II SA/Kr 1153/23

II SA/Kr 1153/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Małgorzata Łoboz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OZ 208/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: SWSA Małgorzata Łoboz AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. N. na postanowienie nr 530/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Krakowie z dnia 12 lipca 2023 r., znak WOB.7721.212.2023.AJAN w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 13 kwietnia 2023r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (dalej: PINB lub organ I instancji) wydał decyzję nr 59/2023, znak: PINB-I-5160.26.20.14, którą w oparciu o art. 50a pkt 1 u.p.b. nakazał T. N. - właścicielowi działki nr [...] w miejscowości O., rozbiórkę kiosku gastronomicznego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości O., gmina S. o wymiarach w rzucie 3,05 x 10,1 m wraz z płytą betonową o wymiarach 4,0 x 15,0m, na której jest posadowiony kiosk, z powodu wykonania robót - pomimo wstrzymania ich wykonania postanowieniem PINB nr 992/2020 z dnia 21.12.2020 r.
Przesyłka zawierająca decyzję doręczona została w trybie art. 43 k.p.a. dorosłemu domownikowi w dniu 21 kwietnia 2023r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k.: 136 akt PINB). Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5 maja 2023 r.
Od decyzji PINB odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł T. N.. Przesyłka została nadana w placówce pocztowej w dniu 18 maja 2023r.
Postanowieniem z dnia 12 lipca 2023 r., znak: WOB.7721.212.2023.AJAN Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie na podstawie art. 58 § 1, art. 59 § 2, art. 123 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023r., poz. 775 z późn. zm., dalej k.p.a) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2023r., poz. 682 z późn. zm., dalej u.p.b.) odmówił przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 59/2023 z dnia 13 kwietnia 2023r.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku spełnienia łącznie wszystkich określonych w przepisie przesłanek:
- uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku swojej winy,
- wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,
- dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,
- dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8. wydanie, B. Adamiak/ J. Borkowski, C.H. Beck str. 334-339).
W ocenie MWINB T. N. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Strona wskazała następujące okoliczności: "skarżona decyzja doręczona została na adres pod którym Skarżący ani stale, ani przemijająco nie przebywał. Mój Mocodawca zatem nie miał możliwości dowiedzenia się o doręczeniu skierowanej do niego korespondencji. Brak wiedzy o doręczeniu na adres osoby trzeciej przedmiotowej decyzji bezwzględnie stanowił obiektywną przeszkodę do terminowego złożenia odwołania, gdyż oczywistym jest, że nie posiadając informacji o rozstrzygnięciu dokonanym przez organ I instancji Skarżący jako nie posiadający uzdolnień profetycznych nie mógł przedsięwziąć działań zmierzających do uchylenia Decyzji, której stał się adresatem".
Wskazano dalej, iż w aktach administracyjnych organu I instancji zalega pismo T. N. z dnia 29 marca 2021 r., w którym jako adres do korespondencji wskazał: ul. [...]. [...]. Co więcej, w złożonym piśmie z dnia 30 grudnia 202lr. T. N. również jako adres do korespondencji wskazał: ten sam adres. Zgodnie zatem z wolą strony organ I instancji korespondencję w niniejszej sprawie kierował na wskazany przez nią adres do korespondencji.
MWINB zaznaczył również, iż w aktach administracyjnych organu I instancji zalega protokół z dnia 27 marca 2023r. z przyjęcia strony (w związku z zawiadomieniem z art. 10 k.p.a. -zawiadomienie z dnia 22 marca 2023r. wraz z ZPO, akta PINB, k: 117). T. N. nie wniósł wówczas zastrzeżeń co do sposobu doręczenia korespondencji, zatem PINB zgodnie z wolą strony kierował korespondencję na adres: ul. [...], [...].
We wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania działający w imieniu T. N. pełnomocnik wskazał: niepoinformowanie mojego Mandanta przez osobę trzecią której doręczona została skarżona decyzja o jej odbiorze, stanowiła główny, acz nie jedyny powód uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. W odniesieniu do powyższego MWINB zaznacza, iż okoliczność, czy i kiedy doszło do faktycznego przekazania pisma adresatowi, pozostaje bez znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia i rozpoczęcia biegu terminów procesowych wynikających z dokonania doręczenia.
Pełnomocnik Skarżącego wskazał również, iż "Zgodnie z załączoną do niniejszego pisma dokumentacją medyczną, ojciec mojego Mocodawcy ciężko zachorował, a co za tym idzie (...), to mój Mocodawca obciążony został obowiązkiem opieki nad ciężko chorym ojcem, któremu pomoc zupełnie zaangażowała Skarżącego. Ojciec Skarżącego (...), przebywał w okresie od dnia 27 marca 2023r. do dnia 3 kwietnia 2023r. na oddziale intensywnej terapii (...) w związku z przebytym w dniu 27 marca 2023r. zawałem serca(...). Skarżący nieustannie obowiązany jest zajmować się Ojcem, który wymaga pomocy przy najprostszych czynnościach dnia codziennego".
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Zatem aby przywrócić termin, strona powinna wskazać takie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jej woli i uniemożliwiało jej dopełnienie czynności. Podkreślić należy, iż sam fakt wystąpienia choroby członka rodziny skarżącego nie uprawdopodobnia brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nie wykazał bowiem, aby z uwagi na chorobę ojca nie mógł złożyć odwołania osobiście, jak i posłużyć się innymi osobami w celu dokonania tej czynności. Mając powyższe na uwadze, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uznał, iż skarżący nie wykazał należytej staranności i dbałości o własne interesy, co stanowi negatywną przesłankę przywrócenia terminu.
W ocenie MWINB w Krakowie, T. N. nie uprawdopodobnił, aby istniała taka przeszkoda, której strona nie mogłaby usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podane we wniosku z dnia 17 maja 2023r. argumenty nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego, który nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy.
Na marginesie wskazać należy, iż organ I instancji prawidłowo kierował korespondencję do T. N. na wskazany przez niego adres do korespondencji: ul. [...], [...]. Strona jako decydent sama bowiem wskazała, gdzie korespondencja ma zostać kierowana.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. N., zarzucając mu naruszenie:
1. art. 58 §1 i 2 w zw. art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż strona Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy 2 przedłożonego przez stronę materiału dowodowego bezsprzecznie wynika brak możliwości przypisania jej winy w tym zakresie,
2. art. 58 §1 i 2 w zw. 2 art. 80 k.p.a., poprzez niezasadne uznanie, że Skarżący nie wykazał należytej staranności i dbałości o własne interesy, podczas gdy swobodna nie zaś dowolna interpretacja materiału dowodowego zebranego w sprawie powinna doprowadzić Organ do wniosku, że staranności tej dochował.
3. art. 86 w zw. 2 art. 7 i 77 k.p.a., poprzez odstąpienie od przesłuchania Strony w razie pojawienia się po stronie Organu wątpliwości, co do braku winy w uchybieniu terminu przez Stronę oraz niewykazania przez Stronę należytej staranności i dbałości o własne interesy.
4. art. 50 §1 w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., poprzez odstąpienie od wezwania Strony do złożenia wyjaśnień w razie uznania przez Organ, iż w sprawie pojawiły się wątpliwości, rozwianie których niezbędne jest dla wyjaśnienia sprawy.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej, jako "p.p.s.a.".
Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a skarga podlegała oddaleniu jako bezzasadna. Zarzuty skargi stanowią w istocie powtórzenie argumentów podniesionych wcześniej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, do których organ odwoławczy w sposób jednoznaczny, konkretny i wyczerpujący odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Nie budzi wątpliwości ustalony w sprawie stan faktyczny: decyzja organu I instancji została doręczona dorosłemu domownikowi na wskazany przez skarżącego w piśmie z dnia 29 marca 2021 r. (k. 91 akt administracyjnych I instancji) adres do korespondencji – [...]. Ten sam adres do korespondencji podano na kopercie k. 96 akt administracyjnych organu I instancji oraz w piśmie z 30 grudnia 2021 r. (k. 97 akt administracyjnych I instancji).
Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Jak wskazał WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 18 sierpnia 2023 r. sygn. II SA/Kr 688/23 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) "Dla przyjęcia skuteczności doręczenia nie ma zatem znaczenia, czy podany przez stronę adres jest jej adresem zamieszkania, czy też adresem do doręczeń. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akceptuje się podanie adresu do doręczeń w formie wskazania takiego adresu jedynie w nagłówku pisma. Sąd podziela analogiczne stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 673/08 (dostępnym na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazując adres do doręczeń na potrzeby prowadzonego postępowania skarżący oświadczyli tym samym, że jest to adres, pod który organ winien kierować wszelką korespondencję (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. I OSK 3233/19, LEX nr 3032680). Nadto, zauważyć należy, że zgłoszenie przez daną osobę dla potrzeb określonego postępowania adresu do doręczeń jest skuteczne tylko w tym zakresie. Tak więc nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości doręczeń w niniejszym postepowaniu fakt podawania przez skarżących innych adresów w innych postępowaniach (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2022 r., sygn.. III FSK 4622/21, Lex nr 3323101)".
Skoro skuteczne doręczenie pod podanym przez stronę adresem dla doręczeń decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 21 kwietnia 2023 r., to prawidłowo przyjęto, że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał dla skarżącego 5 maja 2023 r.
Zgodnie z art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).
Prawidłowo w postanowieniu powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie.
Odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu wniesiono 18 maja 2023 r. (data nadania przesyłki poleconej). Jako przyczyny niezawinionego uchybienia terminu skarżący we wniosku podał:
- decyzja PINB została mu przedłożona do wglądu dopiero 15 maja
- skarżący nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika
- skarżona decyzja została mu doręczona na adres pod którym ani stale, ani czasowo nie przebywa
- skarżący opiekuje się ciężko chorym ojcem.
Żaden ze wskazanych przez skarżącą spółkę powód uchybienia terminu nie spełnia zdaniem Sądu przesłanki "braku winy" w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. Wyrok NSA z 10.11.2022 r., III OSK 2941/21, LEX nr 3441746.)
Przede wszystkim nie stanowi takiej przeszkody fakt, że doręczone w dniu 21 kwietnia 2023 r. pismo zostało przekazane skarżącemu dopiero – jak twierdzi – 15 maja 2023 r. Już z samej treści art. 43 k.p.a. wynika, że doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi nie wymaga dla swej skuteczności przekazania tej przesyłki adresatowi.
Ponadto jak wskazuje się w orzecznictwie, oczekiwanie na poradę radcy prawnego nie jest przesłanką uprawdopodobniającą brak winy strony w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej (wyrok NSA w Lublinie z 26.11.1997 r., I SA/Lu 1219/96, LEX nr 31857); trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej i inwestycyjnej, kłopoty w kontaktowaniu się z doradcą podatkowym nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, nawet obciążonego tymi problemami, są to bowiem przyczyny subiektywne, którym skarżący przy zachowaniu należytej staranności mógł zaradzić (wyrok NSA w Poznaniu z 18.11.1997 r., I SA/Po 1868/96, LEX nr 31238); nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (niepublikowany wyrok NSA w Warszawie z 29.08.1997 r., III SA 101/96, LEX nr 30857) – A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 58.
Wreszcie konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny również nie uzasadnia przywrócenia terminu. Rozumiejąc trudną sytuację związaną z chorobą ojca skarżącego nie można jednak przyjąć, że tego rodzaju okoliczność jest okolicznością, o której mowa w art. 58 k.p.a. Ojciec skarżącego przebywał w szpitalu w dniach od 27 marca do 3 kwietnia 2023 r. We wniosku o przywrócenie terminu (z dnia 17 maja 2023 r.) T. N. wskazał: "Skarżący nieustannie obowiązany jest zajmować się Ojcem, który wymaga pomocy nawet przy najprostszych czynnościach życia codziennego". Tego rodzaju sformułowanie jednoznacznie wskazuje, że opieka ta trwała nadal w tej dacie. Uznając opiekę nad chorym ojcem za niedającą się usunąć przeszkodę w dochowaniu terminu należałoby konsekwentnie przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu w dalszym ciągu nie ustała również w dacie złożenia wniosku o jego przywrócenie. Takie rozumowanie byłoby dotknięte błędem logicznym.
Sąd nie dopatrzył się również wątpliwości, które wedle treści skargi miałby wyjaśniać MWINB. Zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte żadnych z zarzucanych przez skarżącego uchybień.
Skoro zarzuty podniesione w skardze okazały się nieuzasadnione – Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.