II SA/Kr 116/09

II SA/Kr 116/09 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Barbara Pasternak /sprawozdawca/
Jan Zimmermann /przewodniczący/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędzia WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi "A. " S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 listopada 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej "A. " S.A. w K. kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [.....] sierpnia 2004r. na wniosek " [.....] " S.A. z siedzibą w K. zostało wszczęte postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania na podstawie art. 160 § 1 i § 4 kpa odnośnie budynku znajdującego się przy [.....] w K. Wnioskodawca domagał się również zawieszenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania do czasu wydania wyroków przez Wojewódzki Sąd administracyjny w Krakowie w sprawach II SA/Kr 2596/02 oraz II SA/Kr 2766/02, ponieważ wskazane postępowania sądowe dotyczą decyzji SKO w K. z dnia 26 lipca 2002r. stwierdzającej częściową nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [.....] z dnia [.....] 1983r, zaś prawomocne rozstrzygnięcie kwestii nieważności decyzji z 1983 roku stanowi zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania, gdyż odszkodowanie w oparciu o art. 160 § 1 i 4 kpa może być przyznane tylko w przypadku wyrządzenia szkody decyzją, której nieważność została stwierdzona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 21 września 2004r. Nr: [.....] , wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 98, art. 101 § 1 i § 3 kpa odmówiło zawieszenia postępowania.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że w przedmiotowej sprawie wynik postępowania przed WSA w Krakowie nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, albowiem wniesienie skargi nie wstrzymało wykonania decyzji Kolegium z dnia 26 lipca 2002r., stwierdzającej częściową nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [.....] z dnia 11 sierpnia 1983r. Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, iż pismem z dnia [.....] sierpnia 2004r. zwróciło się do Prezydenta Miasta K. z zapytaniem, czy wyraża zgodę na zwieszenie postępowania w trybie art. 98 § 1 kpa, jednak Gmina Miasta K. sprzeciwiła się zawieszeniu postępowania, zatem Kolegium nie mogło zawiesić postępowania również w oparciu o art. 98 § 1 kpa.
"[.....] " S.A. w K. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, podnosząc, że zaskarżona decyzja jest błędna i w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ decyzja Kolegium z 26 lipca
sygn. akt II SA/Kr 116/09
2002r. nie uprawomocniła się i dlatego wynik prowadzonych przed WSA w Krakowie postępowań będzie miał istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 4 listopada 2004r. Nr: [.....] , wydanym na podstawie art. 127 § 3 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa, utrzymało w mocy postanowienie objęte wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu podano, że zgodnie z brzmieniem art. 160 kpa, który obowiązywał do dnia 31 sierpnia 2004r., stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa, albo na skutek stwierdzenia nieważności takiej decyzji, przysługuje roszczenie o odszkodowanie za poniesioną szkodę. Oznacza to, że źródłem szkody według art. 160 kpa jest decyzja nieważna lub decyzja wydana z naruszeniem art. 156 kpa. Stwierdzenie tej nieważności lub naruszenia art. 156 kpa stanowi przesłankę roszczenia odszkodowawczego. Proces odszkodowawczy musi być poprzedzony kontrolą legalności decyzji i dopiero wymienione stwierdzenie w trybie administracyjnym rodzi roszczenie o odszkodowanie, o którym, stosownie do przepisu art. 160 § 4 kpa, orzeka organ administracyjny. Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie zapadła w dniu 26 lipca 2002r. decyzja SKO w K. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [.....] z dnia 11 sierpnia 1983r. w części orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. [.....] , a także w części orzekającej o przyznaniu odszkodowania. Decyzja ta jest decyzją ostateczną i może stanowić, zgodnie z wolą strony, podstawę roszczenia o odszkodowanie. Kolegium podkreśliło, że wydanie ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa budynku przy [.....] spowodowało spełnienie jednej z przesłanek, która warunkuje prowadzenie postępowania odszkodowawczego w trybie art. 160 kpa, a dla wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania nie ma wymogu, by stwierdzenie nieważności zapadło w decyzji prawomocnej. Kolegium wskazało też, że prowadzenie postępowania odszkodowawczego nie jest uwarunkowane rozstrzygnięciem spraw zapadłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a w obecnym stanie faktycznym organ administracyjny posiada wszystkie niezbędne elementy, która wyczerpują hipotezę art. 160 kpa, co powoduje, że zawieszenie postępowania nie ma oparcia w art. 97 § 1 kpa.
sygn. akt II SA/Kr 116/09
Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła "[.....] " S.A w K. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
1. naruszenie art. 97 §1 pkt 4 kpa poprzez odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
2. naruszenie art. 8 kpa, art. 11 kpa, art. 77 k.p.a. oraz art. 80 kpa, poprzez nie wyjaśnienie w sposób wszechstronny sprawy oraz niepełne ustosunkowanie się do argumentacji skarżącej, polegające na:
- oparciu uzasadnienia na kwestii istnienia przesłanek roszczenia odszkodowawczego, które to kwestie nie są przez skarżącą kwestionowane, przy jednoczesnym nie ustosunkowaniu się do zarzutów, jakie odmowie zawieszenia postępowania odszkodowawczego przedstawiła skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie;
- nieuwzględnieniu konsekwencji stanowiska odmawiającego zawieszenia postępowania odszkodowawczego, a konkretnie nie wzięciu pod uwagę bardzo prawdopodobnej sytuacji uchylenia przez WSA w Krakowie decyzji SKO w K. z dnia 26 lipca 2002r. stwierdzającej częściową nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [.....] z dnia 11 sierpnia 1983r.;
3. naruszenie art. 6 kpa oraz art. 7 kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy niezgodnie z obowiązującymi przepisami oraz błędne zastosowanie reguł wykładni w procesie stosowania prawa, a także nieuwzględnienie słusznego interesu strony postępowania administracyjnego;
4. naruszenie art. 15 kpa, a konkretnie ograniczenie rozpoznania sprawy de facto do weryfikacji postanowienia organu l instancji, a nie ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej, do czego organ II instancji był zobowiązany.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia SKO w
sygn. akt II SA/Kr 116/09
K. z dnia 21 września 2004r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2007r. sygn. akt II SA/Kr 79/05 oddalił skargę "[.....] " S.A. w K. na w/w postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 listopada 2004r.
W uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie wskazał, że zgodnie z art. 160 kpa, który obowiązywał do dnia 31 sierpnia 2004r. przesłanką warunkującą wszczęcie postępowania odszkodowawczego było orzeczenie o nieważności decyzji. Przesłanka ta została spełniona poprzez wydanie w dniu 26 lipca 2002r. przez SKO w K. decyzji stwierdzającej częściową nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [.....] z dnia 11 sierpnia 1983r., która jest decyzją ostateczną i może stanowić podstawę roszczenia o odszkodowanie. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny w przedmiocie skargi na decyzję stanowiącą podstawę roszczenia odszkodowawczego nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do postępowania dotyczącego odszkodowania za szkodę, gdyż z treści art. 160 kpa nie wynika, że podstawą roszczenia odszkodowawczego musi być decyzja prawomocna. Zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest zaś dopuszczalne w przypadku, gdy wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Rozstrzygnięcie wojewódzkiego sądu administracyjnego może oddziaływać na byt prawny decyzji w przedmiocie przyznania odszkodowania, ale nie oznacza to, że orzeczenie sądu jest kwestią, od której rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie.
W ocenie WSA w Krakowie w przypadku istnienia ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji oraz wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przez uprawnioną stronę zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 160 kpa do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania. Brak rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przedmiocie skargi nie uniemożliwia organowi administracji wydania decyzji, zatem odmowa zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest uzasadniona.
sygn. akt II SA/Kr 116/09
Ponadto Sąd l instancji stwierdził, iż zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności nie znajduje usprawiedliwienia, gdyż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił przesłanki zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "Wierzynek" S.A. w Krakowie podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy istniała podstawa do uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji, albowiem SKO naruszyło przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 7 kpa;
2. art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 7 kpa poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie istnieje zagadnienie wstępne będące przesłanką zawieszenia postępowania i nieuwzględnienie słusznego interesu strony w zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nadzorczego;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, w odniesieniu do faktów powstałych już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, a mianowicie nieuwzględnienie okoliczności, iż wyrokiem z dnia 21 czerwca 2006r. o sygn. akt II SA/Kr 108/06 WSA w Krakowie stwierdził nieważność decyzji SKO z dnia 26 lipca 2002r, stanowiącej podstawę do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie na podstawie art. 160 kpa;
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 i art. 8 kpa poprzez pozostawienie bez wyjaśnienia zarzutu naruszenia przez SKO zasady dwuinstancyjności.
Powołując takie zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi l instancji bądź o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie postanowienia SKO w K. z dnia 4 listopada 2004r. i poprzedzającego go postanowienia z dnia 21 września 2004r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2008r. sygn. akt l OSK 1931/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania i zasądził od SKO w K. na rzecz "[.....] " S.A. z
sygn. akt II SA/Kr 116/09
siedzibą w K. kwotę [.....] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła i dlatego zobowiązany był rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
NSA uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przede wszystkim art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 7 kpa. NSA wskazał, że powszechnie przyjmuje się, iż pod pojęciem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny niż prowadzący sprawę organ administracji bądź sąd. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające w danej sprawie znaczenie prawne (por. Wyrok NSA z dnia 1 czerwca 1998r. o sygn. akt II SA 534/98). NSA uznał, że jedną z przesłanek postępowania w sprawie odszkodowania na podstawie art. 160 kpa jest wydanie przez właściwy organ decyzji o stwierdzeniu nieważności rozstrzygnięcia, w wyniku którego strona poniosła szkodę. Tym samym zaś decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności - w kontekście postępowania odszkodowawczego - przypisać można charakter prejudycjalny. Dopóki bowiem nie zostanie stwierdzona nieważność decyzji, nie wystąpi przesłanka, o której mowa w art. 160 kpa.
NSA w niniejszej sprawie uznał, iż pogląd zawarty wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2006r. o sygn. akt II OSK 6/06 (Lex nr 319175) nie zachowuje aktualności z uwagi na okoliczności rozpoznawanej sprawy. NSA wyjaśniło, że należy mieć na uwadze szczególny charakter postępowania prowadzonego w trybie art. 160 kpa. Przepisy art. 160 kpa stanowiły postawę dochodzenia roszczeń o odszkodowanie w związku z powstaniem szkody na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, wprowadzając odpowiedzialność odszkodowawczą organu, który ją wydał. Zastosowanie przepisów art. 160 kpa wiązało się zatem z rozliczeniem finansowym, którego źródłem była m. in. - jak w rozpoznawanym przypadku - decyzja o stwierdzeniu nieważności wadliwego rozstrzygnięcia administracyjnego. Możliwa jest przy tym sytuacja, gdy stronie, która wystąpiła z roszczeniem o odszkodowanie po wydaniu decyzji ostatecznej
6
sygn. akt II SA/Kr 116/09
stwierdzającej nieważność rozstrzygnięcia administracyjnego zostało przyznane i wypłacone odszkodowanie, a następnie, w wyniku skargi do sądu administracyjnego, decyzja w przedmiocie stwierdzenia nieważności została wyeliminowana z obrotu prawnego. Uchylenie decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności wywoła ten skutek, że odpadnie przesłanka postępowania odszkodowawczego prowadzonego w trybie art. 160 kpa, co wiązać się będzie z odmienną oceną zasadności samego roszczenia o odszkodowanie. W konsekwencji, w wyniku orzeczenia sądu administracyjnego powstanie obowiązek zwrotu odszkodowania. W ocenie NSA względy ekonomiki procesowej, a w szczególności potrzeba uniknięcia dochodzenia ewentualnego zwrotu odszkodowania, przesądzić muszą o przyjęciu celowościowej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 160 § 1 kpa i uznaniu, że strona uprawniona jest do żądania zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sądowej kontroli decyzji o stwierdzeniu nieważności właśnie w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Tym samym NSA przyjął, iż w przypadku zakwestionowania legalności decyzji nieważnościowej w drodze skargi do sądu administracyjnego wymóg istnienia tejże decyzji rozumieć należy, jako wymóg istnienia decyzji nie tylko ostatecznej, ale i prawomocnej. Jedynie taka wykładnia stanowi gwarancję prawidłowego przeprowadzenia postępowania odszkodowawczego i finalnego zakończenia sprawy naprawienia doznanej szkody. Ponadto postępowanie w przedmiocie odszkodowania za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem rozstrzygnięciem wymaga ustalenia również istnienia szkody, co może wiązać się ze znacznym nakładem sił i środków ze strony organu administracji publicznej oraz zaangażowaniem występującego z roszczeniem. Ekonomicznie uzasadnione jest zatem zawieszenie postępowania do momentu uzyskania wyroku sądu administracyjnego, który potwierdzi prawidłowość decyzji stanowiącej podstawę do żądania odszkodowania.
NSA zwrócił też uwagę na konieczność realizacji postulatu zawartego w art. 7 kpa i uwzględnienie w toku postępowania administracyjnego słusznego interesu strony i interesu społecznego. Zdaniem NSA, badanie przez organ administracji dopuszczalności zawieszenia postępowania odszkodowawczego nie może odbywać się z pominięciem istniejącego interesu strony, który w niniejszej sprawie sprowadzać się będzie do uzyskania przez nią pewności co do występowania podstaw do otrzymania odszkodowania i uniknięcia postępowania związanego z jego zwrotem. Nie można również wykluczyć istnienia szeroko pojętego interesu publicznego, który wywodzić należy z konieczności zabezpieczenia Skarbu Państwa przed wypłatą ze
7
sygn. akt II SA/Kr 116/09
środków publicznych odszkodowania, które w następstwie orzeczenia sądu administracyjnego okaże się nienależne.
W związku z powyższym NSA uznał, iż uprawnione było zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sytuacji, gdy strona korzystała z prawem przewidzianych trybów kontroli sądowej rozstrzygnięć organów administracji publicznej, które mają charakter prejudycjalny, zaś pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne, ponieważ Sąd l instancji, rozpoznając sprawę nie mógł uwzględniać stanu faktycznego, jaki zaistniał wskutek wydania wyroku, którym stwierdzono nieważność decyzji z 2002r. Orzeczenie to zapadło w dniu 21 czerwca 2006r., to jest po upływie blisko dwóch lat po wydaniu zaskarżonego postanowienia, a kwestionując legalność zaskarżonego aktu, nie można powoływać się, co do zasady, na okoliczności zaistniałe po dacie jego wydania. Nietrafne są również w ocenie NSA wywody skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 kpa, gdyż SKO w K. rozpoznając ponownie sprawę w trybie określonym w art. 127 § 3 kpa, nie uchybiło temu przepisowi, który stanowi wyłom od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ani też żadnym przepisom dotyczącym postępowania odwoławczego, które w tym postępowaniu stosuje się odpowiednio., co za prawidłowe uznał również Sąd l instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Stosownie do art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego przekazujący sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, należy również wskazać na treść art. 190 ppsa, zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
8
sygn. akt II SA/Kr 116/09
Zdaniem NSA postępowanie prowadzone w trybie art. 160 kpa ma szczególny charakter, jeżeli chodzi o stosowanie do niego przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż ewentualnie przyznane odszkodowanie ma za swoją podstawę decyzję stwierdzającą nieważność innej decyzji, której wydanie spowodowało szkodę. Z tego powodu, zdaniem NSA, bardzo istotne znaczenie ma trwałe przesądzenie o prawidłowości decyzji nieważnościowej, przez co należy rozumieć nie tylko utrzymanie takiej decyzji w mocy w trybie kontroli administracyjnej, lecz także zakończenie sądowej kontroli decyzji nieważnościowej.
Biorąc pod uwagę powyższe wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA, jak również zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 97 §1 pkt 4 kpa poprzez odmowę zawieszenia postępowania, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie SKO w K. z dnia 4 listopada 2004r., jak również poprzedzające je postanowienie tego samego organu z dnia 21 września 2004r, podlega uchyleniu.
W myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. A zatem, musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne (tak również NSA w wyroku z dnia 28 maja 2008r., sygn. akt II OSK 1698/2007).
Orzeczeniem merytorycznym w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie w trybie art. 160 kpa kwestii odszkodowania za szkodę wyrządzoną wskutek wydania decyzji, której nieważność następnie stwierdzono. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji, która spowodowała szkodę, jest warunkiem ubiegania się o przyznanie odszkodowania. Dlatego należy uznać, że stwierdzenie nieważności decyzji jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie musi poprzedzać rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania odszkodowania, a zatem oczywisty jest również związek przyczynowy pomiędzy tymi dwoma rozstrzygnięciami. Wątpliwości co do tego, czy fakt, iż kontrola decyzji nieważnościowej ze strony sądu administracyjnego nie została zakończona, należy traktować jako podstawę do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zostały w sposób wiążący rozstrzygnięte w niniejszej sprawie przez NSA.
Skoro więc w dniu wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego kontrola sądowa decyzji nieważnościowej SKO z dnia 26 lipca 2002r. wciąż trwała, rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania odszkodowania w oparciu o art. 160 kpa, było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Zatem należy uznać, że SKO w K. , odmawiając zawieszenia postępowania administracyjnego pomimo istnienia obligatoryjnych przesłanek do jego zwieszenia z art. 97 § 1 pkt 4, naruszyło przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że zakończenie sądowej kontroli decyzji nieważnościowej ma istotne znaczenie dla stron postępowania odszkodowawczego prowadzonego w trybie art. 160 kpa, gdyż przesądza o utrzymaniu w mocy bądź uchyleniu podstawy przyznania odszkodowania i tym samym chroni przed komplikacjami procesowymi i materialnoprawnymi ewentualnego podważenia decyzji nieważnościowej, co miałoby negatywny wpływ zarówno na interesy stron postępowania odszkodowawczego (ewentualny zwrot wypłaconego odszkodowania), jak również na interes społeczny poprzez narażenie Skarbu Państwa na wypłatę nienależnego odszkodowania.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w punkcie l sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Natomiast w przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącego od SKO w K. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.