II SA/KR 1141/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia dotyczące oddalenia zarzutów egzekucyjnych, wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy skarżąca jest właściwym zobowiązanym do wydania nieruchomości.
Skarżąca Z. R. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów egzekucyjnych dotyczących wydania działki pod inwestycję drogową. Zarzuty dotyczyły m.in. nieistnienia obowiązku, błędnego oznaczenia przedmiotu egzekucji oraz braku wskazania właściwego zobowiązanego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, wskazując, że organy nie wykazały, dlaczego egzekucja skierowana jest do skarżącej, podczas gdy księgi wieczyste wskazują Skarb Państwa jako właściciela, a zeznania świadków sugerują posiadanie nieruchomości przez inną osobę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa oddalające zarzuty egzekucyjne. Sprawa dotyczyła egzekucji niepieniężnego obowiązku wydania nieruchomości pod budowę drogi gminnej, wynikającego z decyzji ZRID, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym nieistnienie obowiązku z uwagi na nieistnienie działki nr [...] przed ostatecznością decyzji ZRID, błędne oznaczenie przedmiotu egzekucji, błąd co do zobowiązanego, brak upomnienia oraz brak wymagalności obowiązku. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, dlaczego egzekucja skierowana jest do skarżącej. Wskazano, że księgi wieczyste jako właściciela nieruchomości wskazują Skarb Państwa, a zeznania świadków sugerują, że działka znajduje się w posiadaniu W. R. Sąd podkreślił, że kluczowe jest wyjaśnienie, czy skarżąca jest osobą zobowiązaną do wydania nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zanim zostaną rozpoznane pozostałe zarzuty. W związku z tym, sprawa została uchylona do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja ZRID z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności zatwierdza podział nieruchomości i tworzy nowo wydzieloną działkę, która może być przedmiotem egzekucji, mimo braku ostateczności decyzji.
Uzasadnienie
Art. 11f ust. 1 pkt 5 ustawy o drogach publicznych stanowi, że decyzja ZRID zatwierdza podział nieruchomości, a art. 12 ust. 1 i 2 definiuje linie rozgraniczające jako linie podziału. Rygor natychmiastowej wykonalności (art. 17 ust. 3) uprawnia do wydania nieruchomości i rozpoczęcia robót budowlanych, co oznacza powstanie stanu prawnego nowo wydzielonej działki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (29)
Główne
u.z.s.p.r.i.w.d.p. art. 11f § ust. 1 pkt 5
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.z.s.p.r.i.w.d.p. art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.z.s.p.r.i.w.d.p. art. 17 § ust. 3
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 141 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 27 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 34 § § 2 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 33 § § 2 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 33 § § 2 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 33 § § 2 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.w.i.h. art. 8
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez organy, że skarżąca jest zobowiązaną do wydania nieruchomości, podczas gdy księgi wieczyste wskazują Skarb Państwa jako właściciela, a zeznania świadków sugerują posiadanie przez W. R.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące nieistnienia działki nr [...] przed ostatecznością decyzji ZRID (sąd uznał, że decyzja z rygorem natychmiastowej wykonalności tworzy nową działkę).
Godne uwagi sformułowania
Organy nie uzasadniły dostatecznie zasadności skierowania egzekucji do osoby skarżącej. W tej sytuacji rozpoznawanie sprawy i zarzutów skargi jest obecnie przedwczesne, bo w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia absolutnie podstawowa tj. czy skarżąca jest osobą zobowiązaną do wydania nieruchomości.
Skład orzekający
Jacek Bursa
przewodniczący
Anna Kopeć
asesor
Monika Niedźwiedź
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie, że organy egzekucyjne muszą udowodnić status zobowiązanego, a nie mogą opierać egzekucji na domniemaniach lub niezweryfikowanych informacjach, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do własności i posiadania nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej wydania nieruchomości na podstawie decyzji ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie strony postępowania egzekucyjnego i jak sąd administracyjny może uchylić decyzję z powodu braku takiego ustalenia, nawet jeśli inne zarzuty mogłyby być uznane za mniej zasadne.
“Czy można kogoś zmusić do oddania nieruchomości, której nie jest właścicielem? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1141/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-11-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-09-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Kopeć Jacek Bursa /przewodniczący/ Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono postanowienie organu II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 1966 nr 24 poz 151 art 34 par 2 pkt 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dz.U. 2024 poz 311 art 11 f i art 17 Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Asesor WSA Anna Kopeć Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2025 r. znak SKOEA/418/86/2025 i SKO.EA/418/87/2025 w przedmiocie oddalenia zarzutów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Z. R. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2025 r. znak SKO.EA/418/86/2025, SKO.EA/418/87/2025, po rozpoznaniu zażalenia Z. R., utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 lutego 2025 r. nr 28/2025, znak: EE.313.248.4.2024 w przedmiocie oddalenia zarzutów egzekucyjnych. Powyższe postanowienie zapadało w następujących okolicznościach: W dniu 12 października 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję ZRID nr 34/6740.4/2023 znak AU-01-6.6740.4.19.2023.IRE, a postanowieniem z dnia 16 października 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu 13 listopada 2024 r. wierzyciel – Prezydent Miasta Krakowa wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w którym określono wynikający z ww. decyzji obowiązek wydania działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) o powierzchni 0,0073 ha przeznaczonej pod budowę drogi gminnej na terenie inwestycji drogowej "Rozbudowa skrzyżowania ul. C. j (droga gminna klasy Z) z ul. N. (droga powiatowa klasy GP) wraz z rozbudową ul. N. od km 0+000,00 do km 0+129,50 oraz rozbudową ul. C. od km 0’+031,50 do km 0’+133,10 w K. [...]". Z. R. wniosła następujące zarzuty przeciwegzekucyjne: 1) nieistnienia obowiązku (działka nr [...] nie istnieje, bo działka nr [...] nie uległa podziałowi; wśród skutków rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionych w art. 17 ust. 3 ustawy nie ma zatwierdzenia podziału nieruchomości, więc działka nr [...] powstanie dopiero, gdy decyzja stanie się ostateczna; na ten moment nie da się określić dokładnego położenia i granic działki nr [...]; zgodnie z EGiB właścicielem działki nr [...] jest gmina; ); 2) określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji (w tytule wykonawczym "pod budowę drogi gminnej", podczas gdy w pkt II, V i XI decyzji chodzi o rozbudowę drogi powiatowej); 3) błędu co do zobowiązanego (faktycznym posiadaczem jest W. R. pozwany przez wierzyciela w sprawie o wydanie nieruchomości); 4) braku uprzedniego doręczenia upomnienia (upomnienie zostało doręczone, jednak nie spełnia wymogów zawartych w art. 15 u.p.e.a., gdyż wzywa do wydania nieistniejącej działki, oraz nie zawiera informacji o wytyczeniu geodezyjnym); 5) braku wymagalności w związku z istotnymi i niedającymi się aktualnie usunąć przeszkodami w jego wykonaniu, leżącymi po stronie wierzyciela (nie da się bez geodety określić ewentualnego przedmiotu wydania, zwłaszcza że na str. 9 decyzji jest mowa o różnicach w sumie powierzchni przed i po podziale działek); 6) nieistnienia/wygaśnięcia obowiązku. Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem nr 28/2025 z 7 lutego 2025 r., znak: EE.313.248.4.2024, wydanym m.in. na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.), zarzuty oddalił. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał na art. 11f ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 17 ust. 3 ustawy. Następnie wyjaśnił, że działka powstała wskutek zatwierdzenia podziału nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi powiatowej decyzją, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Właścicielem działki jest zobowiązana, której doręczono upomnienie. Żaden przepis nie obliguje geodety, organu lub inwestora do okazywania w terenie projektowanych działek przeznaczonych do wywłaszczenia. W umowie o zastępstwo inwestycyjne zawarto postanowienie obligujące inwestora do dokonania trwałej stabilizacji znaków granicznych granic nowo wydzielonych działek w formie znaków betonowych w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się ostateczności decyzji. Podczas czynności egzekucyjnych zostaną geodezyjnie tymczasowo wytyczone linie rozgraniczające inwestycję i zarazem zostanie określony zakres terytorialny placu budowy, który przekazany zostanie wykonawcy. Na wykonalność obowiązków wynikających z decyzji z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności nie może wpływać brak ostateczności, bo celem rygoru jest właśnie możliwość natychmiastowego rozpoczęcia inwestycji. Skutki rygoru rozciągają się na możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 17 ust. 5 ustawy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Organ przyznał, że z ksiąg wieczystych wynika, iż właścicielem przedmiotowej działki jest Skarb Państwa. Skoro jednak skarżąca rości sobie prawo do tej nieruchomości, a w toczącym się postępowaniu o jej wydanie podniosła zarzut zasiedzenia, to egzekucja zasadnie została do niej skierowana. Następnie wskazano, że skutkiem decyzji ZRID jest zatwierdzenie podziału nieruchomości zgodnie z załącznikiem graficznym. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją stanowią linie podziału nieruchomości. Linie te, określające powierzchnię terenu niezbędnego dla realizacji drogi, powinny być uwidocznione w materiałach graficznych i wyznaczają jednocześnie granice pasa drogowego. Znane są zatem granice działki objętej postępowaniem egzekucyjnym. Skutkiem decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności jest natomiast jej bezzwłoczna realizacja w zakresie wydania nieruchomości. Z. R. złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie: 1. art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez wydanie rozstrzygnięcia przez członków SKO, którzy powinni podlegać wyłączeniu z uwagi na podejrzenie co do braku bezstronności, gdyż przy rozstrzyganiu tożsamych spraw dopuścili się ciężkiego i rażącego niedopełnienia obowiązku zapoznania się z treścią zażalenia oraz załączonych dowodów z dokumentów urzędowych, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, nierozpoznaniem podniesionych zarzutów, wydaniem orzeczeń oczywiście sprzecznych z dowodami z dokumentów urzędowych oraz fikcyjnym prowadzeniem postępowania zażaleniowego w celu szybkiego zakończenia sprawy zgodnie z interesem wierzyciela ale na szkodę interesu prywatnego oraz interesu publicznego wyrażającego się w rzetelnym prowadzeniu postępowania odwoławczego z poszanowaniem zasad procesowych, w tym zasady dwuinstancyjności; 2. art. 15 w zw. z art. 127 § 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności i utrzymanie w mocy postanowienia wierzyciela pomimo, że z jego uzasadnienia wynikało, że wierzyciel wydał orzeczenie oczywiście sprzeczne z materiałem dowodowym; 3. art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 w zw. z art. 141 u.p.e.a. przez nierozpoznanie istoty zarzutu nieistnienia obowiązku (nieistnienia przedmiotu egzekucji), tj. nieodniesienie się przez wierzyciela ani przez SKO do podnoszonego przez skarżącą błędnego oznaczenia przedmiotu egzekucji (wskazanie w tytule wykonawczym działki nr [...] obr. N. H., która do chwili obecnej nie powstała) oraz pominięcie milczeniem dowodów z dokumentów urzędowych przedstawionych na tą okoliczność w postaci aktualnych map geodezyjnych, oświadczenia Wydziału Geodezji UMK z 21.03.2025 r. stwierdzającego, że działka nr [...] nie istnieje oraz oświadczenia uprawnionego geodety potwierdzającego ten fakt, w sytuacji gdy są to dowody kluczowe w sprawie. Prawidłowe określenie przedmiotu egzekucji jest podstawową gwarancją w postępowaniu egzekucyjnym i podstawowym obowiązkiem wierzyciela. Czynności organów administracji publicznej "mogą dotyczyć tylko nieruchomości prawnie - realnie istniejących", a kryteriów tych nie spełniają nieruchomości, co do których sporządzono projekt podziału, ale nie został on jeszcze ostatecznie i ważnie zatwierdzony (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2006 r. II SA/Kr 708/05); 4. art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. przez nierozpoznanie istoty zarzutu błędu co do zobowiązanego, tj. okoliczności, że w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach urzędowych jako właściciel spornej nieruchomości figuruje Skarb Państwa, a jako jej użytkownik W. R. oraz przez nieodniesienie się do przedstawionych przez skarżącą dowodów z dokumentów urzędowych protokołu przesłuchania świadków w sądowym postępowaniu cywilnym, z których wynika, że przedmiot egzekucji znajduje się w posiadaniu W. R.; 5. art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przez nierozpoznanie istoty zarzutu braku uprzedniego doręczenia skarżącej upomnienia, gdyż organ I i II instancji w ogóle nie odniósł się do tego, że wydanie działki nr [...] obr. [...], której domaga się wierzyciel, a która do chwili obecnej jeszcze nie powstała, nie jest możliwe, gdyż przeniesienie posiadania (wydanie) rzeczy przyszłej nie wywołuje skutków prawnych. Takie upomnienie, które ze względu na nieprawidłowe określenie przedmiotu wydania, nie może prowadzić do wykonania obowiązku, nie stanowi upomnienia w rozumieniu art. 15 u.p.e.a. Prawidłowe i precyzyjne określenie danych w upomnieniu jest podstawowym obowiązkiem wierzyciela (wyrok WSA w Krakowie z 20.04.2016 r, I SA/Kr 1997/15); 6. art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. przez oddalenie zarzutu braku wymagalności obowiązku w związku z istotnymi i niedającymi się aktualnie usunąć przeszkodami w jego wykonaniu, leżącymi po stronie wierzyciela, tj. uporczywego uchylania się od wyznaczenia w terenie obszaru podlegającego zajęciu pod drogę, w sytuacji, gdy w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wierzyciel przyznał zarówno fakt, że obszar taki nie został dotychczas wytyczony, jak również wskazał konieczność jego wytyczenia podczas czynności egzekucyjnych, co oznacza, że wierzyciel ma świadomość braku możliwości wydania terenu bez jego uprzedniego geodezyjnego wytyczenia; 7. art. 7, 77 i 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności podniesionych w zarzutach skarżącej oraz nieodniesienie się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności i załączonych do zarzutów dowodów, tj.: a) mapy ewidencyjnej, mapy zasadniczej oraz oświadczenia geodety przedłożonych dla wykazania faktu, że egzekwowana rzecz (działka nr [...]) nie istnieje; b) pisma Wydziału Geodezji UMK z 21.03.2025 r. potwierdzającego, że działka, której wydania domaga się wierzyciel nie istnieje: c) protokołu przesłuchania świadków, dla wykazania faktu, że teren, który ma zostać zajęty pod drogę jest w posiadaniu osoby trzeciej (W. R.); 8. art. 17 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nadanie decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności skutkuje zatwierdzeniem podziału nieruchomości oraz uprawnia wierzyciela do żądania wydania nowo wydzielonych działek, w sytuacji gdy rygor ten nie prowadzi do zmian prawnorzeczowych ani ewidencyjnych, a żądanie wydania może dotyczyć tylko nieruchomości istniejących faktycznie i prawnie (przed podziałem) w części przeznaczonej pod inwestycję drogową. W świetle powyższych zarzutów wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa, ewentualnie o uchylenie tych postanowień w całości oraz o przyznanie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z aktualnego wypisu z rejestru gruntów dla działki [...] obr [...] N. H. oraz z aktualnych map geodezyjnych (dołączonych do skargi) dla wykazania faktu, że na chwilę obecną nie istnieje działka [...] obr. 54 , gdyż działka [...] obr [...] N. H. do chwili obecnej nie uległa podziałowi, a w tym samym miejscu, w tym samym czasie nie mogą istnieć działki o różnych numerach i różnych powierzchniach, a także z dokumentów załączonych do zarzutów oraz do zażalenia dla wykazania wskazanych tam faktów. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie egzekucja niepieniężnego obowiązku wydania nieruchomości dotyczy działki nr [...], która powstała z podziału działki nr [...] na mocy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej: decyzja ZRID). Skarżąca argumentowała, że skoro decyzja ZRID nie jest jeszcze ostateczna, to działka nr [...] jeszcze nie istnieje. Z powyższym argumentem nie można się zgodzić. Objęta egzekucją działka powstała ona w wyniku decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, o której mowa w art. 11f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. 2024 r. poz. 311), która zgodnie z ust. 1 pkt 5 zawiera m.in. zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1. Art. 12 stanowi natomiast: 1. Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. 2. Linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. 3. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. 4. Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa: 1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, 2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Skarżąca akcentowała fakt, że decyzja ZRID nie jest jeszcze ostateczna. W odpowiedzi należy wskazać, że moment uzyskania waloru ostateczności jest istotny z punktu widzenia przejścia własności działki. Z tą chwilą wydzielone nieruchomości przechodzą na własność -odpowiednio - Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Należy jednak pamiętać, że przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, w związku z czym wywiera ona pozostałe skutki z niej wynikające. W szczególności zaistniał stan prawny, polegający na powstaniu nowo wydzielonej działki nr [...]. Ponadto, w świetle art. 17 ust. 3 pkt 2-4 decyzja zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi oraz uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Nie jest zatem tak, że działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) nie istnieje, bowiem decyzja ZRID dokonała podziału nieruchomości. Stanu tego nie zmienia fakt, że powyższa działka nie figuruje jeszcze w ewidencji gruntów i budynków. Organy nie uzasadniły jednak dostatecznie zasadności skierowania egzekucji do osoby skarżącej, która w toku całego postępowania zaprzeczała, jakoby była właścicielką lub posiadaczką przedmiotowej działki. Sąd z urzędu zbadał treść księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości nr [...] o nr [...], której uproszczony wypis znajduje się na str. 37 akt administracyjnych i ustalił, że w dziale II tej księgi jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa. W dziale III Księgi wpisane jest natomiast ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko prawu własności Skarbu Państwa, wobec toczącego się postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej - na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty W Krakowie, I Wydział Cywilny, z dnia 21 grudnia 2023 r. sygn. akt IC 1795/23/N. Wpis ostrzeżenia, w świetle art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 341), wyłącza co prawda rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, jednak nie zmienia stanu własności nieruchomości. W oczywistej sprzeczności zatem z ujawnionym w księgach stanem prawnym pozostaje stwierdzenie organu I instancji, że "właścicielem działki nr [...] (...) jest Pani Z. R. i to ona winna wydać ją Wierzycielowi poprzez złożenie stosownego oświadczenia" (k.3). Organ odwoławczy z kolei argumentował, że skierowanie egzekucji do skarżącej wynika z faktu, iż rości sobie ona prawo do przedmiotowej nieruchomości oraz podniosła zarzut zasiedzenia w toczącym się postępowaniu cywilnym o wydanie nieruchomości i ustalenie treści ksiąg wieczystych. Powołano w tym zakresie treść art. 141 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym egzekucję prowadzi się przeciw zobowiązanemu, członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym nieruchomość lub lokal (pomieszczenie), które mają być opróżnione i wydane. Organ stwierdził w tym zakresie, że skoro skarżąca włada przedmiotową nieruchomością, to ona jest zobowiązana jest do jej wydania. Rzecz jednak w tym, że nie wiadomo skąd organ odwoławczy powziął informację, że działka znajduje się we władaniu skarżącej. W szczególności powyższe ustalenie nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a przeczy mu wyraźnie sama skarżąca, twierdząc, że działka pozostaje we władaniu W. R.. Powyższą okoliczność zdają się potwierdzać zeznania świadków zawarte w treści załączonego do akt odpisu z protokołu rozprawy z dnia 19 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt IC 2113/22/N (k. 10-11 akt adm.). W tej sytuacji organ ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności obowiązany będzie wyjaśnić, dlaczego egzekucja dotycząca wydania nieruchomości skierowana jest do skarżącej, skoro działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) pozostaje zgodnie z księgą wieczystą własnością Skarbu Państwa, innymi słowy wyjaśnienia wymaga dlaczego organ uznał skarżącą za zobowiązaną w rozumieniu art. 1a pkt. 20 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z tym przepisem zobowiązany to m.in. osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. W tej sytuacji rozpoznawanie sprawy i zarzutów skargi jest obecnie przedwczesne, bo w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia absolutnie podstawowa tj. czy skarżąca jest osobą zobowiązaną do wydania nieruchomości. Z akt sprawy przedłożonych sądowi okoliczność ta nie wynika. Ze powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, orzekając jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200 zł., tytułem zwrotu wpisu od skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI