II SA/Kr 1129/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, uznając brak podstaw do zastosowania art. 29 Prawa wodnego.
Skarga dotyczyła odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego rowów odwadniających lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym. Wnioskodawca domagał się odtworzenia rowów i usunięcia nasypu, twierdząc, że zły stan rowów powoduje zalewanie drogi i posesji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta odmawiającą nakazania, wskazując na brak dowodów na zmianę stosunków wodnych spowodowaną przez właścicieli gruntów. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, uznając, że problemy z odwodnieniem drogi wynikają z wieloletnich zaniedbań i braku nakładów, a nie z działań właścicieli w rozumieniu art. 29 Prawa wodnego.
Sprawa dotyczyła skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy M. odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego rowów odwadniających lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym. Wnioskodawca domagał się odtworzenia rowów i usunięcia nasypu na działce sąsiedniej, twierdząc, że zły stan rowów i nasyp powodują zalewanie drogi i posesji. Organy administracji obu instancji uznały, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, ponieważ nie stwierdzono zmiany stosunków wodnych spowodowanej przez właścicieli gruntów, która szkodliwie wpływałaby na grunty sąsiednie. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym opinię biegłego hydrologicznego, doszedł do wniosku, że problemy z odwodnieniem drogi wynikają z wieloletnich zaniedbań i braku nakładów na jej utrzymanie, a nie z konkretnych działań lub zaniechań właścicieli gruntów w rozumieniu przepisów Prawa wodnego. Sąd podkreślił, że art. 29 ust. 3 Prawa wodnego może być zastosowany tylko w przypadku, gdy właściciel gruntu sam spowodował szkodliwe zmiany stanu wody na gruncie. W tej sprawie, mimo stwierdzenia spływu wód opadowych po drodze, biegły uznał, że nie wynika on z działań konkretnych osób, lecz z naturalnego procesu zagospodarowywania terenu. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeśli zmiany stanu wody na gruncie nie zostały spowodowane przez właściciela gruntu i szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 29 ust. 3 Prawa wodnego wymaga, aby zmiany stanu wody na gruncie zostały spowodowane przez właściciela. W tej sprawie problemy z odwodnieniem drogi wynikały z wieloletnich zaniedbań i braku nakładów, a nie z działań konkretnych osób, dlatego nie można było zastosować sankcji przewidzianej w tym przepisie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.w. art. 29 § 3
Prawo wodne
Pomocnicze
u.p.w. art. 29 § 1
Prawo wodne
u.p.w. art. 29 § 2
Prawo wodne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Problemy z odwodnieniem drogi wynikają z wieloletnich zaniedbań i braku nakładów, a nie z działań właścicieli gruntów w rozumieniu art. 29 Prawa wodnego. Art. 29 ust. 3 Prawa wodnego może być zastosowany tylko, gdy właściciel gruntu sam spowodował szkodliwe zmiany stanu wody na gruncie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości, wad i sprzeczności wewnętrznej opinii biegłego. Niewykonanie pomiarów rowu na działce [...] z powodu braku zgody właściciela gruntu stanowi wadę opinii.
Godne uwagi sformułowania
Wszystkie opisane wyżej problemy są wynikiem braku całościowego urządzenia systemu odwadniania drogi na działce [...] oraz zbyt niskiego położenia jej górnej powierzchni. Są wynikiem nawarstwiających się od lat lub dziesięcioleci zaniedbań oraz braku nakładów na drogę oraz jej odwodnienie. Biegły jest zdania, że w omawianej sprawie nie można mówić o zmianach stosunków wodnych, czyli o zmianie stanu wody na gruncie, w rozumieniu art. 29 Ustawy Prawo wodne. Nie jest natomiast przyczyną stagnowania wody i ogólnego złego stanu drogi działanie właścicieli gruntów przyległych w takim znaczeniu jakiego wymaga art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne.
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Bursa
członek
Iwona Niżnik-Dobosz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 29 Prawa wodnego, odpowiedzialność właściciela za zmiany stosunków wodnych, znaczenie opinii biegłego w sprawach wodnoprawnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z odwodnieniem drogi gruntowej i zaniedbaniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy z odwodnieniem i odpowiedzialnością za nie, co jest częstym zagadnieniem w praktyce administracyjnej i cywilnej. Wyjaśnia kluczowe przesłanki zastosowania przepisów Prawa wodnego.
“Kto odpowiada za zalewanie drogi? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności właściciela gruntu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1129/18 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2018-11-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-08-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Niżnik-Dobosz Jacek Bursa Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 1261/21 - Wyrok NSA z 2025-09-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1121 art. 29 Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Iwona Niżnik- Dobosz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom skargę oddala Uzasadnienie Wójt Gminy M. decyzją z dnia 13 marca 2018r., znak: [...] – po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek Z. C. oraz P. C. uzupełniony pismem z dnia 14 lipca 2015r. w sprawie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowów odwadniających na gruntach dz. ew. [...] w K. oraz nakazania M. T. usunięcie przeszkód oraz zmian w odpływie wody na dz. ew. [...] w K. poprzez usunięcie nasypu utworzonego z ziemi i materiałów budowlanych oraz nasadzonych krzewów bzu i ligustru - na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne orzekł o odmowie nakazania współwłaścicielom gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 czerwca 2018r., znak: [...], po rozpoznaniu odwołania Z. C. od decyzji Wójta Gminy M. , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż materialną podstawę prawną prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji stanowią przepisy art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2017r., poz. 1121). Wprawdzie z dniem 1 stycznia 2018r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz. U z 2017r., poz. 1566), jednakże zgodnie z treścią art. 545 ust. 4 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie, nie wymienionych w ust. 1-3, stosuje się przepisy dotychczasowe. Kolegium wskazało, że prowadzone postępowanie administracyjne powinno zmierzać do wyjaśnienia i ustalenia, czy istnieją podstawy do nałożenia na właściciela obowiązków określonych w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. W tym artykule mowa o każdej zmianie stanu wód, która pociąga za sobą szkodliwe skutki dla sąsiednich nieruchomości. Ustawa Prawo wodne dotyczy szeroko rozumianych "stosunków wodnych" a z wymienionymi w art. 29 ustawy nagannymi działaniami właściciela wobec gruntów sąsiednich wiąże określoną odpowiedzialność. Organ administracji ma zatem obowiązek zastosować art. 29 ust. 3 w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 29 ust 1 pkt 1 i 2, a następnie nałożyć w drodze decyzji administracyjnej sankcję za spowodowanie zmiany stosunków wodnych. Podobne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/KR 3049/03, w którym wyjaśnił, że: zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), może mieć miejsce w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych w ust. 1 tej normy. Sankcja przewidziana w ust. 3 nie dotyczy natomiast sytuacji unormowanej w ust. 2, ponieważ unormowano tam obowiązki właściciela gruntu usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody powstałych na skutek działań osób trzecich lub wskutek przypadku, niezależnie od woli właściciela gruntu. Nałożenie obowiązku wynikającego z ust. 3 ustawy musi być zatem poprzedzone ustaleniem, że właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie, zwłaszcza kierunek odpływu wody opadowej, lub kierunek odpływu wody ze źródeł, bądź też, że odprowadza wody lub ścieki na grunty sąsiednie. Należy w tym miejscu wskazać, iż uregulowanie wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne ma charakter bezwzględny i nie jest uzależnione od tego czy na nieruchomości sąsiedniej wystąpi szkoda czy też nie. Takie naruszenie zakazu ustawowego może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego w wyniku, którego możliwe jest wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (alternatywny sposób załatwienia sprawy). Następnie Kolegium stwierdziło, że niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia okoliczności zostały ustalone w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Analizie poddano materiał dowodowy, zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, w tym ustalenia poczynione przez organ I instancji, podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 31 marca 2017r. i w dniu 7 grudnia 2017r., pomiary niwelacyjne przeprowadzone w dniu 23 czerwca 2017r. oraz opinię biegłego sporządzoną w lipcu 2017r. i jej uzupełnienie z października 2017r., a także dokumentację zdjęciową, jak również twierdzenia stron postępowania. Z wniosku wszczynającego postępowanie wynika, że wnioskodawcy Z. C. i P. C. domagają się odtworzenia rowów odwadniających na głębokość w podstawie korony drogi położonej na działce nr [...] w K. umożliwiających swobodny spływ wód gruntowych do istniejących w terenie przepustów betonowych, właścicielom działek ew.: nr [...], tj. K. i K. F., nr [...] M. T., nr [...] tj. M. i M. M.. Nadto domagali się usunięcia przez właściciela dz. ew. nr [...], tj. M. T. nasypu utworzonego z ziemi i z materiałów budowlanych oraz nasadzonych krzewów bzu i ligustru. W szczególności, jak podnieśli wnioskodawcy, z powodu niedrożności i złego stanu utrzymania rowów przydrożnych, na drodze gruntowej biegnącej po działce ew. nr [...], po większych opadach deszczu tworzą się kałuże, co utrudnia przejazd oraz przechód tą drogą. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że droga na działce ew. nr [...] jest zalewana skoncentrowanym strumieniem wód opadowych, spływających drogą na działce ew. nr [...]. Strumień ten bowiem nie jest w żaden sposób przechwytywany przez jakikolwiek element systemu odwadniającego. Narażona na zalewanie skoncentrowanym strumieniem wód opadowych i roztopowych jest na krótkim odcinku droga gruntowa na działce ew. nr [...] szczególnie - posesja na działce ew. nr [...]. Część wód odbiera rów biegnący wokół działki ew. nr [...] i kieruje je do przepustu nr [...]. Jednak zdecydowana większość wód spływających droga po dz. ew. nr [...] albo zalewa działkę nr [...], albo pozostaje na drodze na działce ew. nr [...], stagnując w jej zagłębieniach. Z ustaleń poczynionych w szczególności przez biegłego wynika, iż rowy na działce ew. nr [...] nie spełniają swej roli, gdyż są prowizorycznie wykonane, płytkie i mają bardzo mały spadek - ograniczony jednakże wysokością posadowienia przepustu. Rów biegnący wzdłuż drogi na działce ew. nr [...] - wzdłuż jej granicy z dz. ew. nr [...] i nr [...] jest za płytki i ma niewyrównane spadki, a na pewnym odcinku jest przegłębiony w stosunku do dolnej krawędzi wlotu przepustu 3, mającego na tym odcinku odbierać wodę z tego rowu. Elementami odwadniającymi, które działają bez zarzutu są umocnione korytkami betonowymi rowy odwadniające otaczające od północy działkę ew. nr [...] oraz wszystkie cztery przepusty pod drogą na działce ew. nr [...], które są drożne i odprowadzają wody opadowe. Opisane przez biegłego problemy są natomiast wynikiem braku całościowego urządzenia systemu odwadniania drogi na działce ew. nr [...] oraz zbyt niskiego położenia jej górnej powierzchni. Nadto są wynikiem nawarstwiających się od lat lub dziesięcioleci zaniedbań oraz braku nakładów na drogę oraz jej odwodnienie. Kolegium zwróciło uwagę na stanowisko biegłego, w którym stwierdził, że nawet rowy odpowiednio wykonane nie mają szans odebrać strumienia wód spływających w ten rejon na działce [...], gdyż energia strumienia kieruje te wody na północ, w kierunku działki [...] Istotnym elementem ustaleń stanu faktycznego w niniejszej sprawie były pomiary wysokości dna rowu, oddzielającego drogę gruntową na dz. ew. nr [...] m.in. od działek ew. nr [...] i nr [...]. Z ustaleń wynika, iż niewielkie, lokalne nierówności dna nie stanowią znacznego problemu z punktu widzenia hydrologii, a istnienia znacznych nierówności nie odnotowano. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika zatem, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze zmianą stosunków wodnych. Odnosząc się natomiast do uregulowania zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne, Kolegium podkreśliło, iż zakaz odprowadzania wód, o którym w nim mowa dotyczy głównie wód opadowych, które wskutek utwardzenia powierzchni nieruchomości, bądź jej zabudowy spływają na grunty sąsiednie, gdyż zmieniona jest powierzchni gruntu, w którą woda opadowa może wnikać w sposób naturalny. Odprowadzanie wód jest efektem działalności człowieka w przeciwieństwie do odpływu wód, który ma charakter naturalny. Właściciel nieruchomości przeprowadzający jakiekolwiek roboty budowane na swojej nieruchomości nie może do takiej sytuacji dopuścić, bowiem wody opadowe zobowiązany jest zagospodarować na własnym terenie. W ocenie Kolegium również z tą sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Co prawda biegły stwierdził spływ skoncentrowany wód opadowych po drodze na dz. ew. nr [...], który nie jest procesem naturalnym, jednakże równocześnie ustalił że nie wynika on z żadnych konkretnych działań konkretnych osób (ani zaniedbań konkretnych osób), ale z normalnego zasiedlania i zagospodarowywania obszaru, czemu towarzyszyło powstanie dróg dojazdowych do pól i lasów. Zresztą ta okoliczność nie dotyczy sytuacji hydrologicznej drogi biegnącej po działce ew. nr [...] na odcinku, gdzie graniczy ona z działkami ew. nr [...], a częściowo dz. ew. nr [...], gdyż na tym odcinku droga nigdzie nie jest zalewana żadnym skoncentrowanym strumieniem wód opadowych, czy roztopowych. W kwestii wspomnianego przez wnioskodawcę nasypu, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż głębokość rowu oddzielającego drogę gruntową na dz. ew. nr [...] od działek ew. nr [...] i nr [...] w praktyce stanowi różnicę wysokości niewielkiego nasypu ziemnego oddzielającego ten rów od drogi oraz wysokości dna rowu, która wynosi bardzo mało - 7 cm. Jednakże, co wynika z opinii biegłego, mimo iż istnienie tego nasypu jest w istocie niepożądane, to obecnie doraźnie przeciwdziała zalewaniu drogi przez wodę z rowu. Natomiast kwestia ewentualnego zarastania rowu chwastami nie jest rozpatrywana w kategorii dokonania zmiany stanu wody na gruncie. W związku z powyższym Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie można mówić o zmianie stanu wody na gruncie, jak również nie istnieje odprowadzanie wód na grunty sąsiednie. Na końcu Kolegium, odnosząc się do zarzutów odwołania, uznało że nie zasługują one na uwzględnienie oraz skonkludowało, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Z. C. zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: - nierozpoznaniu istoty sprawy w następstwie braku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; przeprowadzenia skrajnie ograniczonej oceny materiału dowodowego, wbrew regułom wynikającym z art. 7, art.77 § 1, art.78 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017., poz.1257.jt), w szczególności przez zaniechanie oceny zgodności opinii hydrologicznej z przepisami prawa, sporządzonej z licznymi nieprawidłowościami, wadami oraz wykluczającymi się sprzecznościami, w tym powstałymi także na skutek niewykonania czynności, stanowiących pełny zakres powierzonemu biegłemu hydrologowi umową o dzieło zlecenia, a dotyczących określenia pierwotnych stosunków wodnych na przedmiocie postępowania, oddalenia wniosków dowodowych, niżej wskazanych, - braku wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, uchybiającego wymogowi określonemu w art. 107 § 3 kpa, w zw. z art. 140 kpa przez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu przepis art. 29 ust. 3 prawa wodnego, utrzymującej w całości w mocy decyzję organu I instancji, wydaną przez ten organ z powołaniem się na inną podstawę prawną, w której przepis art. 29 ust. 3 prawa wodnego nie został wskazany. Ponadto skarżący zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, na skutek dowolnego i sprzecznego z aktualną wykładnią sądową przyjęcia, że sankcja określona tym przepisem podlega stosowaniu wyłącznie w sytuacjach wymienionych w ust. 1 (z wykluczeniem integralnego systemowo ust. 2) art. 29 ustawy Prawo wodne oraz przez niezastosowanie ust. 2 w związku z ust. 3 tegoż artykułu. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej określanej jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga nie jest uzasadniona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.), zgodnie z którym "właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom". W orzecznictwie sądowo administracyjnym jednolicie prezentowany jest pogląd zgodnie z którym, wydanie decyzji zobowiązującej do przywrócenia stanu poprzedniego lub do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom może nastąpić, gdy właściwy organ ustali, że właściciel gruntu poprzez wprowadzone przez siebie zmiany stanu wody na gruncie powoduje szkody na gruntach sąsiednich. Wobec tego celem takiego postępowania jest ustalenie, że po pierwsze właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a po drugie, że zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, np. powodują ich zalewanie czy też podtapianie. Równie niesporny jest pogląd zgodnie z którym w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie na podstawie art. 29 ust. 3 p.w. opinia biegłego jest w zasadzie niezbędna. Zarówno ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właścicieli gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom, tj. określenie odpowiednich urządzeń, do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 29 ust. 3 p.w. przekraczają wiedzę ogólną i wymagają fachowej wiedzy i specjalistycznych wyliczeń. Wniosek skarżącego oraz P. C. zmierzał do wydania decyzji nakazującej K. i K. F., M. T. oraz M. i M. M. przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowów odwadniających istniejącą drogę na działkach [...] w K. na przylegających działkach stanowiących ich własność nr [...]. Działka drogowa nr [...] - jak wynika z wypisu z rejestru gruntów zalegającego w aktach sprawy- ma nieuregulowany stan prawny i znajduje się w samoistnym posiadaniu osiemnastu osób, w tym wnioskodawców oraz osób wobec których wnioskodawcy żądali wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego rowów. Z wypisu z rejestru gruntów wynika także, że działka ta nie ma urządzonej księgi wieczystej. Nadto do wniosku dołączona została umowa z dnia 15 października 1995r. zawarta między innymi przez poprzedników prawnych stron niniejszego postępowania, z której wynika, że droga ta już wówczas była w złym stanie i wymagała pilnej naprawy i rozbudowy. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego poza oględzinami spornej nieruchomości oraz dołączonej do akt dokumentacji fotograficznej, organ przeprowadził dowód z opinii biegłego, w tym celu powołany został biegły hydrolog i hydrogeolog dr hab. Inż. B. R., który sporządził w lipcu 2017 r. opinię hydrologiczną a następnie w październiku 2017 r. sporządził opinię uzupełniającą - w odpowiedzi na zarzuty skarżącego Z. C.. W konkluzji swojej opinii biegły stwierdził co następuje: "Wszystkie opisane wyżej problemy są wynikiem braku całościowego urządzenia systemu odwadniania drogi na działce [...] oraz zbyt niskiego położenia jej górnej powierzchni. Są wynikiem nawarstwiających się od lat lub dziesięcioleci zaniedbań oraz braku nakładów na drogę oraz jej odwodnienie. Biegły zaproponował działania naprawcze, mogące w prosty sposób polepszyć sytuację hydrologiczną drogi gruntowej na dz. [...]. Jednakże badając istniejący układ hydrologiczny drogi biegnącej po działce [...] biegły nie zauważył żadnych przekształceń, które miałyby cechy zmiany stosunków wodnych. Jedynie spływ skoncentrowany wód opadowych po drodze na dz. [...] mógłby być brany pod tym kątem pod uwagę, nie jest on bowiem procesem naturalnym. Nie wynika on jednak z żadnych konkretnych działań konkretnych osób (ani zaniedbań konkretnych osób), ale z normalnego procesu zasiedlania i zagospodarowywania obszaru, czemu towarzyszyło powstanie dróg dojazdowych do pól i lasów. Dlatego biegły jest zdania, że w omawianej sprawie nie można mówić o zmianach stosunków wodnych, czyli o zmianie stanu wody na gruncie, w rozumieniu art. 29 Ustawy Prawo wodne." We wcześniejszym opisie stanu na gruncie biegły wskazał, że "w celu zapobieżenia gromadzenia się wody w głębokich kałużach na drodze [...] konieczne wydaje się podniesienie poziomu powierzchni tej drogi poprze nadsypanie jej, co automatycznie pozwoli lepiej wykorzystać odpływ wzdłuż granicy działki [...] (nawet w obecnie formie) oraz istniejący drożny przepust nr [...]. Podniesienie poziomu drogi spowoduje, że rów na dz. 3009 "obniży się" względem jej powierzchni bez rzeczywistego pogłębiania tego rowu, co nie wydaje się możliwe z uwagi na głębokość posadowienia przepustu. W efekcie rów i przepust będą odbierać wodę z drogi w o wiele efektywniejszy sposób niż obecnie. Przy okazji nadsypywania powierzchni drogi na dz. [...] bardzo korzystne byłoby wyrównanie jej powierzchni, gdyż obecnie głębokie kałuże stagnują w jej zagłębieniach. Omówione powyżej proste technicznie i niedrogie w wykonaniu zmiany w bardzo znacznym stopniu zabezpieczą drogę na dz. [...] (w rejonie jej połączenia z drogą na dz. [...]) przed zalewaniem wodami opadowymi i roztopowymi oraz przed stagnowaniem tych wód na jej powierzchni. Dodatkowo takie kroki zabezpieczą obszar posesji na działce [...] przed zalewaniem wodami opadowymi i roztopowymi spływającymi skoncentrowanym strumieniem po drodze na dz. [...]." Zdaniem Sądu zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości, wad i sprzeczności wewnętrznej opinii biegłego są nieuzasadnione. Zdaniem Sądu jest wręcz przeciwnie. Opinia biegłego dr hab. inż. B. R., będącego równocześnie biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym w K., powołanego przez organ, o odpowiednich specjalnościach i kwalifikacjach, sfomułowania została w spokojny, rzeczowy i wiarygodny sposób. Jej konkluzje są logiczne i nie pozostają w sprzeczności z ustaleniami je poprzedzającymi. Sam fakt, że nie zadowalają one skarżącego nie jest podstawą od kwestionowania wiarygodności opinii. Wskazać też należy, że opinia biegłego z zakresu hydrologii podlega ocenie jak każdy dowód w sprawie, natomiast wiadomości specjalne posiadane przez biegłego nie muszą i zwykle nie są uregulowane przepisami prawa, stad ocena opinii biegłego hydrologa pod względem zgodności z prawem nie jest możliwa. Odrębną kwestią jest natomiast niewykonanie pomiarów rowu na działce [...] z powodu braku zgody właściciela gruntu. Jednak wskazać należy, że nie stanowi to wady opinii a w szczególności wady, która mogłaby ją zdyskwalifikować, gdyż biegły jasno stwierdził (na str. 8 opinii) "niewątpliwie rów ten jest bardzo mało zagłębiony poniżej poziomu drogi". Zdaniem Sądu kwalifikacje i doświadczenie biegłego oraz pozostałe wykonane przez niego pomiary i obserwacje są wystarczające, aby mógł on dokonać wizualnej oceny głębokości rowu przy działce nr [...]. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że stan drogi [...] jest wynikiem – jak wskazał biegły – wieloletnich zaniedbań w jej jakimkolwiek utrzymaniu i konserwacji, zwłaszcza że jest to droga gruntowa (ziemna), i jak wynika ze zdjęć znajdujących się w aktach sprawy - nie utwardzona. Nie jest natomiast przyczyną stagnowania wody i ogólnego złego stanu drogi działanie właścicieli gruntów przyległych w takim znaczeniu jakiego wymaga art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne. Odnosząc się natomiast do zarzutu niewłaściwego zastosowanie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, poprzez przyjęcie, że sankcja określona tym przepisem podlega stosowaniu wyłącznie w sytuacjach wymienionych w ust. 1 (z wykluczeniem ust. 2) wskazać należy co następuje. Z treści art. 29 ust. 2 ustawy Prawo wodne wynika, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jednak w tej sprawie kluczowe znaczenie ma przepis art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, który jednoznacznie stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Oznacza to, że z tego przepisu jednoznacznie wynika, że właściwy organ może nałożyć na właściciela powyższe obowiązki tylko, jeżeli zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie i zostały spowodowane przez właściciela gruntu. Brak jest bowiem podstaw do rozszerzenia zakresu normy kompetencyjnej z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Norma z art. 29 ust. 2 ustawy Prawo wodne nakłada na właściciela gruntu określone obowiązki z mocy prawa, które jednak nie mogą zostać nałożone w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2017 r. sygn. II OSK 2895/15). Innymi słowy, w niniejszej sprawie nie miała miejsca sytuacja, w której właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie, a zwłaszcza kierunek odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ze szkodą dla gruntów sąsiednich; nie ma też miejsca sytuacja odprowadzania wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Tym samym brak jest podstaw do nałożenia na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne w drodze decyzji, obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wobec powyższego skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI