II OSK 643/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-04-17
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlanaogrodzenierozbiórkamiejsce publicznedroga wewnętrznazgłoszenie budowynadzór budowlany

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie nakazu rozbiórki ogrodzenia, uznając drogę wewnętrzną za 'inne miejsce publiczne' w rozumieniu Prawa budowlanego.

Spółka "M" zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Sądy obu instancji uznały ogrodzenie za samowolę budowlaną, ponieważ zostało wykonane od strony drogi, która zdaniem NSA stanowi 'inne miejsce publiczne'. Skarga kasacyjna spółki, kwestionująca tę interpretację, została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "M" Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia. Ogrodzenie zostało wzniesione bez wymaganego zgłoszenia, co organy nadzoru budowlanego uznały za samowolę budowlaną. Spółka argumentowała, że droga, przy której znajduje się ogrodzenie, ma charakter wewnętrzny i nie jest miejscem publicznym, a wysokość ogrodzenia nie przekraczała 2,20 m, co miało wyłączać obowiązek zgłoszenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, przyjmując, że droga, nawet wewnętrzna, jeśli ma dostęp nieograniczonej liczby osób, stanowi 'inne miejsce publiczne' w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest ochrona miejsc publicznych, a taka wykładnia jest zgodna z orzecznictwem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, droga wewnętrzna, do której dostęp ma nieograniczona ilość osób, stanowi 'inne miejsce publiczne', nawet jeśli nie jest drogą publiczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ratio legis przepisu wymaga ochrony miejsc publicznych, a droga wewnętrzna z dostępem dla wielu osób spełnia tę przesłankę. Taka wykładnia jest zgodna z orzecznictwem NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Droga wewnętrzna, do której dostęp ma nieograniczona ilość osób, stanowi 'inne miejsce publiczne'.

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Samowolnie wzniesiony obiekt, który wymagał zgłoszenia, podlega rozbiórce.

Pomocnicze

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Droga wewnętrzna, do której dostęp ma nieograniczona liczba osób, stanowi 'inne miejsce publiczne' w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa ogrodzenia od strony drogi wewnętrznej, uznanej za miejsce publiczne, wymaga zgłoszenia. Brak zgłoszenia budowy od strony miejsca publicznego stanowi samowolę budowlaną podlegającą rozbiórce.

Odrzucone argumenty

Droga wewnętrzna, niebędąca drogą publiczną, nie stanowi 'innego miejsca publicznego'. Budowa ogrodzenia od strony drogi wewnętrznej nie wymagała zgłoszenia. Ogrodzenie nie zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej.

Godne uwagi sformułowania

droga w rozumieniu miejsca publicznego (powszechnie dostępnego), a nie drogę w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych droga nie zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, to i tak stanowi «inne miejsce publiczne» Staje się nim z woli właściciela ze względu na ustanowiony przez niego sposób użytkowania.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący

Zygmunt Niewiadomski

sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'inne miejsce publiczne' w kontekście Prawa budowlanego, zwłaszcza w odniesieniu do dróg wewnętrznych."

Ograniczenia: Wykładnia może być różnie stosowana w zależności od specyfiki drogi i jej faktycznego dostępu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy ogrodzeń i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia niejednoznaczne pojęcie 'miejsca publicznego'.

Czy Twoja droga wewnętrzna to 'miejsce publiczne'? NSA wyjaśnia obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 643/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Roman Hauser /przewodniczący/
Zygmunt Niewiadomski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 2789/02 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-11-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 30 ust. 1 pkt 3, art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./ sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "M" Spółka z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2789/02 w sprawie ze skargi "M." Spółka z o.o. w S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] września 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2789/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę "M" Sp. z o.o. w S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...] nakazującej skarżącej Spółce wykonanie rozbiórki ogrodzenia.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał Spółce "M" rozbiórkę ogrodzenia składającego się z dwóch bram z przęsłami płotu oraz ogrodzenia pomiędzy działką nr 557 i nr 560 w S., na działce nr [...], stanowiącej drogę. Ogrodzenie to zostało wykonane bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy ogrodzenia od strony drogi, zatem w warunkach samowoli budowlanej.
Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uznał za bezsporne, iż opisane ogrodzenie zostało wybudowane samowolnie w 2000 r., a więc w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Wobec braku dokonania zgłoszenia samowolnie wzniesiony obiekt podlega rozbiórce, stosownie do art. 48 Prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła Spółka "M".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że zrealizowanie inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę (lub zgłoszenia) jest w myśl przepisów prawa budowlanego samowolą budowlaną, pociągającą za sobą w myśl art. 48 ustawy, wydanie nakazu rozbiórki wzniesionego obiektu. W ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, że ustawione na działce nr 557 ogrodzenie stanowiło inwestycję podlegającą obowiązkowi zgłoszenia, stosownie do regulacji art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Posadowione ogrodzenie usytuowane jest wzdłuż drogi, na w pewnym fragmencie nawet ją przecina. W tej sytuacji zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki tego obiektu jest zdaniem Sądu zgodna z przepisami prawa.
Od powyższego wyroku "M" Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 30 ust. 1 i art. 48 ustawy – Prawo budowlane, polegającą na przyjęciu, że budowa ogrodzenia wymagała w niniejszej sprawie zgłoszenia właściwemu organowi. W ocenie skarżącej Spółki budowa wzmiankowanego ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia właściwemu organowi z uwagi na nieprzekroczenie wysokości 2,20 m. Ponadto zostało ono posadowione od strony działki stanowiącej drogę dojazdową wyłącznie do posesji Spółki. Droga ta nie jest miejscem publicznym w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż ma ona charakter wewnętrzny. W tej sytuacji zdaniem skarżącej wzniesienie wzdłuż granic tej drogi ogrodzenia nie wymagało zgłoszenia, a skoro tak, to nie ma podstaw do uznania, iż inwestycja była realizowana w warunkach samowoli budowlanej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem, wbrew jej twierdzeniom, Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyłożył (zinterpretował) normę art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) w konsekwencji zasadnie wychodząc z założenia, że w sprawie prawidłowo zastosowano normę art. 48 ww. Prawa budowlanego w brzmieniu ówcześnie obowiązującym.
Przywołany wyżej przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jak wynika to wprost z jego treści, wymienia obok dróg także "inne miejsca publiczne". Ustawodawcy chodzi zatem o drogę w rozumieniu miejsca publicznego (powszechnie dostępnego), a nie drogę w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Prawidłowa wykładnia normy prawnej art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, może i powinna prowadzić do wniosku, że także droga nie zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, stanowi "inne miejsce publiczne". Jeżeli bowiem do istniejącej drogi, w tym drogi wewnętrznej, która nie jest drogą publiczną, ma dostęp nieograniczona ilość osób korzystających z tej drogi, to nie sposób przyjąć, że droga ta nie stanowi miejsca publicznego. Staje się nim z woli właściciela ze względu na ustanowiony przez niego sposób użytkowania. Przemawia za tym również ratio legis omawianego przepisu, który wymaga zgłoszenia budowy ogrodzenia właśnie od strony miejsc publicznych.
Taka wykładnia przyjmowana jest z reguły w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przykładowo teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2002 r. IV SA 2386/99, niepubl., ma następujące brzmienie: "Jeżeli droga nie zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, to i tak stanowi «inne miejsce publiczne», o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane". Podobnie orzekł NSA w wyroku z dnia 2 lipca 2004 r. (sygn. akt OSK 454/04), choć spotkać można orzeczenia gdzie NSA prezentuje odmienny pogląd (zob. np. wyrok z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 675/05). Poglądu tego nie podziela, ze względu na ww. argumentację, skład orzekający w niniejszej sprawie, za nietrafne uznając wywody kasacji zmierzające do wykazania, że droga wewnętrzna, nie zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, nie może stanowić innego miejsca publicznego, w czym wnoszący skargę kasacyjną upatrują naruszenia prawa materialnego art. 30 ust. 1 pkt 3 i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. W konsekwencji w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia przywołanych wyżej przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI