II SA/Kr 1160/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-01-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyprzyłącze kanalizacyjnepostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość postępowaniasamowola budowlananieruchomośćwspółwłasnośćdecyzja o umorzeniu

WSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego 3-metrowego odcinka przyłącza kanalizacyjnego, uznając, że sprawa ta jest już przedmiotem innego, toczącego się postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie budowy 3-metrowego odcinka przyłącza kanalizacyjnego. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ kwestia ta jest już badana w innym, szerszym postępowaniu dotyczącym nieprawidłowości przy budowie sieci kanalizacyjnej. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, oddalając skargę i podkreślając, że ocena zgodności wykonanych robót z przepisami technicznobudowlanymi nastąpi w ramach tamtego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w części dotyczącej wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego. Sprawa, tocząca się od 20 lat, dotyczyła 3-metrowego odcinka przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżącej. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, wskazując, że wykonane roboty budowlane są przedmiotem innego, toczącego się postępowania (sygn. NG.5163.2.2018) dotyczącego nieprawidłowości przy budowie całej sieci kanalizacyjnej. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji o umorzeniu, uznał ją za prawidłową. Podkreślono, że wcześniejsze wyroki WSA wskazywały na konieczność oceny zgodności wykonanych robót z przepisami technicznobudowlanymi, która ma nastąpić w ramach wspomnianego postępowania NG.5163.2.2018. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty skarżącej dotyczące legalności robót i braku podłączenia całej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej wykraczają poza zakres niniejszej sprawy, która dotyczy jedynie oceny zasadności umorzenia postępowania w kontekście innego, toczącego się postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ wykonane roboty budowlane są już przedmiotem innego postępowania dotyczącego nieprawidłowości przy budowie sieci kanalizacyjnej, a ocena ich zgodności z przepisami technicznobudowlanymi nastąpi w ramach tamtego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania było uzasadnione, gdyż przedmiotowe roboty budowlane (3-metrowy odcinek przyłącza kanalizacyjnego) są już objęte innym, toczącym się postępowaniem administracyjnym. Ocena ich zgodności z przepisami technicznobudowlanymi zostanie przeprowadzona w ramach tego szerszego postępowania, co czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. bud. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie 3-metrowego odcinka przyłącza kanalizacyjnego jest bezprzedmiotowe, ponieważ kwestia ta jest już przedmiotem innego, szerszego postępowania dotyczącego nieprawidłowości przy budowie sieci kanalizacyjnej. Ocena zgodności wykonanych robót z przepisami technicznobudowlanymi nastąpi w ramach innego, toczącego się postępowania. Należy mieć na uwadze skutki ostatecznego przyjęcia do użytkowania całości inwestycji sieci kanalizacyjnej, obejmującej również sporny odcinek.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące legalności robót, braku podłączenia całej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oraz niezgody na wykonanie przyłącza wykraczają poza zakres niniejszej sprawy. Istniejące przyłącze kanalizacyjne nie stanowi części sieci kanalizacyjnej, ponieważ nie łączy całej nieruchomości z siecią.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... Należy mieć na uwadze skutki ostatecznego przyjęcia do użytkowania w dniu 17 listopada 2005 r. całości inwestycji sieci kanalizacyjnej, obejmującej również łączenie pomiędzy kolektorem głównym E5 a przyłączem prowadzącym z wewnętrznej instalacji w budynku.

Skład orzekający

Mirosław Bator

przewodniczący

Anna Kopeć

sprawozdawca

Agnieszka Nawara-Dubiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości, gdy sprawa jest już przedmiotem innego postępowania; znaczenie prawomocnych orzeczeń sądu dla dalszego postępowania administracyjnego; kwestia legalizacji samowoli budowlanej w kontekście przyjęcia inwestycji do użytkowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest istnienie innego, szerszego postępowania administracyjnego dotyczącego tych samych robót budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca ze względu na długotrwały (20 lat) spór prawny dotyczący fragmentu infrastruktury kanalizacyjnej oraz złożoność proceduralną. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe określenie przedmiotu postępowania i unikanie jego dublowania.

20 lat sporu o 3 metry kanalizacji: Sąd wyjaśnia, kiedy postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1160/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Mirosław Bator /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151 i art 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawę ze skargi M. B. na decyzję nr 313/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 22 lipca 2024 r. znak: WOB.7721.158.2024.JKLI/GTWO w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją nr 46/2024, z dnia 10 kwietnia 2024 r., znak: PINB-7365/9/08, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne znak: PINB-7356/9/08 w części dotyczącej: wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości w S. , gm. N. (działka o nr ewid. gr. [...]) - z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez M. B. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 22 lipca 2024 r., znak: WOB.7721.158.2024.JKLI/GTWO utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej; k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity, Dz.U. z 2024 r., poz. 725 z późn. zm., dalej: "Pr. bud.").
W uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisano przebieg postępowania, wszczętego pismem PINB w Wieliczce z 7 czerwca 2005 r. w sprawie budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku nr [...] w S. przez T. i J. S.. Zwrócono uwagę, że w trakcie postępowania Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z 25 stycznia 2008 r., znak: WSW.JMOR.0713-24-07A , działając w oparciu o art. 26 § 2 k.p.a. w zw. z art. 26 § 3 k.p.a., wyznaczył do załatwienia ww. sprawy "budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku nr [...] w S. jako organ właściwy, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M..
Na przestrzeni kolejnych lat organy obu instancji wydały rozliczne decyzje, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wielokrotnie uchylał je (wyroki w sprawach o sygn. II SA/Kr 1472/09, II SA/Kr 119/14, II SA/Kr 111/15, II SA/Kr 214/17, 229/19, II SA/Kr 1092/22).
Rozpoznając sprawę ponownie po ostatnim z wymienionych wyżej wyroków MWINB podkreślił, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest weryfikacja zasadności umorzenia przez organ I instancji postępowania administracyjnego "w części dotyczącej: wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości w S. gm. N. (działka o nr ewid. gr. [...])".
PINB w M. w uzasadnieniu skarżonej decyzji prawidłowo zdefiniował pojęcie przyłącza kanalizacyjnego. Słusznie uznano, że przyłącza kanalizacyjne zaliczane są do urządzeń technicznych stanowiących element sieci kanalizacyjnej.
Podstawą skarżonej decyzji PINB jest art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Asumptem do wszczęcia postępowania w I instancji przez PINB w W. w sprawie "budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku nr [...] w S. przez T. i J. S. było stwierdzenie, iż T. i J. S. samowolnie wykonali przyłącz kanalizacyjny wraz z pionem kanalizacyjnym do budynku mieszkalnego nr [...] w S.
PINB w M. stwierdził, że wszczęte postępowanie administracyjne wymaga podjęcia dwóch odrębnych rozstrzygnięć:
- dotyczącego budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej (o długości 3,0m) na nieruchomości w S. nr [...], gm. N. (działka o nr ewid. gr[...] - obecnie [...]) – co stanowi przedmiot niniejszego postępowania;
- dotyczącego robót budowlanych obejmujących zewnętrzny pion kanalizacyjny, wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, który stanowi integralną część wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej w budynku mieszkalnym w S. nr [...], gm. N., którego wykonanie wymagało wcześniejszego (przed rozpoczęciem robót) uzyskania pozwolenia na budowę. W tym zakresie sprawy PINB w M. wydał, w dniu 15 lutego 2016 r., decyzję administracyjną znak: PINB7356/165/08-16, którą nakazano współinwestorom - P.P. T. i J. S., zam.: S. nr [...] N., rozbiórkę wykonanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, w budynku mieszkalnym usytuowanym na nieruchomości w miejscowości S. nr [...], gm. N. - działka o nr ewid. gr. [...]. Decyzja ta jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym i w tym zakresie postępowanie administracyjne jest zakończone.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji PINB organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 14 maja 2002 r. Starosta W. wydał decyzję nr 47, znak: L.Bud.949/2002 (K. 43-45 akt PINB w W. znak: PINB-7355/N/5/05), którą zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia inwestorowi: Stowarzyszeniu [...] na budowę: kanalizacji części zachodniej Gminy N. w miejscowości S. wraz z fragmentami wsi P..
Decyzja o pozwoleniu na budowę została następnie przeniesiona na rzecz Gminy N. .
Zakres robót budowlanych przewidzianych w dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Starosty W. nr 47, znak: L.Bud.949/2002, nie obejmował spornego odcinka o długości 3 m, o czym świadczą następujące materiały dowodowe:
- kserokopia jednej ze stron projektu budowlanego - wykonawczego - pn. "Kanalizacja sanitarna zachodniej części gminy N. e", gdzie w opisie procesów technologicznych, że "Ścieki będą odprowadzane do projektowanej kanalizacji poprzez system przykanalików stanowiących bezpośrednie odprowadzanie ścieków bytowo-gospodarczych z przyborów i urządzeń wodno-kanalizacyjnych zainstalowanych w gospodarstwach domowych. Dalej systemem sięgaczy i kanałów bocznych ścieki będą odpływały do kanałów bocznych 0200 a nimi do kanałów głównych 0250 i 315, które odprowadzą ścieki do studzienki na projektowanym kanale w P. lub istniejącym kanale w N. w Alei D. (K. 47 akt PINB w W. znak: PINB-7355/N/5/05);
- protokół sporządzony w dniu 15 czerwca 2011 r. w siedzibie organu I instancji, zawierający oświadczenie współautorów projektu sieci kanalizacyjnej obejmującej między innymi miejscowość S.. Jak wynika z oświadczenia projektantów przedmiotowej inwestycji: projekt budowlany zatwierdzony decyzją nr 47 o pozwoleniu na budowę (...) obejmował swoim zakresem kanały główne sieci kanalizacyjnej oraz także przyłącza kanalizacyjne - rozumiane jako elementy odprowadzające ścieki zlokalizowane pomiędzy kanałami głównymi sieci kanalizacyjnej a poszczególnymi budynkami podłączonymi do kanalizacji w części zaznaczonej (oznaczonej) na planie zagospodarowania linią ciągłą i z określoną na tym planie zagospodarowania długością. Projekt budowlany nie obejmował części (odcinków) oznaczonych poglądowo na planie zagospodarowania linią przerywaną. W szczególności oświadczamy/zeznajemy razem wspólnie zgodnie, że w przypadku nieruchomości w miejscowości S. [...] gm. N. (...) projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 14.05.2002r. L Bud. 949/2002 (...) nie obejmował (nie dotyczył) odprowadzenia ścieków od ściany budynku mieszkalnego nr [...] do studzienki E5 w kanale głównym sieci kanalizacyjnej. Odcinek ten zaznaczono poglądowo linią przerywaną na planie zagospodarowania (rysunek nr 9, sekcja 137.122.044) - zatem ta część (zaznaczona linią przerywaną) nie może być traktowana jako część inwestycji objętej projektem kanalizacji części zachodniej Gminy N. w miejscowości S., zatwierdzonym pozwoleniem na budowę z dnia 14.05.2002r., L. Bud. 949/2002 (akta PINB [...], [...] i [...], por. także [...]);
- kopia projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę nr 47, znak: L.Bud.949/2002, z którego jednoznacznie wynika, że sporny odcinek o długości 3 m pomiędzy studzienką nr I, a studzienką nr II nie był nim objęty (akta PINB KI-625). Na kanale oznaczonym S "E" w części przebiegającej przez działkę nr [...] zlokalizowana jest studzienka oznaczona E5, od której nie biegnie żaden przykanalik, narysowane jest jedynie połączenie, przerywana linią, od sieci do budynku nr [...].
Zebrana w sprawie dokumentacja sprowadza się do konkluzji, iż objęty przedmiotem niniejszego postępowania odcinek kanalizacji sanitarnej o długości 3 m na działce nr ewid. gr. [...] w miejscowości S. nr [...], gmina N. zlokalizowany pomiędzy studzienką nr I a studzienką nr II - od kolektora głównego do pierwszej studzienki za kolektorem, został wybudowany przez Gminę N. w toku realizacji inwestycji.
Wybudowane przyłącze kanalizacyjne, ocenione przez PINB w W. jako istotne odstępstwo od dokumentacji projektowej, zatwierdzonej decyzją Starosty W. nr 47, znak: L.Bud.949/2002 jest objęte odrębnym postępowaniem administracyjnym jako naprawczym pod znakiem NG.5163.2.2018, w sprawie nieprawidłowości przy budowie sieci kanalizacyjnej części zachodniej gminy N. w Miejscowości S. z dnia 14.05.2002 r. znak L.Bud.949/2002 nr 47, przeniesiona decyzją Starosty W. z dnia 11.09.2003 r. znak GGN 7351/PP-1/03 na rzecz Gminy N.
W tej sprawie PINB w W. wydał w dniu 28.02.2022 r. decyzję nr 31/2022, znak NG.5163.2.2018, która na podstawie art..51 ust 1 pkt 3 ustawy p.b., nałożono na właściciela: Wodociągi N. Sp. z o. o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniające zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie sieci kanalizacyjnej sanitarnej, zrealizowanej ( między innymi na działce nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzja wydaną przez MWIB w Krakowie nr295/2022 z dnia 22.07.2022r. znak: WOB.7721.166.2022.NOGI. Decyzja MWIB jest ostateczna i prawomocna.
Prowadząc tę sprawę (znak NG.5163.2.2018) organ I instancji ustali czy objęty przedmiotem postępowania trzymetrowy odcinek sieci zlokalizowany pomiędzy studzienką ozn. nr I i nr II), jest zgodny z przepisami technicznobudowlanymi.
W ocenie organu I instancji, objęty niniejszym postępowaniem odcinek kanalizacji sanitarnej o długości 3 m na działce nr ewid. gr. [...] w miejscowości S. nr [...], gmina N. , zlokalizowany pomiędzy studzienką nr I a studzienką nr II - od kolektora głównego do pierwszej studzienki za kolektorem, w wyniku jego zespolenia z siecią kanalizacyjną stał się integralnym elementem sieci kanalizacyjnej, która została przyjęta do użytkowania przez PINB w W. dnia 17 listopada 2005 r. PINB prawidłowo zatem uznał, że niniejsze postępowanie, dotyczące wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości w S. , gm. N. (działka o nr ewid. gr. [...]), staje się bezprzedmiotowe, bowiem wykonane roboty budowlane będą przedmiotem oceny we wskazanym wyżej postępowaniu prowadzonym przez PINB w W. pod znakiem: NG.5163.2.2018.
W ocenie organu odwoławczego ocena prawidłowości przedmiotowych robót ich zgodności z przepisami prawa budowlanego w tym zgodności z przepisami technicznobudowlanymi o czym wskazywał WSA w wyroku z dnia 7 lutego 2023 r. sygn. akt: II.SA/Kr 1092/22, winna być dokonana w tym właśnie postępowaniu pod sygnaturą znak. NG.5163.2. Natomiast zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy w tym opina techniczna, opracowana przez mgr. inż. S. M. dnia 24 kwietnia 2015 r., dotycząca "przyłącza kanalizacyjnego oraz odcinka instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej - znajdujących się pomiędzy budynkiem mieszkalnym na nieruchomości w miejscowości S. [...]. N. (działka nr ewid. gr[...]), a siecią kanalizacji sanitarnej przebiegającej w rejonie w/w nieruchomości)", winna być uwzględniona w wyżej wskazanym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe, organ I instancji prawidłowo umorzył prowadzone postępowanie w przedmiocie oceny zgodności z przepisami prawa przedmiotowego odcinka kanalizacji sanitarnej o długości 3 m na działce nr ewid. gr. [...] w miejscowości S. nr [...], gmina N. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a..
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji organu I i II instancji z uwagi na rażące naruszenie prawa: art. 105 § 1 i 2.k.p.a., art. 107 § 3.k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 7, 8, i 77 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca podkreśliła, że przyłącze kanalizacyjne o długości 3m wraz dwoma studniami kanalizacyjnymi samowolnie wybudował inwestor budowy Burmistrz Miasta i Gminy N. - bez pozwolenia na budowę i bez zgody wszystkich właścicieli nieruchomości. Podkreślono, że obydwa organy nadzoru budowlanego cały czas odnoszą się wyłącznie do nowo wybudowanego samowolnie wybudowanego przyłącza kan. wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi - całkowicie pomijając to że nie doszło do podłączenia całej wspólnej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej w miejscu istniejącego szamba w 2005 r. które w świetle prawa winno być zlikwidowane w 2005 r. Skarżąca nie zgadza się z organami obu instancji w kwestii umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem 3 metrowy odcinek sieci kan. wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi wybudowany samowolnie obok szamba przez inwestora budowy sieci kanalizacyjnej Gminę N. nie był i nie jest objęty pozwoleniem na budowę, brak jest także zgody skarżącej. Na zakończenie skarżąca wskazała, że oczekuje końca sprawy dopiero po podłączeniu jej części nieruchomości do sieci kanalizacyjnej zgodnie z dokumentacją budowy.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania T. i J. S. w piśmie z dnia 28 grudnia 2024 r. (k. 39) wnieśli o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia 20 stycznia 2025 r. skarżąca (działająca poprzez ustanowionego z urzędu pełnomocnika) rozwinęła argumentację skargi. Wskazała, że "wykładnia prawa dokonana przez organy dotycząca znaczenia braku jej zgody na wybudowanie rzeczonej instalacji na gruncie, którego skarżąca jest współwłaścicielką jest niezgodne z istota prawa własności". Podtrzymała też stanowisko, że mapa inwentaryzacji powykonawczej odbiega od mapy i zatwierdzonego pozwolenia na budowę, informacje zawarte na mapie powykonawczej nie tylko są niezgodne z treścią pozwolenia na budowę, ale również odzwierciedlają mylny obraz sytuacji po dokonaniu rzeczonej budowy. Skarżąca podkreśliła, że w toku inwestycji w postaci budowy sieci kanalizacyjnej i przyłączy w S. doszło do licznych nieprawidłowości. Ponadto organy obydwu instancji w sposób niedostateczny zwróciły uwagę na fakt, że należąca do niej nieruchomość do dzisiaj nie jest przyłączona do siedzi wodno-kanalizacyjnej, a przyłączona (i to w sposób wadliwy) jest jedynie część tej nieruchomości. Powoduje to błędne ustalenia Organu II instancji, że: "Niniejszym słusznie uznano, że przyłącza kanalizacyjne zaliczane są do urządzeń technicznych stanowiących element sieci kanalizacyjnej" [str. 7 skarżonej decyzji]. Zdaniem skarżącej istniejące "przyłącze kanalizacyjne" nie stanowi i nigdy nie stanowiło części sieci kanalizacyjnej, a to właśnie dlatego, że nigdy nie łączyło całej nieruchomości z siecią kanalizacyjną, ale jedynie część tej nieruchomości.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.
Kontrolowane postępowanie toczy się od 20 lat, a konieczność ustalenia, jakie konkretnie roboty budowlane są jego przedmiotem, kto był ich inwestorem oraz w jakim trybie należy je prowadzić była przyczyną uchylania kolejnych wydawanych w tej sprawie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnych wyrokach, wymienionych wcześniej w uzasadnieniu. W ostatnim z nich tj. w wyroku z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. II SA/Kr 1092/22 zawarto istotne wskazania, które dla klarowności dalszego wywodu należy przytoczyć dosłownie w znacznej części. Przedmiotem dalszej kontroli będzie bowiem ocena, czy wskazania te zostały przez organu nadzoru budowlanego wykonane.
Podsumowując prowadzone przez wiele lat postępowanie administracyjne WSA w Krakowie stwierdził:
"Bezsporne w sprawie było, że przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją były roboty budowlane polegające na budowie części sieci kanalizacyjnej od studzienki ozn. nr I do studzienki ozn. nr II, na nieruchomości w miejscowości S. [...], gm. N. - działka o nr ewid. gr. [...].
Wobec tak określonego przedmiotu postępowania administracyjnego Sąd objął kontrolą jedynie działanie organów nadzoru budowlanego wobec ww. wskazanego trzymetrowego odcinka rury PCW o średnicy 160 mm.
(...) Nie było sporne, że kanalizacja sanitarna w miejscowości S. została zrealizowana w oparciu o ostateczną decyzję pozwolenia na budowę nr 47 z 14 maja 2002 r. znak: L.Bud 949/2002. W materiale dowodowym zgromadzonym przez PINB znajduje się kopia projektu budowlanego, z którego jednoznacznie wynika, że projekt ten w wielu wypadkach obejmował przyłącza kanalizacyjne do poszczególnych nieruchomości, jednak nie obejmował konkretnego przebiegu spornego odcinka o długości 3 m pomiędzy studzienką nr I a studzienką nr II na działce nr [...]. (...)
Zakończona inwestycja "kanalizacja części zachodniej Gminy N. ", zrealizowana na podstawie ww. pozwolenia na budowę z 14 maja 2005 r. nr 7353/47/2002, została przyjęta do użytkowania przez PINB w W. 17 listopada 2005 r.
Bezsporne było też, co również wynika z dołączonego do akt sprawy wydruku elektronicznej księgi wieczystej, działka nr [...] stanowi współwłasność równych częściach (po połowie) M. B. oraz małżeństwa T. i J. S. (współwłasność małżeńska ustawowa).
Nie było także przedmiotem sporu, że skarżąca M. B. nie wyraża zgody i kategorycznie sprzeciwia się wykonaniu czy legalizacji na działce nr [...] spornego przyłącza, jak i połączonych z nim studzienek.
(...) Sąd stwierdza, że organy w niniejszej sprawie prawidłowo uzupełniły materiał dowodowy sprawy w pełni realizując w tym zakresie wytyczne sformułowane w ww. wyrokach WSA z 8 maja 2014 r. sygn. II SA/Kr 119/14 oraz 1 lutego 2010 r., sygn. II SA/Kr 1472/09.
Przyczyną uchylenia wydanych w niniejszym postępowaniu decyzji była natomiast wadliwa ocena prawidłowo zebranego materiału dowodowego.(...)
Przechodząc do kluczowych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ustaleń należy wskazać po pierwsze, że pomimo wcześniejszych wątpliwości, obecnie prawidłowe ustalenia organów nadzoru jednoznacznie dowodzą, że inwestorem spornego odcinka 3 m kanału wraz ze studzienkami po obu jego stronach była Gmina N.
Po drugie, organy oceniając zgromadzony materiał dowodowy błędnie uznały, że przedmiotowe roboty budowlane - budowy przyłącza kanalizacyjnego, wykonano w 2004-2005 r. w okresie obowiązywania przepisów ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj.: Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016 ze zm.; Dz. U. z 2004 r. nr 93, poz. 888) - bez wymaganego ówczesnym prawem zgłoszenia.
Mianowicie, biorąc pod uwagę całokształt sprawy, a szczególnie porównanie dokumentacji inwestycji objętej projektem kanalizacji części zachodniej Gminy N. w miejscowości S., zatwierdzonym pozwoleniem na budowę z 14 maja 2002 r., L. Bud. 949/2002 z mapą inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i pozostałą dokumentację powykonawczą złożoną po zakończeniu inwestycji i skutkującą potwierdzeniem przyjęcia do użytkowania w dniu 17 listopada 2005 r., zdaniem Sądu należało dojść do wniosku, iż realizację spornego przyłącza należy w realiach niniejszej sprawy uznać za odstępstwo od pierwotnego projektu budowlanego.
Oznacza to, jak wskazał WSA w Krakowie w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z 8 maja 2014 r. sygn. II SA/Kr 119/14, zalegalizowanie realizacji przedmiotowej inwestycji, nawet jeśli w jej trakcie doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
(...) W konsekwencji należało przyjąć, że brak było w realiach niniejszej sprawy podstaw do wdrożenia przez organ I instancji postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49b P.b., a zatem i wydawania postanowienia z 23 grudnia 2019 r. nr 295/2019 zobowiązującego inwestora m.in. do uzyskania zgody właścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
Sąd przy tym wskazuje, że w dotychczas wydanych wyrokach sądy nie przesądziły trybu postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, a jedynie wypowiadały się w kwestiach dotyczących okoliczności faktycznych. Tak więc niniejsze rozstrzygnięcie zapadło w zgodzie z wymogami art. 153 P.p.s.a.
Zatem niekwestionowany przez Sąd brak zgody współwłaścicielki nieruchomości M. B. na sporny fragment większej inwestycji nie powinien był przynieść skutku zakwestionowania ostatecznie przyjętej do użytkowania 17 listopada 2005 r. inwestycji, również w części stanowiącej nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego, to jest 3 metry odcinka pomiędzy studzienkami nr I i II.
Mimo więc niewątpliwego wpływu takiego rozstrzygnięcia na prawa właścicielskie (współwłasność w połowie) M. B., należy mieć na uwadze skutki ostatecznego przyjęcia do użytkowania w dniu 17 listopada 2005 r. całości inwestycji sieci kanalizacyjnej, obejmującej również łączenie pomiędzy kolektorem głównym E5 a przyłączem prowadzącym z wewnętrznej instalacji w budynku, w którym zamieszkują siostra M. B. - T. S. i J. S. (współwłasność ustawowa małżeńska w połowie).
Ponownie rozpatrując sprawę, mając na uwadze normę art. 153 P.p.s.a., organ I instancji winien uwzględnić wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię przepisów prawa i wskazania co do dalszego postępowania, w ramach których organ winien zbadać także kwestie zgodności przedmiotu niniejszego postępowania, a to trzymetrowego odcinka sieci (funkcjonalnie - części przyłącza kanalizacyjnego o długości 3,0 m (rura PCW Ř 160) zlokalizowanego pomiędzy studzienką ozn. nr I i nr II), z przepisami technicznobudowlanymi i w przypadku stwierdzenia takiej zgodności - winien rozważyć umorzenie postępowania."
Powołany w cytowanym wyroku art. 153 p.p.s.a. brzmi: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie".
Część zarzutów skargi oraz uzupełniającego ją pisma z dnia 20 stycznia 2025 r. dotyczy nielegalności wykonanych robót budowlanych w postaci trzymetrowego odcinka od studzienki I do studzienki II na działce pod adresem S. [...] – ich niezgodności z pozwoleniem na budowę, samowoli budowlanej inwestora (Gminy N.), błędów w dokumentacji. Te okoliczności nie są w sprawie sporne, a postępowanie przed organami nadzoru budowlanego toczy się właśnie z uwagi na samowolne wykonanie przedmiotowych robót budowlanych.
Natomiast pozostałe zarzuty skarżącej dotyczą różnych aspektów podłączenia nieruchomości należącej do skarżącej oraz T. i J. S. do kanalizacji, w szczególności tego, że do sieci wodno-kanalizacyjnej przyłączona jest jedynie część nieruchomości pod adresem [...]. Nie jest to jednak przedmiotem niniejszego postępowania - kontrolowane postępowanie dotyczy legalności opisanych wyżej robót budowlanych na tej nieruchomości. W konsekwencji te zarzuty skargi pozostają poza granicami sprawy i nie wymagają odniesienia się do nich. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. O ile trzeba zrozumieć chęć skarżącej podłączenia nieruchomości do kanalizacji, to jednocześnie oczekiwania skarżącej w tym zakresie nie mają żadnego związku z przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie.
Wykonane roboty budowlane organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały do dwóch odrębnych postępowań. Jedno z nich dotyczyło robót budowlanych obejmujących zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, który stanowi integralną część wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej w budynku mieszkalnym w S. nr [...], gm. N., którego wykonanie wymagało wcześniejszego (przed rozpoczęciem robót) uzyskania pozwolenia na budowę. Postępowanie to zakończyło się ostateczną decyzją nakazującą inwestorom T. i J. S. rozbiórkę tak wykonanych instalacji – co również pozostaje poza granicami niniejszej sprawy.
Niniejsze postępowanie z kolei dotyczy tylko i wyłącznie trzymetrowego odcinka rury PCW o średnicy 160 mm od studzienki ozn. nr I do studzienki ozn. nr II, na nieruchomości w miejscowości [...] gm. N. - działka o nr ewid. gr. [...].
W cytowanym wyżej wyroku z 7 lutego 2022 r., sygn. II SA/Kr 1092/22 przesądzono w sposób wiążący następujące okoliczności:
- inwestorem tak określonych robót była Gmina N.
- wykonanie tych robót stanowiło odstępstwo od zatwierdzonego pozwolenia na budowę kanalizacji,
- brak było podstaw do wdrożenia przez organ I instancji postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49b P.b., a zatem i wydawania postanowienia z 23 grudnia 2019 r. nr 295/2019 zobowiązującego inwestora m.in. do uzyskania zgody właścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane,
- należy mieć na uwadze skutki ostatecznego przyjęcia do użytkowania w dniu 17 listopada 2005 r. całości inwestycji sieci kanalizacyjnej, obejmującej również łączenie pomiędzy kolektorem głównym E5 a przyłączem prowadzącym z wewnętrznej instalacji w budynku na przedmiotowej nieruchomości.
Sąd podkreślił, że organy prawidłowo uzupełniły materiał dowodowy sprawy, w pełni realizując w tym zakresie wytyczne sformułowane w wydanych w sprawie wyrokach WSA w Krakowie.
W ramach wskazań co do dalszego postępowania Sąd nakazał badać jedynie kwestie zgodności przedmiotu niniejszego postępowania, a to trzymetrowego odcinka sieci (funkcjonalnie - części przyłącza kanalizacyjnego o długości 3,0 m (rura PCW Ř 160) zlokalizowanego pomiędzy studzienką ozn. nr I i nr II), z przepisami technicznobudowlanymi; w przypadku stwierdzenia takiej zgodności – organ winien rozważyć umorzenie postępowania.
Aktualnie kontrolowana przez Sąd decyzja umarza postępowanie, jednakże z innego powodu niż wskazany wyżej. Na obecnym etapie nie doszło jeszcze do zbadania zgodności wykonanych robót z przepisami technicznobudowlanymi. Przyczyną umorzenia postępowania jest stwierdzenie, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w W. toczy się postępowanie w przedmiocie "Nieprawidłowości przy budowie sieci kanalizacyjnej części zachodniej gminy N. w Miejscowości S. z dnia 14.05.2002r. znak L.Bud.949/2002 nr 47, przeniesiona decyzją Starosty W. z dnia 11.09.2003r. znak GGN 7351/PP-1/03 na rzecz Gminy N. " - pod znakiem NG.5163.2.2018.
Skoro wyszło na jaw, że toczy się już postępowanie w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego – do których niewątpliwie zalicza się również budowa przedmiotowego odcinka 3 metrów na działce stanowiącej współwłasność M. B. oraz T. i J. S., to prawidłowe było umorzenie niniejszego postępowania. Nakazana przez WSA w Krakowie ocena zgodności przedmiotowego odcinka z przepisami technicznobudowlanymi zostanie przeprowadzona w ramach tamtego postępowania.
Twierdzenia skarżącej, że istniejące "przyłącze kanalizacyjne" nie stanowi i nigdy nie stanowiło części sieci kanalizacyjnej, ponieważ nigdy nie łączyło całej nieruchomości z siecią kanalizacyjną, ale jedynie część tej nieruchomości – nie mogą odnieść skutku. Są one wprost sprzeczne z uzasadnieniem prawomocnego i wiążącego w niniejszej sprawie wyroku sygn. II SA/Kr 1092/22, w którym stwierdzono: "(...) należy mieć na uwadze skutki ostatecznego przyjęcia do użytkowania w dniu 17 listopada 2005 r. całości inwestycji sieci kanalizacyjnej, obejmującej również łączenie pomiędzy kolektorem głównym E5 a przyłączem prowadzącym z wewnętrznej instalacji w budynku".
W świetle powyższego zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. Zaskarżona decyzja – jak już stwierdzono – nie oznacza zalegalizowania przedmiotowego przyłącza, a wynika jedynie z faktu, że te same roboty budowlane są już objęte innym toczącym się postępowaniem obejmującym odstępstwa od pozwolenia na budowę sieci kanalizacji w miejscowości S..
Wobec powyższego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI