II SA/Kr 1139/24

II SA/Kr 1139/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Monika Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art 66 ust 1 i art 80 ust 1 pkt 1  w zw z art 77 ust 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skarg A. L., M. K., R. A., D. K., J. D., K. D., R. S., A. R., W. I., E. K., J. K., K. M., L. M., K. D., T. L., T. A., P. A., Z. L. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2024 r. znak SKO.Oś/4170/66/2023 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżących A. L. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), M. K. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), R. A. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), D. K. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), J. D. i K. D. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), R. S. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), A. R. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), W. I. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), E. K. i J. K. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), K. M. i L. M. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), K. D. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), T. L., T. A. oraz P. A. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), Z. L. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście) i M. S. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie solidarnie na rzecz skarżących A. L., M. K., R. A., D. K., J. D., K. D., R. S., A. R., W. I., E. K., J. K., K. M., L. M., K. D. kwotę 701 złotych (słownie siedemset jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie solidarnie na rzecz skarżących T. L., T. A., P. A., Z. L. i M. S. kwotę 565 złotych (słownie pięćset sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2024 r. znak SKO.Oś/4170/66/2023 orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20 grudnia 2022 r. znak WS-04.6220.153.2021.KS orzekającej o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Budowa zabudowy mieszkaniowej wraz z infrastrukturą, parkingów naziemnych wraz z infrastrukturą, dróg, sieci kanalizacyjnych, w ramach inwestycji pn. Budowa zespołu 57 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą komunikacyjną, techniczną, zagospodarowaniem terenu w etapie II oraz budowa zespołu 72 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą komunikacyjną, techniczną i zagospodarowaniem terenu w etapie III, w rejonie ul. P. i P. S. w K.", na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] jedn. ewid. K.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent Miasta Krakowa po rozpatrzeniu wniosku Spółki W. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w K. – orzekł o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla opisanego w sentencji przedsięwzięcia, po uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Krakowie oraz przy zapewnionym udziale stron zawiadamianych o czynnościach organu w drodze obwieszczeni zgodnie z art. 49 kpa.
Organ I instancji wyjaśnił, że w ramach przedsięwzięcia przewidziana jest zabudów mieszkaniowa w postaci 57 budynków mieszkalnych w Etapie II oraz 72 budynków mieszkalnych w Etapie III. Wszystkie budynki przewidziane są o wysokości ok. 9,0 m. Powierzchnia zabudów 129 budynków mieszkalnych i dwóch usługowych wynosi ok. 1,24 ha, stanowiąc ok. 18,67 % całkowitej powierzchni terenu przeznaczonego w MPZP pod zabudowę, w tym ok. 0,50 h w Etapie II i ok. 0,74 ha w Etapie III. Powierzchnia biologicznie czynna na terenach przeznaczonych pod zabudowę wyniesie ok. 4,48 h stanowiąc ok. 67 % całego terenu przeznaczonego pod zabudowę, w tym:
- na terenie Etapu II ok. 1,70 ha, w tym na terenie ok. 1,49 ha oraz ok. 0,41 ha na dachach i tarasach (liczone jako 50 %),
- na terenie Etapu III ok. 2,79 ha, w tym na terenie ok. 2,49 ha oraz ok. 0,60 ha na dachach i tarasach ziemnych (liczone jako 50 %).
Na pozostałych terenach objętych wnioskiem nie przewiduje się zabudowy, tereny te będą stanowić powierzchnię biologicznie czynną.
Jak podano, sumaryczna powierzchnia zabudowy mieszkaniowej wraz z towarzysząc jej infrastrukturą obliczona zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 55a rozporządzenia Rady Ministrów z dni 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisk (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), wyniesie ok. 8,03 ha. Natomiast sumaryczna powierzchnia użytkowa parkingów samochodowych wraz z towarzysząc infrastrukturą obliczona zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 58 a w/w rozporządzenia wyniesie ok. 1,47 h w tym: etap II wyniesie ok. 0,68 ha oraz etap III wyniesie ok. 0,79 ha.
Zaznaczono również, że w ramach inwestycji zrealizowanych zostanie ok. 288 miejsc postojowych, zaś długość planowanych dróg w ramach przedsięwzięcia wyniesie ok. 1,97 km. Obsługa komunikacyjna inwestycji przewidziana została od ulicy P. określonej w MP2 jako KDZ.1 - Tereny dróg publicznych, o podstawowym przeznaczeniu pod drogi publiczne klas zbiorczej, z której przewidziany są dwa zjazdy na teren zabudowy mieszkaniowej. Przewidziana jest także przebudowa ulicy P. na podstawie odrębnego postępowania, t.j. decyzji ZRID.
Organ I instancji wskazał, że teren planowanej inwestycji - Etap II, znajduje się na arenach oznaczonych symbolami MN.21, MN.22, MN.23, MN.24 - Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
W granicach Etapu II znajdują się również tereny oznaczone jako ZP.4 - tereny zieleni urządzonej oraz tereny gminne przeznaczone pod drogi KDD. 12, KDD.13, KDD.14 - tereny dróg publicznych.
Natomiast Etap III przedsięwzięcia zlokalizowany jest na terenach oznaczonych jako MN. 19, MN.20 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz MN/U.II i MN/U.12 tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną lub pod zabudowę budynkami usługowymi.
W granicach Etapu III znajdują się również tereny oznaczone ZP .6, ZP.7 - tereny zieleni urządzonej, tereny gminne przeznaczone pod drogi KDD.8, KDD. 12 - tereny dróg publicznych oraz KDX.6 - tereny ciągów pieszych.
Ponadto wskazano, że na części terenu zlokalizowanego w północno-zachodniej stronie realizowana jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna na podstawie pozwolenia na budowę, dla której nie była wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (etap I).
Powołano się również na stanowiska zajęte w toku postępowania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie i Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie, stwierdzając, że opinie te zostały uwzględnione w wydanej decyzji.
Organ I instancji odniósł się obszernie również do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz sporządzonego w sprawie Raportu oddziaływania na środowisko, wskazując na uwzględnienie tego materiału dowodowego i tych dokumentów w toku postępowania oraz przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że w wyniku poczynionych ustaleń w raporcie podkreślono, że na obszarze etapu II inwestycji nie stwierdzono występowania chronionych gatunków grzybów, roślin i zwierząt - nie zachodzi zatem potrzeba uzyskania zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie na odstępstwa od zakazów dotyczących gatunków chronionych w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji objętą etapem II. Z kolei teren inwestycji obejmujący etap III - jak ustalono w raporcie - do 2017 r. stanowił intensywnie użytkowane (na paszę) łąki świeże, a od 2017 r. teren ten uprawiany jest jako pole orne. W raporcie podano, że w 2016 r. obszar ten został zakwalifikowany jako obszar o wysokim walorze przyrodniczym. Natomiast obecnie obszar ten stanowi pole uprawne i zdaniem autora raportu, teren ten należałoby zwaloryzować tak jak pozostałe tereny rolne w okolicy ul. P. S. i ul. P. tj. jako teren przeciętny przyrodniczo. Z raportu wynika, że na obszarze objętym etapem III nie stwierdzono występowania gatunków chronionych drzew oraz nie stwierdzono również występowania chronionych gatunków zwierząt. Kolegium stwierdziło, iż podobnie jak w przypadku obszaru etapu II inwestycji, w raporcie stwierdzono (str. 44), iż na obszarze etapu III inwestycji nie stwierdzono występowania chronionych gatunków grzybów, roślin i zwierząt - nie zachodzi zatem potrzeba uzyskania zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie na odstępstwa od zakazów dotyczących gatunków chronionych w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji objętej etapem III. Podkreślono, iż teren lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia znajduje się w całości na terenie otuliny Bielańsko - Tynieckiego Parku Krajobrazowego i w zasięgu znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie ma innych obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Z ustaleń raportu wynika, że na terenie etapu II nie ma drzew kolidujących z planowaną zabudową, a zatem nie przewiduje się wycinek. Wskazano, że na terenie etapu II występują dwa skupiska zieleni jedynie przy wschodniej granicy z działką nr [...] (leszczyna pospolita, bez czarny, sumak octowiec, brzoza brodawkowata, róża). Natomiast na terenie etapu III zinwentaryzowanych jest ok, 11 drzew (4 szt. robinii akacjowej, 1 szt. czeremcha, 1 szt. głóg, 3 szt. wierzby białej, 2 szt. orzecha włoskiego) i z uwagi na kolizję z planowaną inwestycją przewiduje się usunięcie ok 6 drzew znajdujących się na terenie KDD.8 przeznaczonym pod drogę publiczną. W oparciu o inwentaryzację zieleni inwestor wystąpi o decyzję zezwalającą na wycinkę drzew i krzewów wymagających decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami.Zaznaczono, iż jak wynika z raportu, na terenie zabudowy mieszkaniowej w miejscach rozdzielających poszczególne posesje planuje się nasadzenia zieleni urządzonej, a zadaniem tych nasadzeń jest wytworzenie naturalnych oddzieleń pomiędzy poszczególnymi posesjami, zaś część z tych nasadzeń będzie stanowić nasadzenia zastępcze, mające kompensować usunięcie istniejącej zieleni kolidującej z planowaną inwestycją. Kolegium wskazało, iż jak wynika z ustaleń zawartych w raporcie, na terenie przedsięwzięcia, jak również w bezpośrednim sąsiedztwie, nie występują obiekty, tereny i obszary objęte ochroną oraz przeznaczone do objęcia ochroną w zakresie dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury. Natomiast - jak zaznaczono - część obszaru etapu II (niewielki obszar pd-wsch) oraz część obszaru etapu III (obszar pd) znajdują się w strefie nadzoru archeologicznego. Kolegium wskazało, że z ustaleń organu I instancji oraz z raportu wynika, że na obszarze na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, nie ma innych przedsięwzięć zrealizowanymi) ani też realizowanych w zakresie, w jakim ich oddziaływanie może prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Natomiast w obszarze oddziaływania znajduje się obszar zabudowy mieszkaniowej obecnie realizowanej, o takim samym charakterze, na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę z dnia 19 kwietnia 2021 r. (na obszarze ok 0,66 ha). W przedmiocie źródeł zanieczyszczeń stwierdzono, że przy skumulowanym oddziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia oraz oddziaływań związanych z realizowaną obecnie zabudową w sąsiedztwie oraz planowaną zabudową po przeciwnej stronie ul. P. spełnione zostaną wymogi ochrony środowiska w zakresie ochrony powietrza tj. nie zostaną przekroczone dopuszczalne wartości zanieczyszczeń. Zwrócono uwagę, iż teren lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia znajduje się w korytarzu napływu powietrza (wymiana powietrza docierającego spoza miasta i odpływającego z miasta), jednakże planowana zabudowa to niewysoka zabudowa o wys. 9 m, stanowiąca zespół małych budynków mieszkalnych, nie stanowiących bariery architektonicznej zmieniającej przepływ powietrza. W raporcie na podstawie przeprowadzonych obliczeń stwierdzono również, że przy proponowanych rozwiązaniach projektowych dla terenów podlegających ochronie akustycznej, przy skumulowanym oddziaływaniu źródeł hałasu przedsięwzięcia i źródeł hałasu zabudowy mieszkaniowej Etapu I, dochowane zostaną wartości dopuszczalnego poziomu dźwięku wynoszące 50 dB dla pory dziennej i 40 dB dla pory nocnej - dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz 55 dB w porze dziennej dla terenów rekreacyjno - wypoczynkowych i 50 dB w dzień dla terenów związanych z pobytem dzieci i młodzieży. Zaznaczono, iż w raporcie na podstawie wykonanych obliczeń stwierdzono, że analiza dla skumulowanego oddziaływania planowanej zabudowy, realizowanej obecnie zabudowy oraz projektowanej po zachodniej stronie zabudowy, wykazały niewielką uciążliwość w zakresie oddziaływania na stan powietrza atmosferycznego, jak i hałasu. Odwołując się do wskazań Organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, że ruch związany z etapem I został uwzględniony w skumulowanym oddziaływaniu ze źródłami etapu II i etapu III; w ramach etapu II i III przewiduje się ok 288 miejsc parkingowych, w ramach etapu I - ok 36 miejsc parkingowych, w sumie ok 324 miejsca parkingowe. Jak wynika z raportu (str. 52), nie przeprowadzono wariantowania lokalizacyjnego przedsięwzięcia, gdyż teren jest własnością inwestora i został zakupiony od poprzedniego właściciela w konkretnym celu, tj. pod budowę nowoczesnego osiedla mieszkaniowego. Oznacza to więc, że analizowane warianty inwestycji dotyczą tej samej lokalizacji. Skupiono się zatem na możliwych rozwiązaniach projektowych ograniczających wpływ projektowanej zabudowy na środowisko. Stwierdzono, że wariant proponowany opiera się w znacznej części na nowych proekologicznych rozwiązaniach. Stwierdzono również, że analiza pod względem oddziaływania na stan powietrza atmosferycznego wykazała wyższość wariantu proponowanego, w którym jedynym źródłem emisji będzie ruch samochodów, który towarzyszy każdej inwestycji. W celu określenia maksymalnego godzinowego natężenia ruchu przyjęto w raporcie (str. 69), że na terenie inwestycji najintensywniejszy ruch wystąpi przez ok. 6 godzin (6,30 - 9,30 i następnie 15,00 - 18,00). Kolegium ponadto podkreśliło - jako okoliczność zdaniem Kolegium niezwykle istotną - że lokalizacją planowanego przedsięwzięcia 1est zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rejon ulic Podłużnej i Pylnej". Teren inwestycji określony we wniosku jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rejon ulic Podłużnej i Pylnej". zatwierdzonego uchwałą nr VII/120/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 13 lutego 2019 r. Planowana inwestycja obejmująca etap II znajduje się na terenach oznaczonych symbolami MN.21, MN.22, MN.23, MN.24 - Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że obsługa komunikacyjna przedmiotowej inwestycji przewidziana jest z ulicy P. , określonej w obowiązującym na przedmiotowym terenie planie miejscowym jako KDZ.1 Tereny dróg publicznych, o podstawowym przeznaczeniu pod drogi publiczne klasy zbiorczej, z której wskazane są dwa zjazdy na teren zabudowy mieszkaniowej. Jak wynika z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, planowana jest przebudowa ulicy P. na podstawie decyzji ZRID i przebudowa ul. P. wraz z projektowanymi zjazdami na teren inwestycji została uzgodniona przez ZDMK.
Kolegium stwierdziło również, że w ustaleniach decyzji środowiskowej Organu I instancji uwzględnione zostały stanowisko zajęte przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie (postanowienie uzgadniające), następnie opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie oraz opinia Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie PGW Wody Polskie.
Na powyższą decyzję skargę złożyli A. L., M. K., R. A., D. K., J. D., K. D., R. S., A. R., W. I., E. K., J. K., K. M., Ł. M., K. D. (sprawa o sygn. II SA/Kr 1139/24) oraz T. L., T. A., P. A., Z. L. i M. S. (sprawa o sygn. II SA/Kr 1140/24).
Na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r, Sąd postanowił o połączeniu do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg T. L., T. A., P. A., Z. L. i M. S. ze sprawą ze skarg A. L., M. K., R. A., D. K., J. D., K. D., R. S., A. R., W. I., E. K., J. K., K. M., Ł. M., K. D. i prowadzić ją pod sygnaturą II SA/Kr 1139/24.
Jednobrzmiące zarzuty obu skarg były następujące:
I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej jako "k.p.a.") poprzez nieuzasadnione utrzymanie decyzji Organu I instancji w mocy, pomimo wadliwości decyzji Organu I instancji z dnia 20 grudnia 2022 r., znak: WS-04.6220.153.2021.KS, a także pomimo, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniały określone w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przesłanki warunkujące wydanie takiego rozstrzygnięcia przez Organ; 2. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz w konsekwencji wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20 grudnia 2022 r., znak: WS-04.6220.153.2021.KS w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji, zamiast uchylenia decyzji Organu I instancji z dnia 20 grudnia 2022 r., znak: WS-04.6220.153.2021.KS z powodu konieczności przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w znacznym zakresie i wyjaśnienia sprzeczności i niejasności w materiale dowodowym, które zostały podniesione i wykazane w odwołaniach od decyzji Organu I instancji z dnia 20 grudnia 2022 r., znak: WS-04.6220.153.2021.KS;
3. art. 15 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie przez Organ zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz wydanie decyzji, której: - uzasadnienie stanowi w znacznej części powtórzenie argumentacji Organu I instancji, bez podjęcia przez Organ własnych rozważań co do istoty sprawy, - uzasadnienie nie odpowiada wymogom określonym w/w przepisami prawa, w szczególności: nie wskazuje, faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
- uzasadnienie nie odnosi się do zarzutów zgłoszonych i wykazanych odwołaniach od decyzji Organu I instancji, w tym w szczególności:
- brak zbadania kumulacji oddziaływań przedmiotowej inwestycji z realizowaną w ramach etapu I w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji budową zespołu 88 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na terenie o pow. 0,66 ha, która to cała inwestycja realizowana w trzech etapach (etapy II i III obejmują teren ponad 8 ha) znacząco wpłynie na środowisko i zabudowę sąsiednią oraz pominięcie faktu, że teren inwestycji wymaga szczególnej ochrony w związku z jego położeniem w obszarze cennym przyrodniczo, w otulinie Bielańsko - Tynieckiego Parku Krajobrazowego, regionalnego korytarza przewietrzania miasta i wymiany powietrza, strefie kształtowania systemu przyrodniczego, obszaru węzłowego [...]
-brak rzetelnej oceny Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia zawierającej istotne wady i braki,
- brak rzetelnej oceny opinii Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 kwietnia 2022 r., sprostowanej merytorycznie (poprzez zmianę ilości planowanych do realizacji budynków z 53 na 57 - bez oceny merytorycznej wpływu tej zmiany na środowisko] postanowieniem z dnia 8 czerwca 2022 r., tj. z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a., na której oparł swoje ustalenia Organ oraz Organ I instancji;
4. art. 15 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094) o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zwanej dalej jako "U.U.O.Ś/"), a także art. 71 ust. 1 i 2 u.u.o.ś., art. 72 ust. 1 pkt 1 u.u.o.ś oraz art. 85 ust. 1 i 2 u.u.o.ś. oraz § 3 ust. 1 pkt 55 lit. a) i pkt 58 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zwanego dalej jako "rozporządzenie"’) poprzez brak przeprowadzenia w zakresie szerszym, niż uczynił to Organ I instancji postępowania dowodowego i poprzez brak oceny zarzutów Strony Skarżącej (A. L.), a ograniczenie się do analizy Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia (zwanej dalej jako "KIP"), przez co Organ dokonał wadliwej kontroli instancyjnej decyzji Organu I instancji, w tym: Organ nie wyjaśnił przekonująco i wyczerpująco, że przedsięwzięcie może tylko potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - bez uwzględnienia innych bezpośrednio sąsiadujących przedsięwzięć, które zawsze znacząco oddziałują na środowisko, w tym zwłaszcza realizowanych 88 budynków oraz drogi stanowiących obsługę komunikacyjną tej inwestycji, z których hałas w połączeniu z hałasem wytwarzanym przez przedsięwzięcie inwestora skutkował będzie znaczącym oddziaływaniem na środowisko, co wymaga skrupulatnego zbadania i przeanalizowania w raporcie i powiązania go z ustaleniami z raportów wykonanych dla wcześniejszego etapu inwestycji;
5. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie zwłaszcza dla miarodajnego i rzetelnego określenia oddziaływania inwestycji na środowisko i tereny bezpośrednio sąsiadujące, niewystarczające wyjaśnienie stronom postępowania zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia, jak również ustalenie uwarunkowań niemających oparcia w obowiązujących przepisach prawa;
Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. c) wzw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d i pkt 2a u.u.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwie sporządzoną Kartę Informacji Przedsięwzięcia, a to poprzez przyjęcie, że teren planowanej inwestycji jest obecnie terenem o niskich walorach krajobrazowych, co nastąpiło na podstawie ekspertyzy przyrodniczej autorstwa Pana Michała Mydłowskiego wykonanej w oparciu o niewystarczającą ilość lustracji terenowych, z których nie ma nawet notatek bądź jakichkolwiek innych dowodów ich przeprowadzenia oraz z naruszeniem wskazań ujętych w postanowieniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie, przez co wyniki końcowe ekspertyzy, analizy i wnioski są zupełnie niemiarodajne;
2. naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.o.ś. oraz art. 80 ust. 1 pkt 1 u.u.o.ś. poprzez brak uwzględnienia przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszystkich wyników uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.u.o.ś., a to chociażby brak przedstawienia w Raporcie oddziaływania na środowisko podejścia opartego na usługach ekosystemów i sporządzenie Raportu oddziaływania na środowisko w sprzeczności z przepisami prawa;
3. naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 5 u.u.o.ś. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie ochrony przed zanieczyszczeniami pyłowo - gazowymi, a tym samym brak uwzględnienia negatywnego oddziaływania pyłowego przedsięwzięcia na środowisko i mieszkańców okolicznych domów.
W uzasadnieniu zarzutów skargi zaakcentowano, że Sporządzony w przedmiotowej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zwany dalej także jako "Raport") nie uwzględnia warunków ujętych w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 10 października 2022 r. w zakresie:
- konieczności przeprowadzenia rzetelnej analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko na etapie realizacji i użytkowania, w tym m.in. na gatunki mogące występować na tym terenie i ich siedliska, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków związanych z terenami rolnymi, otwartymi;
- oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na pozostałe siedliska oraz gatunki roślin i zwierząt występujące w zasięgu oddziaływania inwestycji oraz wpływu na walory przyrodnicze, na które może oddziaływać, w tym na zmianę stosunków wodnych;
- rzetelnej analizy bezpośrednich, pośrednich, wtórnych, skumulowanych, krótko średnio-, długoterminowych, stałych i chwilowych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko wraz z uwzględnieniem oddziaływań skumulowanych związanych z innymi przedsięwzięciami planowanymi w sąsiedztwie.
W Raporcie znajdują się co prawda rozważania w w/w zakresie, jednakże są one lakoniczne i w całości bazują na Ekspertyzie przyrodniczej, sporządzonej przez Pana Michała Mydłowskiego. Ekspertyza ta zaś została wykonana na podstawie zbyt małej ilości badań terenowych (11 badań terenowych w 2020 r., 6 w 2021 r. i 9 w 2022 r. oraz danych z kontroli w terenie na dz. nr [...] z września 2018 i 2019 r.) W odniesieniu do powyższego należy stwierdzić, że sam fakt posłużenia się badaniami dotyczącymi działki, która nie wchodzi w skład terenu inwestycji i przygotowanymi dla bliżej nieokreślonego celu powinno dyskwalifikować ich wyniki. Co zaś się tyczy pozostałych kontroli terenowych należy uznać, że z uwagi na ich niewielką liczbę nie sposób na ich podstawie wyciągnąć obiektywnych i rzetelnych wniosków. Jak bowiem wskazał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie, lustracje terenowe winny być prowadzone przez pełen sezon wegetacyjny w sytuacji braku aktualnych danych literaturowych, a taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Autor omawianego opracowania wykorzystał bowiem literaturę sprzed kilku lat (z 2008 r., 2016 r.), gdy tymczasem w otoczeniu terenu inwestycji zaszły znaczące zmiany, spowodowane realizacją dużej inwestycji mieszkaniowej na sąsiednim terenie. Zmiany w stanie faktycznym wymagały zatem wnikliwych badań terenowych przez pełen sezon wegetacyjny, czego zaniechano ograniczając kontrole do kilku wizji terenowych w roku. Skutkiem tego zaniechania, wnioski wyciągnięte na podstawie zbyt skromnej próby nie są wiarygodne, tym bardziej, że w aktach sprawy nie ma jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt przeprowadzenia nawet w/w kontroli. 0 braku rzetelności w tym zakresie może świadczyć również fakt, że pomimo szeroko eksponowanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie potrzeby przeprowadzenia rzetelnych analiz przyrodniczych pod kątem wpływu przedsięwzięcia o tak znacznych rozmiarach na środowisko oraz podkreślenia, że teren inwestycji wymaga szczególnej ochrony w związku z jego położeniem w obszarze cennym przyrodniczo, w otulinie Bielańsko - Tynieckiego Parku Krajobrazowego, regionalnego korytarza przewietrzania miasta i wymiany powietrza, strefie kształtowania systemu przyrodniczego, obszaru węzłowego ECONET-PL, autor tego opracowania zdaje się bagatelizować występujące w tym rejonie gatunki zwierząt i roślin, a w przypadku ropuchy szarej ogranicza się do stwierdzenia, że z uwagi na funkcję w planie tych terenów gatunek ten jest skazany na wyginięcie.
Zdaniem Strony skarżącej, ochrona występujących gatunków zwierząt i roślin na terenie uznanych w dokumentach za cenny przyrodniczo nie powinna polegać na dopuszczeniu w istocie ich likwidacji. Przeciwnie, skoro pewne gatunki zwierząt i roślin istniejące w danym obszarze są nieliczne, to należy podjąć takie działania, aby zapobiec ich wyginięciu i stworzyć im warunki do życia w danym środowisku. Celom tym, jak też istocie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie służy sposób przeprowadzenia w/w ekspertyzy i zawarte w niej wnioski.
W konsekwencji, w opinii Strony skarżącej, należy stwierdzić w niniejszym przypadku brak wystarczającego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaś oparty na w/w ekspertyzie Raport uznać należy za wadliwy. Jest on wadliwy również z tego powodu, że wbrew wymogom ujętym w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie nie określa wariantu przedsięwzięcia opartego na usługach ekosystemów. W zakresie wariantowości inwestycji Raport ogranicza się do przedstawienia wariantu proponowanego przez inwestora i alternatywnego, który wszak różni się od tego pierwszego wyłącznie rodzajem użytych materiałów do budowy i technologią budowy. W Raporcie zabrakło natomiast wariantu opartego na korzystaniu, ochronie i rozwijaniu usług ekosystemów, do czego zobowiązał inwestora Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie. Pobieżnie została rozważona również kwestia wpływu przedsięwzięcia na sąsiadującą zabudowę mieszkaniową w kontekście oddziaływań akustycznych i zanieczyszczeń pyłowych, jak też kumulacji inwestycji z już realizowaną inną dużą inwestycją mieszkaniową w bezpośrednim sąsiedztwie, stanowiącą zresztą etap I całego zamierzenia budowlanego obejmującego łącznie kilkaset mieszkań. Tak ogromna skala przedsięwzięcia w żadnym razie nie może pozostać obojętna dla środowiska naturalnego, które w Studium i EKONET-PL zostało uznane za cenne przyrodniczo i stanowiące ważny element korytarzy przewietrzania miasta. Raport oddziaływania na środowisko nie uwzględnia więc wytycznych w/w organu i pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa.
Podobnie, zdaniem Strony Skarżącej, Organ zaniechał wnikliwego i kompleksowego zbadania oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko oraz występującą w bezpośrednim i nieco większym oddaleniu od terenu inwestycji zabudowę mieszkaniową - bacząc, że inwestycja ta stanowi etap II i III przedsięwzięcia inwestycja, którego etap I podlega już realizacji. W tym kontekście istotnym jest, że w ramach etapach II i III inwestycji ma powstać 258 lokali mieszkalnych (129 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych), co łącznie ze 176 lokalami mieszkalnymi w ramach etapu I inwestycji (88 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych) sprawia, iż w ramach całego planowanego zamierzenia inwestycyjnego ma powstać 434 lokali mieszkalnych. W Raporcie odnotowano, że analiza dla skumulowanego oddziaływania planowanej zabudowy, realizowanej obecnie zabudowy oraz projektowanej po zachodniej stronie zabudowy, wykazały niewielką uciążliwość w zakresie oddziaływania na stan powietrza atmosferycznego, jak i hałasu. Tymczasem już tylko przywołane za Organem I instancji przez organ odwoławczy dane wskazujące, iż w ramach etapu II i III przewiduje się ok. 288 miejsc parkingowych, w ramach etapu I ok. 36 miejsc parkingowych, w sumie ok. 324 miejsca parkingowe - dowodzą, że taka ilość samochodów znacząco wpłynie na zanieczyszczenie powietrza w tej okolicy i wygeneruje znaczny hałas, które to oddziaływania zostały zbagatelizowane jako niewielkie uciążliwości. Nawet z zasad doświadczenia życiowego wynika, że negatywne oddziaływania tak ogromnej inwestycji na środowisko i tereny sąsiednie winny być ograniczone przez nałożenie na inwestora konkretnych i wyczerpujących nakazów w fazie realizacji, jak i eksploatacji inwestycji. Niestety, zarówno organ I instancji, jak i Organ, zdaniem Strony skarżącej, bezpodstawnie marginalizują szkodliwy wpływ przedsięwzięcia na otoczenie - lekceważąc skutki, jakie inwestycja będzie wywoływać dla mieszkańców okolicznych domów. Dowodzi to braku rzetelnej oceny planowanego przedsięwzięcia na jego otoczenie, a ograniczenie się wyłącznie do przywołania zapisów Raportu - bez jego analizy i oceny. W ocenie Strony skarżącej, obowiązkiem Organu było dostrzeżenie powyższych nieprawidłowości (zwłaszcza, że zostały one wskazane w odwołaniu), na co w postępowaniu odwoławczym przed Organem nie zwrócono uwagi. Tym samym również decyzja Organu została wydana z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów u.u.o.ś. oraz rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższe nieprawidłowości oznaczają, że dla prawidłowego ustalenia uwarunkowań oddziaływania na środowisko konieczne będzie uzupełnienie Raportu o kompleksowe analizy wpływu inwestycji na środowisko i istniejącą już zabudowę mieszkaniową w sąsiedztwie - przy uwzględnieniu realizowanego etapu I i oraz wariantowanie inwestycji w oparciu o korzystanie, ochronie i rozwijaniu usług ekosystemów, do czego zobowiązał inwestora Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie. Dlatego też, w ocenie Strony Skarżącej, konieczne jest uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Organu, jak i poprzedzającej jej decyzji Organu I instancji. Strona skarżąca zwraca też uwagę na brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie, co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. W szczególności, przeprowadzone postępowanie nie doprowadziło do ustalenia rzeczywistego oddziaływania inwestycji na środowisko i sąsiadujące tereny mieszkaniowe. Istotne jest w tym kontekście nieprawidłowe sporządzenie Raportu, stanowiącego jeden z podstawowych dowodów w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Takie zaniechanie Organu stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Powyższe nieprawidłowości przełożyły się natomiast na nieprawidłowe ustalenie środowiskowych uwarunkowań oddziaływania inwestycji. Z powyższego wynika, że istotnymi błędami obarczone są decyzje organów obydwu instancji, dlatego powinny zostać uchylone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz.935, dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji w przedstawionym powyżej stanie faktycznym stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko (t.j. na dzień wydania zaskarżonej decyzji Dz.U. z 2023 r. poz. 1094 ze zmianami, dalej u.u.o.ś.)
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.u.o.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1)planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt istnienia obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko. Planowane przedsięwzięcie obejmuje przekształcenie znacznych obszarów. Sumaryczna powierzchnia zabudowy mieszkaniowej wraz z towarzysząc jej infrastrukturą obliczona zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 55a rozporządzenia Rady Ministrów z dni 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisk (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), wyniesie ok. 8,03 ha. Konieczności przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko nie kwestionują skarżący ani uczestnicy postępowania.
Istotą oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w świetle art. 62 u.u.o.ś jest określenie, analiza i ocena następujących aspektów:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca,
e) dostępność do złóż kopalin;
1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
Istotnymi dokumentami z punktu widzenia sporządzanej oceny jest Karta Informacyjna Przedsięwzięcia (KIP), o której mowa w art. 62a u.u.o.ś., raport o odziaływaniu inwestycji na środowisko (art. 66 u.u.o.ś) oraz uzgodnienia i opinie pozyskane na podstawie art. 77 u.u.o.ś przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ustawa, na podstawie której nałożono obowiązek sporządzenia oceny odziaływania inwestycji na środowisko została wydana w celu implementacji dyrektywy PE i Rady 2011/92/EU w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.2012.26.1).
W art. 5 ust. 1 tej dyrektywy wskazano m.in., że jeżeli wydano opinię na podstawie ust. 2, raport o oddziaływaniu na środowisko opiera się na tej opinii i zawiera informacje, których można w sposób uzasadniony wymagać do celów dojścia do uzasadnionej konkluzji dotyczącej znaczącego wpływu przedsięwzięcia na środowisko z uwzględnieniem obecnego stanu wiedzy oraz metod oceny. Zaś w art. 5 ust. 3 lit b i c dyrektywy wskazano, że właściwy organ zapewnia dysponowanie odpowiednią wiedzą fachową lub w razie konieczności dostęp do niej, aby dokonać analizy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; w stosownych przypadkach właściwy organ zwraca się do wykonawcy o dodatkowe informacje, zgodnie z załącznikiem IV, które mają bezpośredni związek z dojściem do uzasadnionej konkluzji na temat znaczącego wpływu przedsięwzięcia na środowisko.
Z powyższego wynika, że ocena odziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie sprowadza się jedynie do sporządzenia KIP i raportu, lecz na ocenie tych dokumentów. Wyraźnie podkreślono w powołanych dokumentach czynną rolę organów administracji publicznej. Podkreślono rolę organów wyspecjalizowanych, które są w stanie dokonać merytorycznej oceny raportu.
Przenosząc powyższe na przepisy prawa krajowego implementujące w/w dyrektywę podkreślenia wymaga, że organy administracji publicznej są zobowiązane do oceny raportu pod kątem spełnienia wymagań wynikających z art. 66 u.u.o.ś, a także, czy uwzględniono stanowisko organów wyspecjalizowanych w zakresie ochrony przyrody, których opinii zasięgnięto w trybie art. 77 u.u.o.ś.
Podkreślenia wymaga, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak oceny i analizy raportu, w szczególności pod kątem uwzględnienia wskazań organu wyspecjalizowanego są o tyle istotne, że inwestycja bez wątpienia ma znaczny wpływ na środowisko zważywszy, iż jest realizowana w otulinie Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego, w bliskiej odległości od samego parku (ok. 240 m), w bliskiej odległości od Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego (780 m), jak również w promieniu kilku kilometrów od Ojcowskiego Parku Narodowego, rezerwaty przyrody i użytki ekologiczne. Otulina parku w świetle art. 5 pkt 14 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody jest to teren zabezpieczający parki krajobrazowe przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Znacząca intensyfikacja działań człowieka w otulinie bez wątpienia ma bezpośredni wpływ na ochronę środowiska i same parki krajobrazowe.
Wkraczanie człowieka w sferę buforową parków krajobrazowych winno być zatem oceniane z perspektywy wyrażonej w art. 6 ust. 2 ustawy p.o.ś zasady przezorności, zaś z art. 74 Konstytucji RP wynika, że ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych, która obliguje je do wnikliwej oceny odziaływania inwestycji na środowisko.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie zarówno w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji zabrakło oceny i analizy, o której mowa w art. 62 u.u.o.ś. Obie decyzje powielają treść raportu. Zabrakło w nich analizy raportu pod kątem wskazań zawartych w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 8 marca 2022 r. znak OO. 4220.1.36.2022.MSI. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano jedynie ogólnikowo, że "uwzględnione zostało stanowisko zajęte przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie" (s. 11 uzasadnienia decyzji, k. 242 administracyjnych akt sprawy).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi:
- naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania przez brak ze strony organu II instancji ponownego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy, co pozostaje w sprzeczności z art. 15 k.p.a.;
- braku uwzględnienia przez organy administracji publicznej stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie odnośnie do treści raportu, a w konsekwencji przyjęcie, że raport był kompletny.
Rozwijając argumentację odnośnie do tej ostatniej kwestii wskazać należy, co następuje.
W opinii RDOŚ z 8 marca 2022 r. wskazał na s. 5, że raport należy sporządzić w oparciu o aktualne dane literaturowe zweryfikowane w terenie, a w przypadku ich braku w oparciu o lustracje terenowe prowadzone przez pełen sezon wegetacyjny. Dodatkowo wskazano w pkt 11 zaleceń RDOŚ, że w ramach analizy wpływu na klimat należy uwzględnić "Poradnik przygotowania inwestycji z uwzględnieniem zmian klimatu, ich łagodzenia i przystosowania do tych zmian oraz odporności na klęski żywiołowe" Ministerstwa Środowiska z października 2015 r. Tymczasem analiza źródeł na s. 111-113 raportu prowadzi do wniosku, że najstarsze dane bibliograficzne dla raportu sporządzonego w wersji ostatecznej w lipcu 2022 r. są z lat 2008-2017. Nie wskazano przy tym, czy są to jedyne i najbardziej aktualne dostępne materiały oraz, czy zgodnie z zaleceniami RDOŚ wykorzystano "Poradnik przygotowania inwestycji z uwzględnieniem zmian klimatu, ich łagodzenia i przystosowania do tych zmian oraz odporności na klęski żywiołowe z 2015 r." Jednocześnie badania w terenie ograniczyły się w 2020 r. do 7 dziennych kontroli i 4 wieczorno-nocnych, zaś w 2021 r. do 4 kontroli dziennych oraz zaledwie 2 wieczorno-nocnych. Nie uzasadniono przy tym, że kontrole w tym wymiarze są reprezentatywne i wystarczające oraz uzasadniają wyciągnięte wnioski (Ekspertyza przyrodnicza z 6 grudnia 2021 r. wykonana przez Michała Mydłowskiego, w aktach sprawy, s. 3).
Ponadto w opinii RDOŚ nakazano uwzględnienie wpływu inwestycji nie tylko na zwierzęta podlegające ochronie (zob. pkt 5, 8 i 11 opinii RDOŚ). Tymczasem w raporcie skupiono się wyłącznie na występowaniu gatunków chronionych (s. 35 i s. 41 raportu). Istotna kwestią, na którą zwracał RDOŚ w opinii z 8 marca 2002 r., była okoliczność, że teren ten nawet jeśli nie jest miejscem rozwoju i rozrodu zwierząt z terenów parków krajobrazowych, to z uwagi na to, że znajduje się w bliskiej od nich odległości i stanowi otulinę Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego, jest miejscem, gdzie zwierzęta te żerują, polują i przebywają w określonych porach roku. Tych okoliczności w raporcie nie uwzględniono, zaś braki te umknęły uwadze organów.
Organy także nie dokonały oceny raportu pod kątem konieczności uwzględnienia w decyzji środowiskowej zaleceń Autora raportu. Na s. 49 wskazuje on bowiem, że na etapie realizacji inwestycji należy zapewnić nadzór eksperta przyrodnika, który powinien przeprowadzić kontrole aktywności płazów w rejonie inwestycji w okresie od III do X i podejmie decyzję o ewentualnym wygrodzeniu płotkami herpetologicznymi (s. 49).
W raporcie wskazano ponadto, że etap II doprowadzi do całkowitej zmiany sposobu zagospodarowania terenu (s. 72). Jednocześnie nie oceniono wpływu tak znacznych przekształceń na otulinę parku krajobrazowego i same parki krajobrazowe znajdujące się w bliskim sąsiedztwie. Pozostaje to w sprzeczności ze wskazaniami RDOŚ zawartymi w pkt 9 opinii z 8 marca 2022 r.
Wskazać także należy, iż okoliczność, że zamierzenie jest zgodne z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania dla tego obszaru nie może sama w sobie determinować rozstrzygnięcia w przedmiocie decyzji środowiskowej. To, co jest istotne z punktu widzenia wpływu na środowisko w niniejszej sprawie, to jest skala przedsięwzięcia, zakres przekształceń terenu, fakt ich dokonywania w strefie buforowej parku krajobrazowego oraz możliwość wpływu na środowisko przyrodnicze parków krajobrazowych znajdujących się w pobliżu. Podkreślenia wymaga, że w KIP analizując rozwiązania chroniące środowisko skupiono się na nieożywionych elementach środowiska i ekologii, pomijając całkowicie wpływ na florę i faunę występującą w terenie bądź zwierzęta z pobliskich parków krajobrazowych bytujące na tych terenach.
Nie odniesiono się do zawartej w opinii RDOŚ rekomendacji stosowania podejścia opartego na korzystaniu, ochronie oraz rozwijaniu usług ekosystemów jako jednego z wariantów analizie alternatywnych rozwiązań przedsięwzięcia. Ponadto w ocenie Sądu mając na uwadze okoliczności faktyczne niniejszej sprawy przeprowadzone w raporcie wariantowanie jest w istocie pozorne, bowiem zostało ono ograniczone jedynie do kryterium technologii produkcji (budowy), metod, czasu budowy, metod ograniczania emisji, gospodarowania odpadami. Jakkolwiek wariantowanie może być w świetle orzecznictwa ograniczone do użytych materiałów budowlanych i konstrukcji budowy (zob. wyrok NSA z 9 kwietnia 2024 r. sygn. III OSK 1903/23). Jednakże w realiach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze zasadniczy cel wariantowania. W orzecznictwie NSA wskazuje się bowiem, że zgodnie z prawidłową wykładnią art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wymagana wariantowość przedsięwzięcia polega na przedstawieniu co najmniej trzech wariantów z uzasadnieniem ich wyboru. Przedstawione warianty powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki wnioskowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w związku z różnymi sposobami jego realizacji. Celem wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego jest poszukiwanie alternatywnych rozwiązań pozwalających zrealizować przedsięwzięcie w sposób racjonalnie oddziałujący na środowisko (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r. sygn. III OSK 1384/22). W realiach niniejszej sprawy wariantowanie powinno uwzględniać także odziaływanie na ożywione elementy środowiska i to nie tylko gatunki chronione (por. s. 60-61 raportu) zgodnie ze wskazaniami RDOŚ, nie tylko w aspekcie odziaływania na stan powietrza atmosferycznego, klimat, wody powierzchniowe (zob. s. 95 raportu). Dodać należy, że wariantowanie może polegać także na ograniczeniu zakresu inwestycji.
W raporcie na s. 46 określono wskazano, że uwzględniono skumulowane odziaływanie przedsięwzięcia z realizowanym etapem I (pkt 9.5.2. i 9.10.2). Przy czym zauważyć należy, że w istocie ograniczono się do kumulacji zanieczyszczeń z ruchu samochodów (s. 70 raportu), gdzie wyraźnie wskazano, że analizą objęto także etap I. Natomiast w pkt 9.10.2. dokonano analizy pod względem hałasu, ograniczając się w pkt 9.10.2.2. wyraźnie do etapu II i III, co stanowi niekonsekwencję raportu, która umknęła uwadze organów obu instancji.
Natomiast z opinii RDOŚ nie wynika konieczność wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie ochrony przez zanieczyszczeniami pyłowo-gazowymi, dlatego też Sąd uznaje za niezasadny zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 5 u.u.o.ś.
Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią powyższe wskazania Sądu w zakresie uzupełnienia raportu o brakujące – w świetle opinii RDOŚ – informacje. Następnie organu powinny dokonać wnikliwej analizy, czy raport uwzględnił te wymagania, czy zawiera wszystkie wymagane prawem elementy określone w art. 66 ust. 1 u.u.o.ś., pamiętając, iż zadaniem organów administracji jest analiza i ocena raportu i na jego podstawie zaproponowanie adekwatnych i skutecznych rozwiązań służących ochronie środowiska.
W świetle powyższego przychylając się do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, t.j. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Oraz naruszenia prawa materialnego, a to art. 66 ust. 1 i 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.u.o.ś., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł w pkt I sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
O kosztach orzeczono w pkt II-IV wyroku na podstawie art. 200, art. 202 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżących kwoty po 200 złotych tytułem zwrotu uiszczonych przez nich wpisów od skarg oraz zasądzono na rzecz skarżących solidarnie kwoty odpowiednio 701 złotych (pkt III) oraz 565 złotych (pkt IV) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.