II SA/Kr 1108/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej z powodu śmierci osoby uprawnionej, gdyż prawo to nie przechodzi na spadkobierców.
Sprawa dotyczyła wniosku o świadczenie pieniężne z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Organ administracji odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca nie została deportowana z terytorium Polski. Po śmierci skarżącej, postępowanie sądowe zostało podjęte na wniosek męża. Sąd administracyjny umorzył postępowanie, stwierdzając, że prawo do świadczenia jest ściśle związane z osobą zmarłego i nie przechodzi na spadkobierców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi M. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która odmówiła przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Organ uznał, że praca przymusowa wykonywana przez M. G. w Niemczech nie stanowi represji w rozumieniu ustawy, ponieważ została ona wywieziona z terytorium, na którym przebywała (Niemcy), a nie z terytorium Polski. Skarżąca argumentowała, że urodziła się w Niemczech, ale mieszkała w Polsce, była obywatelką polską i została wypędzona z domu przez okupanta, a następnie wywieziona na roboty. Po śmierci M. G., postępowanie zostało podjęte na wniosek jej męża, S. G. Sąd administracyjny umorzył postępowanie, powołując się na art. 161 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej jest ściśle związane z osobą zmarłego i nie należy do spadku, a ustawa nie przewiduje możliwości nabycia tego prawa przez spadkobierców po śmierci osoby uprawnionej. Tym samym, z chwilą śmierci osoby, o której mowa w ustawie, uprawnienie do świadczenia wygasa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do świadczenia pieniężnego jest ściśle związane z osobą zmarłego i wygasa z chwilą jego śmierci, nie przechodząc na spadkobierców.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej nie przewiduje możliwości nabycia tego świadczenia przez spadkobierców. Prawo to ma charakter osobisty i wygasa wraz ze śmiercią osoby uprawnionej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (8)
Główne
p.o.p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.o.p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa z 31.05.1996r. art. 1 § ust. 1
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
ustawa z 31.05.1996r. art. 4 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
ustawa z 31.05.1996r. art. 4 § ust. 1, 2 i 4
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
przepisy wprowadzające art. 97 § § 1
Ustawa - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej ma charakter osobisty i wygasa z chwilą śmierci osoby uprawnionej, nie przechodząc na spadkobierców.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że praca przymusowa była represją w rozumieniu ustawy, mimo że została wywieziona z terytorium Niemiec, a nie Polski. Roszczenie spadkobiercy do świadczenia po śmierci osoby uprawnionej.
Godne uwagi sformułowania
przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego nie należą więc one do spadku z chwilą śmierci osoby, o której mowa w art. l ust. l tejże ustawy uprawnienie do wspomnianego świadczenia wygasa
Skład orzekający
Małgorzata Brachel - Ziaja
przewodniczący
Izabela Dobosz
sprawozdawca
Stanisław Biernat
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach świadczeń o charakterze osobistym po śmierci strony, brak przejścia uprawnień na spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o świadczeniach pieniężnych z tytułu pracy przymusowej; ogólna zasada osobistego charakteru świadczeń może mieć zastosowanie w innych podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu pracy przymusowej, ale rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na utrwalonej wykładni przepisów dotyczących osobistego charakteru świadczeń.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1108/04 - Postanowienie WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Izabela Dobosz /sprawozdawca/ Małgorzata Brachel - Ziaja /przewodniczący/ Stanisław Biernat Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Sygn. powiązane II OSK 1291/05 - Postanowienie NSA z 2006-11-10 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Umorzono postępowanie sądowe Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie NSA Izabela Dobosz (spr) NSA Stanisław Biernat Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...]1998r , Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania M. G. świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej postanawia umorzyć postępowanie sądowe Uzasadnienie Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].1997r. Nr [...], wydaną na podstawie art. l ust. l, art. 4 ust. l i 2 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395) odmówiono M. G. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie. Nie uznano pracy przymusowej M. G. , wykonywanej w okresie od [...] 1940r. do [...] 1945r. w Niemczech za represję w rozumieniu ustawy z 31.05.1996r. M. G. jak stwierdzono w decyzji, przebywając od urodzenia w Niemczech, nie była deportowana (wywieziona) z terytorium państwa polskiego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. G. podaje, że co prawda urodziła się w Niemczech, ale potem przebywała w Polsce. Jako dziecko chodziła w Polsce do szkoły. Kiedy Niemcy wkroczyli do [...], za okupacji, wypędzili jej rodzinę z gospodarstwa i została wywieziona na roboty do Niemiec. Powołuje się na pomoc materialną uzyskaną od Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].1998r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 4 ust. l, 2 i 4 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, póz. 395) oraz art. 127 § 3 i 138 § l pkt l kpa. utrzymano w mocy decyzję własną z [...].1997r. Organ powołał się na treść wspomnianej ustawy i stwierdził, że skoro M. G. została do pracy wywieziona z terytorium [...], gdzie wówczas przebywała, a nie z terytorium Polski, to świadczenie pieniężne nie może być przyznane. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G. wnosi o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż organ nie rozpoznał całości dowodów przedstawionych mu przez skarżącą w sprawie. W szczególności skarżąca powołuje się na zaświadczenie ZUS potwierdzające wykonywanie przez nią w okresie od [...].1940r. do [...].1945r. pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy oraz na rozstrzygnięcie Przewodniczącego Zarządu Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie przyznające jej pomoc finansową za pracę niewolniczą na terenie III Rzeszy. Skarżąca twierdzi, że przez cały czas wojny była obywatelką polską, w 1939r. zamieszkiwała w Polsce, wieś [...], pow. [...]. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi ojej oddalenie podkreślając, że ustawa z 31.05.1996r. dotyczy osób deportowanych do Niemiec za okupacji - z terytorium Polski, a skarżąca była do pracy przymusowej wywieziona z terytorium [...]. Organ stwierdził dodatkowo, że zarówno Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie , jak i Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę przyjmując w poczet członków , kieruje się własnymi, odrębnymi przepisami. Postanowieniem z dnia 7.11.2000r. (sygn. akt. IISA/Kr 1725/98) Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sadowe w związku ze śmiercią skarżącej M. G. Postanowieniem z 30.08.2004r. (sygn. akt IISA/Kr 1725/98) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął zawieszone postępowanie sądowe na wniosek męża skarżącej – S. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył - co następuje: Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.o.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (co ma miejsce w niniejszym przypadku) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy, (art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Rozpatrując skargę na rozprawie w dniu 28.02.2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego nie należą więc one do spadku. Ustawa z 31.05.1996r. oświadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) nie przewiduje również możliwości, aby z chwilą śmierci osoby ubiegającej się o takie świadczenie ktoś z kręgu jej spadkobierców (np. wdowiec, dzieci) mógł nabyć prawo do tego świadczenia. Oznacza to, że z chwilą śmierci osoby, o której mowa w art. l ust. l tejże ustawy uprawnienie do wspomnianego świadczenia wygasa. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 2.06.2003r. sygn. akt IISA/Ka 1013/01 nie publik. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 161 § l pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § l ustawy z 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI