II SA/Kr 1157/24

II SA/Kr 1157/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi Ł. K. na zarządzenie pokontrolne Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 1 lipca 2024 r. znak WZPŚ.7024.4.16.2024 MS/NZ/GP w przedmiocie gospodarki odpadami oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia 1 lipca 2024 r. znak: WZPŚ.7024.4.16.2024.MS/NZ/GP, działając na podstawie art. art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 425) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 1 lutego do 29 maja 2024 r.
u Ł. K. prowadzącego działalność gospodarczą pn. Ł. K. Firma Handlowo-Produkcyjno-Usługowa "K. ", dotyczącej strzelnicy zlokalizowanej w miejscowości Z. na działkach o nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], udokumentowanych protokołem kontroli nr [...], Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził:
1) Gospodarowanie odpadami o kodzie 16 01 03 - zużyte opony zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. odpadach (Dz. U z 2023 r. 1587 ze zm.). Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzeń pokontrolnych.
2) Prowadzanie na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów poprzez indywidualne konto w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzeń pokontrolnych.
3) Sporządzanie sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami poprzez indywidualne konto w bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzeń pokontrolnych za rok 2023 oraz corocznie do 15 marca za rok poprzedni.
Jednocześnie organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych
w zarządzeniu naruszeń do dnia 19 lipca 2024 r.
W uzasadnieniu zarządzenia organ podał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. w dniach od 1 lutego do 29 maja 2024 r. u Ł. K. prowadzącego opisaną wyżej działalność gospodarczą obejmującą prowadzenie strzelnicy w miejscowości Z., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, co do których zarządzono ich usunięcie.
Odnośnie punktu 1 zarządzenia, stwierdzono, że przeprowadzona kontrola wykazała, iż podmiot nabył opony, które następnie wykorzystał w celu utworzenia kulochwytów na utworzonej w m. Z. strzelnicy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach odpadami są substancje lub przedmioty, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lud do których pozbycia się jest zobowiązany. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych cyt: "O kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym. Przesłankę tę można więc stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru, jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Nie chodzi tu przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać. Pozbyciem się przedmiotu będzie również przekazanie go (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. W kategorii odpadów mogą być traktowane także przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, w tym poddawane procesom odzysku (zobacz: wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II OSK 2920/13). Jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się pozbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania, a nawet takie które są zdatne do powtórnego wykorzystania. Istotne w sprawie jest ustalenie zamiaru pozbycia się przedmiotów. Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom (zobacz: wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1085/13)" - wyrok NSA z dnia 24 listopada 2017 roku, sygn. akt II OSK 543/16. Podstawowym przeznaczeniem opony jest jej wykorzystanie w pojazdach i urządzeniach, jako element pojazdu kontaktujący się z podłożem, zatem wykorzystanie opon w zasadniczo odmiennym celu (użycie ich jako kulochwyty) będzie stanowiło o tym, że opony te stanowią odpad. Brak znaczenia dla uznania opon za odpady będzie miało to, że opony te zaspokajają potrzebę i mają wartość dla kontrolowanego, jak również to, że w momencie ich nabycia mogły być użyte zgodnie z przeznaczeniem, gdyż ostatecznie zostały one potraktowane jako odpad (wystąpiła przesłanka ich pozbycia się). Oznacza to wprost, że nabyte opony stanowiły odpad, który należy klasyfikować zgodnie z katalogiem odpadów pod kodem 16 01 03 (zużyte opony). Natomiast użycie opon do budowy kulochwytów stanowiło
o ich przetworzeniu zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 21 ustawy o odpadach.
Zgodnie z art. 41 ust 1 ustawy o odpadach prowadzenie zbierania odpadów
i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach stanowi, że wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może
zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają: 1) zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, lub 2) koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 - chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru.
Co do punktu 2 zarządzenia, organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami kontroli podmiot w okresie od maja do czerwca/lipca 2023 r. utworzył kulochwyty z opon na terenie strzelnicy zlokalizowanej w m. Z. Opony, z których utworzono kulochwyty stanowiły odpady klasyfikowane pod kodem 16 01 03 - zużyte opony. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów". Na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1, w przypadku posiadaczy odpadów, ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem następujących dokumentów: karty przekazania odpadów, karty ewidencji odpadów. W związku z powyższym kontrolowany obowiązany był prowadzić jakościową i ilościową ewidencję odpadów. Podmiot nie prowadził w 2023 r. wymaganej ewidencji odpadów w zakresie przetwarzanych odpadów zużytych opon.
W odniesieniu do punktu 3 zarządzenia, przeprowadzona kontrola wykazała, że podmiot tworząc kulochwyty z opon dokonywał odzysku zużytych opon (odpady o kodzie 16 01 03) na terenie strzelnicy w m. Z. .. K. z opon powstawały w okresie od maja do lipca 2023 r. - okres w którym prowadzone było przetwarzanie odpadów. Zgodnie z przepisami o odpadach podmiot, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, tj. wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów oraz prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów obowiązany do prowadzenia ewidencji, zobowiązany jest na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 2 do sporządzania rocznych sprawozdań o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce przetwarzania odpadów. Zgodnie z art. 76 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, podmioty sporządzają zestawienia, wyłącznie za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Podmiot nie sporządził sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2023.
Na powyższe zarządzenie Ł. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż opony zakupione przez skarżącego są odpadami;
- art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, w której nie została spełniona definicja odpadu;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego materiału dowodowego, w szczególności dowodu z zakupu opon przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie nie został wyczerpany zakres definicji legalnej odpadu. Opony nie zostały bowiem sprzedane skarżącemu jako produkt zużyty, który byłby klasyfikowany jako odpad. Jeżeli taka sytuacja miałaby miejsce, to w dokumencie sprzedaży zostałoby to wskazane. Zakupione przez skarżącego opony są pełnowartościowym i pełnoprawnym produktem, który był używany, ale nie jest zużyty. Zatem nie zostały zakupione jako odpad i jako taki nie mogą być traktowane.
Niezrozumiałym dla skarżącego jest argument, jakoby o klasyfikacji danego wyrobu jako odpadu miało świadczyć wykorzystywanie go zgodnie z przeznaczeniem,
określonym przez producenta. W przepisach ww. ustawy została wskazana taka przesłanka, warunkująca ocenę produktu jako odpadu. Definicja odzysku jest ściśle powiązana z definicją odpadów. Zatem w sytuacji, w której nie występują odpady, nie może być również mowy o ich przetwarzaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.
W wyniku rozpatrzenia sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest zarządzenie pokontrolne Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 2024 r. skierowane do skarżącego Ł. K.. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne wydane zostało na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 425), który stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej.
Zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, niestanowiącym jednak decyzji administracyjnej. Władczy charakter zarządzenia przejawia się w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie, o którym stanowi art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (tak: wyrok NSA z 12 lipca 2022 r., III OSK 5434/21, orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie dalej powołane orzeczenia).
W orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne powinno być kwalifikowane jako inny niż decyzja lub postanowienie, akt z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. O kwalifikacji tej formy działania administracji w kontekście przedmiotu kontroli i zakresu orzekania sądu administracyjnego wypowiedział się szeroko Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2023 r., III OSK 991/22: "W przeszłości w orzecznictwie sądów administracyjnych wystąpił spór, czy zarządzenie pokontrolne wydawane przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. Z. Bukowski, Organy ochrony środowiska: administracja rządowa ochrony środowiska, (w:) P. Korzeniowski (red.), Zagadnienia systemowe prawa ochrony środowiska, Łódź 2015, s. 214-215 oraz J. Stelmasiak, Kontrola zarządzenia pokontrolnego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, (w:) Z. Bukowski, T. Bojar-Fijałkowski, Kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w Czechach, Polsce i Słowacji, Bydgoszcz 2021, s. 349-350). Ostatecznie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne, chociaż nie jest zewnętrznym aktem administracyjnym takim jak decyzja administracyjna lub postanowienie, to ma jednak charakter władczy. Jest to bowiem prawna forma działania właściwego organu ochrony środowiska, która stwierdza wystąpienie określonego obowiązku nałożonego na adresata zewnętrznego np. przedsiębiorcę. Zarządzenie pokontrolne poddaje się zatem kognicji sądów administracyjnych, pomimo, że ustawodawca nie wprowadził możliwości jego zaskarżenia do właściwego organu wyższego stopnia. Powyższe nie oznacza jednak, że zakres tej kontroli jest taki sam, jak w przypadku kontroli decyzji lub postanowienia wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Wynika to ze specyfiki zarządzenia pokontrolnego, które powinno wskazywać adresatowi nieprawidłowości w zakresie nałożonych na niego obowiązków o charakterze publicznoprawnym w przedmiocie ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska powinno m.in. nakładać następujące obowiązki na jego adresata w zależności od występującego w danej sprawie stanu faktycznego i stanu prawnego. Po pierwsze, usunięcie ustalonych naruszeń w jego działalności, które są związane z nieprzestrzeganiem odpowiednich przepisów materialnego prawa ochrony środowiska. Po drugie, jeżeli zachodzi taka okoliczność, wystąpienie do właściwego miejscowo i rzeczowo organu ochrony środowiska w celu "uporządkowania" stanu formalnoprawnego kontrolowanego podmiotu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oddziaływującej na środowisko. Po trzecie, określenie planowanych działań, które powinny zapobiegać wystąpieniu tego rodzaju nieprawidłowej działalności gospodarczej uciążliwej dla środowiska. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy."
Konsekwentnie wskazać należy, że zakresu orzekania sądu administracyjnego w odniesieniu do tego rodzaju aktów dotyczy art. 146 p.p.s.a.: § 1. "Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio." § 2. "W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa." Zgodnie zaś z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Zaskarżone zarządzenie pokontrolne skierowane do Ł. K. dotyczy stwierdzonych naruszeń przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. odpadach (Dz. U z 2023 r., 1587 ze zm.), w zakresie gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 03 - zużyte opony. Bezsporne jest, że u skarżącego przeprowadzona została kontrola, której przebieg i wyniki obrazuje protokół nr [...] (k. 21-25 akt adm.). Skarżący wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli (pismo z 11 czerwca 2024 r., k. 15-18 akt adm.), w których kwestionuje uznanie opon za odpady.
W skardze wniesionej do tut. Sądu skarżący zakwestionował sposób przeprowadzenia kontroli. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że nie jest przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie sposób przeprowadzenia kontroli, a jedynie wyprowadzone z kontroli wnioski ujęte w zarządzeniu pokontrolnym. W tym zakresie głównym problemem, wokół którego ogniskują się zarzuty skargi, jest kwalifikacja zastosowania użytych opon jako odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach, a następnie kwalifikacja wykorzystania użytych opon na terenie strzelnicy jako gospodarowania odpadami, a ściślej ich przetwarzania.
W tej kwestii wyjść należy od tego, że stan faktyczny stwierdzony podczas kontroli jednoznacznie wskazuje na to, że skarżący na strzelnicy prowadzonej w miejscowości Z. utworzył kulochwyty, które wyłapują amunicję w celu minimalizowania zagrożenia ze strony wystrzelonych pocisków. Organ ocenił do działanie jako przetworzenie odpadów o kodzie 16 01 03. W skardze skarżący sprzeciwił się tremu wskazując, że przedmiotowe opony nie zostały przez niego kupione jako produkt zużyty, kwalifikowany jako odpad; gdyby taka sytuacja miała miejsce, to sprzedaż odpadów byłaby zaznaczona w dokumencie sprzedaży, a tak nie jest. W ocenie skarżącego, skoro opony są w pełni użytecznymi produktami, które mogłyby być dalej wykorzystywane w pojazdach samochodowych, nie mogą być odpadem.
Pojęcie odpadu definiuje art. 3 pkt 3 ustawy o odpadach, określając w ten sposób "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów admimistracyjnych, "O kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, stanowiąca działanie faktyczne, zamierzone lub nakazane (animus). Przesłankę tę można, więc ocenić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru, jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Chodzi tu o zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska" (wyrok NSA z 15 listopada 2022 r., III OSK 3524/21). Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że zastosowanie używanych opon samochodowych celem utworzenia kulochwytów na strzelnicy wskazuje na to, że opony te stanowią odpady. Rację ma organ twierdząc, że podstawowym przeznaczeniem opony jest jej wykorzystanie w pojazdach i urządzeniach, jako element pojazdu kontaktujący się z podłożem, zatem wykorzystanie opon w zasadniczo odmiennym celu (użycie ich jako kulochwyty) będzie stanowiło o tym, że opony te stanowią odpad oznaczony kodem 16 01 03. Podkreślić należy, że nie ma tu znaczenia, ani wartość tych opon, ani też do, że mogłyby być ewentualnie nadal używane zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem. W orzecznictwie zauważa się słusznie, że "pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadające dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową. Dla zakwalifikowania danej substancji lub przedmiotu jako odpad, nie ma znaczenia wola, świadomość nabywcy" (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 marca 2021 r., II SA/Go 663/20).
Sąd podziela również stanowisko organu, zgodnie z którym użycie używanych opon (zakwalifikowanych jako odpad) w charakterze kulochwytów oznacza ich przetwarzanie. Definicję przetwarzania określa art. 3 pkt 21 ustawy o odpadach, który nakazuje rozumieć "procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie". Odzyskiem jest natomiast, w świetle art. 3 pkt 14 ustawy o odpadach, "jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce". Niewątpliwie opony wykorzystane jako kulochwyty zastąpiły inne materiały, które mogłyby być użyte w tym charakterze.
W myśl art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Znowu art. 45 ust. 1 ustawy o odpadach przewiduje możliwość zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Jednocześnie art. 30 ust. 1 ustawy o odpadach zakazuje przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami, z wyjątkami określonymi w art. 30 ust. 2. W wydanym na podstawie upoważnienia zawartego art. 30 ust. 5 ustawy o odpadach rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. 2015, poz. 796) dopuszczono wykorzystanie zużytych opon w procesie odzysku R11 jako odbijaczy, na placach zabaw, boiskach, w ogródkach, do zabezpieczania pryzm kiszonkowych oraz w procesie odzysku R12 do tworzenia mieszanek materiałów o tych samych właściwościach, separacja, segregacja, sortowanie, demontaż, doczyszczanie, przepakowywanie, cięcie, zagęszczanie, suszenie. Przepisy tego rozporządzenia nie obejmują zatem kontrolowanego przypadku.
W takiej sytuacji uzasadnione było zarządzenie pokontrolne wskazujące na obowiązki w zakresie gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 03 zgodnie z przepisami ustawy o odpadach, prowadzenie na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów poprzez indywidualne konto w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (vide: art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach), a także sporządzanie sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami poprzez indywidualne konto w bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (vide: art. 75 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach).
W ocenie Sądu pomiędzy zarządzeniem pokontrolnym a ustaleniami kontroli, utrwalonymi w protokole kontroli, istnieje w niniejszej sprawie logiczny i spójny związek, wskazujący na powiązanie wyników kontroli ze skierowanym do podmiotu kontrolowanego zarządzeniem. Ustalone okoliczności faktyczne ujawniły naruszenia obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami wynikających z przepisów ustawy o odpadach i uzasadniały nałożenie obowiązków sformułowanych w zarządzeniu pokontrolnym. Tym samym zarzuty skargi nie mogły doprowadzić do jej uwzględnienia.
Wobec tego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.