II SA/Kr 1095/22

II SA/Kr 1095/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OZ 120/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-09
II OSK 443/23 - Wyrok NSA z 2025-07-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 1`54
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. W. i R. W. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 lipca 2022 r. znak WOP.7721.2.2022.AWYG w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 lipca 2022 r. znak WOP.7721.2.2022.AWYG orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie z dnia 31 grudnia 2021r., nr 248/2021, znak: PINB-I-5162.24.21.22, którą odmówiono zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 228/2010 z dnia 18.11.2010 znak: PINB-7356/71/6627/5/10, nakazującej inwestorom: P.P. A. i K. S. wykonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego, który nie nadaje się do remontu ani odbudowy, położonego na działce na działce nr [...] w B., gmina M. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce, zmienionej w zakresie terminu ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie Nr 258/2011 znak: PINB-7356/71/6627/5/10 z dnia 29.11.2011r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji streścił przebieg postępowania w sprawie. Pismem z dnia 1 lutego 2022r., znak: PlNB-I-5162.24.21.22 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie przesłał do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie odwołanie P. K. W. i P. R. W. wraz z ekspertyzą geotechniczną dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M. z grudnia 202Ir. oraz ekspertyzą dotyczącą posadowienia budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w miejscowości B. z grudnia 2012 r. Kolejno za pismem z dnia 29 marca 2022r. zostały przekazane uwierzytelnione kopie akt znak: PINB-7356/71/6627/5/10/AW oraz PINB 7356/19/22/13.
Przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie toczyło się postępowanie w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego w postaci niewykończonego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości B., gmina M., który został uszkodzony w wyniku ruchów osuwiskowych. Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone wydaniem w dniu 18 listopada 2010 r. decyzji znak: PINB-7356/76/6627/5/10, którą na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazano inwestorom: P.P. A. i K. S. wykonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego, który nie nadaje się do remontu ani odbudowy położonego na działce nr [...] w B., gmina M. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. Termin rozpoczęcia rozbiórki został wyznaczony po upływie 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji, zaś termin zakończenia rozbiórki - do końca września 2011 roku. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do przebiegu postępowania w sprawie a następnie wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku, co przy wzięciu pod uwagę okoliczności w postaci zlokalizowania obiektu na aktywnym osuwisku, przesądza o braku możliwości remontu lub odbudowy obiektu.
Na wniosek P. A. S. z dnia 1 października 2011 r. zawnioskowano o zmianę przedmiotowej decyzji w zakresie terminu ze względu na brak środków finansowych na wykonanie rozbiórki budynku, PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego wydał w dniu 29 listopada 2011 r. decyzję nr 258/2011, którą zmienił decyzję z dnia 18 listopada 2010r. w zakresie terminu jej wykonania i ustalił nowy termin na dzień 30 września 2012 r.
Ponadto w związku z kolejnym wnioskiem P.P. A. i K. S. z dnia 28 września 2012r., w zakresie zmiany decyzji PINB z dnia 18.11.2010 r., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji wydał dnia 28 marca 2014r. decyzję nr 94/2014, znak: PINB-7356/19/22/13, którą odmówiono zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie Nr 258/2011 znak: PINB-7356/71/6627/5/10 z dnia 29.11.2011 r., zmieniającej w zakresie terminu ostateczną decyzję PINB Nr 228/2010 znak: PINB-7356/71/6627/5/10 z dnia 18.11.2010r. W wyniku postępowania odwoławczego decyzja PINB z dnia 28 marca 2014r. została utrzymana w mocy decyzją MWINB z dnia 26 września 2014r., nr 664/2014, znak: WOP.7721.4.2014.KURB, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1699/14 oddalił skargę na decyzję MWINB z dnia 26 września 2014 r.
W dniu 18 lipca 2014 roku, przekazane za pismem PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego z dnia 14 lipca 2014 znak: PINB-7356/19/22/13, do MWINB wpłynęło pismo P. R. J., w którym wskazano cyt: "Zgodnie z art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego zwracam się z prośbą o zmianę ostatecznej decyzji nr 228/2010 z dnia 18.11.2010 nakazującej wykonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w B. i wykonanie uporządkowania terenu po niej". Do w/w pisma P. R. J. dołączył m.in. odpis aktu notarialnego z dnia 25.04.2014, z którego wynika, że P. R. J. i P. B. J. na mocy umowy sprzedaży stali się właścicielami nieruchomości położonej w B., gmina M., utworzonej z działki nr [...], jak również ekspertyzę "dotyczącą posadowienia budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w miejscowości B.". Opisywane pismo zostało przez P. R. J. skierowane do PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego. Wobec powyższego organ wezwał P. R. J. do sprecyzowania, czy opisane wyżej pismo należy traktować jako skierowany do PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego wniosek o zmianę decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18.11.2010 znak: PINB-7356/71/6627/5/10, pismo procesowe w postępowaniu odwoławczym wszczętym wskutek odwołania P. A. S. i P. K. S. od decyzji PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego nr 94/2014 z dnia 28 marca 2014 znak: PlNB-7356/19/22/13, czy też pismo o innym charakterze (w takim przypadku należy jednocześnie wskazać charakter powyższego pisma). Organ wskazał, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi na niniejsze wezwanie w terminie, tut. organ uzna, iż w/w pismo P. R. J. stanowi skierowany do PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego wniosek o zmianę decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18.11.2010 znak: PINB-7356/71/6627/5/10.
W związku z faktem, że P. R. J. nie udzielił odpowiedzi na opisane powyżej wezwanie, MWINB przekazał powyżej opisane pisma do PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego jako wniosek o zmianę decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18.11.2010 znak: PINB-7356/71/6627/5/10.
Dnia 27 października 2015 r. na dziennik podawczy organu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika P. R. J. z dnia 23.10.2015r., w którym doprecyzowano wniosek z dnia 7 lipca 2014r. o zmianę decyzji nr 228/2010 z dnia 18.11.2010 r. Wobec powyższego PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie zawiadomieniem z dnia 30 października 2015r. poinformował o wszczęciu na wniosek P. R. J. postępowania administracyjnego w sprawie zmiany ostatecznej decyzji PINB nr 228/2010.
Dnia 3 marca 2016 r. organ I instancji wydał decyzję nr 60/2016, znak: PINB- 7356/48/9085/22/14, którą odmówił zmiany ostatecznej decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 28.11.2010r. znak: PINB-7356/71/6627/5/10, nakazującej inwestorom: P.P. A. i K. S. wykonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego, który nie nadaje się do remontu ani odbudowy, położonego na działce nr [...] w B. , gmina M. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Małopolski Wojewódki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją wydaną dnia 6 lipca 2016r., nr 555/2016, znak: WOP.7721.14.2016.AWYG uchylił w całości skarżoną decyzję organu I instancji z dnia 3 marca 2016r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na decyzję MWINB w Krakowie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który to wyrokiem wydanym dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt II SA/Kr 1163/16 uchylił zaskarżoną decyzję MWINB w Krakowie z dnia 6 lipca 2016r., nr 555/2016, znak: WOP.7721.14.2016.AWYG. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego MWINB w Krakowie decyzją wydaną dnia 6 czerwca 2017r., nr 420/2017, znak: WOP.7721.4.2017.AWYG uchylił w całości skarżoną decyzję organu I instancji z dnia 3 marca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2 października 2017r., sygn. akt II SA/Kr 886/17 oddalił sprzeciw P. B. J. na decyzję MWINB w Krakowie z dnia 6 czerwca 2017r., nr 420/2017, znak: WOP.7721.4.2017.AWYG.
Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji pismem z dnia 30 lipca 2021 r. poinformował, że postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek P. R. J. z dnia 7 lipca 2014r., będzie prowadzone pod nową sygnaturą PINB-1-5162.24.21.22, kolejno w związku z ujawnioną zmianą właściciela gruntu na którym stoi budynek z orzeczonym nakazem rozbiórki PINB działając na podstawie art. 50 Kpa wezwał P. K. W. i P. R. W. - obecnych współwłaścicieli dz. nr [...] w B. gm. M. do wypowiedzenia się na piśmie w terminie do dnia 31 sierpnia 2021r. czy podtrzymują wniosek P. R. J. z dnia 7 lipca 2014 r. w sprawie zmiany ostatecznej decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 28.11.2010r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienionej w zakresie terminu ostateczną decyzją PINB dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 258/2011, znak: PlNB-7356/71/6627/5/10 z dnia 29.11.2011. W odpowiedzi na wezwanie P. K. W. i P. R. W. za pismem z dnia 20 sierpnia 2021 r. oświadczyli, że podtrzymują w całości wniosek P. R. J..
Pismem z dnia 15 listopada 2021r. Państwo K. i R. W. poinformowali, że zlecili dodatkowe badania geologiczne w celu ustalenia obecnego stanu podłoża w rejonie przedmiotowego budynku, co zdaniem wnioskujących jest niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i wnieśli o przesuniecie terminu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2021 r.
Dnia 31 grudnia 2021r. Organ I instancji wydał decyzję nr 248/2021, znak: PINB-I-5162.24.21.22. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli P. K. W. i P. R. W.. Przekazując odwołanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie stwierdził brak przesłanek do zastosowania art. 132 Kpa.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, Małopolski Wojewódki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, stanowiącym jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji administracyjnej. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie może jednak nastąpić tylko wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Wszelkie wady kwalifikowane decyzji, stanowiące podstawę zastosowania art. 145 § 1 lub 156 Kpa, mogą bowiem zostać usunięte tylko w tych trybach i nie podlegają ocenie organu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 Kpa.
Wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 Kpa dopuszczalne jest natomiast tylko wtedy, gdy za uchyleniem lub zmianą decyzji, na które strona wyraziła zgodę, przemawia słuszny interes strony lub interes społeczny i nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może jednak polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydaniu decyzji podlegającej weryfikacji. Powołany przepis nie stanowi również podstawy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz daje możliwość weryfikacji decyzji pod kątem wskazanych w nim przesłanek. Jego stosowanie związane jest wyłącznie z ustaleniem przez organ, czy istnieją uzasadnione względy społeczne lub indywidualne, dla których powinno dojść do zmiany lub uchylenia decyzji.
Decyzje podejmowane w trybie art. 155 Kpa mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organowi administracji pozostawiono pewien zakres swobody przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięcia, które organ uzna za najbardziej właściwe. O treści wydanej decyzji w takim przypadku decyduje zatem ocena i wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Posiadając prawo wyboru rozstrzygnięcia organ może tym samym w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki określonej w art. 155 Kpa uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia.
Ponadto w myśl wyroku NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt 1 OSK 607/10, podzielanego przez organ odwoławczy, tryby nadzwyczajne określone w art. 154 i 155 Kpa mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie brak było możliwości zmiany decyzji PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego z dnia 18.11.2010, zmienionej decyzją z dnia 29.11.2011 roku. W ocenie MWINB, zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony nie uzasadniają bowiem zmiany objętej wnioskiem decyzji, dlatego też decyzja organu I instancji odmawiająca żądanej przez stronę zmiany jest prawidłowa. Podkreślono, że objęta wnioskiem o zmianę decyzja została wydana na podstawie art. 67 ust. 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym to przepisem "jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia". Nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego został wydany ponieważ - jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach organu I instancji - wskutek ruchów osuwiskowych został uszkodzony w takim stopniu, że brak było możliwości doprowadzenia go do stanu niezagrażającego życiu i zdrowiu ludzi. Niezależnie od powyższego organ I instancji stwierdził ponadto - opierając się na karcie informacyjnej osuwiska - że budynek ten ze względu na położenie na osuwisku czynnym nie nadaje się do odbudowy, remontu i wykończenia, a dalsze prowadzenie robót budowlanych na tym terenie stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia oraz mienia właścicieli i użytkowników. Stabilizacja cząstkowa nie da pożądanych i pozytywnych rezultatów ze względu na wysoki koszt robót stabilizujących osuwisko o charakterze aktywnym. Budynki, które uległy uszkodzeniu powinny zostać rozebrane, ponieważ po pewnym czasie mogą ponownie poddane być naprężeniom związanym z ruchami grawitacyjnymi. Powyższe potwierdziły częściowo ustalenia przeprowadzonej w dniu 26.06.2013 kontroli, w trakcie której stwierdzono, że "na gruncie stwierdzono liczne spękania ziemi oraz miejscowe jej osunięcia po opadach deszczu."
W tym miejscu MWINB w K. podnosi, że w ocenie organu odwoławczego przestawione w sprawie dołączone dokumenty prywatne w tym w/w Ekspertyza geologiczna dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M. z grudnia 2021r. nie mogą być podstawą do weryfikacji dokumentu urzędowego, jakim jest karta dokumentacyjna osuwiska, spełniająca wszystkie wymagania przewidziane przez przepisy, sporządzona przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. Nie są też dokumentami, w oparciu o które można podważyć treść karty dokumentacyjnej osuwiska.
Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że osuwisko to nagłe przemieszczenie się ziemi, w tym mas skalnych, które może być spowodowane zjawiskami zachodzącymi w przyrodzie, np. intensywnymi deszczami, budową geologiczną i działalnością człowieka. Osuwiska są częstym zjawiskiem na obszarach, gdzie warstwy skał przepuszczalnych (żwiry, piaski, rumosze) i nieprzepuszczalnych (iły, iłołupki, zwarte gliny ilaste, margle ilaste, skały masywne niespękane) występują naprzemiennie. Przepuszczalność skał związana jest z przenikaniem przez nie cząsteczek wody. Osuwanie się może następować nagle, może być także poprzedzone pojawieniem się na przestrzeni kilku, kilkunastu lub kilkudziesięciu lat pęknięć, rys i szczelin, może również odnawiać się w tych samych miejscach. Wobec powyższego w ocenie MWINB brak jest podstaw do uznania, że dołączone dokumenty prywatne tj. w/w ekspertyzy oraz mapa pomiaru osiadań terenu są aktualne i wystarczające w stopniu, który pozwalałby na zmianę oceny istnienia przesłanek z art. 155 Kpa, a zatem interesu społecznego oraz słusznego interesu strony; w szerszym zakresie organ nie ma zaś kompetencji do badania i weryfikacji opisywanej ekspertyzy w ramach niniejszego postępowania. O ile bowiem organ zobligowany jest do uwzględnienia i oceny znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, to w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 155 kpa organ nie może prowadzić postępowania dowodowego zmierzającego do badania zasadności objętej wnioskiem o zmianę decyzji. MWINB podkreśla w kontekście powyższego raz jeszcze, że niniejsze postępowanie nie jest trzecią, kolejną instancją, w ramach której powinnością organu jest badanie prawidłowości ostatecznej decyzji rozbiórkowej. Niniejsza decyzja odnosi się jedynie do kwestii zasadności i dopuszczalności zmiany decyzji rozbiórkowej w świetle przesłanek z art. 155 kpa, nie odnosi się natomiast do kwestii oceny samej ostatecznej decyzji rozbiórkowej.
Na powyższą decyzję skargę wnieśli K. W. i R. W.. Skarżący zarzucili naruszenie 1) art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak zmiany decyzji ostatecznej, mimo spełnienia wszystkich przesłanek zmiany decyzji tworzącej prawa nabyte (wydanie decyzji ostateczniej, na mocy której strona nabyła prawo; zgoda strony na zmianę decyzji; przepisy szczególnie nie sprzeciwiają się zmianie decyzji; za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony; za zmianą decyzji przemawia interes społeczny);
2) art. 155 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego w wydawaniu decyzji w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej na wniosek strony;
3) art. 155 k.p.a. - poprzez bezpodstawne uznanie, że za zmianą decyzji nie przemawia słuszny interes skarżących lub interes społeczny;
4) art 155 k.p.a. - poprzez nieuwzględnienie wykładni tego przepisu, potwierdzonej orzecznictwem sądów administracyjnych, zgodnie z którym: a) istnieje oczywista oraz jednoznaczna możliwość zmiany [uchylenia) decyzji o rozbiórce obiektu mieszkalnego (wydanej na podstawie art 67 ust 1 ustawy - Prawo budowlane), w trybie art. 155 k.p.a.; b) zmiana (uchylenie) decyzji ostatecznej w trybie art 155 k.p.a. są uzasadnione, gdy istnieją szczególne przesłanki, które z uwagi na racje natury celowościowej oraz słusznościowej determinowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony przemawiałyby za takim rozstrzygnięciem; c) słuszny interes strony to interes zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego; d) przez interes społeczny i interes publiczny należy rozumieć takie wartości, jak: korekta błędnych decyzji, sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów państwa; e) organ powinien zdefiniować interes społeczny i słuszny interes strony, a także wyważyć ich relacje w konkretnej sprawie, a te klauzule generalne stanowią alternatywne oraz równorzędne przesłanki stosowania art. 155 k.p.a.; f) organ, prowadząc postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. powinien rozważyć wszystkie okoliczności, które pozwalają na dokonanie oceny, że żądanie strony jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację; g) zawarte w art. 155 k.p.a. przyzwolenie organu na zmianę (uchylenie) decyzji w określonych przepisem warunkach, mimo użytego przez ustawę słowa "może", nie powinno być traktowane jako kategoria uznania administracyjnego; natomiast, jeżeli nawet przyjmiemy, że decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. jest decyzja uznaniową - to nie może ona być wydawana dowolnie i arbitralnie, lecz w tym przypadku na organie ciążą nawet większe obowiązki, zwłaszcza w zakresie stosowania zasady prawdy materialnej i jej gwarancji, a także zasady przekonywania; h) uwzględnienie słusznego interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego w kolizji z obowiązującym prawem, organ przyjmuje ten sposób orzekania, że zmienia (uchyla) decyzję w kierunku korzystniejszym dla strony; i) ocena tożsamości sprawy musi uwzględniać także i nieuchronne zmiany stanu faktycznego i prawnego (następujące jednak w ramach konkretnej sprawy administracyjnej), tak aby wykluczyć nadmierny rygoryzm tej oceny, sprzeczny z prawidłowo interpretowaną normą prawną zawartą w art. 155 k.p.a.; j) zmiana okoliczności faktycznych, następująca po skonkretyzowaniu uprawnień lub obowiązków strony, uzasadnia skorzystanie z instytucji zmiany (uchylenia) decyzji, w trybie art. 155 k.p.a.;
5) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy, a także naruszenie zasady prawdy materialnej i jej gwarancji;
6) art. 80 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w szczególności zastosowanie skrajnie formalnej teorii dowodowej i pominięcie istotnych ekspertyz przedstawionych przez Skarżących (z grudnia 2012 r. oraz z grudnia 2021 r.) mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
7) art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez brak zastosowania w sprawie zasady proporcjonalności, zgodnie z którą Organ powinien stosować środki adekwatne do celów;
8) art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej;
9) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie skarżonej decyzji oraz nieprzekonywające wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi Organ kierował się wydając rozstrzygnięcie;
10) art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez brak umożliwienia stronom postępowania wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że jak wynika z mapy osuwiska, zawartej w karcie osuwiskowej, jak również z ekspertyz wykonanych w 2012 oraz 2021 roku - analizowany budynek mieszkalny nie jest usytuowany w granicach osuwiska, a kilka metrów od jego granic. Organ II instancji argument ten odpiera, stwierdzając, że - w ocenie Organu odwoławczego przedstawione w sprawie dołączone dokumenty prywatne w tym w/w Ekspertyza geologiczna dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M. z grudnia 2021 r. - nie mogą być podstawą do weryfikacji dokumentu urzędowego jakim jest karta dokumentacyjna osuwiska spełniająca wszystkie wymagania przewidziane przez przepisy, sporządzona przez osobą z odpowiednimi uprawnieniami; nie są też dokumentacji, w oparciu o które można podważyć treść karty dokumentacyjnej osuwiska. Organy nie zauważają, że istotą niniejszego problemu jest to, że budynek mieszkalny w ogóle nie powinien podlegać kwalifikacji w kontekście stwierdzonego osuwiska, lecz nie to, że uzyskane ekspertyzy mają treść kwestionującą kartę dokumentacyjną osuwiska, jeżeli jest tak, że budynek mieszkalny nie znajduje się na osuwisku (a wykazały to wszystkie opinie i materiały dowodowe zgromadzone w aktach sprawy), lecz w jego sąsiedztwie, to w karta dokumentacyjna osuwiska nie jest dokumentem mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, natomiast organy dokonały zasadniczych ustaleń na podstawie tego materiału, deprecjonując pozostały materiał dowodowy. Zgodnie ze sporządzoną w grudniu 2012 r., przez uznane autorytety naukowe, tj. prof. PK, dr hab. inż. A. U. oraz dr inż. M. G. - "Ekspertyzą dotyczącą posadowienia budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w miejscowości B." i opartą o wszechstronny materiał dowodowy (projekt budowlany analizowanego budynku; opracowanie pt. "Ocena warunków geologiczno-inżynierskich na działce nr [...] w miejscowości B." autorstwa mgr. inż. K.. N.; dokumentacja badań podłoża gruntowego autorstwa mgr. P. T.; normy: PN-EN 1997-1: Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne - Część 1: Zasady ogólne oraz PN-EN 1991 -1 -1 Eurokod 1: Oddział3wanie na konstrukcje Część 1-1: Oddziaływanie ogólne, ciężar objętościowy, ciężar własny, obciążenia użytkowe w budynkach; zdjęcia i obserwacje poczynione w trakcie wizji lokalnej wykonanej przez Autorów Ekspertyzy w dniu 12 maja 2012 r. "Wizja lokalna przeprowadzona w dniu 12.05.2012 nie wykazała uszkodzeń budynku (rys, pęknięć] spowodowanych zachodzącymi w jego bliskości procesami osuwiskowymi. Lokalne obsunięcie się gruntu w obrębie przylegającego do budynku nasypu w roku 2010 nastąpiło najprawdopodobniej na skutek niedostatecznego zagęszczenia oraz dużej zawartości frakcji pylastych, niezależnie od stwierdzonego osuwiska. Należy podkreślić iż nasyp wykonany z gruntów pylastych mógł być wrażliwy na wzrost wilgotności w okresie znacznych opadów atmosferycznych - grunty pylaste wykazują w takiej sytuacji spadek parametrów wytrzymałościowych - co najprawdopodobniej skutkowało utratą jego stateczności. Było to jednak zjawisko o charakterze lokalnym, nie mającym wpływu na bezpieczeństwo budynku. Można zatem stwierdzić iż budynek nie został narażony na niebezpieczne dla jego konstrukcji zjawiska osuwiskowe" (s. 3 ekspertyzy); "Obliczenia nośności fundamentów (...) należy podkreślić iż parametry te można uznać za bardzo wiarygodne, gdyż zostały określone na drodze badań w aparacie trójosiowym a nie zaczerpnięte z korelacji normowej" (s. 3 ekspertyzy); "Sprawdzenie nośności fundamentu: (...) warunek nośności jest spełniony z zapasem około 25%" (s. 6 ekspertyzy). Zgodnie ze sporządzoną w grudniu 2021 r. "Ekspertyzą geotechniczną dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M.", autorstwa geologa mgr inż. G. P.: "Do budynku od zachodu został dobudowany taras posadowiony w obrębie nasypu usypanego w trakcie budowy domu. W związku z faktem, że nasyp był usypany jednowarstwowo i nie został odpowiednio zagęszczony, podczas obfitych opadów uległ osunięciu, co doprowadziło do uszkodzenia tarasu. Po tym zdarzeniu został on rozebrany. Zdarzenie to nie miało związku z zachodzącymi w pobliżu procesami osuwiskowymi, a jedynie wskutek wykonania nasypu z gruntów spoistych wrażliwych na zmianę wilgotności. Wskutek opadów pogorszeniu uległy parametry wytrzymałościowe i nasyp stracił stateczność" (s. 4 ekspertyzy); "Wizja lokalna przeprowadzona zarówno w 2012, jak i w 2021 roku nie wykazała uszkodzeń budynku mogących powstać w wyniku zachodzących w pobliżu procesów osuwiskowych. W ramach ekspertyzy posadowienia budynku wykonano analizę nośności fundamentów w zaistniałych warunkach geotechnicznych. Obliczenia wykazały, że warunek nośności fundamentów dla gruntów budujących podłoże gruntowe jest spełniony z 25% zapasem" (s. 5 ekspertyzy); "Omawiana działka znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu oznaczonego jako osuwisko i skatalogowanego przez Państwowy Instytut Geologiczny pod numerem 64216. (...) Na podstawie obserwacji terenowych oraz numerycznego modelu terenu, można określić, że osuwisko rozwija się na zachód od terenu prac, nie obejmuje swoim zasięgiem budynku mieszkalnego" (s. 5 ekspertyzy); "Analizując wyniki stateczności, uwagę zwraca fakt, że przekrój wykazuje wysoki współczynnik bezpieczeństwa F powyżej 1,50 co oznacza, że skarpa jest stateczna. Zgodnie z klasyfikacją prawdopodobieństwa wystąpienia osuwisk wg ITB możliwość wystąpienia ruchów masowych można uznać za "bardzo mało prawdopodobne" (s. 11 ekspertyzy); "Analizowany budynek jest posadowiony na ławach fundamentowych, dla których z zapasem spełniony jest warunek nośności. Podczas wizji lokalnej na budynku nie stwierdzono żadnych spękań czy odkształceń mogących świadczyć o wpływie j ruchów masowych" (s. 12 ekspertyzy); "Na podstawie przeprowadzonej analizy numerycznego modelu terenu oraz wizji lokalnej można stwierdzić, że budynek położony poza obszarem osuwiska, którego granica przebiega w przybliżeniu 3-4 m od ogrodzenia w głąb działki" (s. 12 ekspertyzy). Zgodnie z wykonaną w grudniu 2021 r. "Dokumentacją badań podłoża gruntowego", autorstwa mgr. inż. P. T.: "Wschodnia część badanej działki znajduje się w strefie osuwiska. W obecnej sytuacji nie przejawia ono aktywności". Wnioski i zalecenia ekspertyzy, ostatnia strona);"W świetle badań terenowych oraz laboratoryjnych stan gruntów rodzimych w bezpośrednim otoczeniu oraz stanowiących podłoże budowlane obiektu wskazują na stabilność ośrodka gruntowego" (Wnioski i zalecenia ekspertyzy, ostatnia strona). Wszystkie wspomniane ekspertyzy, znajdujące się w aktach sprawy, koherentne, spójne, a także przekonywające - potwierdzają następujące fakty: 1) na budynku mieszkalnym nie wystąpiły uszkodzenia (rysy, pęknięcia), spowodowane procesami osuwiskowymi; 2) warunek nośności fundamentów jest spełniony z zapasem ok. 25 %; 3) odspojenie tarasy zostało spowodowane nieprawidłowym wykonaniem nasypu i nie miało związku ze zjawiskami osuwiskowymi; 4) osuwisko rozwija się na zachód od terenu prac, nie obejmuje swoim zasięgiem budynku mieszkalnego; 5) zgodnie z klasyfikacją prawdopodobieństwa wystąpienia osuwisk wg ITB możliwość wystąpienia ruchów masowych można uznać za "bardzo mało prawdopodobne"; 6) budynek mieszkalny położony jest poza obszarem osuwiska, którego granica przebiega w przybliżeniu 3-4 m od ogrodzenia w głąb działki; 7) w świetle badań (terenowych oraz laboratoryjnych) - stan gruntów rodzimych w bezpośrednim otoczeniu oraz stanowiących podłoże budowlane budynku mieszkalnego wskazują na stabilność ośrodka gruntowego. Organy nie wzięły pod uwagę tych ekspertyz (deprecjonując je jedynie z tego względu, że stanowią one opinie prywatne), natomiast oparły rozstrzygnięcie o powierzchowne oględziny sprzed kilkunastu lat i kartę dokumentacyjną osuwiska, nie zauważając, że budynek mieszkalny w ogóle nie znajduje się na terenie osuwiska, lecz w jego sąsiedztwie.
Następnie skarżący dokonali analizy orzecznictwa sądów administracyjnych w przedmiocie stosowania art. 155 k.p.a. i wyciągaj z nich następujące wnioski:
Mając na uwadze przywołane wyżej orzecznictwo zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych - określające zasady orzekania w sprawach zmiany (uchylania) decyzji w trybie art. 155 k.p.a. stwierdzić należy, że skarżona decyzja narusza kierunki orzecznicze zawarte w judykaturze, zatem istotnie narusza przepis art. 155 k.p.a., będący podstawą jej wydania. Istnieje oczywisty, słuszny interes stron postępowania związany z koniecznością zmiany (uchylenia) decyzji formułującej nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego (wydanej z wyżej opisanymi rażącymi naruszeniami prawa), będący najdalej idącym rygoryzmem, największą możliwą ingerencją w cywilne prawo własności nieruchomości - i nie pozostaje on w sprzeczności z przepisami prawa, ani też z racjonalnie rozumianym interesem społecznym. Co znamienne, organ II instancji analizując przesłanki słusznego interesu strony oraz interesu społecznego wskazuje jedynie wielokrotnie, iż mając na uwadze charakter objętej wnioskiem decyzji rozbiórkowej oraz stan przedmiotowego obiektu budowlanego należy stwierdzić, że dalsze zwlekanie z rozbiórką obiektu, a tym bardziej zmiana decyzji - nie leży w interesie społecznym i koliduje z słusznym interesem strony. Natomiast, argumentacja zawarta w niniejszej skardze potwierdza, że założenia organu są zupełnie błędne. Ponadto, organ nie chce dostrzec oraz analizować pozostałych przesłanek związanych z klauzulami generalnymi - słusznego interesu strony i interesu społecznego (pozostawanie budynku mieszkalnego poza obszarem osuwiska; brak uszkodzeń budynku mieszkalnego; niezmienność sytuacji geologicznej przez kilkanaście lat; całościowy kontekst wydania decyzji rozbiórkowej oraz przyczyny złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji; ryzyko zniweczenia prawa własności nieruchomości skarżących; możliwość doprowadzenia do rozbiórki obiektu budowlanego, który jest w bardzo dobrym stanie technicznym; rażące naruszenie przez organ I instancji zasady prawdy materialnej przy wydawaniu decyzji rozbiórkowej, etc.). W niniejszej sprawie, za zmianą lub uchyleniem decyzji rozbiórkowej przemawia słuszny interes skarżących (obecnych właścicieli), a także interes społeczny. Ocena całości dowodów zgromadzonych w sprawie wskazuje, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10 zmieniona decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie nr 258/2011, znak: PiNB-7356/71/6627/5/10 z dnia 29 listopada 2011 r. - jest zupełnie błędna, niezgodna z prawem, niezgodna ze stanem faktycznym sprawy, wydana pochopnie i instrumentalnie, z zastosowaniem niezrozumiałego rygoryzmu prawnego. Zatem, to paradoksalnie brak uchyleniu (zmiany) tej decyzji będzie prowadził do skutków sprzecznych z prawem, naruszających zasady współżycia społecznego, godzących w społeczne poczucie sprawiedliwości, a także - naruszenia prawa własności skarżących, którzy będą musieli ponieść koszty rozbiórki obiektu budowlanego, znajdującego się w istocie w bardzo dobrym stanie technicznym, co stanowić będzie wymierną oraz bardzo dotkliwą szkodę. W systemie prawa brak jest przepisów przemawiających - w niniejszym przypadku - przeciwko zmianie (uchyleniu) decyzji. Zgromadzone w aktach administracyjnych, wspomniane już materiały i dowody - jednoznacznie potwierdzają, że stan techniczny budynku jak i grunt zachowują stateczność oraz nie uzasadniają rozbiórki budynku - nie ma bowiem zagrożenia dla stabilności gruntu, a także budynku mieszkalnego. Skarżący, działając z najwyższą starannością, posiadają projekt dodatkowego profilaktycznego zabezpieczenia gruntu usytuowanego sąsiedztwie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w B.. Gdyby Skarżący mieli jakiekolwiek wątpliwości co do bezpieczeństwa związanego z analizowanym budynkiem mieszkalnym (np. z uwagi na jego uszkodzenia; ekspertyzy potwierdzające konieczność rozbiórki obiektu), nie wnosiliby o zmianę (uchylenie) wydanej decyzji. Natomiast, całokształt okoliczności tej sprawy (i w istocie blankietowa, asekuracyjna jej ocena przez Organy) przemawia za niemożliwością zaakceptowania wydanych dotychczas i objętych niniejszą skargą aktów administracyjnych.
Organy, w związku z powyższym, naruszyły również zasadę prawdy materialnej i jej gwarancje (nie badając sedna sprawy, pomijając istotne fakty oraz nieścisłości, wprowadzając formalną, arbitralną i dowolną ocenę dowodów), zasadę proporcjonalności (nie realizując imperatywu stosowania środków adekwatnych do uprawnionych celów), zasadę zaufania (lekceważąc wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji oraz zupełnie pomijając argumenty Skarżących), zasadę przekonywania i jej gwarancje (wydając lakoniczne, ogólnikowe decyzje administracyjne, które mimo obszerności - nie zawierają analizy przesłanek art. 155 k.p.a., zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych). Trzeba wspomnieć, iż procedura zmiany (uchylenia) decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może być ostatnią możliwością doprowadzenia sprawy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w B. - do stanu zgodnego z prawem i wyeliminowania z obrotu prawnego niewątpliwie wadliwej w sposób kwalifikowany decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie z dnia 18 listopada 2010 r. (znak: PINB-7356/71/6627/5/10). Przy tym skarżący nie chcą traktować postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 155 k.p.a. jako "kolejnej, trzeciej instancji administracyjnej", lecz zobligowani są do przestawienia Sądowi całego kontekstu sprawy, w celu przeciwdziałania rozbiórce obiektu budowlanego, który jest w bardzo dobrym stanie technicznym i został wzniesiony zgodnie z prawem, a inne (w istocie instrumentalne względy) doprowadziły do wydania wspomnianej decyzji z dnia 18 listopada 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada ona prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W tym miejscu należy podkreślić, że w ramach sądowej kontroli ocenie podlega li tylko zgodność z prawem kontrolowanej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 lipca 2022 r., nie zaś decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 228/2010 z dnia 18.11.2010 znak: PINB-7356/71/6627/5/10, nakazująca inwestorom: P.P. A. i K. S. wykonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego, który nie nadaje się do remontu ani odbudowy, położonego na działce na działce nr [...] w B., gmina M. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce, wydana na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane. Jest to decyzja związana, nakładająca na stronę obowiązek.
Poza sporem pozostaje także, że poprzednik prawny skarżących, P. R. J., dnia 7 lipca 2014r. złożył wniosek w trybie art. 154 k.p.a. o zmianę decyzji nr 228/2010 z dnia 18.11.2010 r. (k. 8, teczka [...] administracyjnych akt sprawy). Wobec powyższego PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie zawiadomieniem z dnia 30 października 2015r. poinformował o wszczęciu na wniosek P. R. J. postępowania administracyjnego w sprawie zmiany ostatecznej decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 28.11.2010 r. Następnie pismem z dnia 30 lipca 2021r. poinformował, że postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek P. R. J. z dnia 7 lipca 2014r., będzie prowadzone pod nową sygnaturą [...], kolejno w związku z ujawnioną zmianą właściciela gruntu na którym stoi budynek z orzeczonym nakazem rozbiórki PINB działając na podstawie art. 50 Kpa wezwał P. K. W. i P. R. W. - obecnych współwłaścicieli dz. nr [...] w B. gm. M. do wypowiedzenia się na piśmie w terminie do dnia 31 sierpnia 2021r. czy podtrzymują wniosek P. R. J. z dnia 07.07.2014 w sprawie zmiany ostatecznej decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18.11.2010r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienionej w zakresie terminu ostateczną decyzją PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego w Krakowie nr 258/2011, znak: PlNB-7356/71/6627/5/10 z dnia 29.11.2011. W odpowiedzi na wezwanie P. K. W. i P. R. W. za pismem z dnia 20 sierpnia 2021 r. oświadczyli, że podtrzymują w całości wniosek P. R. J. (k. 22 , teczka [...] administracyjnych akt sprawy).
Ramy prawne sądowej kontroli skarżonej decyzji administracyjnej wyznacza przede wszystkim art. 154 z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Przepis ten znajduje się w rozdziale 13 k.p.a. zatytułowanym uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Są to tryby nadzwyczajne, wprowadzające wyjątki od zasady ogólnej wyrażonej w art. 16 k.p.a. t.j. zasady trwałości decyzji administracyjnej w czasie. Systematyka przepisów prawa wskazuje na konieczność ścisłej wykładni przepisów, które zezwalają na odstępstwo od zasady mającej swoje źródło w zasadzie pewności prawa.
W orzecznictwie i literaturze jest wypowiadany pogląd, że jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana w trybie art. 154 i 155 k.p.a. również decyzji związanych. W przypadku decyzji związanej możliwość jej uchylenia w trybie art. 154 lub art. 155 k.p.a. miałaby otwierać się wtedy, jeśli ustawa w dacie wydania tej decyzji dawałaby organowi możliwość innego załatwienia sprawy, gdyby organ znał przesłanki podnoszone przez stronę we wniosku o uchylenie bądź zmianę tej decyzji na podstawie art. 154 lub art. 155 k.p.a (zob. np. wyrok WSA w Poznaniu z 29 października 2014 r., II SA/Po 961/14, LEX nr 1571933; (tak A. Wróbel, Komentarz do art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego teza 6 [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel (red.), Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022).
Zakres znaczeniowy terminu "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa" jest niejasny. Z jednej bowiem strony w doktrynie prawa i postępowania administracyjnego przyjmuje się, że zagadnienie nabycia praw z decyzji ostatecznej powinno być rozważane na płaszczyźnie materialnego prawa administracyjnego. Uzasadnieniem tego stanowiska jest koncepcja decyzji administracyjnej jako aktu stosowania norm tego prawa, ustalającego konsekwencje norm prawa materialnego w sferze praw i obowiązków adresata tego aktu. Z punktu widzenia tej koncepcji strona nie nabywa praw z decyzji ostatecznej, gdy "decyzja ostateczna, wydana na żądanie strony, odmawia jej udzielenia uprawnienia albo gdy decyzja ta obciąża stronę wyłącznie obowiązkami (tak A. Wróbel, Komentarz do art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel (red.), Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022).
Niekwestionowane w orzecznictwie, jak i w doktrynie jest to, że art. 154 i 155 pozwalają na uchylenie lub zmianę decyzji prawidłowych oraz dotkniętych wadami niekwalifikowanymi. Wskazuje się, że "ilekroć w grę wchodzą wady kwalifikowane, tylekroć powinien być uruchomiony – w zależności od ich charakteru – tryb wznowienia postępowania albo tryb stwierdzenia nieważności decyzji (zob. T. Kiełkowski, Komentarz do art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2019 wraz z powoływanym tam obszernie stanowiskiem doktryny i orzecznictwa). Stopień wadliwości decyzji nie jest bowiem przyczyną uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154, lecz jedynie ma wpływ na ustalenia walidacyjne, a mianowicie czy przepis art. 154 znajduje zastosowanie. (zob. A. Wróble, Komentarz do art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel (red.), Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022). Jeżeli jednak istnieją podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, to mają one pierwszeństwo przed trybem unormowanym w art. 154 i art. 155. (P. Przybysz, Komentarz do art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XII, LEX/el/ 2017, teza 8).
W razie gdy organ uzna za bezzasadne żądanie przez stronę uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154, jest obowiązany wydać decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji dotychczasowej. (A. Wróbel, Komentarz do art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego, teza 18 [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel (red.), Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że żądanie zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 listopada 2010 r. jest uzasadniane jej wadliwością. Badając charakter wad stwierdzić należy, że mają one charakter wad kwalifikowanych, które skutkować miałyby zupełnie odmiennym rozstrzygnięciem od rozstrzygnięcia, które zapadło w decyzji z dnia 18 listopada 2010 r. Wśród argumentów uzasadniających zmianę decyzji ostatecznej pojawiają się nowe dowody w postaci ekspertyz, z których wynikać ma, jakoby przedmiotowy budynek nie był położony na terenie osuwiska, a jego położenie nie stwarza zagrożenia dla możliwości użytkowania. Oznacza to poważne zarzuty pod adresem decyzji pierwotnej z dnia 18.11.2010 r. Sanowanie uchybień nie może w takim wypadku odbywać się w trybie art. 154 k.p.a. bowiem wady, na które wskazują skarżący jawią się jako wady kwalifikowane, których nie można usuwać w trybie art. 154 k.p.a. Także w skardze wskazuje się na błędne ustalenia, niewłaściwe dowody, brak kompletnego postępowania dowodowego, nieuwzględnienie ekspertyz, które miałoby doprowadzić do orzeczenia zupełnie odmiennego od rozstrzygnięcia w decyzji ostatecznej. Uchybienia, na które wskazują skarżący nie są jedynie niekwalifikowanymi wadami, lecz mają charakter poważnych zarzutów pod adresem decyzji ostatecznej, które powinny być oceniane przez pryzmat przesłanek stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 18 listopada 2010 r. na s. 2 wskazano, że zgodnie ze sporządzoną przez doc dr hab. A. W. kartą dokumentacyjną osuwiska wraz z jego opinią budynek na działce [...] z uwagi na położenie na osuwisku czynnym nie nadaje się do odbudowy, remontu i wykończenia. Fakt położenia na osuwisku stanowił kluczową okoliczność faktyczną uzasadniającą zastosowanie art. 67 ust. 1 prawa budowlanego. Jeżeli dowody na te okoliczność są podważane i – co miało miejsce konsekwentnie trakcie postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej – przedkładane są dowody przeciwne na okoliczność braku położenia działki na osuwisku, to takie zarzuty wskazują na istnienie wad kwalifikowanych decyzji uzasadniających zastosowanie art. 145 § 1 k.p.a. ewentualnie art. 156 § 1 k.p.a. K. W. oraz R. W. w piśmie z dnia 30 sierpnia 2021 r. wskazują, że podtrzymują wniosek złożony przez R. J. z 7 lipca 2014 r. wskazując przy tym, że "decyzja PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r. oparta została na mylnym, nie popartym żadnymi dowodami założeniu, że budynek na nim usytuowany nie nadaje się do wykończenia lub remontu. Nie wykazano podstawowych przesłanek określonych w przepisie art. 67 ustawy prawo budowlane, ani też w rozporządzeniu określającym tryb postępowania w procedurze podejmowania decyzji na podstawie przepisu art. 67 ustawy prawo budowlane (...). Zgromadzone materiały i dowody jednoznacznie potwierdzają, że stan techniczny budynku, jak i grunt zachowują stateczność i stabilność i nie uzasadniają rozbiórki budynku(...)". Jak z tego wynika wskazane we wniosku motywy żądania uchylenia decyzji godzą w samą podstawę wydania decyzji, dotyczą istoty sprawy. Takie argumenty z uwagi na ich ciężar gatunkowy nie mogą zostać uwzględnione w ramach procedur fakultatywnych uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji prawidłowej lub dotkniętej wadami niekwalifikowanymi.
W ocenie Sądu w żadnym razie podnoszone w skardze argumenty o istotnej wadliwości decyzji ostatecznej (abstrahując od ich zasadności, której na ten moment przesądzać nie trzeba) być podstawą uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 lub k.p.a. (s. 24 skargi). Wobec powyższego w ocenie tut. Sądu brak jest konieczności odniesienia się do zarzutów skarżących wskazujących na wadliwość decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 228/2010 z dnia 18.11.2010 znak: PINB-7356/71/6627/5/10, nakazującej inwestorom: P.P. A. i K. S. wykonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego, który nie nadaje się do remontu ani odbudowy, położonego na działce na działce nr [...] w B., gmina M. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce, z powodu wydania jej z opisanymi w skardze istotnymi naruszeniami prawa.
Sądowa kontrola skarżonej decyzji ujawniła, że – podobnie jak w skardze – jako podstawę uchylenia lub zmiany decyzji wskazuje się błędnie art. 155 k.p.a. , który dotyczy decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Tymczasem jak wskazano powyżej w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z decyzją nakładającą obowiązek, zatem zastosowanie znajduje art. 154 k.p.a. Jednak rozstrzygnięcie organu I i II instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, to jest brak jest w ocenie Sądu podstaw do zastosowania procedur fakultatywnych uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji prawidłowej lub dotkniętej wadami niekwalifikowanymi.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.