II SA/KR 1138/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-11-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
odpadygospodarka odpadamiusuwanie odpadówdziałalność gospodarczanieruchomośćposiadacz odpadówmiejsce nieprzeznaczone do składowaniaustawa o odpadach

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K.J. na decyzję nakazującą usunięcie odpadów z jego działek, uznając, że zgromadzone tam przedmioty stanowią odpady, a teren nie jest przeznaczony do ich składowania.

Skarżący K.J. kwestionował decyzję nakazującą usunięcie odpadów z jego działek, twierdząc, że część przedmiotów to materiały budowlane nadające się do ponownego wykorzystania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, potwierdzając, że zgromadzone przedmioty, w tym pochodzące z gospodarstwa domowego i działalności gospodarczej, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach. Sąd podkreślił, że działki skarżącego nie są miejscem przeznaczonym do składowania ani magazynowania odpadów, a skarżący, jako przedsiębiorca, nie jest objęty zwolnieniami dotyczącymi wykorzystania odpadów na potrzeby własne.

Sprawa dotyczyła skargi K.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nakazującą K.J. usunięcie z jego działek szeregu odpadów. Odpady te pochodziły z funkcjonowania jego gospodarstwa domowego oraz z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (usługi w zakresie wymiany oświetlenia drogowego, roboty drogowe i ogólnobudowlane). Skarżący kwestionował zakwalifikowanie części zgromadzonych przedmiotów jako odpadów, twierdząc, że stanowią one materiały budowlane nadające się do ponownego wykorzystania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na definicji odpadu zawartej w ustawie o odpadach, zgodnie z którą odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Sąd podkreślił, że działki skarżącego nie są miejscem przeznaczonym do składowania ani magazynowania odpadów, a skarżący, będąc przedsiębiorcą, nie może korzystać ze zwolnień dotyczących wykorzystania odpadów na potrzeby własne, które są zarezerwowane dla osób fizycznych i jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcami. Sąd wskazał również, że samo domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów, mogło być obalone, ale organ ustalił faktyczny stan rzeczy, potwierdzając, że skarżący jest posiadaczem odpadów i że są one składowane w miejscu nieprzeznaczonym do tego celu. W związku z tym, nakaz usunięcia odpadów był zasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zgromadzone przedmioty stanowią odpady, jeśli ich posiadacz pozbywa się ich, zamierza się pozbyć lub jest do ich pozbycia się obowiązany, niezależnie od jego zamiaru co do ponownego wykorzystania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji odpadu z ustawy, która obejmuje każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz się pozbywa lub jest do tego zobowiązany. Wola posiadacza co do wartości rzeczy nie jest decydująca, jeśli faktycznie pozbywa się on przedmiotu lub jest do tego zobowiązany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o odpadach

Definicja odpadu jako każdej substancji lub przedmiotu, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

u.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Obowiązek posiadacza odpadów niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

u.o. art. 26 § ust. 2

Ustawa o odpadach

Nakaz usunięcia odpadów przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji.

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19

Ustawa o odpadach

Definicja posiadacza odpadów, w tym domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów.

Dz.U. 2018 poz. 21 art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Dz.U. 2018 poz. 21 art. 26 § ust. 2 i 6

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kryteria kontroli sądowej decyzji i postanowień.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd.

Pomocnicze

u.o. art. 41 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Legalne magazynowanie odpadów wymaga zezwolenia.

u.o. art. 45 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o odpadach

Zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów dla osób fizycznych i jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcami, wykorzystujących odpady na potrzeby własne.

u.o. art. 27 § ust. 8

Ustawa o odpadach

Osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne.

Rozporządzenie Ministra Klimatu art. 3 § rozporządzenia

w sprawie katalogu odpadów

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów azbestowych

Zakaz wprowadzania, produkcji i obrotu azbestem i jego wyrobami, zakaz ponownego wykorzystywania.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo Ochrony Środowiska

Azbest jako substancja stwarzająca szczególne zagrożenie dla środowiska.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgromadzone przedmioty stanowią odpady w rozumieniu ustawy. Działki skarżącego nie są miejscem przeznaczonym do składowania ani magazynowania odpadów. Skarżący, jako przedsiębiorca, nie jest objęty zwolnieniami dotyczącymi wykorzystania odpadów na potrzeby własne. Domniemanie posiadania odpadów przez władającego powierzchnią ziemi zostało potwierdzone ustaleniami faktycznymi.

Odrzucone argumenty

Część zgromadzonych przedmiotów to materiały budowlane nadające się do ponownego wykorzystania. Zamiar posiadacza co do ponownego wykorzystania przedmiotów wyklucza ich kwalifikację jako odpadów.

Godne uwagi sformułowania

odpadem w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do pozbycia się jest obowiązany. o tym czy dana rzecz jest odpadem, decyduje wola ich posiadacza, dla którego rzeczy te mogą stanowić wartość (mienie) i jako takich nie zamierza się pozbywać lub też ma obowiązek ich usunięcia. domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Zamiar posiadacza odpadu pozbycia się odpadu, lub brak tego zamiaru w stosunku do niektórych składowanych rzeczy, nie jest przesłanką by uznać, że taka rzecz to nie odpad, którego gromadzenie w miejscu nieprzeznaczonym do jej składowania jest niedozwolone.

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Mirosław Bator

sprawozdawca

Sebastian Pietrzyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji odpadu, obowiązki posiadacza odpadów, zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy za odpady na swojej nieruchomości, stosowanie domniemania posiadania odpadów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o odpadach, które mogą ulegać zmianom. Interpretacja definicji odpadu jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z interpretacją definicji odpadu i odpowiedzialnością za ich gromadzenie, szczególnie w kontekście działalności gospodarczej. Jest to temat istotny dla wielu przedsiębiorców i właścicieli nieruchomości.

Czy twoje "materiały budowlane" to faktycznie odpady? Sąd wyjaśnia, kiedy właściciel nieruchomości odpowiada za ich usunięcie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1138/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-11-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OZ 208/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 21
art 3 ust 1 pkt 6  , art 26
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2023 r. znak SKO.OŚ/4170/102/2023 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 27 stycznia 2023 r. nr WS-06.6236.595.2021.MKr działając na podstawie art. 26 ust. 2 i 6 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, art. 104 K.p.a. nakazał K. J. usunięcie:
1a/ wszystkich odpadów pochodzących z funkcjonowania gospodarstwa domowego zlokalizowanego w K. przy ul. [...] i wytworzonych w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w postaci: wiaderek plastikowych, skrzynek z tworzywa sztucznego, folii, palet, zgniecionej metalowej beczki, opakowań po farbach, opon samochodowych i rowerowych, części karoserii samochodowej w tym błotnika, drewnianych podestów, złomu metali, fragmentów rurek, płyt azbestowo - cementowych falistych, drewnianych ram okiennych, ram okiennych PCV, fragmentów opraw lamp ulicznych, lodówek, kuchenki elektrycznej, pryzmy gałęzi i pni, worków z odpadami ulegającymi biodegradacji, trawy, leżaka, brodzików prysznicowych, szklanych drzwi prysznicowych, walizek, armatury sanitarnej, krzeseł, zabawek, drzwi, metalowego wózka, kanapy, zlewu, misek, futryn, tj. rodzaju: opakowania z tworzyw sztucznych, kod: 15 0102; opakowania z drewna, kod: 150103; opakowania z metali, kod: 15 0104; opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone, kod: 15 0110*; zużyte opony, kod: 16 0103; metale żelazne, kod: 16 0117; tworzywa sztuczne, kod: 16 0119; drewno, kod: 17 02 01; żelazo i stal, kod: 17 04 05, materiały budowlane zawierające azbest, kod: 170605*; zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01,1709 02 i 17 09 03, kod: 17 09 04; zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne inne niż wymienione w 20 01 21 i 20 01 23 zawierające niebezpieczne składniki, kod: 20 0135*; zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne inne niż wymienione w 20 0121, 20 01 23 i 20 01 35, kod: 20 0136; odpady ulegające biodegradacji, kod: 20 02 01; odpady wielkogabarytowe kod: 20 03 07 składowanych na działce nr [...] obręb [...] jedn. ewid. N. H. położonej w K. przy ul. [...]: luzem, w workach lub w pryzmach;
1b/ wszystkich odpadów w postaci: folii, gruzu betonowego, drewna, okien, plastikowych siedzeń, rodzaju: opakowania z tworzyw sztucznych, kod: 15 0102; odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: 17 0101; drewno, kod: 17 02 01; zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01,1709 02 i 17 09 03, kod: 17 09 04; odpady wielkogabarytowe kod: 20 03 07 składowanych luzem, w workach lub w pryzmach na terenie działki o nr [...] obręb [...]. ewid. N. H., położonych w K. przy ul. [...];
2/ wykonanie decyzji nastąpi poprzez załadunek składowanych odpadów na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach - z którym to podmiotem K. J. winien zawrzeć stosowną umowę;
3/ czynności objęte powyższym nakazem należy zakończyć w terminie 90 dni od dnia,
w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Od tej decyzji odwołanie wniósł K. J. domagając się jej uchylenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 12 czerwca 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/102/2023 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postepowaniu przed pierwszą instancją zostało ustalone, że działki o nr [...] stanowią własność K. J. i są przez niego wykorzystywane. Jest to teren położony po północnej stronie ul. [...], na który wjazd nie prowadzi jednak bezpośrednio z tej ulicy, ale z działek o nr [...] lub [...] obręb [...]. ewid. N. H., przez co ww. działki nr [...] nie są widoczne od strony tej ulicy. Od strony ww. działki nr [...] na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny. Za ww. budynkiem w kierunku wschodnim znajdują się wiaty/magazyny oraz prowadząca do nich droga dojazdowa utwardzona gruzem ceglanym i betonowym. Po obu stronach utworzonej drogi jak i na niezagospodarowanej ww. obiektami części działki znajdują się w stosach, pryzmach bądź punktowo: wiaderka plastikowe, skrzynki z tworzywa sztucznego, folie, palety, zgnieciona metalowa beczka, opakowania po farbach, opony samochodowe i rowerowe, części karoserii samochodowej w tym błotnik, drewniane podesty, złom metali, fragmenty rurek, płyty azbestowo - cementowe faliste, drewniane ramy okienne, ramy okienne PCV, fragmenty opraw lamp ulicznych, lodówki, kuchenka elektryczna, pryzmy gałęzi i pni, worki z odpadami ulegającymi biodegradacji - trawa, leżak, brodziki prysznicowe, szklane drzwi prysznicowe, walizki, armatura sanitarna, krzesła, zabawki, drzwi, metalowy wózek, kanapa, zlew, miski, futryny, taczki, nieuszkodzone (sprawne) lampy, parasole, zbiornik szamba, kwiaty, konewki, rowery, drabina, kaski, deskorolka, sztućce, doniczki w tym z rosnącymi roślinami, meble ogrodowe, narzędzia ogrodowe, wózki dziecięce, narty, słoiki, materiały budowlane, szklanki, garnki, brytfanki, koszyki wiklinowe, miski, konewki, opryskiwacz, grill, drabina. Ww. elementy zalegają na działce naprzemiennie w tym wymieszane są ze sobą powodując ogólne zaśmiecenie tej działki i utratę ich funkcji użytkowych. Działka nr [...] wykorzystywana jest do przetrzymywania zwierząt - kóz. Również na powierzchni tej działki znajdują się: gruz betonowy, drewno, okna drewniane, siedzenia, folie. K. J. prowadzi działalność gospodarczą pn. K. J. Zakład Projektowo-Usługowo-Produkcyjny "[...] ze stałym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej w K. ul. [...] w ramach, której świadczy m. in.: usługi w zakresie wymiany oświetlenia drogowego, roboty drogowe i ogólnobudowlane. Na działki nr [...] zostały przemieszczone przedmioty stanowiące wyposażenie nieruchomości zlokalizowanej w K., przy ul. [...], w tym odpady powstałe w wyniku sprzątania tej nieruchomości, opuszczanej przez K. J. ze względu na przebieg budowanej tam trasy szybkiego ruchu (trasa [...]). Na działkach tych znajdują się również materiały wykorzystywane w ramach ww. działalności gospodarczej jak i odpady wytwarzane w ramach tej działalności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie prowadzi czynności w związku z robotami przeprowadzonymi na ww. działkach przez K. J.. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu 8.07.2020 r. decyzję, którą nakazano inwestorowi - K. J. rozbiórkę obiektu budowlanego oznaczonego numerem 3 tj. budynku o wymiarach zewnętrznych w rzucie prostokąta 8,50m na 9,95m i powierzchni zabudowy 84,57m2, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] (trzeci obiekt w szeregu od północno-zachodniej strony działki nr [...] obr. [...]), realizowanego bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę, w związku z prowadzeniem robót budowlanych pomimo wstrzymania ich postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 12 maja 2020 r., przywrócenie do stanu poprzedniego obszaru realizowanej budowy, poprzez zasypanie powstałego wykopu ziemią, wraz z uporządkowaniem terenu. Wobec niewykonania ww. obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie prowadzi dalsze czynności w sprawie. Obecnie działki nr [...] w części podlegają ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr XLIV/1162/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 27.08.2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Dla wybranych obszarów przyrodniczych miasta Krakowa" - etap B, podetap B6 - dalej jako plan zagospodarowania wybranych obszarów przyrodniczych miasta Krakowa. Zgodnie z planem, te części działek znajdują się na terenach rolniczych oznaczonych na rysunku planu symbolem 136.R. 1. Pozostałe części działki nr 12 i 13 znajdują się na terenach nieobjętych ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. K. J. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą nie legitymuje się żadną decyzją wydaną na podstawie art. 42 ustawy o odpadach, uprawniającą do zbierania odpadów lub do przetwarzania odpadów. Inwestor zakwestionował, iż na terenie działek o [...] znajdują się odpady, wnosząc do protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzanej w dniu 13.01.2022 r., że sprzeciwia się do określenia "odpady" w odniesieniu do el. metalowych, drewnianych, z tworzyw sztucznych ... ww. elementy stanowią materiały na potrzeby budowlane i prowadzonej działalności gospodarczej ... oraz podniósł, że większość przedmiotów składanych na terenie działek [...] nie stanowi odpadów i zostaną ponownie wykorzystane. Organ I instancji wyjaśnił, iż decyzja nie odnosi się do zagadnień związanych z prowadzonymi przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego czynnościami na przedmiotowych działkach, w tym określonymi przywoływaną decyzją z dnia 8.07.2020 r. dotyczącą rozbiórki obiektu budowlanego oraz przywróceniem do stanu poprzedniego obszaru realizowanej budowy, poprzez zasypanie powstałego wykopu ziemią, wraz z uporządkowaniem terenu. Wobec powyższego, organ I instancji wskazał, iż na działkach nr [...], zgromadzonych zostało szereg przedmiotów pochodzących z funkcjonowania gospodarstwa domowego K. J., jak również materiały budowalne wykorzystywane w ramach wznoszenia obiektów wiat/magazynów na działce nr [...]. Na działkach tych znajdują się również odpady wytworzone w ramach prowadzonej przez K. J. działalności gospodarczej. Odpadem w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. W świetle przywołanej definicji, o tym czy dana rzecz jest odpadem, decyduje wola ich posiadacza, dla którego rzeczy te mogą stanowić wartość (mienie) i jako takich nie zamierza się pozbywać lub też ma obowiązek ich usunięcia. W związku z powyższym, organ I instancji podjął czynności mające na celu ustalenie czy przedmioty pochodzące z funkcjonowania gospodarstwa domowego zlokalizowanego w K. przy ul. [...] takie jak: lodówki, kuchenka elektryczna, leżak, walizki, armatura sanitarna, zabawki, krzesła, metalowy wózek, kanapa, miski to przedmioty, których pozbył się K. J., zamierza się ich pozbyć, czy też do pozbycia jest zobowiązany, tj. czy stanowią one odpady w rozumieniu powyżej przywołanej definicji. W ramach tych czynności organ I instancji przesłuchał świadków: osoby zamieszkałe w niedalekiej odległości od działek nr [...] Zeznania te potwierdzają, że K. J. przywiózł na teren ww. działek nr [...] wyposażenie domu znajdującego się w K. przy ul. [...]. Zeznania te potwierdzają również, że na teren ww. działek inwestor przywozi odpady ulegające biodegradacji w workach, pozyskane od innych ich wytwórców. Potwierdzono również, że działki te służą mu przetrzymywania materiałów wykorzystywanych prowadzonej działalności gospodarczej jak i odpadów wytwarzanych w ramach tej działalności. Zebrany materiał dowodowy pozwolił ponadto na ustalenie, iż ziemia znajdująca się w pryzmach na ww. działkach pochodzi z wykonywanych na tej działce prac ziemnych. Zatem w odniesieniu do tej ziemi nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o odpadach, jako tym stanowi art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach. Zgodnie bowiem z tym artykułem jej przepisów nie stosuje się w odniesieniu do: niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty, a taki przypadek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, gdyż dotyczy ona ziemi przemieszczonej poza miejsce jej wydobycia. Zatem w świetle ww. definicji: wiaderka plastikowe, skrzynki z tworzywa sztucznego, folie, palety, zgnieciona metalowa beczka, opakowania po farbach, opony samochodowe i rowerowe, części karoserii samochodowej w tym błotnik, drewniane podesty, drewno, lodówki, kuchenka elektryczna, leżak, brodziki prysznicowe, szklane drzwi prysznicowe, walizki, armatura sanitarna, krzesła, zabawki, drzwi, metalowy wózek, kanapa, zlew, miski, plastikowe siedzenia, zalegające w sposób zmieszany, co powoduje utratę funkcji użytkowych, stanowią odpady w rozumieniu przepisów ww. ustawy o odpadach. Również w świetle ww. definicji: gruz betonowy, drewno, złom metali, fragmenty rurek, płyty azbestowo - cementowe faliste, drewniane ramy okienne, ramy okienne PCV, fragmenty opraw lamp ulicznych, pryzmy gałęzi i pni, worki z odpadami ulegającymi biodegradacji - trawa, stanowią odpady w rozumieniu przepisów ww. ustawy o odpadach, których pozbył się jego wytwórca. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tylko niektóre rodzaje odpadów mogą być wykorzystywane przez osoby fizyczne i to w granicach norm wyznaczonych obecnie przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10.11.2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. W rozporządzeniu tym nie wyszczególniono odpadów rodzaju materiały budowlane zawierające azbest, kod: 17 06 05*. Oznacza to, że płyty azbestowo -cementowe nie wykorzystywane jako pokrycie dachowe lub elewacyjne - nie mogą być ponownie wykorzystywane. Dodatkowo w przypadku płyt azbestowo cementowych zastosowanie znajdują przepisy szczególne. I tak zgodnie z ustawą z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów azbestowych zakazuje się wprowadzania, produkcji oraz obrotu azbestem i jego wyrobami. Zabronione jest również jego ponowne wykorzystywanie. Ponadto azbest został w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo Ochrony Środowiska zaklasyfikowany jako substancja stwarzająca szczególne zagrożenie dla środowiska. Rozporządzenie to nie przewiduje również możliwości przekazania do wykorzystania odpadów rodzaju: odpady ulegające biodegradacji, kod: 20 02 01, tj. odpadów, które zalegają na ww. działkach w workach, a które zostały odebrane K. J. od osób fizycznych. Rozporządzenie to wyszczególnia szereg rodzajów odpadów, które mogą być wykorzystywane przez osoby fizyczne określając równocześnie ich dopuszczalne metody odzysku. Wśród tych metod nie podano możliwości przetrzymywania ww. odpadów w workach, luzem lub punktowo wymieszanych ze sobą. Działki służą inwestorowi jako magazyn w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - usługowej. Świadcząc usługi ogólnobudowlane K. J. staje się wytwórcą odpadów (według definicji przytaczanej poniżej), powstających w ramach tych prac. Ponowne wykorzystanie powstających odpadów w ramach prowadzonej przez niego działalności wymaga uzyskana zezwolenia na przetwarzanie odpadów, wydanego na podstawie przepisów ustawy o odpadach, którego nie posiada, a które uprawniałoby do ponownego wykorzystania tych odpadów. Działki o nr [...] nie są miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie zgodnie z przepisami ustawy o odpadach składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych, szczególnych przepisów. Działki o nr [...] w K. nie są też miejscem magazynowania odpadów. Działki nr [...] nie są miejscem wytwarzania odpadów objętych orzeczeniem niniejszej decyzji. Na działkach nr [...] nie jest też prowadzone zbieranie czy przetwarzanie odpadów. Ponadto Prezydent Miasta Krakowa nie wydał decyzji żadnych decyzji zezwalających na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, które to mogłyby określać sposób magazynowania odpadów objętych niniejszą decyzją na ww. działkach. Podkreślić należy, iż K. J. prowadząc działalność gospodarczą w ramach, której świadczy usługi jest wytwórcą odpadów powstających podczas świadczenia tych usług, jak o tym stanowi powyżej przywoływana definicja wytwórcy odpadów. Zgodnie z przepisami ustawy o odpadach, tj. art. 45 ust. 1 pkt 10 tylko wytwórca odpadów, który zbiera odpady w miejscu ich wytworzenia zwolniony jest z obowiązku uzyskana zezwolenia na zbieranie odpadów, a taki przypadek w omawianym miejscu nie zachodzi. Ustalono bowiem, że odpady wytwarzane w ramach prowadzonej przez K. J. działalności przewożone są na ww. działki o nr [...] Ww. odpady znajdują się zatem w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania ani też do magazynowania.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. J. zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji nakazującej usunięcia odpadów. Według ustaleń organu, posiadaczem odpadów jest skarżący. Odpady (różnego rodzaju) pochodzą z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i składowane są na dwóch działkach nr [...] obręb [...]. ewid. N. H. w K., które to działki nie są miejscem przeznaczonym do składowania ani magazynowania odpadów, a skarżący nie ma zezwolenie na zbierania lub przetwarzanie odpadów. Skarżący zarzuca, że część odpadów nadaje się do ponownego wykorzystania. W ocenie sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 6, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 992 z późn. zm. (dalej; ustawa) przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis art. 26 ustawy stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust 2). Z kolei przepis art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy mówi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Kr 362/18 domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Oznacza to, że domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Pogląd ten jest w orzecznictwie utrwalony (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. II SA/Kr 1548/17, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r. II SA/Gd 626/17, WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r. IV SA/Wa 3167/16).
Wskazać dalej należy, iż legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją, o której mowa w art. 26 ust 2 ustawy. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Gd 198/18 obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (tak samo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 20 lutego 2018 r. II SA/Ol 1005/17). Pogląd ten w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu, który jest ich posiadaczem, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów kierowanym właśnie do ich (odpadów) posiadacza. Decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego tj. sytuacji, kiedy ustalenia określonego stanu faktycznego implikują wydanie decyzji o określonej treści.
W toku przeprowadzonego postępowania wykazano, że odpady gromadzone na działkach nr [...] pochodzą z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (są na te działki przywożone i luzem składowane) a same te działki, nie są miejscem przeznaczonym do składowania ani też magazynowania odpadów. Podkreślić należy, że samo domniemaniem wynikającym z art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy zwalniało organ z konieczności szczegółowych ustaleń, co do okoliczności w jakich odpady na działkach nr [...] zostały zgromadzone, tym niemniej organ okoliczności te ustalił.
Zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Zamiar posiadacza odpadu pozbycia się odpadu, lub brak tego zamiaru w stosunku do niektórych składowanych rzeczy, nie jest przesłanką by uznać, że taka rzecz to nie odpad, którego gromadzenie w miejscu nieprzeznaczonym do jej składowania jest niedozwolone. Zgodnie bowiem z 3 ust. 1 pkt 6 ustawy, odpad to także substancja, do pozbycia której posiadacz jest obowiązany. Z kolei przepis art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, iż z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8. Tenże art. 27 ust. 8 stanowi zaś, że osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne.
Skarży jako przedsiębiorca, który przedmiotowy odpad uzyskał w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie jest adresatem normy, wynikającej z wyżej przytoczonych przepisów. Zwolnienie to bowiem obejmuje jedynie osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędących przedsiębiorcami. W ocenie sądu ustalenia organu, ale też brak jakiejkolwiek argumentacji zamieszczonej w skardze, nie wskakują na to, by kontrolowanej sprawie zachodziły także inne przesłanki stosowania zwolnień, o których mowa w art. 45 ustawy.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI