postępowaniu przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.
Stąd należy stwierdzić wystąpienie przesłanki wskazującej na odrzucenie skargi z powodu nie uzupełnienia braków formalnych poprzez brak doręczenia upoważnień do występowania przed Sądem przez osoby podpisujące skargę. Zgodnie z art. 58 § l pkt 3 P.p.s.a. sąd zobowiązany jest odrzucić skargę z powodu nie uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych.
Z przedłożonych dokumentów wynika, że Stowarzyszenie "K" jest odrębną osobą prawną. Zgodnie z art. 28 § l P.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby upoważnione do działania w ich imieniu. Osoby te mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). Pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny, inny skarżący lub uczestnik postępowania, a także pracownik takiej osoby prawnej lub jej organu nadrzędnego (art. 35 § l i § 2 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skargę w imieniu Stowarzyszenia "K" podpisał jednoosobowo Prezes Zarządu M.B. Zgodnie z § 26 pkt 6 statutu Stowarzyszenia "K.", Stowarzyszenie to reprezentuje na zewnątrz Zarząd przez co najmniej dwóch członków Zarządu lub jednego członka Zarządu i członka Komisji Rewizyjnej/Komisji Problemowej bądź też przez Prezesa Zarządu według uchwały. Oznacza to, że warunkiem prawidłowego reprezentowania Stowarzyszenia "K", a tym samym skutecznego wniesienia skargi było bądź podpisanie jej przez dwóch członków Zarządu, bądź przez jednego członka Zarządu działającego łącznie z członkiem Komisji Rewizyjnej lub Problemowej lub samodzielnie przez Prezesa Zarządu na podstawie wcześniej udzielonej uchwały. Ponieważ w tej sprawie skargę podpisał tylko Prezes Zarządu, stąd warunkiem uznania skargi za wniesionej przez Stowarzyszenie "K" było doręczenie uchwały upoważniającej do samodzielnego podpisania skargi przez prezesa Zarządu. W związku z tym, że uchwały takiej nie doręczono Sądowi, stąd należy wnosić, że skarga ta nie została prawidłowo podpisana. Dodatkowo § 34 Statutu Stowarzyszenia "K" określa zasady reprezentowania tego Stowarzyszenia na zewnątrz w ten sposób, że do takiego reprezentowania upoważniony jest Zarząd jako organ kolegialny lub jeden członek Zarządu łącznie z jednym członkiem Komisji Problemowej lub Komisji Rewizyjnej bądź jednoosobowo Prezes Zarządu w zakresie objętym umową o pracę. Nie przedłożono Sądowi jakiejkolwiek umowy o pracę, z której wynikałby zakres reprezentacji na zewnątrz przez Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "K".
W związku z tym należy stwierdzić, że skarga podpisana przez Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "K" została wniesiona przez osobę nie posiadającą upoważnienia do samodzielnego reprezentowania Stowarzyszenia na zewnątrz. Zgodnie zaś z art. 58 § l pkt 3 P.p.s.a. sąd zobowiązany jest odrzucić skargę z powodu nie uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych.
W odniesieniu do skargi podpisanej przez Prezesa Polskiego Klubu E. przy Osiedlu P. w K. należy stwierdzić, że również w stosunku do tego skarżącego występuje przesłanka do odrzucenia skargi.
Polski Klub E. jest stowarzyszeniem mającym osobowość prawną. Koło jako jednostka terenowa Polskiego Klubu E. może uzyskać osobowość prawną (art. 4 Statutu Polskiego Klubu E., tom II, karta nr 73). Z dokumentów przedstawionych przez skarżące Koło na osiedlu P. nie wynika, aby Koło przy Osiedlu P. w K. posiadało odrębną osobowość prawną.
Z treści pełnomocnictwa wynika, że Zarząd Okręgu M. Polskiego Klubu E. reprezentowany przez Prezesa tego Zarządu udzielił upoważnienia do występowania w imieniu Okręgu M. Polskiego Klubu E. Prezesowi Koła przy Osiedlu P. Polskiego Klubu E.
Zgodnie z art. 23 ust. 2 Statutu Polskiego Klubu E. Prezes Okręgu mającego osobowość prawną reprezentuje Okręg na zewnątrz.
Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że w innym postępowaniu nie objętym ta sprawą a dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego garaży odrębnie występował Okręg M. Polskiego Klubu E. i Koło przy Osiedlu P. Polskiego Klubu E. (akta sprawy, tom I, karta nr 4-6). Natomiast w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie wybudowanego garażu trój poziomowego przy ul. S. w K. uczestniczyło tylko Koło przy Osiedlu P.,- a nie Okręg Polskiego Klubu E. (akta sprawy, tom l, karta nr 102-103, 110-113, 114,116, 119-20, 130, 133, 135, 136-137, 138, 139-140, 145-146, 150-151, 159, 165, 168, 174, 189-190, 197-198, 204-205, 217, 220, 226, 227, 229-231, 238, 244-245). Należy jeszcze raz podkreślić, iż w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie garażu nie brał udziału Okręg Polskiego Klubu E. a jedynie Koło przy Osiedlu P. Polskiego Klubu E.
Ponieważ Koło przy Osiedlu P. Polskiego Klubu E. nie wykazało, aby posiadało odrębną osobowość prawną, stąd reprezentowanie na zewnątrz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowość prawną, utworzonych zgodnie z obowiązującym prawem, dopuszczalne jest na zasadach określonych w statucie danego stowarzyszenia.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 855 ze zm.) stowarzyszenie, które zamierza tworzyć terenowe jednostki organizacyjne, jest obowiązane określić w statucie strukturę organizacyjną i zasady tworzenia tych jednostek. Pod pojęciem struktury organizacyjnej należy również rozumieć określenie zasad reprezentowania terenowej jednostki organizacyjnej, jeżeli statut to przewiduje. Zgodnie zaś z art. 41 ust. 2 Statutu Polskiego Klubu E. Prezes Koła nie mającego odrębnej osobowości prawnej w ogóle nie może go reprezentować, nie został bowiem uznany za organ takiej jednostki organizacyjnej. Prezes takiego Koła odpowiada jedynie za całokształt działalności Koła, co nie obejmuje uprawnienia do samodzielnej reprezentacji na zewnątrz.
Jeżeliby nawet przyjąć, że Okręg Polskiego Klubu E. jako odrębna osoba prawna upoważnił (poprzez Prezesa Zarządu Okręgu), do reprezentowania w tym postępowaniu sądowym Okręgu, a nie Koła, to i tak takie pełnomocnictwo dla swojej skuteczności musiałoby być zgodne z P.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 35 § l i 2 P.p.s.a. pełnomocnikiem osoby prawnej (jak również jednostki nie posiadającej osobowości prawnej) może być adwokat, radca prawny, inny skarżący lub uczestnik postępowania, lub też pracownik danej jednostki (skarżącego podmiotu) bądź organu nadrzędnego nad skarżącym. Z akt sprawy wynika, że Prezes Koła Osiedle P. Polskiego Klubu E. w żaden sposób nie wykazał, aby był pracownikiem Okręgu M. Polskiego Klubu E. Nie jest również adwokatem lub radcą prawnym.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż w tej sprawie żadna ze skarżących stron nie uzupełniła braków formalnych w zakresie wykazania należytego upoważnienia do reprezentowania Komitetu Protestacyjnego, Stowarzyszenia "K" lub Koła przy Osiedlu P. Polskiego Klubu E. w postępowaniu w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Ponadto Komitet Protestacyjny nie ma samodzielnej zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W związku z tym, działając na zasadzie art. 58 § l pkt 3 i pkt 5 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a. Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargę, albowiem występują ustawowe przesłanki nakazujące jej odrzucenie. W związku z powyższym należało orzec jaki w sentencji postanowienia.